HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐẶNG TRẦN QUÂN ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP GIẢM THIỂU Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG LÀNG NGHỀ TRIỀU KHÚC, XÃ TÂN TRIỀU, HUYỆN THANH TRÌ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Chuyên ngành: Khoa học môi trường Mã số: 60.01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Xuân Thành NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năM 2016 Tác giả luận văn Đặng Trần Quân i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS. Nguyễn Xuân Thành đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới các thầy cô Tiểu ban 1, Khoa Môi Trường - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ UBND xã Tân Triều, Viện Địa Lý đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Đặng Trần Quân ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.
vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài.
Mục đích nghiên cứu. Yêu cầu của đề tài. Tổng quan tài liệu. Tình hình nghiên cứu về làng nghề Triều Khúc.
Môi trường làng nghề tái chế nhựa và dệt nhuộm ở việt nam. Môi trường làng nghề Việt Nam. Môi trường làng nghề tái chế nhựa ở Việt Nam. Môi trường làng nghề dệt nhuộm ở Việt Nam.
Phát triển và bảo vệ môi trường làng nghề. Kinh nghiệm về phát triển làng nghề và bảo vệ môi trường làng nghề trên thế giới. Phát triển và bảo vệ môi trường làng nghề ở Việt Nam. Tình hình phát triển làng nghề truyền thống và bảo vệ môi trường làng nghề của thành phố hà nội.
Tình hình phát triển làng nghề truyền thống của thành phố Hà Nội. Thực trạng môi trường và công tác bảo vệ môi trường làng nghề của Hà Nội. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên – kinh tế xã hội làng nghề Triều Khúc, xã Tân Triều, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội. Hoạt động sản xuất làng nghề Triều Khúc (dệt nhuộm, thu gom và tái chế nhựa).
Đánh giá hiện trạng môi trường làng nghề Triều Khúc. Ảnh hưởng của hoạt động sản xuất đến cảnh quan môi trường và sức khỏe cộng đồng .5 Đề xuất giải pháp nhằm tăng hiệu quả sản xuất và cải thiện chất lượng môi trường làng nghề Triều Khúc. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp.
Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp lấy mẫu và phân tích mẫu. Phương pháp xử lý số liệu và so sánh. Kết quả và thảo luận.
Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội xã Tân Triều. Điều kiện tự nhiên. Kinh tế xã hội. Hoạt động sản xuất làng nghề Triều Khúc.
Hoạt động dệt nhuộm. Hoạt động thu gom và tái chế nhựa. Đánh giá hiện trạng môi trường làng nghề. Đánh giá hiện trạng môi trường nước.
Đánh giá hiện trạng môi trường không khí. Đánh giá hiện trạng chất thải rắn sản xuất. Ảnh hưởng của hoạt động sản xuất làng nghề đến cảnh quan môi trường và sức khỏe của con người. Ảnh hưởng đến cảnh quan môi trường.
Ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Thực trạng công tác quản lý môi trường của địa phương. Đề xuất giải pháp tăng hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường làng nghề. Giải pháp cơ chế, chính sách.
Giải pháp quy hoạch. Giải pháp công nghệ xử lý. Sản xuất sạch hơn. Giải pháp tuyên truyền giáo dục cộng đồng.
Kết luận và kiến nghị. 64 Tài liệu tham khảo. 65 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BTNMT Bộ tài nguyên môi trường BVMT Bảo vệ môi trường QCCP Quy chuẩn cho phép SXSH Sản xuất sạch hơn UBND Ủy ban nhân dân VSMT Vệ sinh môi trường vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Đặc trưng chất thải từ sản xuất của một số loại hình làng nghề.
Thành phần và khối lượng nhựa thu gom tại các làng nghề. Đặc tính của các loại nhựa có thể tái chế .4 Nước thải tại một số làng nghề dệt nhuộm điển hình. Danh mục các chỉ tiêu mẫu khí và phương pháp xác định. Vị trí quan trắc mẫu khí.
Vị trí điểm lấy mẫu nước. Các phương pháp xác định thông số trong nước. Cơ cấu các ngành sản xuất của xã Tân Triều năm 2015. Lao động nghành dệt nhuộm làng Triều Khúc.
Định mức nguyên nhiên liệu quá trình nhuộm tơ sợi làng nghề Triều Khúc. Số hộ và lao động thu gom tái chế nhựa làng Triều Khúc. Định mức nguyên nhiên liệu quá trình thu gom tái chế nhựa làng nghề Triều Khúc. Kết quả phân tích mẫu nước thải dệt nhuộm làng Triều Khúc.
Kết quả phân tích mẫu nước thải tái chế nhựa làng Triều Khúc. Kết quả phân tích mẫu nước cống trong làng. Kết quả phân tích mẫu nước mặt làng Triều Khúc. Kết quả phân tích mẫu ngầm làng Triều Khúc.
Kết quả quan trắc mẫu khí làng nghề Triều Khúc tháng 12/2015. Kết quả quan trắc mẫu khí làng nghề Triều Khúc tháng 6/2016. Kết quả chất thải rắn từ sản xuất của hộ thu gom và tái chế nhựa. Kết quả phỏng vấn người dân về ô nhiễm môi trường làng nghề.
Kết quả điều tra về ảnh hưởng làng nghề đến một số loại bệnh tại địa điểm nghiên cứu. 54 vii DANH MỤC HÌNH Hình 2. Sơ đồ quy trình tái chế nhựa của làng nghề. Sơ đồ công nghệ ươm tơ dệt lụa kèm dòng thải của làng nghề.
Sơ đồ vị trí lấy mẫu tại làng nghề Triều Khúc. Quy trình nhuộm tơ sợi làng nghề Triều Khúc. Quy trình thu gom tái chế nhựa làng nghề Triều Khúc. Biểu đồ độ ồn tháng 12/2015 và 6/2016 làng Triều Khúc.
Biểu đồ hàm lượng CO tháng 12/2015 và tháng 6/2016. Hệ thống xử lý bụi đơn giản .58 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Đặng Trần Quân Tên Luận văn: Đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường làng nghề Triều Khúc, xã Tân Triều, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội. Ngành: Môi Trường Mã số: 60440301 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đánh giá thực trạng môi trường làng nghề Triều Khúc, xã Tân Triều, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội - Đề xuất giải pháp nhằm giảm ô nhiễm môi trường từ hoạt động sản xuất của làng nghề Triều Khúc. Phương pháp nghiên cứu Nội dung nghiên cứu: điều kiện tự nhiên kinh tế - xã hội, hoạt động sản xuất của làng nghề Triều Khúc; đánh giá hiện trạng môi trường làng nghề và đề xuất giải pháp.
Sử dụng phương pháp điều tra khảo sát thực địa, kết hợp thu thập tài liệu. Áp dụng các phương pháp phân tích, thống kê, so sánh toán học, lấy mẫu, xử lý số liệu và đánh giá kết quả. Kết quả chính và kết luận Làng nghề Triều Khúc có 2 ngành nghề chính là dệt nhuộm và thu gom, tái chế nhựa. Hoạt động sản xuất của làng nghề đã gây ô nhiễm môi trường.
Môi trường làng nghề Triều Khúc đã bị ô nhiễm: - Ô nhiễm không khí: CO, bụi và độ ồn. - Ô nhiêm nước mặt: COD, BOD5 và NH4+, coliform. - Ô nhiễm nước ngầm: NH4+, coliform và COD. - Chất thải rắn từ hoạt động sản xuất chủ yếu từ thu gom và tái chế nhựa.
Tình trạng ô nhiễm môi trường ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Bệnh chủ yếu là bệnh ngoài da, bệnh hô hấp. Công tác quản lý môi trường ở Triều Khúc chưa tốt. Các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường làng nghề Triều Khúc: cơ chế chính sách, quy hoạch, công nghệ xử lý, sản xuất sạch hơn và tuyên truyền.
ix THESIS ABSTRACT Master candidate: Dang Tran Quan Thesis title: Assessing the environmental current status and proposing solutions to reduce environmental pollution in Trieu Khuc craft village, Tan Trieu Commune, Thanh Tri District, Hanoi city. Major: Environment Code: 60440301 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA) Research Objectives - Assessing the environmental current status in Trieu Khuc craft village, Tan Trieu Commune, Thanh Tri District, Hanoi city. - Proposing solutions to reduce environmental pollution from productive activities of Trieu Khuc craft village. Materials and Methods Research Contents: The conditions natural economic - social, productive activities of Trieu Khuc craft village.
Assessing the environmental current status and proposing solutions. Use survey methodology, field survey, documents collection. Apply analytical methods, statistical, mathematical, comparisons, sampling, data processing and results evaluation. Main findings and conclusions Trieu Khuc craft village has textile dyeing craft and recycling plastic craft.
Production activities caused environmental pollution in the craft village. Trieu Khuc craft village is environmental pollution: - Air pollution: CO, dust and noise. - Surface water pollution: COD, BOD5 and NH4+, coliform. - Groundwater pollution: NH4+, coliform and COD.
- Solid waste is from the collection and recycing plastic. Environmental pollution seriously affects health. The diseases are skin diseases, respiratory diseases. Environmental management isn’t good in Trieu Khuc.
x The solution reduces environmental pollution Trieu Khuc craft villages: mechanisms and policies, planning, treatment technologies, cleaner production and propaganda. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Làng nghề là một trong những đặc thù của nông thôn Việt Nam.