Luận văn thạc sĩ quy hoạch và quản lý tài nguyên nước nghiên cứu giải pháp điều tiết nguồn nước trên dòng chính sông bưởi trong mùa kiệt trong điều kiện biến đổi khí hậu

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quy hoạch và quản lý tài nguyên nước nghiên cứu giải pháp điều tiết nguồn nước trên dòng chính sông, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Phạm Công Thành
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Viết Ôn
• Trường học: Trường Đại học Thủy lợi
• Chuyên ngành: Quy hoạch và Quản lý Tài nguyên nước
• Đề tài: Giải pháp điều tiết nguồn nước sông Bưởi trong điều kiện biến đổi khí hậu
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TONG QUAN VE LƯU VUC SÔNG BUOI, CÁC VAN DE NGHIÊN CỨU CO LIEN QUAN
• 1.1. TONG QUAN VỀ LƯU VUC SÔNG BUỔI
• 1.2. Đặc điểm tự nhiên
• 1.3. Nguôn nước mặt
• 1.4. Hiện trạng và định hướng phát triển kinh tế xã hội

Tóm tắt

I. Tổng quan về sông Bưởi và tình hình tài nguyên nước

Sông Bưởi là một phụ lưu lớn của sông Mã, có diện tích lưu vực 1.633 km², chạy qua các huyện Tân Lạc, Lạc Sơn, Yên Thủy của tỉnh Hòa Bình và Thạch Thành, Vĩnh Lộc của tỉnh Thanh Hóa. Dân số trong lưu vực sông Bưởi tính đến năm 2010 đạt 409.156 người, với nhu cầu nước cho các hoạt động nông nghiệp, công nghiệp và sinh hoạt ngày càng tăng. Tuy nhiên, tình hình khai thác nước hiện tại chưa đáp ứng đủ nhu cầu, đặc biệt trong mùa kiệt. Mực nước sông Bưởi đã xuống thấp, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân. Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Thanh Hóa, tình trạng hạn hán diễn ra thường xuyên do biến đổi khí hậu đã làm gia tăng áp lực lên nguồn nước. Việc quản lý và bảo vệ nguồn nước sông Bưởi trong bối cảnh biến đổi khí hậu là một thách thức lớn.

1.1. Tác động của biến đổi khí hậu đến nguồn nước

Biến đổi khí hậu đã gây ra những biến động bất thường về thời tiết, dẫn đến tình trạng mưa ít hơn và kéo dài mùa khô hơn. Mực nước sông Bưởi đã giảm xuống dưới mức bình quân nhiều năm, ảnh hưởng đến khả năng cung cấp nước cho các hoạt động nông nghiệp, đặc biệt trong mùa kiệt. Theo số liệu thống kê, năm 2009 và 2010 chứng kiến lượng mưa giảm mạnh, gây ra tình trạng thiếu nước nghiêm trọng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp mà còn tác động đến đời sống sinh hoạt của người dân trong khu vực. Sự suy giảm dòng chảy kiệt đã làm gia tăng tình trạng khan hiếm nước, đòi hỏi phải có những giải pháp điều tiết nguồn nước hiệu quả hơn.

II. Đánh giá hiện trạng và nguyên nhân suy giảm nguồn nước

Hiện trạng nguồn nước sông Bưởi đang bị suy giảm nghiêm trọng do nhiều nguyên nhân, bao gồm khai thác nước quá mức, ô nhiễm môi trường và tác động của biến đổi khí hậu. Các công trình thủy lợi hiện có không đủ khả năng cung cấp nước tưới cho diện tích canh tác, trong khi nhu cầu nước cho các ngành nông nghiệp và công nghiệp ngày càng tăng. Các trạm bơm khai thác trên dòng chính sông Bưởi thường phải hoạt động hết công suất, nhưng vẫn không đáp ứng đủ nhu cầu. Việc nạo vét, hạ thấp bể hút và xây dựng các đập tạm chỉ là những giải pháp tạm thời, không thể giải quyết triệt để vấn đề. Cần phải có một cái nhìn tổng thể và chiến lược lâu dài để quản lý và điều tiết nguồn nước sông Bưởi một cách bền vững.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến nguồn nước

Các yếu tố chính ảnh hưởng đến nguồn nước sông Bưởi bao gồm tình hình khí hậu, sự phát triển kinh tế-xã hội và các hoạt động khai thác tài nguyên. Khí hậu ngày càng khắc nghiệt với những hiện tượng thời tiết cực đoan, trong khi nhu cầu sử dụng nước cho sản xuất nông nghiệp và công nghiệp ngày càng tăng cao. Theo dự báo, nếu không có các biện pháp điều tiết hợp lý, tình hình thiếu nước sẽ ngày càng trở nên trầm trọng hơn. Ngoài ra, việc quản lý tài nguyên nước hiện nay còn thiếu tính đồng bộ giữa các ngành và địa phương, dẫn đến tình trạng tranh chấp và khai thác không hợp lý.

III. Giải pháp điều tiết nguồn nước sông Bưởi

Để giải quyết vấn đề suy giảm nguồn nước sông Bưởi, cần triển khai một loạt các giải pháp điều tiết hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm việc quy hoạch và quản lý nguồn nước một cách bền vững, áp dụng công nghệ hiện đại trong quản lý tài nguyên nước, và tăng cường hợp tác giữa các địa phương trong lưu vực. Cần thiết phải xây dựng các công trình thủy lợi mới, cải tạo các công trình hiện có, đồng thời nâng cao ý thức cộng đồng về bảo vệ nguồn nước. Việc nghiên cứu và áp dụng các mô hình quản lý nước bền vững sẽ giúp đảm bảo cung cấp đủ nước cho sản xuất và sinh hoạt, đồng thời bảo vệ môi trường sinh thái khu vực.

3.1. Quy hoạch và quản lý tài nguyên nước

Quy hoạch tài nguyên nước cần phải được thực hiện trên cơ sở đánh giá toàn diện về hiện trạng và nhu cầu sử dụng nước trong khu vực. Việc lập kế hoạch sử dụng nước hợp lý sẽ giúp tối ưu hóa nguồn nước sẵn có, đồng thời giảm thiểu tác động tiêu cực từ biến đổi khí hậu. Cần xây dựng các chính sách khuyến khích sử dụng nước tiết kiệm, áp dụng công nghệ tưới tiêu hiệu quả và phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp bền vững. Hợp tác giữa các ngành và địa phương trong quản lý tài nguyên nước cũng là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững cho vùng hạ du sông Bưởi.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lưu vực sông Bưởi, phụ lưu cấp I của sông Mã, có diện tích khoảng 1.633 km², trải dài trên địa bàn 3 huyện của tỉnh Hòa Bình và 2 huyện của tỉnh Thanh Hóa, với dân số khoảng 410.000 người năm 2010. Đây là vùng có tiềm năng phát triển kinh tế đa dạng như nông nghiệp, lâm nghiệp, công nghiệp, du lịch, thủy sản và khai khoáng. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, đặc biệt là mùa kiệt, nguồn nước trên dòng chính sông Bưởi suy giảm nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp và các hoạt động kinh tế xã hội vùng hạ du.

Mực nước tại trạm thủy văn Kim Tân trong năm 2009 đã xuống thấp dưới mức lịch sử, với mực nước thấp nhất đo được là 1,68 m, thấp hơn trung bình nhiều năm 0,12 m. Năm 2010, tình hình khí tượng thủy văn tiếp tục diễn biến bất lợi, làm gia tăng áp lực lên nguồn nước. Hiện tượng thiếu nước nghiêm trọng khiến các trạm bơm trên dòng chính phải hạ thấp bể hút, nạo vét cửa lấy nước hoặc đắp đập tạm, nhưng các biện pháp này chỉ mang tính tạm thời và không bền vững.

Mục tiêu nghiên cứu là đề xuất các giải pháp điều tiết nguồn nước trên dòng chính sông Bưởi trong mùa kiệt, nhằm phục vụ chống hạn và phát triển kinh tế xã hội vùng hạ du trong điều kiện biến đổi khí hậu. Phạm vi nghiên cứu bao gồm lưu vực sông Bưởi trên địa bàn các huyện Lạc Sơn, Tân Lạc, Yên Thủy (Hòa Bình) và Thạch Thành, Vĩnh Lộc (Thanh Hóa). Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo cân bằng nguồn nước, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên nước và thích ứng với biến đổi khí hậu tại khu vực.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết quản lý tổng hợp tài nguyên nước lưu vực sông: Nhấn mạnh việc phối hợp liên ngành và liên vùng trong quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên nước nhằm đảm bảo cân bằng giữa các mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường.
• Mô hình thủy động lực học MIKE 11: Ứng dụng mô hình thủy lực một chiều để mô phỏng biến động dòng chảy, mực nước trên hệ thống sông, phục vụ đánh giá tác động của các giải pháp điều tiết nguồn nước.
• Khái niệm biến đổi khí hậu và tác động đến tài nguyên nước: Dựa trên các kịch bản biến đổi khí hậu trung bình (B2) của Bộ Tài nguyên và Môi trường, nghiên cứu đánh giá ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến nhiệt độ, lượng mưa, mực nước biển dâng và dòng chảy mùa kiệt.

Các khái niệm chính bao gồm: dòng chảy mùa kiệt, điều tiết nguồn nước, biến đổi khí hậu, quản lý lưu vực sông, và mô hình thủy lực.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Sử dụng số liệu quan trắc thủy văn tại các trạm Kim Tân, Thạch Quảng, Vụ Bản; số liệu khí tượng, thủy văn từ Viện Khí tượng Thủy văn; dữ liệu điều tra thực địa về khai thác, sử dụng nước; báo cáo quy hoạch thủy lợi và phát triển kinh tế xã hội các huyện trong lưu vực.
• Phương pháp phân tích: Phân tích thống kê biến động mực nước, lưu lượng dòng chảy mùa kiệt qua các năm; đánh giá tác động của biến đổi khí hậu dựa trên kịch bản B2; phân tích nhu cầu sử dụng nước các ngành kinh tế xã hội.
• Phương pháp mô hình hóa: Ứng dụng mô hình thủy lực MIKE 11 để mô phỏng dòng chảy, mực nước trên mạng sông Mã và sông Bưởi trong mùa kiệt, kiểm định mô hình bằng số liệu thực đo năm 2003 và 2010.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập và xử lý số liệu từ năm 1961 đến 2010; mô phỏng và phân tích dữ liệu trong giai đoạn 2012-2013; đề xuất giải pháp và hoàn thiện luận văn trong năm 2013.

Cỡ mẫu dữ liệu thủy văn gồm hơn 50 năm quan trắc tại các trạm chính, phương pháp chọn mẫu dựa trên tính đại diện và độ tin cậy của số liệu. Phương pháp phân tích kết hợp định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính toàn diện và chính xác.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Suy giảm mực nước mùa kiệt: Mực nước nhỏ nhất tại trạm Kim Tân có xu hướng giảm rõ rệt qua các năm, đặc biệt năm 2010 đạt mức thấp kỷ lục 1,16 m, giảm khoảng 0,52 m so với trung bình nhiều năm. Mực nước thấp ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng khai thác nước phục vụ sản xuất.

2. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu: Dự báo đến năm 2050, nhiệt độ trung bình tăng khoảng 1,5°C, lượng mưa mùa mưa tăng 6,2% nhưng mùa khô giảm 2,6%, mực nước biển dâng từ 28 đến 33 cm. Dòng chảy mùa kiệt dự kiến giảm 42% so với giai đoạn 1980-1999, làm gia tăng áp lực lên nguồn nước hạ du.

3. Nhu cầu sử dụng nước tăng cao: Tổng nhu cầu nước trên lưu vực tăng từ khoảng 219 triệu m³ năm 2005 lên 243 triệu m³ năm 2010, dự kiến đạt 284 triệu m³ năm 2020, chủ yếu do phát triển công nghiệp, khu công nghiệp và mở rộng diện tích cây trồng.

4. Hiện trạng khai thác và quản lý nguồn nước: Việc khai thác nước trên dòng chính sông Bưởi chủ yếu do các trạm bơm hạ du thực hiện, nhưng công trình xuống cấp, thiếu đồng bộ và quản lý phân tán giữa hai tỉnh Hòa Bình và Thanh Hóa dẫn đến hiệu quả khai thác thấp và xung đột lợi ích.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân suy giảm dòng chảy mùa kiệt là do sự kết hợp của biến đổi khí hậu làm giảm lượng mưa mùa khô, tăng nhiệt độ và bốc hơi, cùng với khai thác nước không hợp lý, thiếu đồng bộ trong quản lý lưu vực. So sánh với các nghiên cứu trên lưu vực sông Mã và các lưu vực quốc tế như sông Murray Darling (Úc), các giải pháp tổng hợp, liên ngành và ứng dụng mô hình thủy lực hiện đại là cần thiết để điều tiết nguồn nước hiệu quả.

Dữ liệu mô phỏng bằng mô hình MIKE 11 cho thấy sự phù hợp cao với số liệu thực đo, khẳng định tính chính xác của mô hình trong việc dự báo mực nước và dòng chảy mùa kiệt. Biểu đồ so sánh mực nước thực đo và mô phỏng tại trạm Kim Tân thể hiện sai số dưới 5%, đủ điều kiện để sử dụng mô hình trong các phương án điều tiết.

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng các kịch bản điều tiết nước, cân bằng cung cầu nước trong mùa kiệt, đồng thời góp phần nâng cao nhận thức về tác động của biến đổi khí hậu đến tài nguyên nước tại lưu vực.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng hệ thống điều tiết nguồn nước đồng bộ trên dòng chính sông Bưởi: Thiết kế và xây dựng các công trình thủy lợi như hồ chứa, đập điều tiết nhằm tích trữ và điều tiết nước trong mùa kiệt, đảm bảo cung cấp nước ổn định cho vùng hạ du. Thời gian thực hiện: 5 năm; Chủ thể: Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn phối hợp với các địa phương.

2. Tăng cường quản lý liên tỉnh và liên ngành tài nguyên nước lưu vực sông Bưởi: Thành lập Ban quản lý lưu vực sông Bưởi với chức năng phối hợp khai thác, sử dụng và bảo vệ nguồn nước, giảm thiểu xung đột lợi ích. Thời gian: 2 năm; Chủ thể: Bộ Tài nguyên và Môi trường, UBND các tỉnh.

3. Ứng dụng mô hình thủy lực MIKE 11 trong quản lý vận hành công trình thủy lợi: Sử dụng mô hình để dự báo dòng chảy, mực nước, hỗ trợ ra quyết định vận hành hồ chứa, trạm bơm phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Viện Quy hoạch Thủy lợi, các đơn vị quản lý công trình.

4. Phát triển các giải pháp phi công trình như bảo vệ rừng đầu nguồn, nâng cao nhận thức cộng đồng: Tăng cường trồng rừng, bảo vệ thảm thực vật nhằm giảm xói mòn, duy trì nguồn nước; tuyên truyền sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Sở Nông nghiệp, các tổ chức xã hội, cộng đồng dân cư.

5. Đầu tư nâng cấp, sửa chữa các công trình thủy lợi hiện có: Khắc phục tình trạng xuống cấp, nâng cao hiệu quả khai thác nước, giảm thất thoát nước trong hệ thống kênh mương. Thời gian: 3 năm; Chủ thể: UBND các huyện, Sở Nông nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý tài nguyên nước và quy hoạch thủy lợi: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và giải pháp thực tiễn để quản lý, điều tiết nguồn nước hiệu quả, phục vụ phát triển kinh tế xã hội vùng hạ du.

2. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Quy hoạch và Quản lý Tài nguyên nước: Tài liệu tham khảo về ứng dụng mô hình thủy lực MIKE 11, phân tích tác động biến đổi khí hậu đến dòng chảy mùa kiệt.

3. Các cơ quan chính quyền địa phương và các tổ chức phát triển kinh tế vùng: Hiểu rõ về nhu cầu sử dụng nước, tác động của suy giảm nguồn nước để xây dựng kế hoạch phát triển bền vững.

4. Các nhà hoạch định chính sách về biến đổi khí hậu và phát triển bền vững: Cung cấp dữ liệu và phân tích về ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến tài nguyên nước, từ đó đề xuất các chính sách thích ứng phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao dòng chảy mùa kiệt trên sông Bưởi lại suy giảm nghiêm trọng?
   Suy giảm do tác động kép của biến đổi khí hậu làm giảm lượng mưa mùa khô, tăng nhiệt độ và bốc hơi, cùng với khai thác nước không hợp lý và thiếu đồng bộ trong quản lý lưu vực.

2. Mô hình MIKE 11 có ưu điểm gì trong nghiên cứu này?
   MIKE 11 là mô hình thủy lực một chiều, thân thiện với người dùng, cho phép mô phỏng chính xác biến động dòng chảy và mực nước, hỗ trợ hiệu quả trong việc dự báo và quản lý nguồn nước.

3. Giải pháp điều tiết nguồn nước nào được đề xuất hiệu quả nhất?
   Xây dựng hệ thống công trình thủy lợi điều tiết nước như hồ chứa, đập điều tiết kết hợp với quản lý liên tỉnh và ứng dụng mô hình thủy lực là giải pháp tổng thể và hiệu quả nhất.

4. Biến đổi khí hậu ảnh hưởng thế nào đến nguồn nước sông Bưởi?
   Nhiệt độ tăng khoảng 1,5°C, lượng mưa mùa mưa tăng nhưng mùa khô giảm, mực nước biển dâng làm giảm dòng chảy mùa kiệt khoảng 42%, gây áp lực lớn lên nguồn nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt.

5. Làm thế nào để giảm thiểu xung đột trong khai thác nguồn nước giữa các địa phương?
   Cần thành lập Ban quản lý lưu vực sông Bưởi liên tỉnh, xây dựng quy hoạch khai thác sử dụng nước chung, tăng cường phối hợp và giám sát, đảm bảo phân bổ nguồn nước hợp lý và bền vững.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định rõ nguyên nhân suy giảm dòng chảy mùa kiệt trên dòng chính sông Bưởi, bao gồm tác động của biến đổi khí hậu và khai thác nước không hợp lý.
• Mô hình thủy lực MIKE 11 được ứng dụng thành công trong mô phỏng dòng chảy và mực nước, cung cấp công cụ hỗ trợ quản lý nguồn nước hiệu quả.
• Nhu cầu sử dụng nước trên lưu vực tăng nhanh, đặc biệt do phát triển công nghiệp và mở rộng diện tích cây trồng, đòi hỏi giải pháp điều tiết nguồn nước đồng bộ và bền vững.
• Đề xuất các giải pháp công trình và phi công trình, cùng với tăng cường quản lý liên tỉnh, là hướng đi thiết thực để đảm bảo nguồn nước mùa kiệt phục vụ phát triển kinh tế xã hội.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai xây dựng công trình điều tiết, thành lập cơ quan quản lý lưu vực, và ứng dụng mô hình trong vận hành thực tế nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu.

Luận văn hy vọng sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và các bên liên quan trong công tác quản lý và phát triển tài nguyên nước lưu vực sông Bưởi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TONG QUAN VE LƯU VUC SÔNG BUOI, CÁC VAN DE NGHIÊN CỨU CO LIEN QUAN 1. TONG QUAN VỀ LƯU VUC SÔNG BUỔI 1. Phạm vi ving nghiên cứu. Lưu vực sông Bưởi nằm trên địa ban 3 huyện Lac Son, Tân Lạc, Yên Thủy ccủa tinh Hòa Bình và 2 huyện Thạch Thành, Vĩnh Lộc của tỉnh Thanh Hi cổ tọa đội địa lý: 20°00" đến 20143" Vĩ độ Bắc và từ 105'07" đến 105745" Kinh độ Đông - Phía Bắc giáp lưu vực suối Hoa của sông Ba, - Phía Nam giáp dòng chính sông - Phía Tay áp huyện Mai Châu (tinh Hoà Bình), huyện Bá Thước, Cảm Thuy (tinh Thanh Hoá) - Phía Đông la lưu vực sông Bồi (th Hoà Bình) Tổng điện tích tự nhiên toàn vũng là 173.082 ha, din số tinh đến năm 2011 là 409.756 người Hình 1.1; Lưu vực sông Budi trên bản dé vệ tỉnh 1.

Đặc điểm tự nhiên 4. Đặc diém địa hình: Địa hình lưu vực sông Budi có thé chia ra làm ba dang: Dạng địa hình đồng, 1g; Dạng địa hình núi đá vôi; Dang địa hình đổi bát úp có xen ké các thung lũng. ~ Địa hình đồng bằng: Tập trung phin lớn ở huyện Vĩnh Lộc và phía Nam của huyện Thạch Thành. Tổng diện tich mặt bằng khoảng 187 km’, chiếm 10,8% điện tích toàn vùng nghiên cứu, ~ Địa hình núi đá vôi: Địa bình này chạy dai từ Mai Châu xuống đến huyện Yen Thuy theo hướng Tây bắc - Đông nam.

Dạng địa hình này có diện tích khoảng tích toàn lưu vực. Khả năng trữ nước trên dạng địa hình này kém, khả năng sinh lũ lớn Dia hình miễn đồi thấp xen kẹp các thung lũng: Dang địa hình này phân bổ. 6 trùng lưu và thượng lưu sông Bưởi, có cao độ từ 150 - 200 m, điện tích mặt bằng khoảng 1.240 km, chiếm khoảng 69,5% diện tích toàn lưu vực, Đây là vùng có. tiểm năng lớn để phát triển cây công nghiệp, cây đặc sản với diện tích đất nông nghiệp khoảng 15.000ha, 1b Mạng với sông suốt Là phụ lưu cấp của sông Mã, sông Dưới bắt nguồn từ miễn rùng núi Tân Lạc, Lạc Sơn của tỉnh Hòa Bình và hình thành từ 3 s i lớn: Su Củ, su Bin va sui Cộng Hoà, đổn Vụ Bản 3 sudi này nhập lưu lạ thành đồng chính sing Bưới Đặc điểm các sông ch trong vùng như sau: ~ Suỗi Bì: Có dig ích lưu vực 256 km, bắt nguồn từ Mường Ngay trên đầy núi đi với chạy theo hướng Tây bie ~ Đông nam và nhập chung với subi Cl và subi Cộng Hoà tại Vụ Bản.

Toàn bộ dỏng chính suối dai 31,1 km, khả năng cấp nước của. sui trong mùa kigt rất hạn chế, mùa lũ nước tập trừng nhanh, = Suối Cis Dai 525 km vớ diện tích lưu vục 349 km, bắt nguồn từ Mường Nang trên độ cao 540 m. Lưu vực suối cỏ nhiều núi đá vôi đá vôi và đổi trọc, khả năng did nước kém và đóng góp một phần lớn trong việc gây lũ cho hạ du sông Bưới. Vi tuy lưu vực suối lớn nhưng lưu lượng chỉ đạt 0,6-0,7 m’/s.

~ Suối Cộng Hòa: Có điện tích lưu vực 237 km”, bắt nguồn từ ni m, chạy theo hướng Bắc nam nhập vio sông Busi tại Vụ Bản. Tổng chiều dài suối chinh 30 km, lòng suối mùa kiệt hẹp nông có nhiều chỗ lòng suỗi tran lan, lưu lượng. kiệt thường xuyên 0,4-0,8 m”/s, lũ tập trung nhanh vả lớn. chính nêu ra ở trên, hệ thống sông Bưởi còn hàng trim khe suối lớn nhỏ tạo nên một chế độ thuỷ văn khá phức tạp.1: Đặc trưng hình thái các sông trên lưu vực sông Bưởi ".

Tên sing An dan balv lướisông uốn (hm) Gene) em) (Em) vớ) am) khúc Sui Bin Sh 256 dở Sui Cái 525 M9 480 500 195 1Ó 128 Sing Tạng A00 | 28 22,0 133 Suối Ngang 300 648 260 Hn Không 10 C206 984 240 Lối, 05 145 Hồn Nea l60 70 Bo 1.02 Sing Budi 130) 1638 363 H2 122 059 lế Ngiẫn: Viện Khí tượng Thủy văn (1985), * Đặc mm hình ái lưu vực sông Viet Nam « Đặc diém khí. lu trên lưu vực + Các đặc trưng về khí hậu: - Chế độ nhiệt: Nhiệt độ không khi trung bình năm trong từ 23-24" mire đội chênh lệch nhiệt độ giữa ving thượng nguồn và bạ du sông Bưởi không nhiều chỉ xấp xi I°C. Tháng có nhiệt độ cao nhất là thường thắng VI và VI, thắng có nhiệt độ thấp nhất thường là thắngL - Số giờ nắng: Bình quân g trong năm khoảng 1. Tại Lạc Sơn bình quân số giờ nắng trong tháng biển đổi từ 6I giờ vio thing It 158 giờ vào thắng VI, Tại Yên Định số giờ nắng biển đổi tir 51 giờ vào thing II tối 200 giờ vào tháng VIL - Bốc hơi Piche: Bốc hoi bình quân nhiều năm nằm trong khoảng 719-775 mm.

Tháng có lượng bốc hơi nhỏnhất là tháng 4 và tháng lớn nhất là tháng 6. - Độ ẩm tương đối: Dé ẩm tương đối trung bình năm dat 85-86%. thing có đỗ âm cao là các tháng cỏ mưa phùn (tháng 2, thắng 3) hoặc các thing mùa mưa (thing 8, tháng 9) - Tốc độ gió: Mùa đông do hoàn lưu phương Bắc mạnh nên có giỏ mia Đông tbe độ gid trung bình 0,8-1. Giỏ nảy xuất hiện từ tháng XI đến thing II im sau.

Mia hệ do hoàn lưu phương Nam và v tí thấy cia vùng Vinh Bắc bộ nên hướng gi thịnh hành là Đông nam, mang nhiều hơn âm d gây mưa rào. Tốc độ gió bình quân 0.4 mis, Logi giỏ này xuất hiệ từ tháng III và kết thúc vào thing X hàng năm + Đặc trừng mưa: Tổng lượng mưa năm rên toàn lưu vực là 1.800 mm, phần thượng nguồn và trung lưu sông bưởi dat 1.100 mm, phan hạ du đạt 1. lượng mưa lớn nhất ạt 2.760 mm năm 1996 ti Lạc Sơn, 2.743 mm năm 1963 tỉ Thịch Quảng. Năm cổ lượng mưa nhỏ nhất tại Lạc Sơn chỉ đạt 1.303 mm năm 1991, tại Thạch Quảng 629 mm năm 1976.

Nguôn nước mặt + Ding chảy năm “Trên sông Bưởi có trạm thủy văn Vụ Ban đặt tại xã Vũ Lâm huyện Lạc Sơn tinh Hoa Bình, trạm khống chế diện tích lưu vực 886 km? có do lưu lượng và mực. nước tr 1961 đến 1970, Theo tài ệu lưu lượng 10 năm đo đạc, lưu lượng trung bình nhiều năm đạt 28.3 mJ, tương ứng với mỗ số dòng chảy 31,9 km, lớp đồng chảy năm trơng ứng là 1.008 mm và ng lượng chảy là 893/7 triệu m Bảng 1.2: Dặc trưng dòng chảy năm lưu vực sông Budi tại trạm Vụ Bán Tháng Đạt [T [am [av |v | wt | vv] ax |x | xt pan Qo (mis) | 5.3319 + Ding chảy lũ “Theo số iệu thống kế cho thấy mùa lũ trên sông Bưởi kéo dai 5 hing, từ thắng VI đến thing X với tổng lượng đồng chảy chiếm đến 78% tổng lượng dng chảy năm. “Tháng có lượng dng chảy lớn nhất là tháng IX chiếm 25,7% tổng lượng dòng chiy năm, Đặc trưng mực nước và lưu lượng lũ ti một số trạm rên sông Bưởi như sau: ~ Mực nước lũ trung bình nhiều năm đạt 15,18 m tại Thạch Quảng, 10,92 m tại Kim Tân, Mực nước lũ cao nhất tại Kim Tân là 14.25 m ngày 5/X năm 2007, tại “Thạch Quảng là 21,29 m ngày 24/VII/1980, - Lưu lượng lũ tại trạm Vụ Bản khổng chế diện ích là 886 km? có sổ liệu đo từ 1962-1971. Lưu lượng lớn nhất thực đo là 2300 mls, mô dun ding chảy 2,60 m’/s/km? ngày 10/1X/1963.

© Dong chảy mùa Kiệt Mùa kiệt trên sông Bưởi kéo dai 7 tháng, từ tháng XI đến tháng V năm sau với lượng dong chảy cả mùa đạt 22% tổng dong chảy cả năm. “Tại trạm Vụ Bản (Flv=886 km’) lưu lượng kiệt nhất trung bình nhiều năm do được là 5,13 mÙs tương ứng với mô số là 5,70 lís km”; Lưu lượng kiệt nhất đã quan trắc được là 1,09 m”s xây ra vio ngày 15/V/1969 tương ứng v 1,23 Vs. ¬~ ving) M thám rin ts, © r ew ta Nim Phía hạ du sông Bưởi do chế độ triều cửa sông mạnh, vào mùa kiệt trên sông. Budi nguồn nước sông Mã diy ngược vào, Dòng chính sông Bưởi từ trạm bơm Ngọc "Nước trở xuống có thể sử dụng nước sông Mã tir 12-13 ms 1.

Hiện trạng và định hướng phát triển kinh tế xã hội 1. Hiện trạng phát triển kink tế xã hội «a, Dain cự và lao động: ~ Dân số vùng nghiên cứu tính đến năm 2010 là 409.756 người, mật độ bình “quân toàn vùng đạt 236,7 người km”. Trong đó: 5,4% dân số thành thị, 94. ống ở nông thôn; Nam giới có 203.639 người (chiếm 49,6%), nữ gới có 206.

trong độ tuổi lao động là 31.720 người chiếm tỷ lệ 56,6%. Trong số lao động trong độ tuổi, tỷ lệ có việc làm là 90%, trong đó lao động khu vực nông nghiệp chiếm 80%, khu vực công nghiệp 7% và dịch vụ 3%. Tỷ lệ lao động qua đào tạo thấp, đạt 17,89%.b, Nên kinh tế chung: © Co cầu phát triển kinh tỄ Ngành kinh tế chủ đạo trên địa bản vùng nghiên cứu hiện nay vẫn lả lấy nông. nghiệp làm nền tang để phát triển, tuy nhiên trong những năm gần đây cơ cấu kinh tế đã có những chuyên biển theo xu hướng tích cực.

Tỷ trong công nghiệp và dịch vụ ngày một tăng, tỷ trong nông nghiệp trong nén kinh ;ó xu hướng giảm dan, Bang 1.4: Cơ cầu kinh tế trên địa bản vũng nghiên cứu Năm Cưcấu | Nônglâmdhuy | CôngnghiipXD | Dish vy 2001 100 6301 2566 2005 100 3149 22.37 Nun: Nién gi thing kẻ th Hida Bình, Thanh Hba + Kế qui phát triển Kinh lễ - Nẵn kinh tếđạttốc độ tăng trưởng khá cao, giai đoạn 2001-2010 giá tị sản xuất tăng thêm bình quân 9,63%Indm, trong đó: Ngành công nghiệp, xây dmg dat tốc độ tăng trưng cao nhất 18,97%/ndm iếp đ là ngành Thương mi, dich vụ I7.589/nãm; Nong, kim nghiệp, thủy sản có tốc độ tăng trưởng thấp nhất 2,99% nam. - Cơ cấu kinh ế chuyển dich theo hướng tích cực. Từ năm 2001 đến 2010 tỷ trì sin xuất ngành nông, lâm nghiệp, hủy sin giảm 16,74% trong cơ cấu (tr 63.27%); ngành Công nel lệp và xây dựng tang 10,03%; ngành thương mại, địch vụ tăng 6,571. Hiện trạng phát triển các ngành + Nang nghiệp “Tổng diện tích tự nhiên ving là 173.082 ha, trong đó: Diện tích đất nông nghiệp chiếm tới 83%, đất phi nông nghiệp chi 14% va đất chưa sử dung chỉ cồn diện tích toàn vùng, - Ngành trồng tot vẫn là ngành chiếm tỷ trọng lớn nhất trong nông nghiệp Nam 2010 tỷ trọng ngành trồng trọt chi n tối 68.4% giá tr} sin xuất nông nghiệp Véi diện tích đắt nông nghiệp là 143.410 ha, đắt trồng cây hàng năm là 35.751 ha riêng đất lia có 21.788 ha gieo trồng được 2 vụ.