Giải Pháp Phát Triển Hoạt Động Tín Dụng Của Ngân Hàng Thương Mại Trên Địa Bàn Tỉnh Bình Dương

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích giải pháp phát triển hoạt động tín dụng tại các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Bình Dương.

• Tác giả: Nguyễn Văn Phát
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Minh Châu
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính, Ngân Hàng
• Đề tài: Giải Pháp Phát Triển Hoạt Động Tín Dụng Của Các Ngân Hàng Thương Mại Trên Địa Bàn Tỉnh Bình Dương
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÍN DỤNG VÀ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ TÍN DỤNG
• 1.2. PHÂN LOẠI TÍN DỤNG VÀ CÁC HÌNH THỨC CẤP TÍN DỤNG
• 1.3. CHỨC NĂNG VÀ VAI TRÒ CỦA TÍN DỤNG TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
• 1.4. MỘT SỐ QUY ĐỊNH LIÊN QUAN ĐẾN HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG TRONG THỜI GIAN TỚI
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU

Tóm tắt

I. Giải pháp tín dụng ngân hàng

Luận văn tập trung vào việc đề xuất các giải pháp tín dụng ngân hàng nhằm phát triển hoạt động tín dụng của các ngân hàng thương mại tại Bình Dương. Các giải pháp này bao gồm việc cải thiện quy trình thẩm định, đa dạng hóa sản phẩm tín dụng, và tăng cường quản lý rủi ro. Những giải pháp này không chỉ giúp các ngân hàng tăng cường khả năng cạnh tranh mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

1.1. Cải thiện quy trình thẩm định

Một trong những giải pháp quan trọng là cải thiện quy trình thẩm định tín dụng. Việc áp dụng công nghệ thông tin và phân tích dữ liệu lớn sẽ giúp các ngân hàng đánh giá chính xác hơn khả năng trả nợ của khách hàng, từ đó giảm thiểu rủi ro tín dụng. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường tín dụng Bình Dương đang phát triển mạnh mẽ.

1.2. Đa dạng hóa sản phẩm tín dụng

Đa dạng hóa sản phẩm tín dụng là một giải pháp khác được đề xuất. Các ngân hàng cần phát triển các sản phẩm tín dụng phù hợp với nhu cầu đa dạng của khách hàng, từ doanh nghiệp lớn đến hộ gia đình nhỏ. Điều này sẽ giúp các ngân hàng mở rộng thị phần và tăng cường sự gắn kết với khách hàng.

II. Phát triển ngân hàng thương mại

Luận văn cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển ngân hàng thương mại tại Bình Dương. Với tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và môi trường đầu tư hấp dẫn, Bình Dương là một thị trường tiềm năng cho các ngân hàng. Các ngân hàng cần tận dụng cơ hội này để mở rộng mạng lưới chi nhánh và nâng cao chất lượng dịch vụ.

2.1. Mở rộng mạng lưới chi nhánh

Mở rộng mạng lưới chi nhánh là một chiến lược quan trọng để các ngân hàng tiếp cận gần hơn với khách hàng. Việc này không chỉ giúp tăng cường sự hiện diện của ngân hàng mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng trong việc tiếp cận các dịch vụ tài chính.

2.2. Nâng cao chất lượng dịch vụ

Nâng cao chất lượng dịch vụ là yếu tố then chốt để thu hút và giữ chân khách hàng. Các ngân hàng cần đầu tư vào đào tạo nhân viên và cải thiện hệ thống công nghệ thông tin để đảm bảo dịch vụ được cung cấp một cách nhanh chóng và hiệu quả.

III. Chiến lược tín dụng ngân hàng

Luận văn đề cập đến việc xây dựng chiến lược tín dụng ngân hàng phù hợp với đặc thù của kinh tế Bình Dương. Các chiến lược này bao gồm việc tập trung vào các ngành công nghiệp trọng điểm, hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, và thúc đẩy tín dụng xanh.

3.1. Tập trung vào ngành công nghiệp trọng điểm

Bình Dương là một tỉnh có nền công nghiệp phát triển mạnh, do đó các ngân hàng cần tập trung vào việc cung cấp tín dụng cho các ngành công nghiệp trọng điểm như sản xuất, chế biến và xuất khẩu. Điều này sẽ giúp các ngân hàng tận dụng được tiềm năng phát triển của các ngành này.

3.2. Hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ

Hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ là một phần quan trọng trong chiến lược tín dụng. Các ngân hàng cần có các chính sách tín dụng linh hoạt và ưu đãi để giúp các doanh nghiệp này phát triển, từ đó góp phần thúc đẩy nền kinh tế địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tỉnh Bình Dương là một trong những địa phương có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhất Việt Nam, với GDP bình quân tăng khoảng 13,6%/năm trong giai đoạn 2006-2010. Cơ cấu kinh tế của tỉnh chuyển dịch tích cực, trong đó công nghiệp và dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn, lần lượt đạt 62,3% và 32,4% năm 2009. Bình Dương thu hút mạnh mẽ đầu tư trong và ngoài nước, với 28 khu công nghiệp và hơn 8.400 doanh nghiệp đang hoạt động, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển hoạt động tín dụng ngân hàng.

Hoạt động tín dụng của các ngân hàng thương mại (NHTM) trên địa bàn tỉnh đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho sản xuất kinh doanh và đầu tư phát triển. Tuy nhiên, hoạt động này cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, đòi hỏi phải có các giải pháp phát triển bền vững, đảm bảo cả về số lượng và chất lượng tín dụng. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng hoạt động tín dụng của các NHTM tại Bình Dương, nhận diện cơ hội và thách thức, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển phù hợp.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2006-2010, với dữ liệu thu thập từ Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Bình Dương, niên giám thống kê tỉnh và các báo cáo liên quan. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc hỗ trợ các ngân hàng thương mại nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình cơ bản về tín dụng ngân hàng, bao gồm:

• Khái niệm tín dụng: Tín dụng là quan hệ giao dịch giữa bên cho vay và bên vay, trong đó bên vay được sử dụng tiền hoặc tài sản trong thời gian nhất định và cam kết hoàn trả với giá trị lớn hơn ban đầu.

• Phân loại tín dụng: Dựa trên thời hạn (ngắn hạn, trung và dài hạn), mục đích (sản xuất, tiêu dùng), mức độ tín nhiệm (có hoặc không có tài sản đảm bảo), và đặc điểm luân chuyển vốn (vốn lưu động, vốn cố định).

• Chức năng và vai trò của tín dụng: Bao gồm phân phối lại vốn trong xã hội, tạo thanh khoản, tạo tiền, thúc đẩy tái sản xuất xã hội, thực hiện các mục tiêu vĩ mô và chính sách xã hội.

• Quy định pháp luật về hoạt động tín dụng: Luật các tổ chức tín dụng, Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN về quy chế cho vay, Quyết định số 26/2006/QĐ-NHNN về bảo lãnh ngân hàng, và các giới hạn an toàn trong hoạt động cho vay theo Quyết định số 457/2005/QĐ-NHNN.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp:

• Phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để phân tích các yếu tố khách quan tác động đến hoạt động tín dụng.

• Phương pháp phân tích, so sánh, thống kê và tổng hợp nhằm đánh giá thực trạng và xu hướng phát triển tín dụng tại Bình Dương.

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thống kê từ Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Bình Dương, niên giám thống kê tỉnh, báo cáo ngành và các tài liệu liên quan.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Dữ liệu tổng hợp từ toàn bộ các ngân hàng thương mại hoạt động trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn 2006-2010, đảm bảo tính đại diện và toàn diện.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phân tích định lượng dựa trên số liệu dư nợ tín dụng, cơ cấu tín dụng theo loại hình ngân hàng, thời hạn cho vay, thành phần kinh tế và tỷ lệ nợ xấu; đồng thời phân tích định tính về thuận lợi, khó khăn và các yếu tố ảnh hưởng.

• Timeline nghiên cứu: Tập trung phân tích dữ liệu từ năm 2006 đến năm 2010, với cập nhật số liệu đến cuối năm 2010 để phản ánh sát thực trạng hoạt động tín dụng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng dư nợ tín dụng mạnh mẽ: Tổng dư nợ tín dụng của các NHTM trên địa bàn Bình Dương tăng từ khoảng 14.852 tỷ đồng năm 2006 lên 37.443 tỷ đồng vào tháng 10/2010, tương đương mức tăng trên 150% trong 4 năm. Đến cuối năm 2010, dư nợ đạt 47.267 tỷ đồng, tăng 31% so với năm 2009.

2. Cơ cấu tín dụng đa dạng theo loại hình ngân hàng: Năm 2010, ngân hàng thương mại nhà nước chiếm 61,24% thị phần dư nợ, ngân hàng thương mại cổ phần chiếm 31,7%, ngân hàng liên doanh chiếm 6,85%. Thị phần ngân hàng TMCP tăng dần qua các năm, phản ánh xu hướng đa dạng hóa hệ thống ngân hàng.

3. Dư nợ tín dụng phân theo thời hạn: Dư nợ ngắn hạn chiếm khoảng 61,97% tổng dư nợ năm 2010, chủ yếu phục vụ vốn lưu động cho doanh nghiệp. Dư nợ trung và dài hạn tuy giảm tỷ trọng nhưng tăng về số tuyệt đối, đáp ứng nhu cầu vốn đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng và dự án lớn.

4. Cơ cấu dư nợ theo thành phần kinh tế: Dư nợ cho doanh nghiệp ngoài quốc doanh chiếm tỷ trọng lớn nhất (khoảng 49,28%), doanh nghiệp nhà nước chiếm 18%, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chiếm khoảng 30%. Điều này phản ánh sự năng động của khu vực kinh tế ngoài quốc doanh và vai trò quan trọng của doanh nghiệp FDI.

5. Tỷ lệ nợ xấu tăng nhưng vẫn trong giới hạn an toàn: Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ tăng từ 1,01% năm 2006 lên 1,6% cuối năm 2010, vẫn thấp hơn mức giới hạn 5% theo thông lệ quốc tế. Một số ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu cao hơn trung bình do các nguyên nhân khách quan và chủ quan.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng dư nợ tín dụng mạnh mẽ tại Bình Dương phản ánh sự phát triển năng động của nền kinh tế địa phương, đặc biệt là khu vực công nghiệp và dịch vụ. Việc đa dạng hóa loại hình ngân hàng và cơ cấu tín dụng giúp tăng khả năng cung ứng vốn cho các đối tượng khách hàng khác nhau, từ doanh nghiệp lớn đến doanh nghiệp vừa và nhỏ, cá nhân dân cư.

Tỷ trọng dư nợ ngắn hạn cao phù hợp với nhu cầu vốn lưu động của các doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế phát triển nhanh, tuy nhiên cần cân đối để đảm bảo nguồn vốn trung dài hạn cho các dự án đầu tư trọng điểm. Cơ cấu dư nợ theo thành phần kinh tế cho thấy tín dụng đang tập trung vào các khu vực có hiệu quả sử dụng vốn cao, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Tỷ lệ nợ xấu tăng nhẹ phản ánh những khó khăn trong quản lý rủi ro tín dụng, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt giữa các ngân hàng và tác động của môi trường kinh tế vĩ mô. Việc phân tích chi tiết nợ xấu theo từng ngân hàng giúp nhận diện các điểm yếu trong công tác thẩm định và quản lý tín dụng, từ đó đề xuất các biện pháp khắc phục.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ tăng trưởng dư nợ theo năm, cơ cấu dư nợ theo loại hình ngân hàng và thành phần kinh tế, cũng như bảng phân tích tỷ lệ nợ xấu để minh họa rõ nét các xu hướng và vấn đề nổi bật.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường năng lực thẩm định và quản lý rủi ro tín dụng

   • Động từ hành động: Đào tạo, áp dụng công nghệ phân tích rủi ro
   • Target metric: Giảm tỷ lệ nợ xấu xuống dưới 1,2% trong 2 năm tới
   • Chủ thể thực hiện: Ban quản lý rủi ro và phòng tín dụng các ngân hàng thương mại

2. Đa dạng hóa sản phẩm tín dụng và mở rộng thị trường khách hàng

   • Động từ hành động: Phát triển sản phẩm tín dụng phù hợp với doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp FDI
   • Target metric: Tăng tỷ trọng dư nợ cho doanh nghiệp vừa và nhỏ lên 35% trong 3 năm
   • Chủ thể thực hiện: Bộ phận phát triển sản phẩm và kinh doanh của các ngân hàng

3. Tăng cường hợp tác với chính quyền địa phương và các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp

   • Động từ hành động: Thiết lập kênh thông tin, phối hợp tổ chức hội thảo, tư vấn tài chính
   • Target metric: Tăng số lượng doanh nghiệp tiếp cận vốn tín dụng tăng 20% mỗi năm
   • Chủ thể thực hiện: Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh, các ngân hàng thương mại, UBND tỉnh

4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và ứng dụng công nghệ hiện đại

   • Động từ hành động: Đào tạo chuyên sâu, áp dụng hệ thống quản lý tín dụng tự động
   • Target metric: 100% nhân viên tín dụng được đào tạo bài bản trong 1 năm, giảm thời gian xét duyệt hồ sơ xuống 30%
   • Chủ thể thực hiện: Ban nhân sự, phòng đào tạo và công nghệ thông tin các ngân hàng

5. Tăng cường giám sát và tuân thủ quy định pháp luật về tín dụng

   • Động từ hành động: Xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ chặt chẽ, tuân thủ các giới hạn an toàn tín dụng
   • Target metric: Không vi phạm các giới hạn an toàn tín dụng theo quy định trong 3 năm liên tiếp
   • Chủ thể thực hiện: Ban kiểm soát nội bộ, phòng pháp chế các ngân hàng

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý ngân hàng thương mại

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng và xu hướng phát triển tín dụng tại Bình Dương, từ đó xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp.
   • Use case: Xây dựng kế hoạch mở rộng mạng lưới và phát triển sản phẩm tín dụng.

2. Cơ quan quản lý nhà nước về ngân hàng và tài chính

   • Lợi ích: Cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích để hoàn thiện chính sách, quy định về hoạt động tín dụng.
   • Use case: Đề xuất các biện pháp giám sát và hỗ trợ phát triển tín dụng bền vững.

3. Các doanh nghiệp và nhà đầu tư tại Bình Dương

   • Lợi ích: Nắm bắt xu hướng tín dụng, các điều kiện vay vốn và cơ hội tiếp cận nguồn vốn ngân hàng.
   • Use case: Lập kế hoạch tài chính và lựa chọn đối tác tín dụng phù hợp.

4. Các học giả và sinh viên chuyên ngành kinh tế tài chính, ngân hàng

   • Lợi ích: Tham khảo tài liệu nghiên cứu thực tiễn về hoạt động tín dụng ngân hàng trong bối cảnh phát triển kinh tế địa phương.
   • Use case: Phát triển đề tài nghiên cứu, luận văn hoặc bài báo khoa học liên quan.

Câu hỏi thường gặp

1. Hoạt động tín dụng tại Bình Dương có đặc điểm gì nổi bật?
   Hoạt động tín dụng tại Bình Dương tăng trưởng mạnh mẽ với dư nợ tăng trên 150% trong 4 năm, tập trung chủ yếu vào doanh nghiệp ngoài quốc doanh và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, phù hợp với cơ cấu kinh tế công nghiệp và dịch vụ phát triển nhanh.

2. Tỷ lệ nợ xấu tại các ngân hàng thương mại trên địa bàn như thế nào?
   Tỷ lệ nợ xấu tăng nhẹ từ 1,01% năm 2006 lên 1,6% cuối năm 2010, vẫn nằm trong giới hạn an toàn dưới 5% theo chuẩn quốc tế, phản ánh công tác quản lý rủi ro tín dụng tương đối hiệu quả.

3. Ngân hàng thương mại cổ phần chiếm thị phần tín dụng ra sao?
   Thị phần tín dụng của ngân hàng TMCP tăng từ khoảng 21% năm 2008 lên 31,7% năm 2010, cho thấy sự đa dạng hóa hệ thống ngân hàng và cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường tín dụng.

4. Những khó khăn chính trong phát triển tín dụng tại Bình Dương là gì?
   Khó khăn gồm thiếu hụt nguồn nhân lực chuyên môn cao, cạnh tranh gay gắt giữa các ngân hàng, rủi ro tín dụng cao do thiếu thông tin khách hàng, và các hạn chế trong kiểm soát chuyển giá đối với doanh nghiệp FDI.

5. Các giải pháp chính để phát triển hoạt động tín dụng bền vững là gì?
   Bao gồm nâng cao năng lực thẩm định và quản lý rủi ro, đa dạng hóa sản phẩm tín dụng, tăng cường hợp tác với chính quyền địa phương, đào tạo nguồn nhân lực và tuân thủ nghiêm ngặt quy định pháp luật.

Kết luận

• Bình Dương là tỉnh có nền kinh tế phát triển năng động, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tín dụng ngân hàng tăng trưởng mạnh mẽ.
• Dư nợ tín dụng tăng nhanh, cơ cấu đa dạng theo loại hình ngân hàng, thời hạn và thành phần kinh tế, phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế địa phương.
• Tỷ lệ nợ xấu tuy có tăng nhưng vẫn nằm trong giới hạn an toàn, phản ánh hiệu quả quản lý tín dụng của các ngân hàng.
• Các khó khăn về nguồn nhân lực, cạnh tranh và rủi ro tín dụng cần được giải quyết bằng các giải pháp đồng bộ và chiến lược phát triển bền vững.
• Luận văn đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế tỉnh Bình Dương trong giai đoạn hội nhập quốc tế.

Next steps: Các ngân hàng thương mại và cơ quan quản lý cần triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh kịp thời.

Các bên liên quan nên phối hợp chặt chẽ để xây dựng môi trường tín dụng an toàn, hiệu quả, góp phần phát triển kinh tế bền vững tại Bình Dương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan về tín dụng ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Chương 2: Thực trạng hoạt động tín dụng của các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Bình Dương. Nhận diện điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức đối với hoạt động tín dụng trên địa bàn tỉnh. Các tồn tại hạn chế về hoạt động tín dụng của các NHTM trên địa bàn tỉnh Bình Dương trong thời gian qua.

Chương 3: Giải pháp phát triển hoạt động tín dụng của các ngân hàng trên địa bàn tỉnh Bình Dương trong thời gian tới. Để minh họa cho luận văn, tôi có sử dụng số liệu của Ngân hàng Nhà nước tỉnh Bình Dương, niên giám thống kê của tỉnh, thông tin từ các tạp chí, báo cáo có liên quan đến tình hình kinh tế tỉnh Bình Dương. 1 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ TÍN DỤNG VÀ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. TỔNG QUAN VỀ TÍN DỤNG.

Khái niệm Tín dụng: Tín dụng là một quan hệ giao dịch giữa hai chủ thể, trong đó một bên chuyển giao tiền hoặc tài sản cho bên kia để sử dụng trong một thời gian nhất định, đồng thời bên nhận tiền hoặc tài sản phải cam kết sẽ hoàn trả theo thời hạn nhất định đã thỏa thuận giá trị cho vay và lợi tức Một quan hệ tín dụng phải thỏa mãn những đặc trƣng sau: Thứ nhất: là quan hệ chuyển nhƣợng mang tính chất tạm thời: Ngƣời đi vay chỉ đƣợc sử dụng tạm thời trong một thời gian nhất định, sau khi hết thời hạn sử dụng thỏa thuận ngƣời đi vay phải hoàn trả cho ngƣời vay. Thứ hai: tính hoàn trả: Giá trị hoàn trả thông thƣờng lớn hơn giá trị cho vay hay nói cách khác ngƣời đi vay phải trả thêm phần lợi tức. Thứ ba: quan hệ tín dụng dựa trên cơ sở sự tin tƣởng giữa ngƣời đi vay và ngƣời cho vay. Có thể nói đây là điều kiện tiên quyết để thiết lập quan hệ tín dụng.

Ngƣời cho vay tin tƣởng rằng vốn sẽ đƣợc hoàn trả đầy đủ khi đến hạn. Ngƣời đi vay cũng tin tƣởng vào khả năng phát huy hiệu quả của vốn vay. Sự gặp gỡ giữa ngƣời đi vay và ngƣời cho vay về điểm này sẽ là điều kiện để hình thành quan hệ tín dụng. Cơ sở của sự tin tƣởng này có thể do uy tín của ngƣời đi vay, do giá trị tài sản bảo đảm hoặc do sự bảo lãnh của ngƣời đi vay.

Phân loại tín dụng và các hình thức cấp tín dụng. Tùy vào cách tiếp cận mà ngƣời ta chia tín dụng ra thành nhiều loại khác nhau: 1. Căn cứ vào thời hạn tín dụng: - Tín dụng ngắn hạn: Loại cho vay này có thời hạn dƣới 12 tháng và đƣợc sử 2 dụng để bù đắp sự thiếu hụt vốn lƣu động của các doanh nghiệp và các nhu cầu chi tiêu ngắn hạn của cá nhân. Đối với các ngân hàng thƣơng mại tín dụng ngắn hạn chiếm tỉ trọng cao nhất.

- Tín dụng trung và dài hạn: Có thời hạn cho vay trên 1 năm. Tín dụng trung hạn có thời hạn cho vay từ trên 1 năm đến 5 năm, tín dụng dài hạn có thời hạn cho vay trên 5 năm. Tín dụng trung dài hạn nhằm đáp ứng các nhu cầu vốn trung dài hạn của ngƣời đi vay nhƣ thực hiện các dự án đầu tƣ phát triển sản xuất kinh doanh hoặc phục vụ đời sống, đầu tƣ mở rộng sản xuất… vì thời hạn cho vay dài và kết qủa đầu tƣ thƣờng là dự tính nên tín dụng trung hạn chứa đựng mức rủi ro cao, kể cả rủi ro hệ thống và rủi ro phi hệ thống. Căn cứ vào mục đích cấp tín dụng: - Tín dụng cho sản xuất, lƣu thông hàng hóa: là loại tín dụng đƣợc cung cấp cho các nhà sản xuất và kinh doanh hàng hóa.

Nhằm đáp ứng nhu cầu về vốn trong quá trình sản xuất kinh doanh để dự trữ nguyên vật liệu, chi phí sản xuất hoặc đáp ứng nhu cầu thiếu vốn trong quan hệ thanh toán giữa các chủ thể kinh tế. - Tín dụng tiêu dùng: là loại tín dụng đƣợc sử dụng để cho vay các nhu cầu tiêu dùng. Loại tín dụng này thƣờng đƣợc sử dụng để cho vay các cá nhân đáp ứng cho nhu cầu phục vụ đời sống và thƣờng đƣợc thu hồi dần từ nguồn thu nhập của cá nhân vay vốn. Căn cứ vào mức độ tín nhiệm đối với khách hàng: - Tín dụng có tài sản đảm bảo: là loại tín dụng mà theo đó nghĩa vụ trả nợ của chủ thể vay vốn đƣợc bảo đảm bằng tài sản của chủ thể vay vốn, tài sản hình thành từ vốn vay hoặc bảo đảm bằng tài sản của bên thứ ba.

- Tín dụng không có tài sản đảm bảo: là loại tín dụng mà theo đó ngân hàng chủ động lựa chọn khách hàng để cho vay trên cơ sở khách hàng có tín nhiệm với ngân hàng, có năng lực tài chính và có phƣơng án, dự án khả thi có khả năng hoàn trả nợ vay hoặc ngân hàng thƣơng mại nhà nƣớc đƣợc cho vay theo chỉ định của chính phủ hoặc cá nhân, hộ gia đình nghèo vay vốn có bảo lãnh bằng tín chấp của tổ chức đoàn thể chính trị - XH. Căn cứ vào đặc điểm luân chuyển vốn: - Tín dụng vốn lƣu động: đƣợc cung cấp để bổ sung vốn lƣu động cho các thành phần kinh tế, có quan hệ tín dụng với ngân hàng. - Tín dụng vốn cố định: Cho vay để hình thành nên tài sản cố định cho các thành phần kinh tế, có quan hệ tín dụng với ngân hàng. Các hình thức cấp tín dụng bao gồm: - Chiết khấu thƣơng phiếu: là việc các NHTM sẽ đứng tra trả trƣớc tiền cho khách hàng.

Số tiền ngân hàng ứng trƣớc phụ thuộc vào giá trị chứng từ, lãi suất chiết khấu, thời hạn chiết khấu và lệ phí chiết khấu. Thực chất là ngân hàng bỏ tiền ra mua thƣơng phiếu theo giá mà bao giờ cũng nhỏ hơn giá trị của thƣơng phiếu (cho vay gián tiếp) - Cho vay: là việc ngân hàng đƣa tiền cho khách hàng với cam kết khách hàng phải hoàn trả cả gốc và lãi trong khoản thời gian xác định. Cho vay gồm các hình thức chủ yếu nhƣ: thấu chi, cho vay trực tiếp (từng lần, theo hạn mức tín dụng, trả góp), cho vay gián tiếp. - Bảo lãnh (tái bảo lãnh): Bảo lãnh ngân hàng là cam kết của ngân hàng dƣới hình thức thƣ bảo lãnh về việc thực hiện các nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng của ngân hàng khi khách hàng không thực hiện đúng nghĩa vụ đã cam kết.

Chức năng và vai trò của tín dụng trong nền kinh tế thị trƣờng: 1. Chức năng của tín dụng - Chức năng phân phối lại vốn tiền tệ trong phạm vi toàn xã hội Thông qua hoạt động tín dụng, nguồn vốn xã hội sẽ đƣợc di chuyển từ chủ thể đang thừa vốn sang chủ thể thiếu vốn. Nguồn vốn nhàn rỗi của xã hội đƣợc sử dụng vào các hoạt động đầu tƣ và sản xuất kinh doanh sinh lợi cao hơn, tạo cơ sở vật chất và việc làm cho xã hội. Tín dụng cũng đem lại lợi ích cho cả chủ thể thừa vốn do thu đƣợc lãi cho vay và lợi ích của chủ thể thiếu vốn để đáp ứng nhu cầu sản xuất kinh doanh, dịch vụ và đời sống.

4 - Chức năng thanh khoản: Nhìn một cách tổng quát ta thấy rằng khi một khoản tín dụng đƣợc cấp, có nghĩa là ngƣời đi vay đang thiếu thanh khoản để chi trả cho một khoản hàng hóa, dịch vụ nào đó mà họ muốn sử dụng, hay sử dụng rồi mà chƣa thanh toán. Khi một khoản thặng dƣ tài chính chƣa đuợc sử dụng, nó nằm trong vị thế là tiền cất trữ, và khi mà nó đƣa ra để cho vay thì nó trở thành phƣơng tiện lƣu thông hay phƣơng tiện thanh toán của nền kinh tế. Khi khoản thu nhập chƣa sử dụng, thì khoản thu nhập đó nằm ở dạng một phƣơng tiện thanh toán tiềm tàng và gần nhƣ nó đang ở vị thế của phƣơng tiện cất trữ. Chừng nào các tổ chức tín dụng hay chủ sở hữu của khoản tiền đó cấp cho một chủ thể khác để sử dụng thì thực sự khoản tiền đó sẽ đi vào lƣu thông.

- Chức năng tạo tiền: Tín dụng không những tạo ra thanh khoản mà nó còn làm cho số lƣợng phƣơng tiện lƣu thông và thanh toán trong nền kinh tế tăng lên. Khi một ngân hàng cấp một khoản tín dụng thì điều đó cũng đồng nghĩa với việc nó tạo ra một khoản tiền cung ứng thêm trong nền kinh tế. Thông thƣờng các chủ thể kinh tế gửi vào ngân hàng số tiền mà mình đang cần để làm phƣơng tiện thanh toán để sử dụng các dịch vụ thanh toán của ngân hàng nhƣ séc, ủy nhiệm chi,. nhƣng khi ngân hàng dựa trên cơ sở số dƣ tiền gửi này để cấp thêm một khoản tín dụng thì lập tức phƣơng tiện thanh toán sẽ tăng lên một lƣợng tƣơng ứng.

Vai trò của tín dụng: - Tín dụng góp phần thúc đẩy quá trình tái sản xuất xã hội: Thứ nhất: Vai trò quan trọng nhất của tín dụng là cung ứng vốn một cách kịp thời cho các nhu cầu sản xuất kinh doanh và tiêu dùng của các chủ thể kinh tế trong xã hội. Nhờ đó mà các chủ thể này có thể đẩy nhanh tốc độ sản xuất kinh doanh cũng nhƣ tốc độ tiêu thụ sản phẩm. Thứ hai: Một hệ thống các tổ chức tín dụng muốn chiến thắng trong cạnh tranh không những thỏa mãn nhu cầu đa dạng về vốn của nền kinh tế mà còn tạo điều 5 kiện cho khách hàng tiếp cận các nguồn vốn tín dụng trở nên dễ dàng, tiết kiệm chi phí giao dịch và giảm bớt các chi phí nguồn vốn cho các chủ thể kinh doanh. Thứ ba: việc mở rộng và nâng cao hiệu quả tín dụng sẽ tạo tính chủ động cho các doanh nghiệp trong việc thực hiện kế hoạch sản xuất kinh doanh vì nó không phải phụ thuộc quá nhiều vào nguồn vốn tự có của bản thân.

Điều này giúp cho các doanh nghiệp tích cực tìm kiếm cơ hội đầu tƣ mới và nâng cao năng lực sản xuất của xã hội. Thứ tư: Các nguồn vốn tín dụng đƣợc cung ứng luôn kèm theo các điều kiện tín dụng để hạn chế rủi ro, buộc khách hàng phải quan tâm thực sự đến hiệu quả sử dụng vốn để đảm bảo đảm bảo khả năng hoàn trả đúng hạn và mối quan hệ lâu dài với các tổ chức cung ứng tín dụng. - Tín dụng là công cụ gián tiếp để thực hiện các mục tiêu vĩ mô của nhà nƣớc : Các mục tiêu vĩ mô của nền kinh tế bao gồm ổn định giá cả, tăng trƣởng kinh tế và tạo công ăn việc làm.