đặt vấn đề chất lượng cuộc sống trong đô thị lên một trình độ mới. Tiêu chuẩn hàng đầu là môi trường trong sạch. Những chỉ tiêu về môi trường, khí hậu,…đã kích thích các KTS tìm kiếm các giải pháp hữu hiệu cho tổng thể và các CTXD. Các nhà tháp là những điểm nhấn mạnh của những khu nhà cao vừa phải đặt trong các dải cây xanh.
Diện tích các căn hộ tăng lên rất cao: 90, 120, 150, 180m2 tạo điều kiện cho việc thiết kế các khu vệ sinh thoáng đãng, đưa thiên nhiên vào nhà thành một yếu tố chính đánh giá chất lượng căn hộ. Hiện nay ở Singapore có xu hướng chọn các khu nhà cao tầng đã được nhiệt đới hoá về kiến trúc đặt ở các khu trung tâm để tiết kiệm đất nhưng được cấy vào giữa cây xanh, hồ nước, các khoảng trống rộng,.Tất cả là một sự kết hợp hài hoà từ tổng thể đến chi tiết, cả về công năng và hình thức kiến trúc tạo ra một môi trường đô thị nhiệt đới hoàn hảo. Trong 30 năm qua, Singapore đã XD được khoảng 70 vạn căn hộ, toàn quốc có khoảng 87% dân số được ở trong các ngôi nhà này. Những ngôi nhà chính có số tầng cao khác nhau nhưng việc bố trí mặt ngoài ngôi nhà và tổng thể QH có nghiên cứu rất bài bản.
Giữa các ngôi nhà cao tầng là các vườn cây xanh, sân chơi cho thiếu nhi. Mật độ XD rất cao nhưng khi vào khu nhà lại cảm thấy dễ chịu. Sống trong những ngôi nhà có tầm nhìn thoáng rộng, môi trường xanh, thông gió tốt nên mùa hè rất mát. Tầng trệt ngôi nhà cao tầng thường là không gian để trống trong đó chỉ bố trí các thang máy, giữa các cầu thang là những khoảng đất trống bằng cỏ xanh, sạch đẹp làm cho người ở trong phạm vi tầm nhìn không cảm thấy là nhà cao tầng bó hẹp không gian, mà như đang ở trong một vườn hoa rộng lớn vô tận.
Trong môi trường cảnh quan như thế, không có ô nhiễm, không có tiếng động ồn ào, chỉ có trời cao, mây xanh và gió mát, sự thoáng đãng, không khí trong lành khiến con người thoải mái dễ chịu. Mọi ngôi nhà có điện nước (nóng lạnh) được cung cấp suốt ngày đêm. Kiến trúc có tính mỹ quan tốt và được liên kết với cây xanh ở bên ngoài thành một dải cây xanh hài hoà đẹp mắt. Các chất thải sinh hoạt được chứa trong Đề xuất giải pháp quy hoạch - kiến trúc cho các khu đô thị mới phù hợp với điều kiện khí hậu của thành phố Vinh tỉnh Nghệ An Luận văn Thạc sỹ Kiến trúc GVHD: PGS.TSKH Nguyễn Văn Đỉnh 13 Lớp : CH Kiến trúc 2010 Học viên: Trần Phan Nga các túi nhựa để xử lý theo từng loại khi thu dọn.
Trong QH tổng thể, mặc dù các giải pháp tổ hợp không gian kiến trúc cảnh quan rất đa dạng và sinh động nhưng các KTS vẫn luôn quan tâm đến việc hạn chế những bất lợi của khí hậu như: BXMT, mưa nhiều,.và tận dụng những lợi thế của khí hậu như đón những luồng gió mát từ biển vào, hay lợi dụng các yếu tố của kiến trúc cảnh quan vào việc cải thiện vi khí hậu KĐTM. Để nâng cao chất lượng sống trong khu ở, các KTS Singapore đã chú ý tới việc tạo nên các không gian trống dành cho vui chơi giải trí, các bể bơi, đài phun nước,.kế cận nhà, trong nhóm nhà, phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi và lối sống, kéo mọi nguời lại gần với nhau hơn, hoà vào trong thiên nhiên thoáng đãng của vùng xích đới (hình 1. QH các khu ở đô thị: Đơn nguyên và hình thức phối kết: Hình thức linh hoạt, không gian sinh động Đa dạng và phong phú Hình 1. KT và QH khu ở đô thị mới ở Singapore.
(Nguồn: Internet) Đề xuất giải pháp quy hoạch - kiến trúc cho các khu đô thị mới phù hợp với điều kiện khí hậu của thành phố Vinh tỉnh Nghệ An Luận văn Thạc sỹ Kiến trúc GVHD: PGS.TSKH Nguyễn Văn Đỉnh 14 Lớp : CH Kiến trúc 2010 Học viên: Trần Phan Nga Thêm vào đó, các CT nhà ở với những đơn nguyên và cách phối kết mềm dẻo và phong phú, sử dụng các giải pháp kiến trúc sinh khí hậu có hiệu quả cao (hình 1. Bể bơi và cây xanh ở kế cận nhà Đài phun nước Trồng cây xanh trên mái và giữa hai dãy nhà Rãnh thông gió, chiếu sáng Sử dụng các loại KCCN cho nhà ở cao tầng Hình 1. Các giải pháp KT sinh khí hậu trong khu ở đô thị mới ở Singapore. (Nguồn: Internet) Đó là tổ chức các khe sáng có hiệu quả thông gió và chiếu sáng tự nhiên cao, là cách liên kết các đơn nguyên tạo thành những sân trong như các lõi sinh thái, hay sử dụng phối kết các loại KCCN ngang và đứng một cách hài hoà, có hiệu quả thẩm mỹ,.Các căn hộ được thiết kế với diện tích lên tới 90, 120, 150, 180m2 có công năng hợp lý, chú ý nhiều đến vấn đề thông gió chiếu tự nhiên cho tất cả các không gian chính và phụ trong căn hộ, đưa thiên nhiên (các khoảng vườn nhỏ) vào trong căn hộ Đề xuất giải pháp quy hoạch - kiến trúc cho các khu đô thị mới phù hợp với điều kiện khí hậu của thành phố Vinh tỉnh Nghệ An Luận văn Thạc sỹ Kiến trúc GVHD: PGS.TSKH Nguyễn Văn Đỉnh 15 Lớp : CH Kiến trúc 2010 Học viên: Trần Phan Nga và xem đó như một yếu tố để đánh giá chất lượng căn hộ.
Những KĐTM ở Singapore đã tạo lập được sự hài hoà với môi trường nhiệt đới với những CT sử dụng các mảng màu sắc nhẹ nhàng, tươi tắn, xen lẫn trong các không gian đầy cây xanh và hồ nước. Cách quản lý và QH tổng thể đô thị luôn gắn liền với thiên nhiên, lấy yếu tố môi trường và bảo vệ sức khoẻ con người lên hàng đầu là một kinh nghiệm quý báu để các nước trong khu vực học tập. Kinh nghiệm của Malaixia Ở Malaixia trong những năm 80, 90 đã xuật hiện nhiều CT kiến trúc sinh thái thể hiện tư tưởng thiết kế “ Kiến trúc sinh khí hậu” của Kenneth Yeang. Ken Yeang trung thành với quan điểm “thiết kế với thiên nhiên” từ các CT thấp tầng đến cao tầng, nghĩa là thiết kế trong mối quan hệ hữu cơ với tự nhiên.
Ông cho rằng, trước khi thiết kế cần phải xem xét một cách khoa học tập hợp các mối quan hệ mà CT kiến trúc sẽ phải thiết lập với địa điểm XD, lựa chọn ra những mối quan hệ có tầm quan trọng nhất, từ đó nghiên cứu để đưa ra giải pháp thích hợp. CT kiến trúc ở mỗi một địa điểm đều có những nét đặc trưng riêng phù hợp với đặc điểm tự nhiên và khí hậu nơi đó, không thể sao chép hình thức kiến trúc bên ngoài của các CT đã XD ở một nơi nào đó. Đây chính là quan điểm cơ bản để tìm ra phong cách cũng như ngôn ngữ kiến trúc riêng của một vùng cụ thể. Ông nghiên cứu cấu trúc nhạy cảm trong khí hậu và kiến trúc truyền thống.
Từ đó, đã đưa ra 200 chi tiết kiến trúc áp dụng cho môi trường khí hậu nhiệt đới nóng ẩm. Đối với vùng khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, trên cơ sở nghiên cứu kỹ đặc điểm khí hậu và thực tế từ các CT đã thiết kế và XD ở Đông Nam Á, Ken Yeang đã tổng kết thành những quan điểm thiết kế như được thể hiện trên hình 1. - Lớp vỏ CT (gồm mái và thân nhà) có vai trò khác nhau trong nhà thấp tầng và cao tầng. Trong nhà thấp tầng, mái nhà có vai trò quan trọng hơn thân nhà vì đây là diện tích nhận nhiều bức xạ hơn, vì vậy mái nhà phải có khả năng ngăn bức xạ trực tiếp và che mưa cho CT.
Đối với nhà cao tầng, phần thân nhà có vai trò quan trọng hơn mái nhà do diện tích bề mặt nhận nhiệt bức xạ lớn hơn, vì vậy việc tổ hợp các Đề xuất giải pháp quy hoạch - kiến trúc cho các khu đô thị mới phù hợp với điều kiện khí hậu của thành phố Vinh tỉnh Nghệ An Luận văn Thạc sỹ Kiến trúc GVHD: PGS.TSKH Nguyễn Văn Đỉnh 16 Lớp : CH Kiến trúc 2010 Học viên: Trần Phan Nga chi tiết kiến trúc trên bề mặt thân nhà phải đáp ứng các yêu cầu: che nắng cho cửa sổ, mặt tường để hạn chế khả năng hấp thụ nhiệt làm nóng không gian bên trong. Tường phía Đông và Tường kính phía Tạo thành các hốc Tạo các không gian Tây là lõi dịch vụ Bắc và Nam CT sâu trên CT trống nhiều tầng Màng lọc không khí Không gian trống Các gải pháp che Thông gió xuyên cho CT phía dưới CT BXMT phòng Rãnh thông gió theo Giữ nhiệt bằng cấu Tường cách nhiệt Dùng tường mặt trời chiều đứng trúc khối CT Hình 1. Quan điểm thiết kế CT vùng khí hậu nhiệt đới của Ken Yeang. (Nguồn: Internet) Đề xuất giải pháp quy hoạch - kiến trúc cho các khu đô thị mới phù hợp với điều kiện khí hậu của thành phố Vinh tỉnh Nghệ An Luận văn Thạc sỹ Kiến trúc GVHD: PGS.TSKH Nguyễn Văn Đỉnh 17 Lớp : CH Kiến trúc 2010 Học viên: Trần Phan Nga - Trong bố cục mặt bằng, bố trí các không gian phục vụ (cầu thang, khu vệ sinh chung, sảnh tầng,.) ở các hướng nhận bức xạ trực tiếp của mặt trời lớn (hướng Đông, Tây) để tạo ra những không gian đệm có khả năng ngăn chặn sự xâm nhập của nhiệt bức xạ vào CT, vào vùng không gian làm việc.
Mặt tường hướng Bắc và Nam do ít bị nắng chiếu, nên tổ chức mảng tường kính lớn với những ô cửa có khả năng điều chỉnh độ mở (curtain wall). Những mặt tường khác vì lý do tầm nhìn hay bắt buộc mở cửa phải có những giải pháp che nắng và hạn chế BXMT. - Trên mặt đứng, cần tổ chức các ban công, các khối lồi lõm để tạo bóng đổ làm mát cho các diện tường. Tổ chức các sân hiên rộng, thậm chí các không gian trống nhiều tầng, hình thành các vườn trời có cây xanh, làm không gian đệm chuyển tiếp từ ngoài nhà vào trong nhà.
Các cửa sổ có thể được mở trong nhũng không gian đệm này vì có khả năng hạn chế được nắng chiếu và bức xạ. - Tường ngoài CT hay lớp vỏ CT được tổ chức như “màng lọc môi trường” có khả năng thay đổi độ mở và thẩm thấu qua được. Nó có khả năng điều chỉnh các bộ phận để tạo sự cách ly với điều kiện thời tiết lạnh giá của mùa đông hay cái nóng của mùa hè ở bên ngoài và có thể mở ra trong thời gian mát mẻ.