Thực trạng và giải pháp phát triển thẻ thanh toán tại Agribank

Tài liệu chuyên sâu Giải pháp phát triển thẻ thanh toán tại Agribank, phân tích đa chiều, cung cấp kiến thức nền tảng vững chắc cho chuyên ngành

• Tác giả: Lê Thị Hồng Quyên
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Phi Nga
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Giải Pháp Phát Triển Thẻ Thanh Toán Tại Agribank
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết nghiên cứu của đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Dự kiến những đóng góp mới của luận văn
• 0.7. Bố cục của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN THẺ THANH TOÁN VÀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• 1.1. Thẻ thanh toán
• 1.1.1. Lịch sử hình thành của thẻ thanh toán
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG THẺ THANH TOÁN TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
• 2.2. Các sản phẩm thẻ thanh toán tại chi nhánh ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
• 2.3. Phân tích hoạt động thẻ thanh toán tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam
• 2.4. Đánh giá phát triển hoạt động thẻ thanh toán tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn trong thời gian qua
• 2.4.1. Những kết quả đạt được
• 2.4.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG THẺ THANH TOÁN TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
• 3.1. Định hướng phát triển hệ thống thẻ của ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
• 3.2. Triển vọng phát triển thẻ thanh toán trong thời gian tới
• 3.3. Nhóm giải pháp phát triển thẻ thanh toán của ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
• 3.3.1. Giải pháp cho việc phát hành thẻ tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
• 3.3.2. Giải pháp cho việc thanh toán thẻ tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
• 3.3.3. Giải pháp hạn chế rủi ro trong hoạt động kinh doanh thẻ tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam
• 3.4. Một số kiến nghị
• 3.4.1. Đối với Chính phủ
• 3.4.2. Đối với ngân hàng Nhà nước
• 3.4.3. Đối với hiệp hội Thẻ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về thẻ thanh toán tại Agribank

Thẻ thanh toán là một công cụ tài chính quan trọng trong hệ thống ngân hàng hiện đại. Tại Agribank, thẻ thanh toán không chỉ đơn thuần là phương tiện giao dịch mà còn là biểu tượng của sự phát triển công nghệ ngân hàng. Agribank đã sớm nhận thức được tiềm năng của thẻ thanh toán và đã triển khai nhiều sản phẩm thẻ khác nhau nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Việc phát triển thẻ thanh toán tại Agribank không chỉ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ mà còn tạo ra nhiều tiện ích cho người sử dụng. Theo thống kê, số lượng thẻ phát hành và giao dịch qua thẻ tại Agribank đã tăng đáng kể trong những năm qua, cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của dịch vụ này.

1.1. Lịch sử phát triển thẻ thanh toán tại Agribank

Agribank đã tham gia vào thị trường thẻ thanh toán từ những năm đầu tiên của dịch vụ này tại Việt Nam. Sự ra đời của thẻ thanh toán tại Agribank không chỉ đáp ứng nhu cầu của khách hàng mà còn góp phần vào việc hiện đại hóa hệ thống ngân hàng. Agribank đã phát triển nhiều loại thẻ như thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng và thẻ trả trước, mỗi loại thẻ đều có những tính năng và lợi ích riêng. Việc áp dụng công nghệ mới trong phát hành và quản lý thẻ đã giúp Agribank nâng cao tính an toàn và tiện lợi cho khách hàng. Sự phát triển này không chỉ mang lại lợi ích cho ngân hàng mà còn cho cả nền kinh tế, khi mà dịch vụ ngân hàng ngày càng trở nên phổ biến và dễ tiếp cận hơn.

II. Thực trạng hoạt động thẻ thanh toán tại Agribank

Hoạt động thẻ thanh toán tại Agribank hiện đang diễn ra sôi động với nhiều sản phẩm và dịch vụ phong phú. Agribank đã đầu tư mạnh mẽ vào cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin để hỗ trợ cho việc phát triển thẻ thanh toán. Số lượng máy ATM và POS của Agribank đã tăng lên đáng kể, tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng trong việc sử dụng thẻ. Tuy nhiên, bên cạnh những thành công, Agribank cũng gặp phải một số thách thức như tình trạng gian lận trong giao dịch thẻ và sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác. Để duy trì và phát triển hơn nữa, Agribank cần có những giải pháp hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo đảm an toàn cho khách hàng.

2.1. Đánh giá hiệu quả hoạt động thẻ thanh toán

Đánh giá hiệu quả hoạt động thẻ thanh toán tại Agribank cho thấy sự tăng trưởng mạnh mẽ trong số lượng thẻ phát hành và giao dịch. Agribank đã đạt được nhiều thành tựu trong việc mở rộng thị trường thẻ, tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Việc nâng cao nhận thức của khách hàng về thẻ thanh toán và các dịch vụ liên quan là rất cần thiết. Agribank cần đẩy mạnh các chương trình truyền thông và khuyến mãi để thu hút khách hàng sử dụng thẻ nhiều hơn. Đồng thời, việc cải thiện chất lượng dịch vụ và tăng cường bảo mật trong giao dịch thẻ cũng là những yếu tố quan trọng để nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

III. Giải pháp phát triển thẻ thanh toán tại Agribank

Để phát triển thẻ thanh toán tại Agribank, cần có một chiến lược tổng thể và đồng bộ. Trước hết, Agribank cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng mạng lưới chấp nhận thẻ. Việc đầu tư vào công nghệ mới, như công nghệ thanh toán điện tử, sẽ giúp Agribank cải thiện trải nghiệm của khách hàng. Bên cạnh đó, việc tăng cường bảo mật giao dịch cũng là một yếu tố quan trọng để tạo niềm tin cho khách hàng. Agribank cũng nên xem xét việc hợp tác với các đối tác chiến lược để phát triển các sản phẩm thẻ mới, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của thị trường.

3.1. Định hướng phát triển hệ thống thẻ

Định hướng phát triển hệ thống thẻ tại Agribank cần phải gắn liền với xu hướng phát triển của thị trường và nhu cầu của khách hàng. Agribank nên nghiên cứu và phát triển các sản phẩm thẻ mới, như thẻ tín dụng với nhiều ưu đãi hấp dẫn, thẻ ghi nợ với tính năng bảo mật cao. Việc mở rộng các dịch vụ thanh toán trực tuyến và thanh toán qua di động cũng là một xu hướng quan trọng mà Agribank cần chú trọng. Để thực hiện được điều này, Agribank cần có một chiến lược marketing hiệu quả nhằm nâng cao nhận thức của khách hàng về các sản phẩm thẻ của mình.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội ngày càng nhanh, nhu cầu sử dụng các sản phẩm dịch vụ ngân hàng hiện đại, đặc biệt là dịch vụ thẻ thanh toán, trở nên cấp thiết. Tại Việt Nam, dịch vụ thẻ thanh toán đã được triển khai từ những năm 1990 và phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn 2011-2013. Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) là một trong những ngân hàng thương mại nhà nước lớn nhất, với mạng lưới gần 2.300 chi nhánh và phòng giao dịch trên toàn quốc, đã tham gia thị trường thẻ từ năm 2003 và đạt được nhiều thành tựu nhất định. Tuy nhiên, Agribank cũng đối mặt với nhiều thách thức trong việc phát triển dịch vụ thẻ, đặc biệt trong cạnh tranh với các ngân hàng trong và ngoài nước.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng hoạt động thẻ thanh toán tại Agribank trong giai đoạn 2011-2013, đánh giá các điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển hiệu quả dịch vụ thẻ tại ngân hàng này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động thẻ thanh toán của Agribank trong ba năm gần đây, trong mối quan hệ với thị trường thẻ Việt Nam nói chung.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động thẻ thanh toán, góp phần thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, tăng cường tiện ích cho khách hàng và nâng cao năng lực cạnh tranh của Agribank trên thị trường tài chính ngân hàng Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về phát triển dịch vụ thẻ thanh toán, bao gồm:

• Lý thuyết về phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt: Thẻ thanh toán được xem là công cụ hiện đại thay thế tiền mặt, giúp giảm chi phí vận hành, tăng tính an toàn và tiện lợi trong giao dịch.

• Mô hình phát triển dịch vụ thẻ ngân hàng: Bao gồm các yếu tố ảnh hưởng như nguồn lực tài chính, công nghệ, chính sách marketing, mạng lưới chấp nhận thẻ, an ninh thẻ và môi trường pháp lý.

• Khái niệm và phân loại thẻ thanh toán: Thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ, thẻ trả trước; thẻ nội địa và thẻ quốc tế; thẻ băng từ và thẻ thông minh.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: thẻ thanh toán, mạng lưới ATM/POS, doanh số thanh toán thẻ, rủi ro trong phát hành thẻ, và các tiêu chí đánh giá phát triển thẻ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích số liệu thống kê kinh tế từ báo cáo thường niên của Agribank giai đoạn 2011-2013. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ dữ liệu hoạt động thẻ của Agribank trong ba năm này, được thu thập từ Trung tâm thẻ và các chi nhánh.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Phân tích định lượng số liệu về số lượng thẻ phát hành, doanh số thanh toán, số lượng máy ATM và POS, doanh thu từ nghiệp vụ thẻ.

• So sánh các chỉ tiêu qua các năm để đánh giá xu hướng phát triển.

• Phân tích các yếu tố ảnh hưởng và rủi ro trong hoạt động thẻ.

Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2011-2013, nhằm phản ánh thực trạng gần nhất và đề xuất giải pháp phù hợp với bối cảnh hiện tại.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Số lượng thẻ phát hành tăng mạnh: Tổng số thẻ phát hành lũy kế của Agribank đạt khoảng 8,4 triệu thẻ vào năm 2011, tăng 31,5% so với năm 2010, chiếm khoảng 20% thị phần thị trường thẻ Việt Nam.

2. Mạng lưới ATM và POS phát triển nhanh: Đến năm 2013, Agribank đã lắp đặt khoảng 2.300 máy ATM và hơn 7.000 thiết bị chấp nhận thẻ EDC, tăng 200 máy ATM so với năm trước, tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng sử dụng thẻ.

3. Doanh số thanh toán thẻ tăng trưởng ổn định: Doanh số thanh toán thẻ của Agribank tăng khoảng 21% năm 2013 so với năm 2012, phản ánh sự gia tăng sử dụng dịch vụ thẻ trong giao dịch của khách hàng.

4. Doanh thu từ nghiệp vụ thẻ tăng đều qua các năm: Tổng thu từ nghiệp vụ thẻ tăng trưởng liên tục trong giai đoạn 2011-2013, góp phần nâng cao lợi nhuận cho ngân hàng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của sự phát triển tích cực này là do Agribank tận dụng lợi thế vốn lớn, mạng lưới chi nhánh rộng khắp và đầu tư mạnh vào công nghệ thanh toán hiện đại. Việc mở rộng mạng lưới ATM/POS giúp tăng khả năng tiếp cận dịch vụ thẻ, đồng thời các chính sách marketing và dịch vụ khách hàng được cải thiện góp phần thu hút người dùng.

So với các ngân hàng thương mại khác như Vietcombank và ACB, Agribank giữ vị trí dẫn đầu về số lượng thẻ phát hành và mạng lưới chấp nhận thẻ, tuy nhiên vẫn còn hạn chế về công nghệ thẻ thông minh và mức độ phổ biến thẻ tín dụng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số lượng thẻ phát hành, biểu đồ doanh số thanh toán thẻ và bảng thống kê số lượng máy ATM/POS qua các năm để minh họa xu hướng phát triển.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đầu tư công nghệ thẻ thông minh: Nâng cấp hệ thống thẻ từ sang thẻ chip để tăng cường bảo mật, giảm thiểu rủi ro gian lận, dự kiến hoàn thành trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ban công nghệ Agribank phối hợp với các nhà cung cấp công nghệ.

2. Mở rộng mạng lưới điểm chấp nhận thẻ (POS): Tăng số lượng POS tại các khu vực nông thôn và đô thị để nâng cao tiện ích cho khách hàng, mục tiêu tăng 30% số điểm trong 18 tháng. Chủ thể thực hiện: Trung tâm thẻ và phòng kinh doanh Agribank.

3. Đẩy mạnh công tác marketing và tuyên truyền: Tổ chức các chiến dịch quảng bá dịch vụ thẻ, tập trung vào nhóm khách hàng tiềm năng như doanh nghiệp vừa và nhỏ, sinh viên, người lao động, nhằm nâng cao nhận thức và thói quen sử dụng thẻ trong 12 tháng tới. Chủ thể thực hiện: Phòng marketing Agribank.

4. Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng và đào tạo nhân viên: Tổ chức các khóa đào tạo về nghiệp vụ thẻ, kỹ năng phục vụ khách hàng và xử lý khiếu nại để tăng sự hài lòng và giữ chân khách hàng, triển khai liên tục hàng năm. Chủ thể thực hiện: Ban nhân sự và Trung tâm thẻ.

5. Tăng cường hợp tác với các tổ chức thẻ quốc tế: Mở rộng phát hành thẻ quốc tế, đa dạng hóa sản phẩm thẻ tín dụng và ghi nợ, nhằm đáp ứng nhu cầu hội nhập và phát triển kinh tế, kế hoạch trong 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý sản phẩm thẻ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ngân hàng thương mại và các tổ chức tài chính: Để hiểu rõ thực trạng và các giải pháp phát triển dịch vụ thẻ, từ đó áp dụng vào chiến lược kinh doanh và nâng cao hiệu quả hoạt động thẻ.

2. Nhà quản lý và hoạch định chính sách ngành ngân hàng: Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất chính sách hỗ trợ phát triển thanh toán không dùng tiền mặt, góp phần xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành tài chính ngân hàng: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển dịch vụ thẻ, làm tài liệu tham khảo cho các đề tài nghiên cứu liên quan.

4. Doanh nghiệp và nhà bán lẻ: Hiểu về lợi ích và cách thức hợp tác với ngân hàng trong việc chấp nhận thanh toán thẻ, từ đó mở rộng kênh bán hàng và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao Agribank cần phát triển thẻ thanh toán?
   Phát triển thẻ giúp Agribank tăng doanh thu từ phí dịch vụ, mở rộng mạng lưới khách hàng, nâng cao năng lực cạnh tranh và góp phần thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, phù hợp xu hướng phát triển tài chính hiện đại.

2. Các loại thẻ thanh toán phổ biến tại Agribank là gì?
   Agribank phát hành thẻ ghi nợ nội địa, thẻ tín dụng quốc tế Visa, MasterCard và thẻ trả trước, đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng cá nhân và doanh nghiệp.

3. Làm thế nào để Agribank đảm bảo an ninh trong hoạt động thẻ?
   Ngân hàng áp dụng công nghệ thẻ chip, hệ thống giám sát giao dịch trực tuyến, triển khai các tiêu chuẩn bảo mật quốc tế như PCI DSS và thường xuyên đào tạo nhân viên để giảm thiểu rủi ro gian lận.

4. Mạng lưới ATM và POS của Agribank có rộng khắp không?
   Tính đến năm 2013, Agribank có khoảng 2.300 máy ATM và hơn 7.000 thiết bị POS trên toàn quốc, tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng sử dụng dịch vụ thẻ ở nhiều địa phương.

5. Khách hàng có thể sử dụng thẻ Agribank ở đâu?
   Thẻ Agribank có thể sử dụng tại các điểm chấp nhận thẻ trong nước và quốc tế, bao gồm cửa hàng, siêu thị, nhà hàng, sân bay, máy ATM và các dịch vụ thanh toán trực tuyến.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng phát triển dịch vụ thẻ thanh toán tại Agribank giai đoạn 2011-2013, chỉ ra những điểm mạnh như mạng lưới rộng, số lượng thẻ phát hành lớn và doanh số thanh toán tăng trưởng ổn định.
• Đồng thời, nghiên cứu nhận diện các hạn chế về công nghệ thẻ, mức độ phổ biến thẻ tín dụng và rủi ro an ninh trong hoạt động thẻ.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ, mở rộng mạng lưới, tăng cường bảo mật và đẩy mạnh marketing.
• Khuyến nghị Agribank cần triển khai các giải pháp trong vòng 1-3 năm tới để duy trì vị thế dẫn đầu và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.
• Kêu gọi các bên liên quan phối hợp chặt chẽ để phát triển dịch vụ thẻ, góp phần thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và hiện đại hóa ngành ngân hàng Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu và cũng là khâu kết thúc của quá trình sản xuất và lƣu thông hàng hoá. Chính vì vậy mà các phƣơng tiện thanh toán luôn luôn đƣợc đổi mới hiện đại để phù hợp với nhịp độ tăng trƣởng không ngừng của sản xuất - lƣu thông hàng hoá. Nền sản xuất hàng hoá càng phát triển thì nhu cầu của con ngƣời ngày càng cao và khối lƣợng hàng hoá, dịch vụ ngày càng đa dạng cả về khối lƣợng và chất lƣợng, các quan hệ thƣơng mại đƣợc mở rộng ra trên phạm vi quốc tế thì việc thanh toán bằng tiền mặt gặp nhiều trở ngại và bộc lộ những hạn chế nhất định. Trƣớc hết là thanh toán dùng tiền mặt có độ an toàn không cao, với khối lƣợng hàng hoá, dịch vụ giao dịch lớn thì việc thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt sẽ không an toàn cho cả ngƣời trả tiền và ngƣời nhận tiền do trong quá trình thanh toán phải có sự kiểm đếm, bảo quản, vận chuyển tiền.

Tiếp đó, khi quan hệ thanh toán mở rộng ra phạm vi quốc tế thì chi phí về thủ tục chuyển đổi tiền để thanh toán chi trả sẽ rất lớn vì khoảng cách giữa ngƣời mua và ngƣời bán nhiều khi ở rất xa nhau trong khi thời gian để ngƣời mua mang tiền đến trả bị khống chế, điều này dẫn đến sự kìm hãm sản xuất- lƣu thông hàng hoá. Hơn nữa, thanh toán bằng tiền mặt hạn chế khả năng tạo tiền của NHTM, gây ra nạn làm tiền giả. Nền kinh tế luôn có nhu cầu tiền mặt để thanh toán, chi tiêu gây sức ép giả tạo về sự khan hiếm tiền mặt trong nền kinh tế, làm cho giá cả của hàng hoá có khả năng tăng cao (không phản ánh giá trị thực của hàng hoá) gây khó khăn cho ngân hàng nhà nƣớc (NHNN) trong việc điều hành chính sách tiền tệ. 4 z Ngoài ra, còn một vấn đề quan trọng nữa là chi phí rất lớn mà NHNN phải bỏ ra để in tiền, vận chuyển, bảo quả tiền mặt.

Từ thực tế khách quan này, và trong thời kỳ nền kinh tế chuyển sang một một giai đoạn phát triển mạnh mẽ tiền mặt không thể đáp ứng nhu cầu thanh toán của toàn bộ nền kinh tế đòi hỏi phải có những hình thức thanh toán mới ra đời tiên tiến hơn, hiện đại hơn phù hợp đáp ứng nhu cầu sản xuất lƣu thông hàng hoá. Hình thức thanh toán không dùng tiền mặt ra đời đã khắc phục những hạn chế của thanh toán dùng tiền mặt, đồng thời thúc đẩy sự phát triển sản xuất và lƣu thông hàng hoá trong nền kinh tế. Phƣơng thức thanh toán không dùng tiền mặt đã có từ năm 3000 trƣớc công nguyên trong khi tuổi đời của những chiếc thẻ thanh toán, tính cả lúc nó manh nha dƣới dạng gỗ, cũng chỉ mới đƣợc 200 năm. Tuy nhiên, sự ra đời của chiếc thẻ thanh toán tạo nên một bƣớc ngoặt lớn trong lịch sử tiền tệ.

Manh nha Chiếc thẻ thanh toán đầu tiên trong lịch sử loài ngƣời có lẽ là thẻ gỗ của những ngƣời Tallymen ở thế kỷ 18. Thời ký này, ngƣời Tallymen bán trang phục cho khách hàng bằng cách trả góp hàng tuần. Hồ sơ trả tiền của khách đƣợc lƣu giữ và tính toán trên một miếng gỗ, tiền nợ đƣợc ghi trên một đầu và tiền trả hàng tuần đƣợc khắc trên đầu kia. Đến năm 1914 thì sự ra đời của phƣơng thức thanh toán bằng thẻ ngân hàng đƣợc ghi nhận.

Khi đó, công ty điện báo hàng đầu Hoa Kỳ là Western Union đã cung cấp một dịch vụ thanh toán theo yêu cầu của khách hàng. Theo đó, công ty này phát hành một tấm thẻ bằng kim loại và một số thông tin đƣợc in nổi trên thẻ, bao gồm 2 chức năng cơ bản là: - Giúp nhận diện và phân biệt khách hàng; - Cung cấp và cập nhật dữ liệu về khách hàng, bao gồm các thông tin về tài khoản và thông tin về giao dịch thực hiện. Các tổ chức khác dần nhận ra những giá trị của loại hình dịch vụ nói trên của Western Union và chỉ trong một vài năm sau đó, rất nhiều đơn vị nhƣ nhà ga, khách sạn cũng nhƣ các cửa hàng trên khắp nƣớc Mỹ đã lựa chọn 5 z cung cấp dịch vụ trả chậm cho khách hàng của mình theo phƣơng thức của Western Union. Trong đó, Tập đoàn xăng dầu của Mỹ cho ra đời tấm thẻ mua xăng đầu tiên vào năm 1924, cho phép ngƣời dân sử dụng thẻ này để mua xăng, dầu tại các cửa hàng trên toàn quốc.

Tấm thẻ thanh toán bằng nhựa nhƣ ngày nay ra đời vào năm 1950, ngƣời sáng lập ra công ty Dinners Club là Frank X. McNamara, một doanh nhân ngƣời Mỹ đã kể lại rằng, Có một lần sau khi dùng bữa tối tại một nhà hàng ở New York, ông Namara quên không mang theo tiền mặt. Ông phải gọi điện thoại cho vợ mình mang tiền đến để thanh toán. Tình trạng khó xử lần đó khiến ông nảy ra ý tƣởng tạo một phƣơng tiện chi trả không dùng tiền mặt để tiện cho việc thanh toán nếu gặp phải trƣờng hợp tƣơng tự.

Chính vì thế mà chiếc thẻ thanh toán bằng nhựa ra đời, công ty của Frank X. McNamara cho phát hành 200 thẻ đầu tiên, và tất nhiên thứ sản phẩm “xa xỉ” này chỉ để dành cho những ngƣời có tiếng tăm trong xã hội New York. Tính năng duy nhất của nó là thanh toán hoá đơn ở 27 nhà hàng sang trọng của New York bây giờ. Đó là những chiếc thẻ có tên là Diner‟s Club (câu lac bộ ăn uống).

Sau khi thẻ Diners Club ra đời năm 1950 thì tính đến năm 1955, hàng loạt thẻ mới ra đời nhƣ Trip Charge, Golden Key, Golden Club, Esquire Club, … Đến năm 1958, Carde Balnche và American Express ra đời và thống lĩnh thị trƣờng thẻ. Riêng American Express tự phát hành thẻ và trực tiếp quản lý chủ thẻ, đây là thẻ du lịch và giải trí (T&E) lớn nhất thế giới. Không chỉ với chức năng chi trả, tấm thẻ này còn đƣợc ngƣời tiêu dùng xem là biểu tƣợng địa vị - giấy chứng nhận cho hình ảnh của một ngƣời giàu có. Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, ý nghĩa và hình ảnh mà một thời đƣợc biểu tƣợng bằng những tấm thẻ nhựa xanh nhỏ bé của American Express đã không còn đƣợc xem trọng nhƣ trƣớc kia.

Sự ra đời của hàng loạt thẻ tín dụng khác nhau – với ít biểu tƣợng địa vị hơn nhƣng lại mang tính tiện dụng thực tế hơn, đã thực sự đƣa ngƣời tiêu dùng vào kỷ nguyên tiên có của thế giới hiện đại tƣơng lai. 6 z Đến năm 1966, Bank of American giới thiệu sản phẩm thẻ đầu tiên của mình mang tên Bank Americard mà sau này phát triển thành Visa. Cuối năm 1990, có khoảng 257 triệu thẻ Visa Card đƣợc lƣu hành với doanh thu khoảng 354 tỷ USD. Cho đến năm 2004, đã có hơn 1,3 tỷ thẻ Visa lƣu hành trên toàn thế giới, doanh thu tăng lên đến 2,9 nghìn tỷ USD.

Năm 1966, sản phẩm Bank Americard gặp phải sự cạnh tranh khốc liệt với Master Charge, đƣợc thành lập bởi Hiệp hội thẻ liên hàng quốc tế. Năm 1979, Master Charge đổi tên thành MasterCard và trở thành tổ chức thẻ quốc tế lớn thứ hai trên thế giới, sau Visa. Chỉ trong năm 1996, MasterCard đã thực hiện thành công gần 6 tỷ giao dịch và đạt tổng doanh thu trên 675 tỷ USD. Ngày nay, MasterCard và Visa Card là hai loại thẻ lƣu hành phổ biến nhất trên thế giới.

Thẻ thanh toán dần đƣợc xem nhƣ là một công cụ văn minh, thuận lợi trong các cuộc giao dịch mua bán. Các loại thẻ Master, Visa, Diners Club, JCB, American Express (Amex) đƣợc sử dụng rộng rãi trên toàn cầu và các loại thẻ thay nhau phân chia những thị trƣờng rộng lớn. Thẻ Diners Club, thẻ du lịch và giải trí (T&E) đầu tiên đƣợc phát hành năm 1950 tại Mỹ. Năm 1960 là thẻ đầu tiên có mặt tại Nhật bản, chi nhánh đƣợc quản lý bởi CitiCop, ngƣời đứng đầu trong số ngân hàng phát hành thẻ.

Năm 1990 có 6,9 triệu ngƣời sử dụng thẻ Diners Club trên toàn thế giới với doanh số khổng lồ 16 tỷ USD. Hiện nay, thẻ Diners Club đƣợc sử dụng rộng rãi trên 150 quốc gia. Tại châu Á, Nhật bản là quốc gia đầu tiên phát hành thẻ với tên gọi là JCB, đây cũng là loại thẻ du lịch và giải trí do ngân hàng Sanwa phát hành và phát triển thành tổ chức thẻ quốc tế vào năm 1981. Hiện nay, JCB đã trở thành một trong những tổ chức thẻ mạnh nhất và là đối thủ lớn nhất của Amex trên thị trƣờng T&E card.

Thẻ JCB hoạt động theo cơ chế độc quyền, phát hành trực tiếp, không nhận thành viên nhƣ tổ chức Visa hay Master. Với xu hƣớng phát triển chung của thế giới, Việt Nam không thể tách mình ra khỏi xu hƣớng này nếu muốn phát triển ngành ngân hàng nói riêng và 7 z nền kinh tế nói chung. Do đó, từ năm 1993, khi NHNN Việt Nam lần đầu tiên đƣa công nghệ thẻ vào Việt Nam với mục đích thay thế các công cụ thanh toán truyền thống, thì hàng loạt thẻ thanh toán đã xuất hiện với tƣ cách là phƣơng tiện thanh toán mới trong hệ thống ngân hàng Việt Nam nhƣ thẻ Master Card năm 1996 và thẻ Visa Card năm 1997, thẻ tín dụng nội địa cả ACB và chắc chắn sau này sẽ có nhiều loại thẻ thanh toán khác sẽ lần lƣợt ra đời, tạo thuận lợi và an toàn nhất cho các bên tham gia. Nếu chỉ dựa thuần tuý vào con số thống kê về số ngƣời sử dụng thẻ thì có thể chƣa thấy hết đƣợc tiềm năng phát triển ứng dụng công nghệ thẻ thanh toán ở Việt Nam.

Nhƣng nếu xét từ xu hƣớng phát triển, yêu cầu hội nhập và đặc biệt là từ góc độ của nhà kinh doanh ngân hàng, thị trƣờng thẻ ở Việt Nam lại có tiềm năng rất lớn trong việc ứng dụng công nghệ thẻ thanh toán. Các ngân hàng Việt Nam đang tận dụng lợi thế của ngƣời đi sau đang tiến hành hiện đại hoá ngân hàng, tiêu chuẩn hoá các nghiệp vụ và từng bƣớc đa dạng hoá và hiện đại hoá các dịch vụ ngân hàng, đặc biệt là các dịch vụ ngân hàng đƣợc công nghệ hoá cao, trong đó hầu hết là các dịch vụ thẻ thanh toán nhƣ ATM, thẻ tín dụng, tiền ghi nợ kết hợp với thẻ tín dụng hoặc tiền điện tử, thƣơng mại điện tử, Internet Banking. Đây là những yêu cầu mới đang đặt ra mà các ngân hàng thƣơng mại sớm phải thực hiện trong quá trình hội nhập.