PHẦN MỞ ĐẦU Công nghệ thông tin (CNTT) là ngành khoa học công nghệ cao, nó có nhiều tác dụng trong cuộc sống xã hội, mang lại hiệu quả lớn trong mọi mặt của xã hội trong đó có quản lý. Ứng dụng CNTT làm cho công tác quản lý trở nên sâu sát hơn, cụ thể hơn, người quản lý không mất nhiều thời gian vào những việc cụ thể mà dành nhiều thời gian hơn cho công việc hoạch định chiến lược cho tổ chức, cho đơn vị. Trước sự phát triển vượt bậc của CNTT đặt ra những yêu cầu đòi hỏi về cung cấp mạng lưới thông tin đầy đủ và chính xác. Trong thời đại thông tin, nhu cầu về quản lý thông tin ngày càng trở nên quan trọng, cùng với những tiến bộ trong công nghệ máy tính đang trong quá trình thay đổi nhanh chóng đã trở thành một công cụ, phương tiện hữu hiệu để lưu trữ và xử lý thông tin, góp phần làm thay đổi phương thức quản lý trong mọi lĩnh vực nói chung, và trong lĩnh vực huấn luyện thể thao cũng như công tác quản lý đào tạo VĐV nói riêng.
CNTT làm cho quá trình quản lý đào tạo VĐV được rõ ràng, chính xác. Hệ thống thông tin quản lý VĐV giúp cho các thông tin về quá trình huấn luyện VĐV luôn được xử lý một cách tự động, giúp cho HLV, VĐV luôn biết được kết quả tập luyện, thi đấu của bản thân một cách nhanh nhất để có được những điều chỉnh cần thiết trong các giai đoạn huấn luyện. Những thông tin về quá trình phấn đấu của VĐV làm cho các nhà quản lý, các nhà chuyên môn điều chỉnh cách thức quản lý, huấn luyện để nâng cao thành tích thể thao, nhằm đạt mục tiêu đề ra trong quá trình quản lý. Như vậy có thể thấy, CNTT có vai trò quan trọng trong công tác quản lý nói chung, và quản lý đào tạo VĐV nói riêng.
CNTT được coi là một phương tiện, công cụ hữu hiệu trong công tác quản lý, bởi thông qua ứng dụng các hệ thống CNTT, bộ máy quản lý có thể liên kết với nhau khi thực hiện các hoạt động quản lý, cũng như các quyết định quản lý và các thủ tục hành chính. Hay luan an 2 nói một cách khác, ứng dụng CNTT giúp các nhà quản lý điều hành bộ máy một cách hiệu quả, nhanh, chính xác và kiểm soát tốt. Ứng dụng CNTT vào công tác quản lý đào tạo VĐV các môn thể thao có vai trò quan trọng, và được coi là một trong những giải pháp hàng đầu nhằm nâng cao chất lượng quản lý đào tạo, từ đó nâng cao được thành tích thi đấu thể thao. Tuy vậy cho đến nay, vấn đề ứng dụng CNTT trong quản lý đào tạo VĐV các đội tuyển hiện nay còn rất hạn chế, các hệ thống thông tin quản lý đào tạo, các phần mềm quản lý đào tạo VĐV đã được quan tâm đầu tư xây dựng, nhưng các hệ thống này vẫn còn chưa đem lại hiệu quả cao trong quá trình triển khai ứng dụng, Ngành Thể dục thể thao chưa xây dựng được những cơ chế, cũng như tạo hành lang pháp lý cho việc triển khai thực hiện; số lượng người sử dụng các hệ thống thông tin, CSDL, các phần mềm phục vụ công tác quản lý còn rất hạn chế.
Do đó, trong bối cảnh hiện nay cần phải tìm ra các giải pháp cơ bản có đầy đủ cơ sở khoa học, đảm bảo độ tin cậy, phù hợp với điều kiện thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng CNTT trong quản lý đào tạo VĐV các đội tuyển. Trên thế giới hiện nay, CNTT không chỉ là công cụ trợ giúp đắc lực cho các HLV, các VĐV trong công tác đào tạo, huấn luyện và học tập hàng ngày, mà nó còn là một công cụ không thể thiếu giúp các nhà quản lý TDTT trong công tác hoạch định chính sách, xây dựng chiến lược, và quyết định các định hướng phát triển trong tương lai. Tại các nước có nền thể thao hàng đầu thế giới như Mỹ, Trung Quốc thì việc ứng dụng CNTT trong công tác đào tạo, huấn luyện VĐV cũng như quản lý điều hành công tác huấn luyện VĐV được coi là một trong những nhân tố quan trọng hàng đầu nhằm nâng cao thành tích thể thao. Còn tại các quốc gia như Anh, Đức, Canada, Australia việc ứng dụng CNTT cũng được coi là nhân tố quan trọng, các quốc gia này đã ứng dụng CNTT trong việc phân tích thành tích thi đấu của các VĐV; hoặc sử dụng các thiết bị công nghệ (có gắn với hệ thống CNTT) để hỗ trợ các VĐV luan an 3 trong quá trình tập luyện, hay kiểm tra đánh giá; hoặc sử dụng CNTT trong việc giám sát khối lượng tập luyện của VĐV trong quá trình huấn luyện… Tại Việt Nam, xác định được tầm quan trọng của việc ứng dụng CNTT phục vụ quản lý hành chính Nhà nước, trong giai đoạn 2001 - 2005, Chính phủ đã triển khai Đề án Tin học hoá quản lý hành chính Nhà nước [21], [22], [23].
Cùng với việc triển khai chương trình Tin học hoá tổng thể các hoạt động quản lý hành chính nhà nước, cũng như hoạt động điều hành tác nghiệp của Ngành Thể dục thể thao, trong thời gian qua Ngành Thể dục thể thao đã ưu tiên triển khai nhiều ứng dụng CNTT phục vụ các nhiệm vụ của ngành nói chung và công tác đào tạo VĐV nói riêng như: Hệ thống thông tin quản lý, Hệ thống thông tin tác nghiệp, Hệ thống thông tin, CSDL quản lý VĐV… Các ứng dụng này đã bước đầu mang lại những hiệu quả đáng ghi nhận. Ngoài ra, trong những năm gần đây đã có các công trình nghiên cứu của một số tác giả về triển khai ứng dụng CNTT trong lĩnh vực quản lý đào tạo, điều hành tác nghiệp thi đấu của VĐV tại Việt Nam như: Lâm Quang Thành (2013), Nguyễn Hoàng Minh Thuận (2015), Đàm Quốc Chính (2016), Lê Ngọc Tâm (2016)… Các tác giả đã xây dựng được một số cơ sở lý luận, phương thức triển khai cho việc ứng dụng CNTT trong công tác quản lý hành chính nhà nước của Ngành Thể dục thể thao; xây dựng một số giải pháp CNTT trong quản lý hành chính nhà nước, xây dựng được hệ thống thông tin quản lý đào tạo VĐV một số môn thể thao Olympic cơ bản… Tuy nhiên cho đến nay, việc triển khai ứng dụng các hệ thống này vào thực tiễn còn nhiều hạn chế, chưa đem lại hiệu quả cao. Qua tìm hiểu cho thấy, nguyên nhân cơ bản của thực trạng này là do: Ngành Thể dục thể thao chưa có một cơ chế thích hợp cho việc triển khai ứng dụng; trình độ tin học của đội ngũ cán bộ còn bộc lộ nhiều yếu kém; hầu hết đội ngũ cán bộ của Ngành Thể dục thể thao đã nhận thức được tầm quan trọng của việc ứng dụng CNTT vào công việc chuyên môn, nhưng còn ngại thay đổi luan an 4 thói quen, cách thức và quy trình quản lý, dẫn đến số lượng người sử dụng các hệ thống thông tin, CSDL, các phần mềm tác nghiệp phục vụ công tác quản lý hành chính nhà nước, đặc biệt là hệ thống thông tin quản lý đào tạo VĐV còn rất hạn chế. Do vậy việc nghiên cứu xác định các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý đào tạo VĐV các đội tuyển quốc gia thông qua triển khai ứng dụng CNTT là cần thiết và phù hợp với chủ trương và nhu cầu phát triển của thể dục thể thao Việt Nam trong bối cảnh hiện nay.
Xuất phát từ những lý do nêu trên, với mục đích nâng cao hiệu quả ứng dụng CNTT trong quản lý đào tạo VĐV các đội tuyển quốc gia, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu giải pháp nâng cao hiệu quả ứng dụng CNTT trong quản lý đào tạo vận động viên các đội tuyển quốc gia”. Mục đích nghiên cứu. Mục đích nghiên cứu của luận án là thông qua việc đánh giá thực trạng ứng dụng CNTT trong quản lý đào tạo VĐV các đội tuyển quốc gia, luận án tiến hành lựa chọn, xây dựng và ứng dụng một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng CNTT trong công tác quản lý đào tạo VĐV các đội tuyển quốc gia, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả đào tạo - huấn luyện VĐV trong điều kiện thực tiễn hiện nay ở nước ta. Mục tiêu nghiên cứu.
Để đạt được mục đích nghiên cứu nêu trên, luận án xác định giải quyết các mục tiêu nghiên cứu sau: Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng công tác ứng dụng và phát triển CNTT trong quản lý đào tạo VĐV các đội tuyển quốc gia. Giải quyết mục tiêu nghiên cứu này, luận án tiến hành các nội dung nghiên cứu sau: Khảo sát thực trạng công tác ứng dụng CNTT trong quản lý hành chính nhà nước nói chung và thực trạng ứng dụng CNTT trong quản lý đào tạo VĐV các đội tuyển quốc gia, trong đó trọng tâm đánh giá thực trạng vận luan an 5 hành, khai thác các hệ thống thông tin đã được Ngành Thể dục thể thao xây dựng như: Hệ thống thư tín điện tử, hệ thống thông tin quản lý huấn luyện VĐV, hệ thống thông tin quản lý, hệ thống thông tin điều hành tác nghiệp các giải thi đấu thể thao, hệ thống thông tin phục vụ tác nghiệp chuyên môn nghiệp vụ, hệ thống cơ sở dữ liệu chuyên ngành phục vụ quản lý nhà nước, hệ thống CSDL VĐV và HLV… Đánh giá thực trạng các yếu tố, điều kiện và môi trường pháp lý đảm bảo để ứng dụng CNTT trong quản lý đào tạo - huấn luyện VĐV các đội tuyển quốc gia, bao gồm các yếu tố cơ bản như: Cơ sở hạ tầng CNTT, cơ chế chính sách đầu tư cho CNTT, hành lang pháp lý, trình độ và nguồn nhân lực về CNTT… của Ngành Thể dục thể thao và của các đơn vị quản lý, huấn luyện đội tuyển. Mục tiêu 2: Lựa chọn và xây dựng các giải pháp nâng cao hiệu quả ứng dụng CNTT trong quản lý đào tạo VĐV các đội tuyển quốc gia. Giải quyết mục tiêu nghiên cứu này, luận án tiến hành lựa chọn, xây dựng nội dung các giải pháp nâng cao hiệu quả ứng dụng CNTT trong quản lý đào tạo VĐV các đội tuyển quốc gia.
Các nội dung nghiên cứu bao gồm: Phỏng vấn, lựa chọn xác định các giải pháp nâng cao hiệu quả ứng dụng CNTT trong quản lý đào tạo VĐV các đội tuyển quốc gia. Hội thảo với các chuyên gia, xây dựng nội dung các giải pháp đã lựa chọn; xác định các tiêu chí đánh giá hiệu quả ứng dụng các giải pháp. Mục tiêu 3: Ứng dụng và xác định hiệu quả các giải pháp nâng cao hiệu quả ứng dụng CNTT trong quản lý đào tạo VĐV các đội tuyển quốc gia.