BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM HOÀNG THÁI CƯỜNG MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ NƯỚC QUA HỆ THỐNG QUỸ HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP.Hồ Chí Minh, năm 2006 1 Môc lôc Trang Môc lôc Danh môc c¸c ký hiÖu, ch÷ viÕt t¾t Lêi më ®Çu 1 Ch−¬ng 1: Mét sè vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ tÝn dông §TPT cña nhμ n−íc 4 1.Chøc n¨ng vμ vai trß cña tÝn dông.1Kh¸i niÖm vÒ TÝn dông 4 1.B¶n chÊt cña tÝn dông 6 1.3Chøc n¨ng cña tÝn dông 6 1.Vai trß cña tÝn dông 7 1.C¸c h×nh thøc tÝn dông 8 1.1 TÝn dông th−¬ng m¹i 8 1.2 TÝn dông ng©n hμng 9 1.TÝn dông ®Çu t− ph¸t triÓn cña nhμ n−íc 11 2.Sù cÇn thiÕt cña TÝn dông ®Çu t− ph¸t triÓn cña Nhμ n−íc 12 2.Vai trß cña tÝn dông ®Çu t− ph¸t triÓn cña Nhμ n−íc 14 2. §Æc ®iÓm cña tÝn dông ®Çu t− ph¸t triÓn cña Nhμ n−íc 18 2. Ph©n biÖt tÝn dông ®Çu t− ph¸t triÓn cña Nhμ n−íc víi c¸c 19 h×nh thøc tÝn dông kh¸c 2.Mét sè néi dung chÝnh trong c¬ chÕ chÝnh s¸ch tÝn dông §TPT ña Nhμ n−íc 20 2.1 Môc ®Ých cu¶ tÝn dông §TPT cña Nhμ n−íc 25 2.2 Nguyªn t¾c tÝn dông §TPT cña nhμ n−íc 20 20 2 2.3 Nguån vèn tÝn dông §TPT cña Nhμ n−íc 21 2.4 C¸c h×nh thøc tÝn dông §TPT 21 2.C¸c nh©n tè ¶nh h−ëng ®Õn tÝn dông §TPT cña Nhμ n−íc 27 2.1 C¸c nh©n tè vÒ m«i tr−êng chÝnh trÞ 27 2.2C¸c nh©n tè vÒ qu¶n lý tæ chøc ®iÒu hμnh 28 2. C¸c nh©n tè vÒ phÝa tæ chøc kinh tÕ 29 2.HiÖu qu¶ ho¹t ®éng tÝn dông §TPT cña nhμ n−íc qua Quü HTPT 29 2.
Tæ chøc bé m¸y vμ c¸c ho¹t ®éng cña Quü HTPT 29 2. Quan ®iÓm vÒ hiÖu qu¶ ho¹t ®éng tÝn dông §TPT 30 2. Sù cÇn thiÕt ph¶i n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng tÝn dông 31 §TPT cña Nhμ n−íc qua hÖ thèng Quü HTPT 33 2. C¸c nh©n tè ¶nh h−ëng ®Õn hiÖu qu¶ ho¹t ®éng tÝn dông cña Quü HTPT.
C¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ ho¹t ®éng tÝn dông §TPT cña Quü HTPT 39 3.Kinh nghiÖm vÒ ho¹t ®éng tÝn dông ®Çu t− ph¸t triÓn ë mét sè n−íc trong khu vùc vμ trªn thÕ giíi. Ho¹t ®éng tÝn dông §TPT cña Nhμ n−íc ë Hμn Quèc 41 3. Ho¹t ®éng tÝn dông §TPT cña Nhμ n−íc ë Trung Quèc 41 3. Ho¹t ®éng tÝn dông §TPT cña Nhμ n−íc ë §μi Loan Ch−¬ng 2:thùc tr¹ng vμ hiÖu qu¶ ho¹t ®éng tÝn dông ®TPT 44 cña nhμ n−íc qua Quü HTPT tõ n¨m 2003 ®Õn 2005.Thùc tr¹ng ho¹t ®éng tÝn dông §TPT cña Nhμ n−íc t¹i Quü HTPT 44 1.
C¬ cÊu tæ chøc bé m¸y vμ nhiÖm vô cña Quü HTPT 44 1. T×nh h×nh thùc hiÖn vèn tÝn dông §TPT cña Nhμ n−íc qua Quü 46 HTPT trong thêi gian tõ n¨m 2003-2005.§¸nh gi¸ hiÖu qu¶ ho¹t ®éng tÝn dông §TPT cña Nhμ n−íc qua hÖ thèng Quü 54 HTPT 64 2.Nh÷ng kÕt qu¶ ®¹t ®−îc. C¸c h¹n chÕ vμ nguyªn nh©n cña ho¹t ®éng tÝn dông §TPT cña Nhμ n−íc Ch−¬ng 3: Mét sè gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng 79 tÝn dông §TPT cña Nhμ n−íc qua hÖ thèng Quü HTPT 1. Quan ®iÓm vμ môc tiªu n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng tÝn dông §TPT cña 79 Nhμ n−íc qua Quü HTPT ë n−íc ta.
Quan ®iÓm vÒ n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng tÝn dông §TPT cña 79 Nhμ n−íc qua Quü HTPT ë n−íc ta. C¸c môc tiªu ho¹t ®éng cña Quü HTPT nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ 80 ho¹t ®éng tÝn dông §TPT cña Nhμ n−íc.Mét sè gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng tÝn dông §TPT cña 81 Nhμ n−íc qua Quü HTPT ë n−íc ta. C¸c c¬ së khoa häc cña gi¶i ph¸p 2. Mét sè gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng tÝn dông 84 §TPT cña Nhμ n−íc qua Quü HTPT.
KiÕn nghÞ víi ChÝnh phñ 102 3.KiÕn nghÞ víi c¸c Bé, ngμnh, ®Þa ph−¬ng 112 KÕt luËn 115 Danh môc tμi liÖu tham kh¶o 116 4 Danh môc c¸c ký hiÖu, ch÷ viÕt t¾t trong luËn v¨n HTPT Hç trî ph¸t triÓn Quü TW C¬ quan Quü Trung−¬ng §TPT §Çu t− ph¸t triÓn LSS§T l·i suÊt sau ®Çu t− Nguån vèn ODA Nguån vèn hç trî ph¸t triÓn chÝnh thøc cña c¸c n−íc NSNN Ng©n s¸ch Nhμ n−íc HTXK Hç trî xuÊt khÈu HTLSS§T Hç trî l·i suÊt sau ®Çu t− UBND Uû ban Nh©n d©n NN Nhμ n−íc 5 Lêi më ®Çu 1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tμi Vèn lμ mét yÕu tè rÊt quan träng trong mäi lÜnh vùc cña ®êi sèng x· héi, do ®ã huy ®éng, khai th¸c vμ sö dông tèi ®a vμ cã hiÖu qu¶ c¸c nguån vèn trong vμ ngoμi n−íc cho ®Çu t− ph¸t triÓn (®Æc biÖt lμ ë nh÷ng n−íc ®ang ph¸t triÓn), lμ mét yÕu tè cùc kú quan träng quyÕt ®Þnh ®Õn sù ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi cña mét ®Êt n−íc. Tèc ®é t¨ng tr−ëng vμ ph¸t triÓn kinh tÕ cña ®Êt n−íc phô thuéc trùc tiÕp vμ phÇn lín vμo kh¶ n¨ng thu hót vμ sö dông vèn ®Çu t− toμn x· héi, trong ®ã cã nguån vèn tÝn dông ®Çu t− ph¸t triÓn cña Nhμ n−íc lμ mét bé phËn kh«ng kÐm phÇn quan träng. TÝn dông ®Çu t− ph¸t triÓn cña Nhμ n−íc lμ 1 kªnh hç trî vèn cho c¸c dù ¸n ®Çu t− ph¸t triÓn cña c¸c thμnh phÇn kinh tÕ thuéc c¸c ngμnh, lÜnh vùc, c¸c vïng khã kh¨n vμ ®Æc biÖt khã kh¨n cÇn ®−îc khuyÕn khÝch ®Çu t− vμ c¸c ch−¬ng tr×nh kinh tÕ lín quan träng cña Nhμ n−íc cã t¸c dông vμo viÖc chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ theo h−íng c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ vμ gãp phÇn quan träng trong viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi cña ®Êt n−íc.
Quü Hç trî ph¸t triÓn lμ mét tæ chøc tμi chÝnh Nhμ n−íc ®−îc thμnh lËp theo NghÞ ®Þnh sè 50 /1999/N§-CP ngμy 8/7/1999 cña ChÝnh phñ ®Ó chØ ®¹o qu¶n lý vμ ®iÒu hμnh vèn tÝn dông ®Çu t− ph¸t triÓn cña nhμ n−íc vèn tÝn dông Hç trî xuÊt khÈu vμ thùc hiÖn mét sè nhiÖm vô kh¸c do ChÝnh phñ giao, ho¹t ®éng kh«ng v× môc ®Ých lîi nhuËn vμ b¾t ®Çu ®i vμo ho¹t ®éng tõ ngμy 01/01/2000. KÓ tõ khi thμnh lËp ®Õn nay, Quü Hç trî ph¸t triÓn ®· qu¶n lý vμ ®iÒu hμnh tèt vèn tÝn dông ®Çu t− ph¸t triÓn cña Nhμ n−íc, cã nh÷ng ®ãng gãp nhÊt ®Þnh trong viÖc thóc ®Èy chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ vμ ®iÒu chØnh c¬ cÊu ®Çu t−; tiÕp tôc ®æi míi, lμnh m¹nh ho¸ hÖ thèng tμi chÝnh tiÒn tÖ, t¨ng tr−ëng kinh tÕ bÒn v÷ng cña ®Êt n−íc. Bªn c¹nh nh÷ng kÕt qu¶ ®· ®¹t ®−îc, ho¹t ®éng cña Quü Hç trî ph¸t triÓn th«ng qua viÖc qu¶n lý vμ ®iÒu hμnh vèn tÝn dông §TPT cña nhμ n−íc còng ®· béc lé mét sè h¹n chÕ. XuÊt ph¸t tõ ®ßi hái kh¸ch quan ph¶i n©ng cao hiÖu qu¶ vèn tÝn dông §TPT cña nhμ n−íc vμ vai trß cña Quü Hç trî ph¸t triÓn trong sù nghiÖp c«ng 6 nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n−íc, t«i lùa chän ®Ò tμi: Mét sè gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ vèn tÝn dông ®Çu t− ph¸t triÓn cña Nhμ n−íc qua hÖ thèng Quü Hç trî ph¸t triÓn.
Môc tiªu vμ giíi h¹n cña ®Ò tμi. a/ Môc tiªu cña ®Ò tμi: - TËp hîp vμ hÖ thèng mét sè vÊn ®Ò lý luËn vÒ tÝn dông §TPT cña nhμ n−íc qua viÖc qu¶n lý vμ ®iÒu hμnh cña Quü HTPT. - Ph©n tÝch vμ ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng t×nh h×nh ho¹t ®éng vèn tÝn dông §TPT cña nhμ n−íc qua hÖ thèng Quü HTPT. - Trªn c¬ së ®ã vμ xuÊt ph¸t tõ ®Æc ®iÓm kinh tÕ – x· héi cña ViÖt Nam, ®Þnh h−íng môc tiªu ph¸t triÓn kinh tÕ cña §¶ng vμ cña ChÝnh phñ ®Ó ®Ò ra nh÷ng gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng vèn tÝn dông §TPT cña nhμ n−íc qua hÖ thèng Quü HTPT ë n−íc ta hiÖn nay.
b/ Giíi h¹n cña ®Ò tμi: Quü HTPT ®−îc ChÝnh phñ giao nhiÖm vô chØ ®¹o qu¶n lý vμ ®iÒu hμnh nhiÒu lo¹i vèn tμi trî cho lÜnh vùc ®Çu t− ph¸t triÓn nh−: Vèn tÝn dông ®Çu t− ph¸t triÓn cña nhμ n−íc, vèn tÝn dông ODA, vèn tÝn dông HTXK, vèn nhËn ñy th¸c cho vay. Trong ph¹m vi ®Ò tμi nμy chØ tËp trung nghiªn cøu vÒ t×nh h×nh ho¹t ®éng vèn tÝn dông §TPT cña nhμ n−íc trong 3 n¨m tõ n¨m 2003 ®Õn hÕt n¨m 2005. C¸c ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu XuÊt ph¸t tõ nh÷ng nguyªn lý chung, ®Ò tμi ®−îc sö dông tæng hîp c¸c ph−¬ng ph¸p duy vËt biÖn chøng, duy vËt lÞch sö lμm ph−¬ng ph¸p luËn phôc vô cho viÖc nghiªn cøu, c¸c ph−¬ng ph¸p th«ng kª, ph©n tÝch, hÖ thèng, so s¸nh ®−îc sö dông ®Ó nghiªn cøu. Trong nghiªn cøu cã sù kÕt hîp gi÷a lý luËn víi thùc tiÔn cã sù tham kh¶o kinh nghiÖm cña mét sè n−íc trong khu vùc vμ trªn thÕ giíi nh− Trung Quèc, Hμn Quèc vμ dùa vμo kinh nghiÖm cña b¶n th©n tiÕp thu ®−îc qua viÖc ®iÒu hμnh thùc tÕ, tõ c¸c tμi liÖu, c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu vμ c¸c vÊn ®Ò cã liªn quan ®Õn ®Ò tμi.
KÕt cÊu néi dung cña luËn v¨n. 7 Tªn luËn v¨n: “ Mét sè gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng tÝn dông ®Çu t− ph¸t triÓn cña Nhμ n−íc qua hÖ thèng Quü Hç trî ph¸t triÓn. Ngoμi c¸c phÇn më ®Çu, kÕt luËn, danh môc tμi liÖu tham kh¶o, luËn v¨n ®−îc kÕt cÊu thμnh 3 ch−¬ng nh− sau : Ch−¬ng 1: TÝn dông ®Çu t− ph¸t triÓn cña Nhμ n−íc vμ hiÖu qu¶ cña nã Ch−¬ng 2: Thùc tr¹ng ho¹t ®éng tÝn dông ®Çu t− ph¸t triÓn cña Nhμ n−íc qua Quü Hç trî ph¸t triÓn tõ n¨m 2001 ®Õn nay. Ch−¬ng 3: Mét sè gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng tÝn dông ®Çu t− ph¸t triÓn cña Nhμ n−íc qua hÖ thèng Quü Hç trî ph¸t triÓn.
KÕt luËn 8 Ch−¬ng I Mét sè vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ tÝn dông ®Çu t− ph¸t triÓn cña nhμ n−íc 1. Chøc n¨ng, vai trß vμ c¸c h×nh thøc cña tÝn dông. Kh¸i niÖm vÒ tÝn dông: TÝn dông lμ quan hÖ vay m−în lÉn nhau gi÷a ng−êi cho vay vμ ng−êi vay cã hoμn tr¶ c¶ vèn vμ l·i sau mét thêi gian nhÊt ®Þnh, hay nãi mét c¸ch kh¸c tÝn dông lμ mét ph¹m trï kinh tÕ ph¶n ¸nh quan hÖ kinh tÕ trong ®ã mçi tæ chøc, c¸ nh©n nh−êng quyÒn sö dông mét khèi l−îng gi¸ trÞ hay hiÖn vËt cho mét tæ chøc hay c¸ nh©n víi nh÷ng ®iÒu kiÖn rμng buéc nhÊt ®Þnh: vÒ thêi h¹n hoμn tr¶ (gèc vμ l·i); l·i suÊt; c¸ch thøc vay m−în vμ thu håi Quan hÖ tÝn dông cã mét qu¸ tr×nh h×nh thμnh vμ ph¸t triÓn rÊt l©u dμi.