Những giải pháp chủ yếu nhằm tăng trưởng kinh tế bền vững để xóa đói giảm nghèo ở vùng núi phía Bắc

Tài liệu nghiên cứu Luận văn những giải pháp chủ yếu nhằm tăng trưởng kinh tế bền vững để xoá đói giảm nghèo ở vùng núi, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Vo Thi Hoa Loan
• Người hướng dẫn: TS. Nguyen The Phan
• Trường học: Đại học Kinh tế quốc dân
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Giải Pháp Tăng Trưởng Kinh Tế Bền Vững Xóa Đói Giảm Nghèo Vùng Núi Phía Bắc
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2004
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ VÀ XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO
• 1.1. Một số vấn đề về tăng trưởng kinh tế
• 1.2. Bản chất của tăng trưởng kinh tế
• 1.3. Các nhân tố tác động đến tăng trưởng kinh tế
• 1.4. Một số vấn đề đói nghèo và xóa đói giảm nghèo
• 1.5. Quản lý và tiêu chí về đói nghèo
• 1.6. Các nhân tố tác động đến đói nghèo và xóa đói giảm nghèo
• 1.7. Quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và xóa đói giảm nghèo
• 1.8. Vai trò của tăng trưởng kinh tế tới xóa đói giảm nghèo
• 1.9. Xóa đói giảm nghèo là yếu tố cơ bản đảm bảo công bằng xã hội và tăng trưởng bền vững
• 1.10. Những kinh nghiệm về tăng trưởng kinh tế và xóa đói giảm nghèo trên thế giới
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ VÀ XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO Ở VÙNG NÚI PHÍA BẮC
• 2.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của vùng ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế và xóa đói giảm nghèo
• 2.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 2.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 2.1.3. Đặc điểm nguồn nhân lực
• 2.1.4. Đặc điểm dân tộc
• 2.1.5. Cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật
• 2.1.6. Văn hóa - thông tin
• 2.2. Thực trạng tăng trưởng kinh tế ở vùng núi phía Bắc
• 2.2.1. Thực trạng tăng trưởng kinh tế
• 2.2.2. Khai quát tình hình tăng trưởng kinh tế của vùng núi phía Bắc
• 2.2.3. Tăng trưởng kinh tế trong các ngành
• 2.3. Thực trạng đời sống và vấn đề đói nghèo của vùng núi phía Bắc
• 2.3.1. Thực trạng đời sống và vấn đề đói nghèo của vùng núi phía Bắc
• 2.3.2. Nguyên nhân và yếu tố chính ảnh hưởng đến đói nghèo
• 2.3.3. Đánh giá chung sự tác động của tăng trưởng kinh tế đến xóa đói giảm nghèo ở vùng núi phía Bắc
• 2.3.4. Những tác động tích cực
• 2.3.5. Những vấn đề tồn tại
• 2.3.6. Những nguyên nhân chính và bài học kinh nghiệm
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ BỀN VỮNG ĐỂ XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO Ở VÙNG NÚI PHÍA BẮC
• 3.1. Mục tiêu, phương hướng và nhiệm vụ tăng trưởng kinh tế và xóa đói giảm nghèo ở vùng núi phía Bắc
• 3.1.1. Mục tiêu tổng quát của tăng trưởng kinh tế bền vững và xóa đói giảm nghèo ở vùng núi phía Bắc
• 3.1.2. Phương hướng của tăng trưởng kinh tế bền vững và xóa đói giảm nghèo của vùng núi phía Bắc trong những năm tới
• 3.1.3. Các chỉ tiêu chủ yếu về tăng trưởng kinh tế bền vững và xóa đói giảm nghèo của vùng núi phía Bắc đến 2010
• 3.1.4. Các chỉ tiêu về tăng trưởng kinh tế
• 3.1.5. Các chỉ tiêu về xã hội, xóa đói giảm nghèo
• 3.2. Những giải pháp chủ yếu nhằm tăng trưởng kinh tế bền vững để xóa đói giảm nghèo
• 3.2.1. Các giải pháp nâng cao tốc độ tăng trưởng của các ngành nông, lâm, ngư nghiệp, công nghiệp, dịch vụ để xóa đói giảm nghèo
• 3.2.2. Đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn theo hướng sản xuất hàng hóa
• 3.2.3. Tạo môi trường pháp lý để kinh doanh bình đẳng, có tính cạnh tranh
• 3.2.4. Tạo môi trường xã hội để thực hiện công bằng xã hội, thực thi dân chủ cơ sở và hỗ trợ cho người nghèo về pháp lý
• 3.2.5. Phát triển cơ sở hạ tầng để tạo cơ hội cho các xã nghèo, vùng nghèo, người nghèo được tiếp cận các dịch vụ công
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• PHẦN MỞ ĐẦU

Tóm tắt

I. Tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững

Tăng trưởng kinh tế là yếu tố cốt lõi trong việc thúc đẩy phát triển bền vững, đặc biệt ở vùng núi phía Bắc. Tăng trưởng kinh tế không chỉ đơn thuần là sự gia tăng GDP mà còn liên quan đến việc cải thiện chất lượng cuộc sống, giảm bất bình đẳng xã hội. Phát triển bền vững đòi hỏi sự cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường và công bằng xã hội. Điều này đặc biệt quan trọng ở các vùng khó khăn như vùng núi phía Bắc, nơi tỷ lệ nghèo đói cao và cơ sở hạ tầng yếu kém.

1.1. Bản chất của tăng trưởng kinh tế

Tăng trưởng kinh tế được hiểu là sự gia tăng quy mô sản lượng của nền kinh tế trong một thời kỳ nhất định. Đây là kết quả của các hoạt động sản xuất và dịch vụ, được đo lường thông qua các chỉ số như GDP, GNP, và thu nhập bình quân đầu người. Tăng trưởng kinh tế không chỉ phụ thuộc vào các yếu tố đầu vào như lao động, vốn, và công nghệ mà còn chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố phi kinh tế như văn hóa, chính trị, và xã hội.

1.2. Các nhân tố tác động đến tăng trưởng kinh tế

Các nhân tố tác động đến tăng trưởng kinh tế bao gồm cả yếu tố kinh tế và phi kinh tế. Yếu tố kinh tế như lao động, vốn, và công nghệ đóng vai trò trực tiếp trong việc gia tăng sản lượng. Trong khi đó, các yếu tố phi kinh tế như cơ cấu dân tộc, tôn giáo, và thể chế chính trị cũng có ảnh hưởng gián tiếp nhưng quan trọng. Đặc biệt, ở vùng núi phía Bắc, các yếu tố như địa hình phức tạp và cơ sở hạ tầng yếu kém là những rào cản lớn đối với tăng trưởng kinh tế.

II. Xóa đói giảm nghèo bền vững

Xóa đói giảm nghèo là một trong những mục tiêu quan trọng của phát triển bền vững, đặc biệt ở vùng núi phía Bắc. Tỷ lệ nghèo đói cao ở khu vực này là do điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, cơ sở hạ tầng yếu kém, và thiếu cơ hội tiếp cận các dịch vụ cơ bản. Giảm nghèo bền vững đòi hỏi không chỉ tăng thu nhập mà còn cải thiện chất lượng cuộc sống, giáo dục, và y tế cho người dân.

2.1. Quan niệm và tiêu chí về đói nghèo

Đói nghèo được hiểu là tình trạng thiếu thốn về vật chất và tinh thần, khiến người dân không thể đáp ứng được các nhu cầu cơ bản của cuộc sống. Các tiêu chí đo lường đói nghèo bao gồm thu nhập, tiếp cận dịch vụ y tế, giáo dục, và điều kiện nhà ở. Ở vùng núi phía Bắc, tỷ lệ hộ nghèo cao do điều kiện địa hình phức tạp và thiếu cơ hội phát triển kinh tế.

2.2. Các giải pháp xóa đói giảm nghèo

Các giải pháp kinh tế như phát triển nông nghiệp, du lịch, và dịch vụ là chìa khóa để xóa đói giảm nghèo ở vùng núi phía Bắc. Ngoài ra, cần có các chính sách hỗ trợ về giáo dục, y tế, và cơ sở hạ tầng để tạo điều kiện cho người dân thoát nghèo bền vững. Việc thực hiện các chương trình hỗ trợ trực tiếp cho hộ nghèo cũng là một giải pháp hiệu quả.

III. Phát triển kinh tế bền vững vùng núi phía Bắc

Phát triển kinh tế bền vững ở vùng núi phía Bắc đòi hỏi sự kết hợp giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường. Các ngành kinh tế chủ lực như nông nghiệp, lâm nghiệp, và du lịch cần được phát triển theo hướng bền vững, đảm bảo khai thác hợp lý tài nguyên thiên nhiên. Đồng thời, cần có các chính sách hỗ trợ để cải thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

3.1. Đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội

Vùng núi phía Bắc có địa hình phức tạp, khí hậu khắc nghiệt, và cơ sở hạ tầng yếu kém. Đây là những thách thức lớn đối với phát triển kinh tế bền vững. Tuy nhiên, khu vực này cũng có tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên và văn hóa đa dạng, có thể khai thác để phát triển du lịch và các ngành kinh tế khác.

3.2. Giải pháp phát triển bền vững

Các giải pháp kinh tế như chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp, phát triển du lịch sinh thái, và đầu tư vào cơ sở hạ tầng là những hướng đi quan trọng để phát triển bền vững ở vùng núi phía Bắc. Ngoài ra, cần có các chính sách hỗ trợ về giáo dục, y tế, và bảo vệ môi trường để đảm bảo sự phát triển toàn diện và bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ 1990 đến 2003, Việt Nam đã đạt được tốc độ tăng trưởng kinh tế khá cao với mức tăng trưởng GDP bình quân khoảng 6,12% mỗi năm. Đặc biệt, trong giai đoạn giữa hai cuộc điều tra mức sống dân cư (1992-1993 và 1997-1998), tốc độ tăng trưởng bình quân đạt tới 8,4%/năm. Kết quả này đã góp phần quan trọng vào công cuộc xóa đói giảm nghèo, khi tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn quốc gia giảm được khoảng 2/3 so với năm 1990, và theo chuẩn quốc tế giảm một nửa. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn là một quốc gia có mức thu nhập bình quân đầu người thấp, khoảng 485 USD năm 2003, với tỷ lệ hộ nghèo còn cao, đặc biệt là ở các vùng núi phía Bắc.

Vùng núi phía Bắc, bao gồm 15 tỉnh với diện tích chiếm 30,7% diện tích cả nước nhưng chỉ chiếm 14,01% dân số, là khu vực có tỷ lệ hộ nghèo cao nhất cả nước, lên đến 30-40%. Đặc điểm địa hình phức tạp, cơ sở hạ tầng thấp kém, dân tộc thiểu số sinh sống đông đúc, cùng với điều kiện kinh tế xã hội khó khăn đã tạo ra nhiều thách thức trong việc phát triển kinh tế và xóa đói giảm nghèo tại đây. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng tăng trưởng kinh tế và xóa đói giảm nghèo tại vùng núi phía Bắc trong khoảng thời gian gần 10 năm trở lại đây, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững và giảm nghèo hiệu quả.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách phát triển kinh tế xã hội vùng núi phía Bắc, góp phần nâng cao đời sống nhân dân, đảm bảo công bằng xã hội và phát triển bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết tăng trưởng kinh tế và lý thuyết xóa đói giảm nghèo.

• Lý thuyết tăng trưởng kinh tế tập trung vào bản chất của tăng trưởng là sự gia tăng sản lượng hàng hóa và dịch vụ trong nền kinh tế qua các thời kỳ, được đo bằng các chỉ tiêu như GDP, GNP, thu nhập bình quân đầu người. Các nhân tố tác động đến tăng trưởng bao gồm nguồn lao động, đất đai, vốn, khoa học kỹ thuật và thể chế chính trị - xã hội.

• Lý thuyết xóa đói giảm nghèo định nghĩa nghèo đói không chỉ là thiếu hụt về vật chất như thiếu lương thực, thu nhập thấp mà còn bao gồm thiếu cơ hội tiếp cận các dịch vụ xã hội, thiếu quyền tham gia vào các quyết định kinh tế - xã hội. Tiêu chí đánh giá nghèo dựa trên thu nhập bình quân đầu người, mức tiêu thụ calo tối thiểu, điều kiện nhà ở và các tiêu chí xã hội khác.

Ba khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu là: tăng trưởng kinh tế bền vững, nghèo đói đa chiều và mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và giảm nghèo.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng, bao gồm:

• Phương pháp duy vật biện chứng và phương pháp lịch sử để phân tích các quá trình phát triển kinh tế - xã hội và xóa đói giảm nghèo trong bối cảnh lịch sử cụ thể của vùng núi phía Bắc.

• Phương pháp điều tra xã hội học thu thập dữ liệu thực tế về đời sống, thu nhập, điều kiện sinh hoạt của người dân vùng núi.

• Phân tích thống kê sử dụng số liệu từ Tổng điều tra nông nghiệp, dân số và các báo cáo kinh tế xã hội của các tỉnh vùng núi phía Bắc trong giai đoạn nghiên cứu.

• Phương pháp chuyên khảo và các phương pháp khác nhằm tổng hợp, đánh giá các chính sách và giải pháp đã thực hiện.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các hộ dân tại 15 tỉnh vùng núi phía Bắc, với dữ liệu thu thập trong khoảng thời gian từ năm 1995 đến 2005. Phương pháp chọn mẫu đảm bảo tính đại diện cho các nhóm dân tộc, vùng địa lý và điều kiện kinh tế xã hội khác nhau trong vùng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng kinh tế vùng núi phía Bắc còn thấp và chưa đồng đều: Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân của vùng núi phía Bắc trong giai đoạn nghiên cứu chỉ đạt khoảng 4-5%/năm, thấp hơn mức bình quân cả nước (6,12%). Các ngành nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản chiếm tỷ trọng lớn nhưng năng suất thấp, cơ sở hạ tầng kỹ thuật còn yếu kém.

2. Tỷ lệ hộ nghèo cao và phân bố không đồng đều: Tỷ lệ hộ nghèo tại vùng núi phía Bắc dao động từ 30% đến 40%, cao nhất cả nước. Một số địa phương có tỷ lệ nghèo lên đến 40%, đặc biệt là các huyện vùng sâu, vùng xa và các dân tộc thiểu số. So với mức giảm nghèo trung bình của cả nước (giảm 2/3 so với năm 1990), vùng núi phía Bắc giảm nghèo chậm hơn, tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn cao.

3. Nguồn nhân lực và trình độ dân trí thấp: Khoảng 90% người nghèo có trình độ văn hóa phổ thông thấp hoặc không biết chữ, tỷ lệ lao động có trình độ đại học chỉ chiếm khoảng 2%. Lao động chủ yếu làm nông nghiệp với kỹ năng hạn chế, thiếu cơ hội tiếp cận công nghệ mới.

4. Cơ sở hạ tầng và dịch vụ xã hội còn nhiều hạn chế: Tỷ lệ xã có điện đạt khoảng 70%, thấp hơn mức trung bình cả nước là 86%. Hệ thống giao thông, thủy lợi, y tế và giáo dục chưa đáp ứng đủ nhu cầu phát triển kinh tế và cải thiện đời sống người dân.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của tình trạng tăng trưởng kinh tế thấp và nghèo đói kéo dài tại vùng núi phía Bắc là do điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, địa hình phức tạp, cơ sở hạ tầng yếu kém và nguồn nhân lực hạn chế. So với các vùng khác, vùng núi phía Bắc thiếu sự đầu tư đồng bộ và chưa khai thác hiệu quả tiềm năng tài nguyên thiên nhiên.

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các báo cáo của ngành và các nghiên cứu khu vực Đông Nam Á, trong đó nhấn mạnh vai trò quan trọng của tăng trưởng kinh tế nông nghiệp trong giảm nghèo tại các vùng nông thôn và miền núi. Tuy nhiên, sự phân hóa giàu nghèo và bất bình đẳng trong phân phối thu nhập vẫn là thách thức lớn, làm giảm hiệu quả của tăng trưởng kinh tế đối với xóa đói giảm nghèo.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ hộ nghèo theo từng tỉnh, bảng so sánh tốc độ tăng trưởng kinh tế vùng núi so với cả nước, và biểu đồ phân bố trình độ học vấn của lao động vùng núi.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật: Ưu tiên xây dựng hệ thống giao thông, thủy lợi, điện và viễn thông tại các huyện nghèo vùng núi trong vòng 5 năm tới nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất và sinh hoạt. Chủ thể thực hiện là các cấp chính quyền địa phương phối hợp với Bộ Giao thông Vận tải và Bộ Công Thương.

2. Phát triển nông nghiệp hàng hóa và đa dạng hóa sản phẩm: Khuyến khích chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa có giá trị kinh tế cao, áp dụng khoa học kỹ thuật mới để nâng cao năng suất. Thời gian thực hiện trong 3-5 năm, do Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chủ trì.

3. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đào tạo nghề: Tổ chức các lớp đào tạo nghề, nâng cao trình độ học vấn cho lao động nông thôn, đặc biệt là người dân tộc thiểu số. Mục tiêu tăng tỷ lệ lao động có kỹ năng lên trên 30% trong 5 năm. Chủ thể là các trường nghề, trung tâm đào tạo và các tổ chức xã hội.

4. Xây dựng chính sách hỗ trợ tín dụng và tiếp cận vốn cho hộ nghèo: Mở rộng các chương trình tín dụng ưu đãi, giảm lãi suất cho các hộ nghèo đầu tư sản xuất, kinh doanh. Thời gian triển khai liên tục, do Ngân hàng Chính sách xã hội và các tổ chức tín dụng thực hiện.

5. Tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về xóa đói giảm nghèo: Phối hợp với các cơ quan truyền thông và tổ chức cộng đồng để nâng cao ý thức tự lực, tự cường của người dân trong phát triển kinh tế và cải thiện đời sống.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng và điều chỉnh các chính sách phát triển kinh tế xã hội vùng núi, đặc biệt trong lĩnh vực xóa đói giảm nghèo.

2. Các tổ chức nghiên cứu và đào tạo về kinh tế phát triển: Tài liệu tham khảo hữu ích cho các nghiên cứu chuyên sâu về mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và giảm nghèo, cũng như các giải pháp phát triển bền vững vùng núi.

3. Các tổ chức phi chính phủ và các dự án phát triển vùng núi: Giúp hiểu rõ thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến nghèo đói, từ đó thiết kế các chương trình hỗ trợ phù hợp, hiệu quả.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành kinh tế phát triển, chính sách công: Cung cấp kiến thức nền tảng và ví dụ thực tiễn về phát triển kinh tế vùng núi và xóa đói giảm nghèo tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao vùng núi phía Bắc có tỷ lệ hộ nghèo cao hơn các vùng khác?
   Do điều kiện địa hình phức tạp, cơ sở hạ tầng yếu kém, dân cư chủ yếu là các dân tộc thiểu số với trình độ học vấn thấp, cùng với hạn chế về nguồn lực sản xuất và dịch vụ xã hội.

2. Tăng trưởng kinh tế có phải luôn dẫn đến giảm nghèo?
   Không phải tất cả các loại tăng trưởng đều giảm nghèo. Tăng trưởng kinh tế bền vững, đặc biệt trong nông nghiệp và phát triển cơ sở hạ tầng, mới có tác động tích cực đến giảm nghèo.

3. Giải pháp nào hiệu quả nhất để giảm nghèo vùng núi?
   Đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, nâng cao năng suất nông nghiệp, đào tạo nghề và hỗ trợ tín dụng cho hộ nghèo là những giải pháp quan trọng và cần được thực hiện đồng bộ.

4. Vai trò của giáo dục trong xóa đói giảm nghèo là gì?
   Giáo dục nâng cao trình độ lao động, giúp người dân tiếp cận công nghệ mới, tăng cơ hội việc làm và thu nhập, từ đó góp phần giảm nghèo bền vững.

5. Làm thế nào để đảm bảo tăng trưởng kinh tế không làm gia tăng bất bình đẳng?
   Cần có chính sách phân phối thu nhập công bằng, hỗ trợ các nhóm dân cư yếu thế, đồng thời phát triển các ngành kinh tế tạo việc làm cho người nghèo.

Kết luận

• Tăng trưởng kinh tế vùng núi phía Bắc còn thấp, chưa đồng đều và chưa phát huy hết tiềm năng.
• Tỷ lệ hộ nghèo tại vùng núi phía Bắc vẫn cao, đặc biệt ở các huyện vùng sâu, vùng xa và dân tộc thiểu số.
• Nguồn nhân lực hạn chế và cơ sở hạ tầng yếu kém là những rào cản lớn đối với phát triển kinh tế và xóa đói giảm nghèo.
• Các giải pháp tập trung vào phát triển cơ sở hạ tầng, nâng cao năng suất nông nghiệp, đào tạo nghề và hỗ trợ tín dụng là cần thiết để thúc đẩy tăng trưởng bền vững và giảm nghèo hiệu quả.
• Nghiên cứu đề xuất các bước tiếp theo nhằm hoàn thiện chính sách và triển khai các chương trình phát triển kinh tế xã hội vùng núi phía Bắc trong 5 năm tới.

Để góp phần phát triển bền vững vùng núi phía Bắc, các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và các tổ chức liên quan cần phối hợp chặt chẽ trong việc thực hiện các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá và điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Ldi cam an! Vai long biet on sau sac, em xin chan thanh cam on TS. Nguydn The Phan ngitoi da tan tinh hitbng dan va giup do em trong sud't qua trinh thitc hien luan van thac si. Em xin bay to Idng biet on sau sac tdi PGS.TS Pham Van Khbi ciing cac thay, cac cd, cac anh, cac chi trong Khoa Kinh te ndng nghiep va phat trien nong thon - Tritomg dai hoc Kinh te quoc dan. De hoan thanh luan van nay, em cung da nhan duqc sit giup do tan tinh cua cac thay, cd Phong quan ly dao tao dai hoc va sau dai hoc - Tritcmg Dai hoc Kinh te quoc dan.

Em xin chan thanh cam cm! Ha noi, ngay thang 09 nam 2004 Vo Thi Hoa Loan MUC LUC Trang X* ? X* PHAN MU DAU 1 1. Tfnh cap thiet cua de tai 2 2. Muc di'ch nghien cuu 2 3. Doi tupng va pham vi nghien cuu 2 4.

Phuong phap nghien cuu 3 5. Ket cau cua luan van 3 CHUUNG I: MOT SO VAN DE LY LUAN VA THUG TltN VE TANG TRUONG KINH 4 TE VA XOA DOI GIAM NGHEO 1. Mot so van de ve tang truong kinh te 4 1. Ban chat cua tang truong kinh te 4 1.

Cac nhan to tac dong den tang truong kinh te 6 1. Mot so van de doi nngho vV xoa doi giam nggho 9 1. Quan mem va tieu chi ve doi ngheo 9 1. Cac nhan toc tac dong den doi ngheo va xoa doi giam ngheo 15 1.

Quan he giua tang truong kinh te va ooa doi giam nghoo 19 1. Vai tro cua tang truong kinh te toi xoa doi giam ngheo 19 1. Xoa doi giam ngheo la yeu to co ban dam bao cong bang xa hoi va 30 tang truong ben vung 1. Nhung kinh nghiem ve tang truong kinh te va ooa doi giam nghoo 31 tren the gidi CHUUNG II: THUC TRANG VE TANG TRUUNG KINH TE VA XOA DOI GIAM 35 NGHEO 0 VUNG NUI PHIA BAC 2.

Dac diem tu nhien, kinh te - oa hoi cua vung anh huong den tang 35 truong kinh te va ooa doi giam ngheo 2. Dac diem tu nhien 35 2. tZ/ejpkinh te - xa hoi 38 2. Dac diem nguon nhan ltrc 38 2.

Dac diem dan toe 41 2. Co so ha tang va co so vat cha't ky thuat 42 2. Van hoa - thong tin 44 2. Thue trang tang trirdng kinh te d vung nui phia Bac 47 2.

Thue trang tang trudng kinh te 47 2. Khai quat tmh hinh tang trudng kinh te cua vung nui phia Bac 47 2. Tang trudng kinh te trong cac nganh 51 2. Thue trang ddi song va van de doi ngheo cua viing nui phia Bac 54 2.

Thue trang doi ngheo cua vung nui phia Bac 54 2. Nguyen nhan va yeu to chinh anh hudng den doi ngheo 63 2. Banh gia chung sir tac dong cua tang trudng kinh te den xoa doi 68 giam ngheo d vung nui phia Bac 2. Nhung tac dong tich cue 68 2.

Nhung van de ton tai 83 2. Nhung nguyen nhan chinh va bai hoc kinh nghiem 88 CHUUNG III: NHUNG GIAI PHAP CHU YEU NHAM TANG TRUUNG KINH TE BEN VUNG DE XOA DOI GIAM NGHEO UVUNG NUI PHIA BAC 3. Muc tieu, phuong hudng va nhiem vu tang trudng kinh te va xoa 90 doi giam ngheo d viing nui phia Bac 3. Muc tieu tong quat cua tang trudng kinh te ben vung va xoa doi 90 giam ngheo d vung nui phia Bac 3.

Phuong hudng cua tang trudng kinh te ben vung va xoa doi giam 91 ngheo cua vung nui phia Bac trong nhung nam tdi 3. Cac chi tieu chii yeu ve tang trudng kinh te ben vung va xoa doi 93 giam ngheo cua vung nui phia Bac den 2010 3. Cac chi tieu v& tang trudng kinh te 94 3. Cac chi tieu ve xa hoi, xoa doi giam ngheo 96 * 3.

Nhumg giai phap chu yeu nham tang trudng kinh te ben vumg de 101 xoa doi giam ngheo 3. Cac giai phap nang cao toe do tang trirdng ciia cac nganh ndng, lam, 101 ngu nghiep, cong nghiep, dich vu de xoa doi giam ngheo 3. Day manh chuyen doi co cau kinh te nong nghiep, nong thon theo 111 hudng san xuat hang hoa 3. Tao moi trirdng phap ly de kinh doanh binh dang, co tinh canh tranh 112 3.

Tao moi trirdng xa hoi dd thirc hien cong bang xa hoi, thirc thi dan 114 chu co so va hd tro cho ngudi ngheo ve phap ly 3. Phat trien co sd ha tang de tao co hoi cho cac xa ngheo, viing ngheo, 115 ngudi ngheo duoc tiep can cac dich vu cong KET LUAN VA KIEN NGHI 120 PHAN M0 DAU 1. Tfnh ciafp thiet cua de tai luan van Xoa doi giam ngheo la mot trong nhung muc tieu quan trong dune Dang va Nha nudc dac biet quan tam trong chien luoc phat trien kinh te' xa hoi cua dat nude. Dang va Nha nudc da keu goi moi cap, moi nganh, moi ngufti trong xa hoi tap trung giai quyet nhiem vu xoa doi giam ngheo, thuc hien cong bang xa hoi, giam khoang cach giau va ngheo trong cac tang ldp xa hoi va giua cac vung khac nhau.

Trong hon mufti nam qua, nhieu co che va chfnh sach da duoc thuc hien va dat duoc nhung ket qua dang ke trong viec xoa doi giam ngheo. Chung ta da dat duoc toc do tang truong kinh te kha cao trong gia doan (1990 - 2003); tong san pham trong nudc (GDP) tang binh quan 6,12% hang nam, trong do giai doan giua hai cuoc dieu tra muc song dan cu ((1992- 1993) va (1997 - 1998)) dat toc do tang truong binh quan 8,4%/nam. Nhft tang truong kinh te nhanh, cong cuoc xoa doi giam ngheo da dat duoc nhung ket qua to ldn. Sau hon mufti nam, ty le ho ngheo theo chuan quoc gia da giam 2/3 so vdi nam 1990, tfnh theo chuan quoc te ty le ho ngheo giam mot nua.

Tuy nhien, Viet Nam van dang la mot nudc ngheo, co muc thu nhap binh quan dau ngufti vao loai thap (GDP binh quan dau ngufti nam 2003 khoang 485USD), ty le ho ngheo cftn ldn. Dac biet, doi ngheo o nude ta chu yeu la o nong thon thuoc nhung vung nui cao, vung sau, vung xa noi co nhieu dan toc ft ngufti sinh song, cuoc song gap nhieu kho khan. Do la do dieu kien ket cau ha tang co so tha'p kem, dia hinh phuc tap, rung bi tan pha nang ne, thieu nudc sinh hoat, thieu dat nong nghiep va cac co so dich vu khac nen ty le doi ngheo cao va dieu kien de xoa doi giam ngheo cho cac ho o nhung vung nay la het sue kho khan. Hien nay nudc ta co 1715 xa thuoc khu vuc III - khu vuc kho khan nhat (co 1568 xa mien nui va 147 xa vung sau, vung xa, vung dong bao dan toc ft dong bang) vdi hon 1.000 ho, tren 6 trieu ngufti.

Vung nui phfa Bac noi duoc coi la dia ban xung yeu, vdi 1228 xa, chiem 71,6% tong so xa thuoc dien kho khan nhat, dang ton tai nhung kho khan: mot so noi ty le doi ngheo len den 30% - 40%, cao nha't ca nudc; co so ha tang thap kem, nhieu noi chua co duftng o to den trung tam, trinh do dan tri thap, so ngufti mu chu that hoc chiem ty le cao. Ngoai ra noi day cftn dang an chua nhung yeu to thieu on dinh, te nan xa hoi khong giam. De thoat khoi canh doi ngheo, nhanh 1 chong thay doi bo mat cua tirng tieu vung, nang cao dbi song cua nhan dan phu hop vdi tiem tang von co cua vung doi hoi phai co nhung quyet sach thich hop. Tuy nhien, xoa doi giam ngheo la van de kinh te, chinh tri va xa hoi quan trong, la nhiem vu kho khan va phuc tap.

Trong he thong cac giai phap de xoa doi giam ngheo co mot giai phap het she co ban va quan trong la tang trubng kinh te ben virng. Nhung tang trubng kinh te lai tac dong den xoa doi giam ngheo theo cac chieu hudng khac nhau, hoac la din den giam ngheo, hoac khong giam ngheo, tham chi con lam tang doi ngheo do su phan hoa giau ngheo, su phan cue ve kinh te. Do do, cin phai nghien ctru de thay ro nhung hudng tang trudng kinh te ben virng gin vdi xoa doi giam ngheo la van de co y nghia thiet thuc ca v6 ly luan lin thuc tibn doi vdi van de xoa doi giam ngheo, dac biet la vdi vung nui phia Bic. Xuit phat tir nhung van de neu tren, tac gia da chon “Nhung giai phap chu yeu nham tang truung kinh te ben vung de xoa doi giam ngheo dr vung nui phia Bae” lam de tai luan van Thac sy.

Muc dich nghien cdu cua luan van -Thu nhat, he thong hoa va lam rd co sb ly luan, thuc tibn ve tang trubng kinh te, xoa doi giam ngheo va moi quan he giua tang trubng kinh te vdi xoa doi giam ngheo. - Thur hai, danh gia thuc trang cua tang trubng kinh te nham xoa doi giam ngheo b vung nui phia Bic. - Thix ba, nghien cun, de xuat cac giai phap co ban hudng tdi tang trubng kinh te ben vung nham xoa doi giam ngheo b vung nui phia Bic. Doi tifdng va pham vi nghien cuu 3.1 Doi tUtfng nghien cuu Doi tugng nghien chu cua luan van: Tren co sb nghien cuu thuc trang tang trubng ve kinh te, thuc trang doi ngheo cua dan cu vung nui phia Bic, de tai di sau phan tich tac dong cua tang trubng kinh te tdi xoa doi giam ngheo tren dia ban virng nui phia Bic.2 Pham vi nghien citu: - Ve khong gian, luan van tap trung nghien cuu d cac tinh mien nui phia Bac, noi co ty le doi ngheo kha cao d Viet Nam.

- Ve thdi gian, luan van nghien cuu tang trudng kinh te va xoa doi giam ngheo nhung nam doi mod, trong do tap trung vao then, gian 10 nam trd lai day. Phuong phap nghien cufU Luan van str dung cac phuong phap nghien cuu chu yeu sau day: - Phuong phap duy vat bien chung, - Phuong phap lich sir, - Phuong phap dieu tra xa hoi hoc, - Phuong phap phan tich thong ke, - Phuong phap chuyen khao, - Va mot so phuong phap khac. Ket cau cua luan van Ngoai phan mo dau, ket luan, danh muc tai lieu tham khao va phan phu luc, luan van gom ba chuong. Chuang 1: Mot so van de ly luan va thuc tidn ve tang trudng kinh te va xoa ddi giam ngheo.

Chuang 2: Thuc trang tang trudng kinh te nham xoa ddi giam ngheo d vung nui phia Bac. Chuang 3: Phuong hudng va nhung giai phap chu yeu nham tang trudng kinh te ben vung de xoa ddi giam ngheo d vung nui phia Bac.