Khóa luận tốt nghiệp phát triển nông thôn tìm hiểu nguồn thu nhập và giải pháp để nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc châu mạ ở xã phước lộc huyện đạ huoai tỉnh lâm đồng

Khóa luận nghiên cứu nguồn thu nhập và giải pháp nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc Châu Mạ tại xã Phước Lộc, huyện Đạ Huoai, Lâm Đồng.

• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Kinh Tế Nông Nghiệp
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Thu Nhập Cho Đồng Bào Dân Tộc Châu Mạ Ở Xã Phước Lộc, Huyện Đạ Huoai, Tỉnh Lâm Đồng
• Loại tài liệu: khóa luận
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Lâm Đồng

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM TẠ
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Cấu trúc của khóa luận
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN
• 2.1. Tổng quan về tài liệu nghiên cứu có liên quan
• 2.2. Đặc điểm tổng quát của địa bàn nghiên cứu
• 2.2.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.2.1.1. Vị trí địa lý
• 2.2.1.2. Địa hình
• 2.2.1.3. Khí hậu thời tiết
• 2.2.1.4. Tài nguyên đất
• 3. CHƯƠNG 3: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Nội dung nghiên cứu
• 3.2. Một số vấn đề về nông thôn
• 3.3. Giới thiệu về phương pháp PRA
• 3.4. Một số chỉ tiêu tính toán trong phân tích
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.6. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.7. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Đặc điểm chung về các hộ sản xuất của dân tộc Châu Mạ
• 4.2. Nguồn gốc dân số
• 4.3. Đặc điểm sản xuất nông nghiệp và hoạt động văn hóa
• 4.4. Trình độ học vấn
• 4.5. Số lượng nhân khẩu và số lao động. Khả năng sử dụng phương tiện sinh hoạt
• 4.6. Tình hình tiếp cận các dịch vụ
• 4.7. Tình hình vay tín dụng của người dân tộc Châu Mạ xã Phước Lộc
• 4.8. Đặc điểm chung về tập quán sản xuất của cộng đồng người dân tộc Châu Mạ xã Phước Lộc
• 4.9. Tài sản phục vụ sản xuất
• 4.10. Diện tích đất canh tác
• 4.11. Lịch thời vụ và phân bố lao động trong năm
• 4.12. Xếp hạng ưu tiên các loại cây trồng
• 4.13. Xếp hạng các khó khăn trong sản xuất tại Xã Phước Lộc
• 4.14. Cây vấn đề thu nhập thấp của người dân tộc Châu Mạ xã Phước Lộc
• 4.15. Các nguồn thu nhập
• 4.16. Thu nhập từ sản xuất nông nghiệp
• 4.17. Thu nhập từ ngoài sản xuất nông nghiệp
• 4.18. Tổng thu nhập của một hộ
• 4.19. Thực trạng chi tiêu trong năm
• 4.20. Tình hình sử dụng thực phẩm của hộ điều tra
• 4.21. Các nhân tố ảnh hưởng đến nguồn thu nhập của người dân tộc Châu Mạ
• 4.22. Xây dựng các giải pháp để nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc Châu Mạ
• 4.22.1. Giải pháp về vốn
• 4.22.2. Giải pháp nâng cao trình độ kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp
• 4.22.3. Giải pháp về khuyến nông
• 4.22.4. Giải pháp tạo việc làm cho người dân trong xã
• 4.22.5. Giải pháp tiêu thụ sản phẩm cho nông hộ
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• 5.1. Đối với chính quyền địa phương
• 5.2. Đối với người dân xã Phước Lộc
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1. Danh Sách Các Hộ Điều Tra
• Phụ lục 2. Bảng Câu Hỏi Nông Hộ

Tóm tắt

I. Giải pháp nâng cao thu nhập

Giải pháp nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc Châu Mạ ở xã Phước Lộc, huyện Đạ Huoai, tỉnh Lâm Đồng là một vấn đề cấp thiết. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc áp dụng các chương trình phát triển và dự án phát triển có thể cải thiện đáng kể đời sống kinh tế của người dân. Các giải pháp bao gồm hỗ trợ tài chính, đào tạo nghề, và phát triển nông nghiệp bền vững. Những biện pháp này không chỉ giúp tăng thu nhập mà còn góp phần bảo tồn văn hóa và tăng cường cơ sở hạ tầng.

1.1 Hỗ trợ tài chính

Hỗ trợ tài chính là một trong những giải pháp quan trọng để giúp đồng bào dân tộc Châu Mạ vượt qua khó khăn kinh tế. Các chương trình hỗ trợ từ Ngân Hàng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn (NH&PTNT) đã giúp nhiều hộ gia đình tiếp cận được nguồn vốn để đầu tư vào sản xuất. Tuy nhiên, việc quản lý và sử dụng vốn hiệu quả vẫn là thách thức lớn. Cần có sự giám sát chặt chẽ từ các cơ quan chức năng để đảm bảo vốn được sử dụng đúng mục đích và mang lại hiệu quả cao.

1.2 Đào tạo nghề

Đào tạo nghề là yếu tố then chốt để nâng cao kỹ năng và năng suất lao động của đồng bào dân tộc Châu Mạ. Các khóa học về kỹ thuật canh tác, chăn nuôi, và chế biến nông sản đã được triển khai tại xã Phước Lộc. Tuy nhiên, việc duy trì và mở rộng các chương trình này cần sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương và các tổ chức phi chính phủ. Điều này sẽ giúp người dân tiếp cận với các phương pháp sản xuất hiện đại, từ đó tăng thu nhập và cải thiện chất lượng cuộc sống.

II. Phát triển kinh tế

Phát triển kinh tế tại xã Phước Lộc đòi hỏi sự kết hợp giữa nông nghiệp bền vững và du lịch cộng đồng. Nông nghiệp vẫn là ngành kinh tế chủ đạo, nhưng cần áp dụng các phương pháp canh tác hiện đại để tăng năng suất. Bên cạnh đó, du lịch cộng đồng là một hướng đi mới, giúp khai thác tiềm năng văn hóa và cảnh quan thiên nhiên của địa phương. Các hợp tác xã cũng đóng vai trò quan trọng trong việc liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

2.1 Nông nghiệp bền vững

Nông nghiệp bền vững là giải pháp then chốt để đảm bảo nguồn thu nhập ổn định cho đồng bào dân tộc Châu Mạ. Việc áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến, sử dụng phân bón hữu cơ, và bảo vệ môi trường đã giúp tăng năng suất cây trồng. Tuy nhiên, cần có sự hỗ trợ từ các chuyên gia và tổ chức để hướng dẫn người dân áp dụng các phương pháp này một cách hiệu quả. Điều này sẽ giúp họ không chỉ tăng thu nhập mà còn bảo vệ được tài nguyên thiên nhiên.

2.2 Du lịch cộng đồng

Du lịch cộng đồng là một hướng đi tiềm năng để phát triển kinh tế tại xã Phước Lộc. Với cảnh quan thiên nhiên đẹp và nét văn hóa độc đáo của đồng bào dân tộc Châu Mạ, địa phương có thể thu hút du khách trong và ngoài nước. Tuy nhiên, để phát triển du lịch bền vững, cần đầu tư vào cơ sở hạ tầng và đào tạo nhân lực. Các hợp tác xã cũng cần được thành lập để quản lý và phân phối lợi nhuận từ du lịch một cách công bằng.

III. Cải thiện đời sống

Cải thiện đời sống của đồng bào dân tộc Châu Mạ không chỉ dừng lại ở việc tăng thu nhập mà còn bao gồm việc tăng cường giáo dục và bảo tồn văn hóa. Giáo dục là chìa khóa để nâng cao nhận thức và kỹ năng của người dân, giúp họ tiếp cận với các cơ hội việc làm mới. Bên cạnh đó, việc bảo tồn văn hóa cũng góp phần duy trì bản sắc dân tộc và thu hút du lịch.

3.1 Tăng cường giáo dục

Tăng cường giáo dục là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng cuộc sống của đồng bào dân tộc Châu Mạ. Các chương trình giáo dục cần được triển khai rộng rãi, đặc biệt là ở các vùng sâu, vùng xa. Việc xây dựng các trường học và cung cấp học bổng cho học sinh nghèo sẽ giúp giảm tỷ lệ bỏ học và nâng cao trình độ học vấn của người dân. Điều này sẽ tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế và xã hội của địa phương.

3.2 Bảo tồn văn hóa

Bảo tồn văn hóa là một phần không thể thiếu trong quá trình phát triển của xã Phước Lộc. Văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Châu Mạ cần được gìn giữ và phát huy thông qua các lễ hội, hoạt động văn hóa, và du lịch. Việc này không chỉ giúp duy trì bản sắc dân tộc mà còn thu hút du khách, tạo thêm nguồn thu nhập cho người dân. Cần có sự hỗ trợ từ chính quyền và các tổ chức văn hóa để thực hiện hiệu quả các chương trình bảo tồn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Tạ Công Nhàn (chuyên ngành Phát triển Nông thôn và Khuyến nông, Khoa Kinh tế, Trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh, khóa 2003–2007) được thực hiện trong bối cảnh các chương trình mục tiêu quốc gia về xóa đói giảm nghèo (tiêu biểu là Chương trình 120 và Chương trình 135 của Chính phủ) đang được triển khai mạnh mẽ nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền. Theo số liệu tổng quan của văn bản, đồng bào dân tộc thiểu số tại Việt Nam dù chỉ chiếm hơn 14% dân số cả nước nhưng lại chiếm tới 29% tỷ lệ người nghèo. Đói nghèo ở các vùng này bắt nguồn từ sự cô lập địa lý, hạn chế trong tiếp cận đất đai, thiếu hụt vốn tín dụng, tư liệu sản xuất và thông tin thị trường.

Xã Phước Lộc, huyện Đạ Huoai, tỉnh Lâm Đồng là một đơn vị hành chính mới, được thành lập vào cuối năm 2002 (theo Nghị định 112/2002/NĐ-CP ngày 31/12/2002 của Chính phủ) trên cơ sở chia tách từ xã Hà Lâm cũ. Địa bàn xã có đa số là đồng bào dân tộc Châu Mạ sinh sống bằng nghề nông nghiệp thuần túy (chiếm khoảng 97% dân số toàn xã). Đời sống người dân gặp rất nhiều khó khăn với tỷ lệ hộ nghèo chiếm trên 90%, hàng năm địa phương đều phải thực hiện cứu đói giáp hạt. Sản xuất nông nghiệp mang nặng tính tự nhiên, độc canh cây điều hạt giống cũ năng suất kém, tập quán canh tác lạc hậu, thiếu tư liệu sản xuất cơ giới, hạ tầng giao thông cách trở và hoàn toàn không có công trình thủy lợi hay cán bộ khuyến nông tại chỗ. Do đó, việc nghiên cứu cơ cấu thu nhập và đề xuất các giải pháp kinh tế - kỹ thuật nông nghiệp thích hợp nhằm nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc Châu Mạ tại xã Phước Lộc mang tính cấp thiết về mặt thực tiễn và quản lý địa phương.

Theo văn bản khóa luận, hệ thống mục tiêu nghiên cứu được xác định cụ thể gồm 6 nhiệm vụ:

1. Nhận dạng điều kiện tự nhiên của xã Phước Lộc, huyện Đạ Huoai và đánh giá thực trạng sản xuất nông nghiệp của hộ gia đình đồng bào dân tộc Châu Mạ đang sinh sống trên địa bàn nghiên cứu.
2. Đánh giá điều kiện sản xuất và năng lực sử dụng tài nguyên sẵn có của hộ gia đình nông dân đồng bào dân tộc Châu Mạ ở xã Phước Lộc, huyện Đạ Huoai trong cuộc sống hiện tại.
3. Khảo sát và đánh giá chi phí đầu tư, kết quả và hiệu quả sản xuất nông nghiệp của đồng bào dân tộc Châu Mạ trên địa bàn nghiên cứu nhằm chỉ ra các mặt thuận lợi và khó khăn của họ trong thực tế sản xuất.
4. Khảo sát và đánh giá về nguồn thu nhập tác động đến đời sống của hộ gia đình đồng bào dân tộc đang định cư trên địa bàn nghiên cứu.
5. Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến nguồn thu nhập của đồng bào dân tộc.
6. Đưa ra một số giải pháp trong hoạt động sản xuất nông nghiệp nhằm nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc trên địa bàn nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài được giới hạn rõ ràng:

• Đối tượng nghiên cứu: Nguồn thu nhập, thực trạng kinh tế - xã hội, điều kiện sản xuất nông hộ và các giải pháp can thiệp sinh kế cho đồng bào dân tộc Châu Mạ.
• Phạm vi không gian: Địa bàn xã Phước Lộc, huyện Đạ Huoai, tỉnh Lâm Đồng (bao gồm 6 thôn: Phước Lạc, Phước Hồng, Phước Trung, Phước Dũng, Phước Bình, Phước An).
• Phạm vi thời gian: Quá trình thực hiện đề tài diễn ra từ ngày 20/03/2007 đến ngày 20/06/2007. Các số liệu điều tra kinh tế hộ được thu thập trong năm 2006 kết hợp chuỗi dữ liệu thống kê địa phương giai đoạn 2000–2006.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các khái niệm nền tảng của kinh tế học nông thôn và phát triển cộng đồng:

• Lý thuyết kinh tế hộ nông dân: Khẳng định hộ nông dân vừa là một đơn vị sản xuất vi mô, vừa là một đơn vị tiêu dùng cơ bản của xã hội. Hộ nông dân tổ chức phối hợp các yếu tố đầu vào (lao động, đất đai, vốn, kỹ thuật, công cụ) thông qua chu trình quản lý sản xuất nhằm mục tiêu kép: tối đa hóa nguồn thu nhập gia đình và tái tạo nguồn lực sinh kế. Đặc thù của kinh tế hộ miền núi là quy mô phân tán, thiếu tư liệu sản xuất và thường lựa chọn chiến lược canh tác đa dạng để phân tán rủi ro.
• Khái niệm cộng đồng và Phát triển cộng đồng (PTCĐ): Áp dụng định nghĩa của Liên Hợp Quốc (LHQ, 1972), xem PTCĐ là tiến trình kết hợp giữa sự tự lực tham gia tối đa của người dân và sự hỗ trợ kỹ thuật, dịch vụ của chính quyền nhằm cải thiện toàn diện điều kiện kinh tế, xã hội, văn hóa.
• Khái niệm đói nghèo: Sử dụng định nghĩa của Hội nghị Chống nghèo đói khu vực Châu Á – Thái Bình Dương (ESCAP tổ chức tại Bangkok, tháng 9/1993), đồng thời phân định rõ hai trạng thái: nghèo tuyệt đối (thiếu hụt nhu cầu tối thiểu về ăn, mặc, ở, y tế, giáo dục) và nghèo tương đối (bất bình đẳng trong phân phối thu nhập và mức sống so với cộng đồng).
• Căn cứ pháp lý và tài liệu thứ cấp: Nghị định 112/2002/NĐ-CP; Báo cáo quy hoạch sử dụng đất xã Phước Lộc thời kỳ 2003–2010; Báo cáo kinh tế - xã hội xã Phước Lộc năm 2006; Báo cáo đánh giá hoạt động nông thôn, nông nghiệp và thủy sản huyện Đạ Huoai năm 2006; Kế hoạch đột phá tăng tốc KT-XH huyện Đạ Huoai đến năm 2010; Báo cáo chuyên đề điều tra đánh giá đất huyện Đạ Huoai năm 2000.

Hệ thống phương pháp nghiên cứu được triển khai kết hợp định tính và định lượng:

• Phương pháp đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia của người dân (PRA - Participatory Rural Appraisal): Dựa trên khung lý thuyết của Conway & McCraken (1980). Các công cụ PRA được tác giả áp dụng trực tiếp tại thực địa gồm: phỏng vấn nhóm nhân chứng chủ chốt (KIP), thảo luận nhóm nông dân, lập sơ đồ lịch thời vụ và phân bố lao động, xây dựng cây vấn đề (Problem Tree) tìm nguyên nhân thu nhập thấp, lập bảng ma trận xếp hạng ưu tiên các loại cây trồng và mức độ khó khăn trong sản xuất.
• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Dữ liệu sơ cấp: Thực hiện điều tra chọn mẫu ngẫu nhiên có chọn lọc với quy mô mẫu $n = 150$ hộ đồng bào dân tộc Châu Mạ (trên tổng thể 510–526 hộ của toàn xã) tại các thôn, đại diện cho các mức độ diện tích canh tác và mức độ đầu tư khác nhau.
  • Dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các văn kiện lưu trữ tại UBND xã Phước Lộc, Phòng Địa chính xã, Phòng Nông nghiệp huyện Đạ Huoai, niên giám thống kê và các ấn phẩm học thuật liên quan.
  • Phương pháp quan sát trực tiếp: Ghi nhận hiện trạng nhà ở, cơ sở hạ tầng giao thông, đất đai, vườn điều, đàn gia súc gia cầm và tập quán sinh hoạt để kiểm tra chéo độ tin cậy của bảng hỏi.
• Phương pháp xử lý và tính toán số liệu kinh tế: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tổ và so sánh. Các chỉ tiêu tài chính kinh tế nông hộ được tính toán theo các công thức quy chuẩn:
  • Giá trị tổng sản lượng (Doanh thu - DT): $\text{GTSL} = \text{Tổng sản lượng} \times \text{Đơn giá sản phẩm}$.
  • Chi phí sản xuất (CPSX): $\text{CPSX} = \text{Chi phí vật chất} + \text{Chi phí lao động (thuê ngoài và công nhà)}$.
  • Lợi nhuận (LN): $\text{LN} = \text{Doanh thu} - \text{Tổng CPSX}$.
  • Thu nhập nông hộ (TN): $\text{TN} = \text{Lợi nhuận} + \text{Công lao động nhà}$.
  • Các hệ số hiệu quả kinh tế: Tỷ suất lợi nhuận trên chi phí ($\text{LN}/\text{CP}$), Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu ($\text{LN}/\text{DT}$), Tỷ suất doanh thu trên chi phí ($\text{DT}/\text{CP}$), Tỷ suất thu nhập trên chi phí ($\text{TN}/\text{CP}$) và Tỷ suất thu nhập trên doanh thu ($\text{TN}/\text{DT}$).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Mở đầu

Chương này làm rõ tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ chủ trương giảm nghèo bền vững của Đảng và Nhà nước đối với đồng bào dân tộc thiểu số vùng sâu, vùng xa. Tác giả chỉ ra rằng việc can thiệp sinh kế đòi hỏi phải thấu hiểu hoàn cảnh cụ thể của từng địa phương, lấy lợi ích kinh tế của hộ dân làm trọng tâm và giải quyết triệt để khâu tiêu thụ sản phẩm. Chương 1 xác lập 6 mục tiêu nghiên cứu cụ thể, giới hạn phạm vi không gian tại xã Phước Lộc (huyện Đạ Huoai, tỉnh Lâm Đồng), phạm vi thời gian từ tháng 03/2007 đến tháng 06/2007 (sử dụng số liệu năm 2006) và bố cục khóa luận gồm 5 chương.

Chương 2: Tổng quan

Chương 2 mô tả chi tiết điều kiện tự nhiên, kinh tế và xã hội của xã Phước Lộc:

• Vị trí và địa hình: Xã nằm ở phía Đông Bắc huyện Đạ Huoai, cách trung tâm huyện lỵ 20 km. Địa hình thấp dần từ Bắc xuống Nam, chia thành hai dạng rõ rệt: địa hình núi cao phía Bắc (khoảng 6.666 ha, cao 300–800 m, độ dốc lớn, hiện là đất lâm nghiệp) và địa hình núi thấp phía Nam (khoảng 1.100 ha, cao trên 200 m, tương đối bằng phẳng ven sông Đạ Mri, thuận lợi phát triển cây công nghiệp dài ngày, cây ăn quả và kinh tế trang trại).
• Khí hậu: Nhiệt đới gió mùa cao nguyên, nhiệt độ trung bình năm 26–27°C (cao nhất 38,3°C, thấp nhất 14°C). Lượng mưa trung bình 2.000 mm/năm phân bổ thành 2 mùa rõ rệt: mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 11 (chiếm 80% lượng mưa cả năm, khoảng 180 ngày mưa), mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau. Độ ẩm trung bình 86%.
• Tài nguyên đất: Tổng diện tích tự nhiên của xã là 7.766 ha. Cơ cấu sử dụng đất gồm: đất lâm nghiệp chiếm ưu thế tuyệt đối với 6.368 ha (82,30%); đất nông nghiệp có 1.054 ha (13,60%); đất chuyên dùng 54 ha (0,70%); đất chưa sử dụng 254 ha (3,30%); sông suối 65 ha (0,80%). Xã có 4 nhóm đất chính với 5 loại đất: đất đỏ vàng trên phiến sét (ký hiệu Fs, diện tích 5.926 ha, chiếm 76,3%); đất vàng đỏ trên đá Granit (Fa, 1.501 ha, chiếm 19,3%); đất phù sa ngòi suối và không được bồi (P và Py, 265 ha, chiếm 3,4%); đất nâu vàng trên phù sa cổ (Fp, 9 ha, chiếm 0,1%).
• Xã hội và hạ tầng: Toàn xã có 514 căn nhà tại 6 thôn, trong đó nhà tranh lá chiếm tỷ lệ cao nhất với 212 căn (41,25%), nhà gỗ lợp tôn 161 căn (31,32%), nhà xây đơn sơ 141 căn (27,43%). Tuyến giao thông huyết mạch duy nhất dài 9,5 km nối từ Quốc lộ 20 vào UBND xã là đường đất rộng 5 m, lầy lội và cô lập vào mùa mưa. Xã chưa có bất kỳ công trình thủy lợi nào, 100% hộ có điện lưới quốc gia nhưng chỉ dùng thắp sáng. Nước sạch sinh hoạt chỉ có 3,33% số hộ tiếp cận (chủ yếu tự đào giếng), còn lại dùng nước sông suối. Toàn xã chỉ có một trường tiểu học Võ Thị Sáu (học sinh mầm non học ghép với tiểu học) và một trạm y tế thôn bản.

Chương 3: Nội dung và phương pháp nghiên cứu

Nội dung chương trình bày chi tiết các cơ sở lý luận về kinh tế hộ nông dân, mô hình chu trình sản xuất nông hộ (phối hợp 4 yếu tố đầu vào: lao động, đất đai, vốn, công cụ), các khái niệm về cộng đồng, phát triển cộng đồng và chuẩn nghèo. Tác giả giới thiệu chi tiết kỹ thuật vận hành phương pháp PRA, quy trình khảo sát bảng hỏi 150 hộ ngẫu nhiên, phương pháp quan sát thực địa và hệ thống công thức toán kinh tế dùng để phân tích chi phí, doanh thu, lợi nhuận và các tỷ suất tài chính của mô hình kinh tế nông hộ.

Chương 4: Kết quả và thảo luận

Chương 4 là phần nội dung trọng tâm của khóa luận, phản ánh toàn bộ các phát hiện điều tra thực địa:

• Nhân khẩu và văn hóa: Bình quân mỗi hộ có 5,5 nhân khẩu. Tỷ lệ theo đạo Thiên chúa chiếm 74% (111 hộ), Tin lành chiếm 26% (39 hộ). Cơ cấu lao động cho thấy lực lượng lao động chính (14–60 tuổi) có 390 người (47,21%), số người ăn theo là 436 người (52,79%). Đáng chú ý, có tới 147 trẻ em từ 14–17 tuổi chưa đến tuổi lao động nhưng đã phải tham gia lao động chính (chiếm 37,7% lực lượng lao động gia đình) do tỷ lệ bỏ học cao.
• Trình độ học vấn: Trình độ của các chủ hộ rất thấp: mù chữ chiếm 40,67% (61 người), trình độ Cấp 1 chiếm 54,67% (82 người), Cấp 2 chỉ chiếm 4,66% (7 người) và không có bất kỳ chủ hộ nào đạt trình độ Cấp 3.
• Trang bị sinh hoạt và tiếp cận dịch vụ: Trong 150 hộ điều tra, có 100 hộ có tivi (70%), 135 hộ có xe máy (90%), 20 hộ có cassette (13,3%), 3 hộ có điện thoại bàn (2%), không hộ nào có tủ lạnh. 100% hộ tiếp cận mạng lưới điện và trạm y tế; 129 hộ tiếp cận trường cấp 1; 62 hộ tiếp cận trường cấp 2; chỉ 5 hộ tiếp cận nước sạch (3,33%). Tỷ lệ tiếp cận dịch vụ thủy lợi và dịch vụ khuyến nông đều đạt con số 0% (hoàn toàn không có).
• Tín dụng nông thôn: Có 78 hộ được vay vốn (52%) với mức vay từ 3–5 triệu đồng/hộ, kỳ hạn 3 năm, lãi suất 0,6%/quý. Nguồn vay từ Ngân hàng Chính sách xã hội (42 hộ, 28%), Hội Phụ nữ (19 hộ, 12,7%), Hội Nông dân (2 hộ, 1,3%). Đáng chú ý, có tới 46 hộ (59% số hộ được vay) sử dụng tiền vay vào mục đích phi sản xuất (mua xe máy, làm nhà, chi tiêu sinh hoạt), chỉ có 21 hộ đầu tư trồng trọt (27%) và 11 hộ đầu tư chăn nuôi (14%).
• Tư liệu sản xuất và đất đai: Toàn bộ 150 hộ không có máy kéo, máy cày bừa hay máy cắt cỏ; chỉ có 5 hộ sở hữu máy bơm nước (3,33%) và 100 hộ có bình xịt thuốc đeo vai (66,67%). Về diện tích đất canh tác: quy mô từ 1,0–1,5 ha chiếm đa số với 88 hộ (58,67%); dưới 1,0 ha có 34 hộ (22,67%); từ 1,5–2,0 ha có 23 hộ (15,33%); trên 2,0 ha chỉ có 5 hộ (3,33%).
• Tình hình chăn nuôi: Chăn nuôi suy giảm nghiêm trọng giai đoạn 2004–2006. Đàn bò của xã giảm từ 170 con (năm 2004) xuống 150 con (năm 2006, giảm 11,76%); tổng đàn gia cầm giảm từ 1.500 con xuống 1.100 con; đàn heo biến động nhẹ từ 320 con (2004) lên 340 con (2006) nhưng chủ yếu nằm ở các hộ người Kinh. Nguyên nhân do thiếu kỹ thuật chăm sóc, dịch bệnh thường xuyên và thiếu nước nghiêm trọng trong mùa khô.
• Nguyên nhân thu nhập thấp (Cây vấn đề PRA): Thu nhập của hộ phụ thuộc chủ yếu vào vườn điều hạt địa phương, năng suất chỉ đạt 3,5 tạ/ha (350 kg/ha). Nông dân không bón phân, không phun thuốc, không tỉa cành do thiếu vốn và thiếu hiểu biết kỹ thuật. Lao động nhàn rỗi trong mùa mưa (khoảng 6 tháng) chỉ đi hái măng le, mùng, nứa bán kiếm sống qua ngày. Thương lái tự do ép giá hạt điều do địa phương thiếu liên kết tiêu thụ.
• Hạch toán các mô hình can thiệp kỹ thuật: Tác giả tiến hành tính toán chi tiết 2 mô hình kinh tế:
  1. Mô hình cải tạo 1 ha vườn điều: Chi phí đầu tư cải tạo là 5.040.000 đồng/ha (chi phí vật chất: 2.340.000 đồng gồm phân bón, thuốc bảo vệ thực vật; chi phí công lao động nhà: 2.700.000 đồng cho làm cỏ, tỉa cành, thu hoạch). Doanh thu đạt 7.200.000 đồng/ha (năng suất nâng lên 720 kg/ha, giá bán hạt chất lượng tốt đạt 10.000 đồng/kg). Tỷ suất lợi nhuận trên chi phí ($\text{LN}/\text{CP}$) đạt 0,43 lần (trước cải tạo là -0,35 lần); tỷ suất thu nhập trên chi phí ($\text{TN}/\text{CP}$) đạt 0,96 lần (trước cải tạo là 0,49 lần).
  2. Mô hình nuôi heo rừng lai hộ gia đình: Nuôi 5 con (4 con cái, 1 con đực). Tổng chi phí đầu tư 1 năm là 6.600.000 đồng (chi phí vật chất 3.600.000 đồng gồm con giống 2.500.000 đồng, chuồng trại 20 $m^2$ khấu hao 250.000 đồng, thuốc thú y 250.000 đồng, thức ăn bổ sung 450.000 đồng, công cụ 150.000 đồng; chi phí lao động nhà 3.000.000 đồng). Doanh thu đạt 12.000.000 đồng (xuất chuồng 20 con/năm, bình quân 12 kg/con, đơn giá 50.000 đồng/kg). Lợi nhuận đạt 5.400.000 đồng, tỷ suất $\text{LN}/\text{CP} = 0,82$ lần, tỷ suất $\text{TN}/\text{CP} = 1,27$ lần. Thu nhập thực tế mang lại cho hộ là 8.400.000 đồng/năm.
  3. Hiệu quả kết hợp: Khi nông hộ thực hiện đồng thời cải tạo 1 ha điều và nuôi heo rừng lai, tổng thu nhập đạt 13.260.000 đồng/năm (điều mang lại 4.860.000 đồng, heo rừng lai mang lại 8.400.000 đồng), tương đương 1.105.000 đồng/tháng, cao hơn mức chi tiêu bình quân của hộ nghèo trong xã (833.000 đồng/tháng). Vốn đầu tư cần thiết cho cả 2 mô hình là 5.940.000 đồng (làm tròn 6.000.000 đồng/hộ).

Chương 5: Kết luận và đề nghị

Tổng kết các nguyên nhân dẫn đến nghèo đói của người dân tộc Châu Mạ tại xã Phước Lộc; khẳng định tính đúng đắn của phương pháp tiếp cận có sự tham gia (PRA); đề xuất các kiến nghị cụ thể đối với chính quyền các cấp (tỉnh Lâm Đồng, huyện Đạ Huoai, xã Phước Lộc) và đối với cộng đồng người dân địa phương.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận cung cấp một hệ thống dữ liệu thực nghiệm chi tiết và toàn diện về bức tranh kinh tế - xã hội của đồng bào dân tộc Châu Mạ tại xã Phước Lộc năm 2006.

Bảng tổng hợp các chỉ số nhân khẩu, văn hóa và hạ tầng (Mẫu khảo sát $n = 150$ hộ)

Chỉ tiêu khảo sát	Giá trị tuyệt đối	Tỷ lệ (%)
Quy mô nhân khẩu bình quân	5,5 người/hộ	—
Tôn giáo
- Đạo Thiên chúa	111 hộ	74,00%
- Đạo Tin lành	39 hộ	26,00%
Trình độ học vấn của chủ hộ
- Mù chữ	61 người	40,67%
- Cấp 1 (Tiểu học)	82 người	54,67%
- Cấp 2 (THCS)	7 người	4,66%
- Cấp 3 (THPT)	0 người	0,00%
Quy mô diện tích đất canh tác của hộ
- Dưới 1,0 ha (5.000 – 10.000 $m^2$)	34 hộ	22,67%
- Từ 1,0 đến 1,5 ha	88 hộ	58,67%
- Từ 1,5 đến 2,0 ha	23 hộ	15,33%
- Trên 2,0 ha	5 hộ	3,33%
Tình hình tiếp cận các dịch vụ cơ bản
- Điện lưới quốc gia	150 hộ	100,00%
- Trạm y tế	150 hộ	100,00%
- Trường cấp 1	129 hộ	86,00%
- Trường cấp 2	62 hộ	41,33%
- Nước sạch sinh hoạt	5 hộ	3,33%
- Thủy lợi phục vụ sản xuất	0 hộ	0,00%
- Dịch vụ khuyến nông tại chỗ	0 hộ	0,00%

Bảng so sánh hiệu quả kinh tế mô hình trồng điều trước và sau cải tạo (Tính trên 1 ha)

Chỉ tiêu kinh tế	Đơn vị tính	Trước cải tạo (MH1)	Sau cải tạo (MH2)	So sánh (MH2/MH1)	Chênh lệch (+/-)
Tổng chi phí sản xuất	1.000 đ	4.340	5.040	1,16 lần	+700
- Chi phí vật chất	1.000 đ	—	2.340	—	—
- Chi phí công lao động	1.000 đ	—	2.700	—	—
Năng suất hạt điều	kg/ha	350	720	2,06 lần	+370
Tổng doanh thu	1.000 đ	2.800	7.200	2,57 lần	+4.400
Tỷ suất LN / Doanh thu	Lần	-0,55	0,30	—	+0,85
Tỷ suất LN / Chi phí	Lần	-0,35	0,43	—	+0,78
Tỷ suất TN / Doanh thu	Lần	0,77	0,67	—	-0,10
Tỷ suất TN / Chi phí	Lần	0,49	0,96	1,96 lần	+0,47

Đóng góp thực tiễn và giải pháp đề xuất của tác giả

• Đóng góp học thuật và thực tiễn: Khóa luận là công trình nghiên cứu hệ thống đầu tiên về thực trạng sản xuất và sinh kế của cộng đồng dân tộc Châu Mạ tại xã mới thành lập Phước Lộc sau khi chia tách hành chính. Tác giả đã vận dụng thành công phương pháp đánh giá có sự tham gia của người dân (PRA) kết hợp hạch toán tài chính vi mô, làm sáng tỏ các "nút thắt cổ chai" trong chuỗi giá trị nông hộ (thiếu vốn, thiếu kỹ thuật, thiếu nước, tư liệu sản xuất thô sơ và bị tư thương ép giá).
• Hệ thống giải pháp kinh tế - kỹ thuật được đề xuất:
  • Giải pháp vốn tín dụng: Đề nghị nâng mức cho vay ưu đãi tối thiểu lên 6.000.000 đồng/hộ với thời hạn ít nhất 3 năm; bắt buộc gắn giải ngân vốn vay với phương án sản xuất và chuyển giao kỹ thuật cụ thể nhằm chấm dứt tình trạng 59% hộ vay dùng tiền vào tiêu dùng sinh hoạt.
  • Chuyển giao kỹ thuật canh tác và khuyến nông: Thành lập tổ chức khuyến nông trực tiếp tại xã; tổ chức tập huấn kỹ thuật định kỳ 2–3 lần/tháng bằng phương pháp trực quan, sử dụng tài liệu song ngữ (tiếng Việt và tiếng dân tộc Châu Mạ) có hình ảnh minh họa; xây dựng các mô hình trình diễn điểm thông qua các nông dân giỏi tại địa phương.
  • Chuyển dịch cơ cấu sản xuất: Chuyển đổi vườn điều già cỗi sang giống ghép năng suất cao; kết hợp mô hình kinh tế nông hộ khép kín "Cải tạo vườn điều + Nuôi heo rừng lai", tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên và đồi dốc.
  • Tổ chức thị trường và chuỗi tiêu thụ: Tái cấu trúc mạng lưới thu mua hạt điều bằng cách liên kết các thương lái tự do trở thành đại lý chính thức của các công ty chế biến nông sản, niêm yết giá công khai để chống ép giá; thiết lập hợp đồng cung ứng thịt heo rừng lai trực tiếp tới các nhà hàng, quán ăn tại thị trấn Đạ Mri và Mađaguôi.
  • Chính sách xã hội và hạ tầng: Đề xuất UBND huyện và các sở, ngành đẩy nhanh tiến độ cấp quyền sử dụng đất nông - lâm nghiệp; kiên cố hóa 9,5 km đường giao thông nối Quốc lộ 20; đầu tư đập dâng khai thác nguồn nước suối phục vụ tưới tiêu và sinh hoạt; đào tạo giáo viên và cán bộ y tế là người dân tộc Châu Mạ tại chỗ.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Dựa trên các giới hạn được phản ánh trong văn bản khóa luận:

• Thời gian và phạm vi khảo sát: Thời gian thực địa chỉ diễn ra trong 3 tháng (từ tháng 03/2007 đến tháng 06/2007), trùng vào thời điểm giao mùa giữa mùa khô và mùa mưa, chưa theo dõi được trọn vẹn chu kỳ sinh trưởng, thu hoạch điều và hoạt động khai thác lâm sản phụ trong suốt cả năm.
• Tính chất mô hình đề xuất: Số liệu của mô hình cải tạo vườn điều và mô hình chăn nuôi heo rừng lai là các tính toán giả định kỹ thuật - tài chính dựa trên định mức kinh tế và thảo luận PRA, chưa qua giai đoạn triển khai thực nghiệm diện rộng để đánh giá các rủi ro phát sinh (dịch bệnh trên đàn heo rừng lai, biến động giá thu mua hạt điều của thị trường thế giới).
• Khả năng khái quát hóa: Nghiên cứu chỉ tập trung vào một nhóm dân tộc thiểu số (Châu Mạ) tại một địa bàn hành chính mới chia tách (xã Phước Lộc, huyện Đạ Huoai), do đó một số giải pháp sinh kế mang tính đặc thù địa phương cao, cần thận trọng khi mở rộng áp dụng cho các vùng đồng bào dân tộc thiểu số khác tại Tây Nguyên có điều kiện thổ nhưỡng và tập quán khác biệt.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo hữu ích cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên và học viên cao học: Thuộc các chuyên ngành Phát triển Nông thôn, Khuyến nông, Kinh tế Nông nghiệp, Xã hội học Nông thôn và Dân tộc học. Tài liệu cung cấp mẫu bảng hỏi điều tra nông hộ rất chi tiết (Phụ lục 2), bao quát toàn diện các khía cạnh từ nhân khẩu, tài sản, đất đai, chi phí vật tư, lịch mùa vụ đến bảng kê mức sống và nhu cầu của nông dân.
• Cán bộ khuyến nông và chuyên viên phát triển nông thôn: Tham khảo quy trình áp dụng công cụ PRA tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đặc biệt là cách thức xây dựng sơ đồ lịch thời vụ kết hợp phân bố lao động, cách lập cây vấn đề thu nhập thấp và phương pháp hạch toán kinh tế hộ kết hợp giữa trồng trọt và chăn nuôi bán thâm canh.
• Cán bộ quản lý kinh tế - xã hội địa phương: Cung cấp nguồn số liệu cơ sở (baseline data) xác thực về điều kiện tự nhiên, quỹ đất đai, nhà ở, hạ tầng và hiện trạng kinh tế của xã Phước Lộc ở giai đoạn đầu thành lập (sau khi chia tách từ xã Hà Lâm cũ).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng cỡ mẫu điều tra là bao nhiêu và trình độ học vấn của các chủ hộ khảo sát phân bố như thế nào?

Tác giả đã điều tra ngẫu nhiên có chọn lọc 150 hộ đồng bào dân tộc Châu Mạ trên tổng số 510 hộ của toàn xã Phước Lộc. Kết quả khảo sát cho thấy trình độ học vấn của chủ hộ ở mức rất thấp: có tới 40,67% chủ hộ bị mù chữ (61 người), 54,67% chỉ đạt trình độ Cấp 1 (82 người), chỉ có 4,66% đạt trình độ Cấp 2 (7 người) và hoàn toàn không có chủ hộ nào có trình độ Cấp 3.

2. Thực trạng tiếp cận các dịch vụ công cơ bản của 150 hộ dân tộc Châu Mạ tại địa bàn nghiên cứu ra sao?

Khảo sát chỉ ra sự chênh lệch lớn giữa các loại dịch vụ công: 100% số hộ được tiếp cận mạng lưới điện quốc gia và trạm y tế; 86% số hộ tiếp cận trường tiểu học (129 hộ); 41,33% hộ tiếp cận trường trung học cơ sở (62 hộ). Tuy nhiên, chỉ có duy nhất 3,33% số hộ (5 hộ) được tiếp cận nước sạch sinh hoạt (tự đào giếng), trong khi dịch vụ thủy lợi và dịch vụ khuyến nông tại chỗ hoàn toàn không có (tỷ lệ tiếp cận đạt 0%).

3. Tại sao đa số các hộ vay vốn tín dụng chính sách tại xã Phước Lộc lại không sử dụng tiền vào mục đích sản xuất?

Trong số 78 hộ được vay vốn (với mức vay từ 3 đến 5 triệu đồng/hộ), có tới 46 hộ (chiếm 59%) sử dụng vốn vay vào các mục đích phi sản xuất như mua sắm xe máy, làm nhà hoặc trang trải ăn uống thường nhật. Nguyên nhân chính là do người dân thiếu phương án sản xuất cụ thể, mức vốn vay còn nhỏ giọt không đủ đầu tư bài bản, cộng với việc địa phương thiếu cán bộ khuyến nông hướng dẫn cách thức sử dụng đồng vốn hiệu quả vào trồng trọt hay chăn nuôi.

4. Hiệu quả kinh tế của mô hình cải tạo 1 ha vườn điều thay đổi cụ thể như thế nào so với trước khi cải tạo?

Theo tính toán hạch toán của tác giả:

• Chi phí đầu tư cải tạo tăng 1,16 lần (từ 4.340.000 đồng lên 5.040.000 đồng/ha, bổ sung phân bón và thuốc kích thích sinh trưởng).
• Năng suất hạt điều tăng hơn 2,05 lần (từ 350 kg/ha lên 720 kg/ha); doanh thu tăng 2,57 lần (từ 2.800.000 đồng lên 7.200.000 đồng nhờ chất lượng hạt tốt hơn, giá bán đạt 10.000 đ/kg).
• Tỷ suất lợi nhuận trên chi phí ($\text{LN}/\text{CP}$) chuyển từ mức thua lỗ -0,35 lần lên đạt lãi 0,43 lần; tỷ suất thu nhập trên chi phí ($\text{TN}/\text{CP}$) tăng từ 0,49 lần lên 0,96 lần.

5. Mô hình kết hợp cải tạo vườn điều và nuôi heo rừng lai mang lại tổng thu nhập bao nhiêu và có giải quyết được ngưỡng nghèo đói của hộ dân?

Mô hình kết hợp mang lại tổng thu nhập 13.260.000 đồng/hộ/năm (trong đó cải tạo 1 ha điều đóng góp 4.860.000 đồng và nuôi 5 con heo rừng lai đóng góp 8.400.000 đồng). Tính bình quân mỗi tháng, nông hộ thu về khoảng 1.105.000 đồng, cao hơn mức chi tiêu bình quân của một hộ dân tộc trong xã (833.000 đồng/tháng), qua đó giúp giải quyết căn bản tình trạng thiếu ăn và cứu đói giáp hạt hàng năm.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Tạ Công Nhàn đã phác họa một bức tranh thực chứng sâu sắc về thực trạng nghèo đói, cơ cấu thu nhập và rào cản sản xuất của đồng bào dân tộc Châu Mạ tại xã mới Phước Lộc, huyện Đạ Huoai, tỉnh Lâm Đồng. Bằng việc kết hợp nhuần nhuyễn phương pháp đánh giá có sự tham gia của người dân (PRA) với công cụ hạch toán tài chính kinh tế hộ, nghiên cứu đã chứng minh rằng việc kết hợp cải tạo thâm canh vườn điều với chăn nuôi heo rừng lai quy mô gia đình là hướng đi kỹ thuật khả thi, giúp nâng cao thu nhập vượt qua ngưỡng thiếu đói. Các kiến nghị đồng bộ về cấp vốn tín dụng tối thiểu 6 triệu đồng/hộ, thành lập khuyến nông cơ sở, tổ chức liên kết thương lái tiêu thụ và đầu tư đường giao thông, thủy lợi cung cấp cơ sở thực tiễn quan trọng cho chính quyền địa phương trong công tác hoạch định chính sách xóa đói giảm nghèo bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề (sự cần thiết, lí do chọn đề tài, mục đích.) Khai thác tài nguyên thiên nhiên của mỗi vùng nhằm nâng cao thu nhập cho người dan và hướng đến sản xuất nông nghiệp bền vững, đặc biệt đối với vùng sâu vùng, xa và vùng đồng bào đân tộc thiểu số là chủ trương của Đảng và nhà nước ta. Do đó, nghiên cứu thu nhập và các giải pháp đẻ nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc Châu Mạ xã Phước Lộc, huyện Da Huoai là cần thiết và phù hợp với định hướng phát triển của địa phương. - Chương 2: Tổng quan Giới thiệu một cách khái quát về địa bàn nghiên cứu, từ đó xác định những thuận lợi và khó khăn của vùng trên cơ sở đó đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc định cư trên địa bàn nghiên cứu - Chương 3: Nội dung và phương pháp nghiên cứu Từ thực tế hoàn cảnh địa phương cũng như những thuận lợi và khó khăn mà địa phương đang gặp phải để xây dựng nội dung nghiên cứu phù hợp với hoàn cánh thực tế và mục đích đặt ra. Vì vậy phương pháp được sử dụng mang tính tổng hợp nhằm thu thập thông tin sơ cấp, thứ cấp phục vụ cho nhận xét, đánh giá và kết luận của đề tài.

- Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận: Từ những thông tin thu thập được là cơ sở dé chứng minh những mục dich nghiên cứu mà đề tài cần đạt được. - Chương 5: Kết luận và kiến nghị: Là bằng chứng rõ ràng có tính thuyết phục để lý giải mục tiêu nghiên cứu đã đề ra, thêm vào đó cũng là cơ sở đưa ra những kiến nghị hợp lí đúng với nhu cầu, nguyện vọng của người dân. CHƯƠNG 2 TỎNG QUAN 2.1 Tổng quan về tài liệu nghiên cứu có liên quan Một số van đề có liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu bao gồm: - Đánh gia hoạt động Nông thôn, nông nghiệp và thủy sản năm 2006 huyện Da Huoai. - Kế hoạch đột phá, tăng tốc phát triển kinh tế - xã hội huyện Da Huoai đến năm 2010.

- Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất dai xã Phước Lộc, huyện Da Huoai, tinh Lâm Đồng thời kỳ 2003 — 2010. - Báo cáo về kinh tế - xã hội xã Phước Lộc, huyện Da Huoai, tỉnh Lâm Đồng. Qua các đánh giá của địa phương cho thấy nhu cầu xây dựng giải pháp hỗ trợ cho người nghèo dân tộc thiểu số trên địa bàn rất cần thiết.2 Đặc điểm tong quát của địa bàn nghiên cứu 2.1 Điều kiện tự nhiên a) Vị trí địa lý Để đáp ứng nhu cầu phát triển KT — XH, tạo thuận lợi cho việc tổ chức chỉ đạo sản xuất, thu hút đầu tư phát triển cơ sở hạ tang, UBND huyện đã lập tờ trình số 33/TTr-UB ngày 16/03/2001 xin tách xã Hà Lâm, thành lập 2 xã mới là Phước Lộc và Hà Lâm mới đã được HĐND huyện thông qua tại Nghị quyết số 22/2001/NQ-HDND ngày 26/03/2001 đồng thời cũng được thông qua tại Nghị định 112/2002/NĐ-CP ngày 31/12/2002 của Thủ tướng Chính phủ. Xã Phước Lộc nằm về phía Đông Bac của Huyện Da Huoai, cách trung tâm huyện ly Đạ Huoai 20 km về phía Bắc - Phía Bắc giáp huyện Da Téh - Phía Đông giáp xã Da Mri - Phía Nam giáp xã Hà Lâm - Phía Tây giáp xã Da Tôn b) Địa hình Nhìn chung, địa hình của xã thấp dần từ Bắc xuống Nam.

Phan lớn diện tích có độ cao trung bình từ 200 — 800m, địa hình phức tạp có thé chia thành 2 dang địa hình như sau: - Địa hình núi cao: Phân bố ở phía Bắc, diện tích khoảng 6.666 ha độ cao nâng dần lên từ 300 đến 800m, độ dốc lớn hiện trang là đất lâm nghiệp. - Địa hình núi thấp: phân bố phía Nam, điện tích khoảng 1.100 ha địa hình tương đối bằng phẳng và bị chia cắt bởi sông Da Mri, độ cao trung bình trên 200 m, rat thuận lợi cho việc phát triển cây lâu năm, cây ăn quả và các mô hình kinh tế trang trại và mô hình canh tác trên đất dốc đồng thời có thể thực hiện canh tác nông lâm kết hợp. c) Khí hậu thời tiết Nằm trong khu vực nhiệt đới - gió mùa cao nguyên với các đặc trưng sau: + Nhiệt độ không khí: - Nhiệt độ trung bình năm khoảng 26°C — 27°C. - Nhiệt độ trung bình cao nhất năm 38,3°C.

- Nhiệt độ trung bình thấp nhất năm 14°C. + Lượng mưa: Mùa mưa kéo dài với lượng mưa lớn, lượng mưa trung bình từ 2.000mm và chia ra 2 mùa rõ rệt, mùa khô và mùa mưa. Mùa mưa bắt đầu từ thang 5 đến tháng 11, bình quân số ngày mưa là 180 ngày, tập trung vào tháng 7 và 8. Mùa mưa chiếm 80% lượng mưa cả năm.

Mùa khô bắt đầu từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau. + Độ ẩm không khí, chế độ gió: - Độ 4m trung bình hang năm 86%, lượng bốc hoi: 764 mm. - Có hai hướng gió chính là hướng Tây Bắc và Đông Nam, tốc độ gió trung bình là 2,7m/s. d) Tài nguyên đất Bảng 2.

Hiện Trạng Sử Dụng Đất trên Địa Bàn Xã Phước Lộc Loại đất Diện tích (ha) Cơ câu (%) Tổng điện tích 7. Đất nông nghiệp 1. Đất lâm nghiệp 6. Dat chuyên ding 54 0,70 3.

Đất chưa sử dung 254 3,30 Nguôn tin:: Phong địa chính xã Phước Lộc năm 2006 Nhìn chung điện tích đất của xã Phước Lộc chủ yếu là đất lâm nghiệp chiếm 82,3% trong cơ cấu chung, số còn lại là diện tích đất nông nghiệp chiếm 13,6%. Quỹ đất nông nghiệp hiện tại được nhiều hộ sử dụng dé trồng điều hạt địa phương nên năng suất thấp. Theo báo cáo chuyên đề: “Điều tra, đánh giá đất huyện Đạ Huoai, tỉnh Lâm Đồng” trong khuôn khổ xây dựng dự án quy hoạch tổng thê phát triển kinh tế xã hội huyện Da Huoai thời kỳ 2001-2010 được tiến hành trong năm 2000, cho thấy xã Phước Lộc có 4 nhóm đất với 5 loại đất. Phân Loại Đất Theo Nhóm của Xã Phước Lộc Tên dat Kýhiệu Diéntich(ha) Tỷ lệ(%}) I.

Nhóm đất phù sa 265 3,4 Đất phù sa không được bồi hàng năm P 57 Dat phù sa ngòi suối Py 208 I. Nhóm dat nâu vàng 9 0,1 Đất nâu vàng trên phù sa cỗ Fp 9 Ill. Nhóm dat đồ vàng 5.926 76,3 Dat đỏ vàng trên phiến sét Fs 5. Nhóm dat vàng dé 1.501 19,3 Đất vàng đỏ trên đá Granit Fa 1.

Sông suối 65 0,8 Tông cộng 7.766 100,0 Nguôn Tin: Phòng địa chính xã Phước Lộc năm 2006 - Dat phù sa Diện tích 265 ha chiếm 3,4% trong tông số đất tự nhiên, được hình thành do sản phẩm của sông Da Mri, Da Mrê, được phân bố hẹp dọc ven suối. Đất phù sa là loại đất non trẻ, phẩu diện đất chưa phân dị, địa hình thấp đến trung bình, đôi khi bị lũ quét, có hai loại đất chính là đất phù sa ngòi suối và đất phù sa không được bồi, thành phần cơ giới nhẹ. Loại đất này thích hợp cho việc trồng các loại cây hoa màu và cây công nghiệp như dâu tằm, mía. - Dat đó nâu vàng (Fp) Diện tích 9 ha, là loại đất có nguồn gốc hình thành từ phù sa suối, đất có màu nâu vàng, cấu tượng viên, thành phần cơ giới thịt nhẹ đến trung bình ở lớp bề mặt.

Nhóm đất có hàm lượng chất hữu co tang mặt từ thấp đến trung bình (0,14-1,8%). Hiện đang được người dân sử dụng vào trồng các loại cây đài ngày như cà phê, điều. và nhiều loại cây trồng khác. - Nhóm đắt đó vàng (Fs) Là loại đất chiếm điện tích lớn 76,3% với 5.926 ha phân bố tập trung vào vùng đất đồi núi thấp, là loại đất có nguồn gốc hình thành từ đá phiến sét, cấu tượng viên, 8 thành phần cơ giới trung bình ở lớp mặt, thịt nặng ở tầng dưới, nhóm đất này đang được bà con trồng các loại cây dài ngày như cà phê, điều và nhiều loại cây ăn quả khác.

- Nhóm dat vàng đỏ (Fa) Diện tích 1.501 ha phân bố lớn ở vùng đất đồi núi, là loại đất được hình thành từ đá granite, phân bố chủ yếu trên địa hình dốc, tầng đất dày, độ phì nhiêu kém, hầu hết điện tích nằm trong lâm phần. e) Nguồn nước ngầm Trữ lượng nước ngầm trong vùng không lớn, tuy nhiên qua các giếng đào của người dân cho thấy vùng có địa hình cao mực nước ngam ở độ sâu 15 — 20m, vùng chân đổi ở chân đồi ở độ sâu 3 ~ 8m có xuất hiện các mạch nước ngầm chat lượng tốt, có thể khai thác phục vụ cho sản xuất. f) Tài nguyên rừng Tài nguyên rừng của xã còn khá phong phú với điện tích rừng còn khá lớn và đa phan là rừng tự nhiên (6.368ha), đang được khoanh nuôi. Tài nguyên rừng đặc biệt đa dang về nguyên liệu lồ 6, tre nứa, hàng năm giải quyết được số lượng đáng ké lao động tại chỗ vào việc khai thác và chế biến lâm sản.

g) Tham thực vật và động vật - Thực vật Thảm thực vật tự nhiên chủ yếu là rừng tự nhiên sản xuất và một số điện tích rừng trồng. Tuy nhiên độ che phủ của rừng giảm sút đáng kể đo tình trạng đốt phá rừng và khai thác lâm sản trái phép. - Động vật Động vật ở đây khá phong phú, có các loài thú như Hoang, Chén, Nhím và các loài chim.Tuy nhiên, tình trạng săn bắt thú rừng diễn biến thường xuyên, gây ảnh hưởng rất lớn đến số lượng động vật hoang dã và chim thú. Bán Đồ Tổng Thể Xã Phước Lộc BẢN B VỊ TRÍ XA PHƯỚC LOC - NUYỆN BA NUOAI Nguồn tin: Phòng địa chính xã Phước Lộc 10 "mm SE ee ———= 2.

Điều kiện văn hóa xã hội a) Dân số - lao động và việc làm Dân số: Cư dân trên địa bàn của xã chủ yếu là người dân tộc Châu Mạ và một số hộ kinh không có dat sản xuất sản xuất ở các xã lân cận chuyển vào, bình quân 1 hộ có 4,9 nhân khẩu. Lao động: Năm 2002 tổng số lao động của xã là 921 người, trong đó lao động hầu hết đang sản xuất nông nghiệp. Chính vì vậy tình trạng thất nghiệp mùa vụ diễn ra thường xuyên và khi thất nghiệp người đân lại vào rừng chặt phá khai thác gỗ, mây, tre, mung, mang, thu rừng v. tao ap lực xấu đối với nuôi trồng.

Chính vì vậy cần có chủ trương chuyển dich cơ cấu kinh tế, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, co câu mùa vụ là những biện pháp hữu hiệu để giải quyết vấn đề lao động, việc làm tại địa phương. Thu nhập và mức sống dan cư: Chiếm trên 90% là dân nghèo đời sống gặp nhiều khó khăn, hàng năm đều phải cứu đói.