chương 1 luật doanh nghiệp 2014). Khái niệm doanh nghiệp theo đó được hiểu theo nghĩa khá rộng rãi, đầy đủ và chặt chẽ. Như vậy, doanh nghiệp được hiểu là một tổ chức kinh tế, có tư cách pháp nhân hoặc không, thực hiện các hoạt động kinh doanh theo qui định của pháp luật, nhằm đạt được những mục tiêu nhất định. Thương lái là điều tất yếu trong nối kết thị trường, không chỉ ở xứ ta mà cả ở bên Tây cũng thế.Thương lái đóng vai trò nhất định trong chuỗi sản xuất nông-lâm-thủy sản, nhất là ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Một trong những mặt mạnh của lực lượng này là họ giúp người sản xuất bán được hàng hóa nhưng khó tiếp cận được với người mua (là doanh nghiệp); ngược lại, họ giúp cho doanh nghiệp muốn mua nguyên liệu để sản xuất nhưng không thể tiếp cận với nông ngư dân do khoảng cách về địa lý, không đủ phương tiện thu gom và không đủ nhân lực thu mua. Nếu không có lực lượng thương lái đi thu gom hàng hóa từ nông dân thì hàng hóa khó lưu thông được hoặc nếu được thì chi phí giao dịch cao hơn. Việc nông dân bán hàng hóa chủ yếu cho thương lái phù hợp với điều kiện và tập quán sản xuất và kinh doanh lúa gạo ở nước ta hiện nay. Thương lái là người điều chỉnh hành vi sản xuất của nông dân trong chuỗi kinh doanh nông sản hiện nay.
Ngoài ra, sự phát triển mạnh mẽ của lực lượng thương lái đã làm giảm chi phí giao dịch, giúp nông dân dễ dàng đưa nông sản ra thị trường với chi phí thấp hơn. Luan van 10 Lực lượng thương lái hầu hết xuất phát từ nông dân, nhờ biết cách kinh doanh buôn bán mà trở thành lực lượng thương lái và ngày càng phát triển mạnh. Thương lái đóng vai trò quan trọng trong quá trình thu mua hàng nông sản. Để phát huy tính tích cực và hạn chế tính tiêu cực của thương lái thì việc tổ chức lại hoạt động của thương lái sẽ giúp ổn định thị trường nông sản.Thương lái phải là chủ thể tham gia vào chuỗi cung cấp hàng hóa cho doanh nghiệp.Sở dĩ như vậy là vì thương lái có khả năng len lõi vào vùng sâu, vùng xa giúp cho doanh nghiệp giảm bớt chi phí giao dịch.
“Thương Lái: Một bộ phận của giới doanh nhân”, tựa bài viết của nhà sử học Dương Trung Quốc trên trang mạng Báo Doanh Nhân Sài Gòn. Nhà sử học Dương Trung Quốc mô tả, thương lái đã trở thành người kết dính xã hội tiểu nông trong lịch sử, tập trung nhiều hơn ở phía Nam và ít hơn ở miền Trung, miền Bắc. Có thời kỳ, vai trò thương lái rơi vào tay người Hoa - một dân tộc vốn có truyền thống và kinh nghiệm về giao thương hàng hóa. Theo tác giả, miền Nam do đặc điểm địa kinh tế, địa dân cư, đã có một tầng lớp không phải tiểu nông, sống bằng nghề thu gom, bao tiêu nông sản, đặc biệt là lúa gạo, khiến vùng này sớm trở thành nơi xuất khẩu gạo và nông sản đầu tiên trong cả nước.
Vai trò thương lái ở đây thấy rõ hơn, nổi trội hơn, và rất quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu tiêu thụ hàng hóa. Hơn 90% nông dân coi thương lái là nguồn thông tin duy nhất về thị trường, và cũng là đối tượng thu mua nông sản duy nhất của họ. Theo ông Vương Cao Biên (PGĐ Công ty Lương thực An Giang): “lực lượng hàng xáo có vai trò trung gian trong khâu kiểm phẩm, xử lý độ ẩm, xay xát, vận chuyển, bốc xếp, thanh toán. Họ đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiêu thụ lúa của nông dân, nhất là ở vùng sâu, ở những nơi bà con không thể tiếp cận các kho của doanh nghiệp”.
Các doanh nghiệp đều cho rằng ưu điểm lớn nhất của lực lượng thương lái, hàng xáo là giúp cho các doanh nghiệp nắm bắt kịp thời thông tin về tình hình mùa vụ, giống lúa, số lượng và chất lượng Luan van 11 lúa. góp phần tạo sự ổn định trong tiêu thụ, giữ giá lúa ở mức cao cho nông dân, nhất là ở thời điểm thu hoạch rộ. Trong thời kỳ hiện nay, xã hội đã nhìn nhận thương lái - hàng xáo là lực lượng không thể thiếu được trong hệ thống phân phối hàng hóa vì chính lực lượng này đã thu mua đến 90% sản lượng lúa của nông dân. Vai trò của doanh nghiệp Trong những năm gần đây, số doanh nghiệp tăng nhanh đã giải quyết được nhiều việc làm với thu nhập cao hơn cho người lao động.
Thu nhập cao và tăng nhanh của lao động khối doanh nghiệp góp phần cải thiện và nâng cao mức sống chung của toàn xã hội và tham gia vào quá trình chuyển dịch cơ cấu lao động từ nông nghiệp sang các ngành phi nông nghiệp. Lợi ích cao hơn mà tăng trưởng doanh nghiệp đem lại là tạo ra khối lượng hàng hoá và dịch vụ lớn hơn, phong phú hơn, chất lượng tốt hơn, thay thế được nhiều mặt hàng phải nhập khẩu, góp phần quan trọng cải thiện và nâng cao mức tiêu dùng trong nước và tăng xuất khẩu, đó cũng là yếu tố giữ cho nền kinh tế ổn định và phát triển những năm qua. Các loại hình kinh tế trong doanh nghiệp phát triển đa dạng gồm nhiều thành phần, trong đó doanh nghiệp nhà nước và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài chiếm tỷ trọng lớn, các loại hình doanh nghiệp tư nhân tuy còn nhỏ nhưng phát triển nhanh và rộng khắp ở các ngành và các địa phương trong cả nước, loại hình kinh tế tập thể đang được khôi phục và có bước phát triển mới. Doanh nghiệp phát triển nhanh trong tất cả các ngành và ở khắp các địa phương đã tạo ra cơ hội phân công lại lao động giữa các khu vực nông lâm nghiệp, thủy sản và sản xuất kinh doanh nhỏ của hộ gia đình là khu vực lao động có năng suất thấp, thu nhập không cao, chiếm số đông, thiếu việc làm sang khu vực doanh nghiệp, nhất là công nghiệp và dịch vụ có năng suất cao và thu nhập khá hơn.
Những năm gần đây, sản phẩm hàng hoá và dịch vụ do khối doanh nghiệp tạo ra ngày càng phong phú, đa dạng về chủng loại mặt hàng, chất lượng hàng hoá, dịch vụ được nâng lên, do đó đã giải quyết cơ bản nhu Luan van 12 cầu tiêu dùng hàng hoá, dịch vụ ngày càng cao của toàn xã hội, góp phần nâng cao mức sống vật chất của dân cư và tăng nhanh lượng hàng hoá xuất khẩu. Nhiều sản phẩm trước đây thường phải nhập khẩu cho tiêu dùng thì nay đã được các doanh nghiệp sản xuất thay thế và được người tiêu dùng trong nước tín nhiệm như: Ô tô, xe máy, phương tiện vận tải, các mặt hàng đồ điện, điện tử, may mặc, thực phẩm, đồ uống, hoá mỹ phẩm, đồ dùng gia đình, sản phẩm phục vụ xây dựng,. Doanh nghiệp là khu vực chủ yếu tạo ra nguồn thu cho ngân sách Nhà nước, nguồn thu này tăng nhanh trong những năm qua là điều kiện để đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, phát triển các hoạt động xã hội công (y tế, giáo dục, xoá đói giảm nghèo,. Nguyễn Quốc Dũng- Giám đốc Học viện Chính trị Khu vực IV: Xây dựng cánh đồng mẫu lớn là con đường để công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp; hướng đến một nền nông nghiệp hàng hóa, có năng suất, chất lượng và tính cạnh tranh cao.
Trong quá trình thực hiện, mặc dù nông dân là chủ thể chính nhưng vai trò của các doanh nghiệp ngày càng thể hiện rõ nét trong việc bảo đảm sự thành công của mô hình này. Các hình thức mua bán TS. Đào Thế Anh- Phó Viện trưởng Viện Cây lương thực và cây thực phẩm cho biết các thương lái chủ yếu vẫn là các cá nhân hoạt động độc lập trên thị trường, thực hiện công việc mua bán giản đơn, không có các hoạt động như đầu cơ, tích trữ. 100% số thương lái đều sở hữu ít nhất là 1 ghe thuyền có trọng tải bình quân khoảng 26 tấn.
Tuy nhiên, chỉ một số nhỏ 0,02% có sở hữu nhà kho, gian hàng; 8,3% là đại diện cho một tổ chức, DN Phương thức tiêu thụ cũng là một vấn đề hết sức quan trọng trong khâu bán hàng, để đẩy nhanh được tốc độ tiêu thụ, ngoài việc nâng cao chất lượng, cải tiến mẫu mã. lựa chọn cho mình những phương pháp tiêu thụ hàng hóa sao cho có hiệu quả là điều tối quan trọng trong khâu lưu thông, hàng hóa đến được người tiêu dùng một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất. Việc áp dụng linh hoạt Luan van 13 các phương thức tiêu thụ góp phần thực hiện được kế hoạch tiêu thụ của doanh nghiệp. Một số phương thức tiêu thụ chủ yếu mà doanh nghiệp hay sử dụng gồm: Phương thức xuất kho gửi hàng đi bán, phương thức bên mua đến nhận hàng trực tiếp, phương thức bán hàng giao thẳng (không qua kho), phương thức bán lẻ, phương thức bán hàng trả góp.
Cơ sở khoa học về liên kết giữa hộ với thương lái, doanh nghiệp - Lý luận về liên kết, thương lái, doanh nghiệp. Béla Balassa (1961), trong tác phẩm “The Theory of Economic Integration” (Lý thuyết về liên kết kinh tế) cho rằng liên kết kinh tế, hiểu theo một cách chặt chẽ , là việc gắn kết mang tính thể chế giữa các tổ chức kinh tế, các nền kinh tế lại với nhau .Trước Mác các nhà kinh tế học cổ điển như Adam Smith, Ricardo….và cả những nhà kinh tế học tân cổ điển sau này, tuy có đề cập đến thể chế thị trường nhưng chưa chú trọng nghiên cứu sâu vấn đề thể chế kinh tế.Mác chính là nhà kinh tế học đầu tiên đã nghiên cứu sâu về thể chế kinh tế trên cơ sở lý luận về mối quan hệ giữa quan hệ sản xuất với tính chất và trình độ của lực lượng sản xuất. Trong giới nghiên cứu kinh tế học phương tây đương đại với học thuyết “Kinh tế thể chế mới” ra đời ở Mỹ với các đại diện như Coase (1960) Demsetz (1964), William (1985) và Klein et al (1978), cho rằng liên kết kinh tế là hiện tượng tất yếu khách quan và là một hình thức của quản trị thị trường dưới chủ nghĩa tư bản và tối thiểu hóa “chi phí giao dịch” (Transaction Cost Economics- TCE) mới là động lực của sự biến đổi của thể chế kinh tế, khi thị trường trở nên bất cập, thất bại hoặc không hoàn hảo làm gia tăng chi phí giao dịch. Những cải tiến về thể chế sẽ hướng tới cắt giảm chi phí giao dịch.
Liên kết kinh tế có các đặc điểm chủ yếu là tính độc lập về sở hữu, quan hệ lâu dài, tin cậy lẫn nhau, chia sẻ lợi ích, gánh nặng và thực hiện công bằng.