CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO BẰNG PHƯƠNG PHÁP E-LEARNING TRONG DOANH NGHIỆP. Đào tạo nhân viên bằng phương pháp E-Learning 1. Khái niệm đào tạo nhân viên Theo Davis và Davis (1998), mục đích của đào tạo là nhằm phát triển kỹ năng cho người học để họ làm việc hiệu quả và hiệu suất hơn và đưa ra rằng đào tạo giúp tổ chức đạt được mục đích và mục tiêu, đồng thời phát triển nguồn nhân lực. Davis và Davis (1998), mục đích của đào tạo là nhằm phát triển kỹ đến cho người học những kiến thức vận hành và vận dụng tức thời vào xử lý tình huống thực tế và quyết định hiệu quả hơn trong công việc.
Theo McNamara (2008), đào tạo liên quan đến việc một chuyên gia làm việc với những học viên nhằm truyền tải đến họ những lĩnh vực kiến thức hay kỹ năng Luận văn thạc sĩ Kinh tế nhất định để nâng cao hiệu quả công việc hiện tại của họ. Theo Ivancevich (2010), đào tạo nguồn nhân lực là giúp nhân viên thực hiện tốt hơn công việc hiện tại. Theo Cenzo và Robbins (2010), đào tạo là quá trình học tập nâng cao kiến thức, kỹ năng thực hành. Đào tạo có định hướng vào hiện tại, chú trọng vào công việc hiện tại, giúp cá nhân có kỹ năng cần thiết để thực hiện tốt công việc hiện tại.
Trong nghiên cứu này, đào tạo được hiểu là chương trình giúp nhân viên hoàn thiện và phát triển những kiến thức và kỹ năng trong công việc mà doanh nghiệp yêu cầu, giúp cho nhân viên có thể thực hiện hiệu quả hơn chức năng, nhiệm vụ của mình. Đó chính là quá trình học tập làm cho nhân viên nắm vững hơn về công việc của mình, là những hoạt động học tập để nâng cao trình độ, kỹ năng của nhân viên để thực hiện công việc hiệu quả hơn (Nguyễn Văn Điềm và Nguyễn Ngọc Quân, 2012). Đào tạo truyền thống (Traditional trainning) Đào tạo truyền thống là những khóa học được tổ chức tại lớp học, người hướng dẫn và người học tập trung tại một địa điểm cụ thể (Gaither, 2009). Đối với chương trình đào tạo truyền thống, thì giáo viên là yếu tố quan trọng trong môi trường đào tạo (Zer, 2007).
Sự chuẩn bị và kiến thức của giảng viên sẽ là những yếu tố quan trọng truyền đạt tới người học nhằm đảm bảo người học lĩnh hội được kiến thức. Tuy nhiên, những đặc tính về đạo đức, tư cách và kỹ năng tương tác với người học của giảng viên là yếu tố quan trọng dẫn đến thành công của bài học (Zer, 2007; Gaither, 2009). Và Zer cũng đã nêu ra những lợi thế của chương trình đào tạo truyền thống là: Có cơ hội tiếp xúc, trao đổi bài học giữa giáo viên và người học và giữa các người học với nhau. Những biểu hiện cảm xúc được thể hiện rõ nét trong quá trình đào tạo giúp cho giảng viên có cơ hội nắm bắt và điểu chỉnh lại cách thức truyền đạt của mình.
Luận văn thạc sĩ Kinh tế 1. Đào tạo bằng phương pháp E-Learning Có rất nhiều quan niệm và khái niệm khác nhau về phương pháp E-Learning. Mỗi khái niệm được nêu ra với những góc nhìn khác nhau, nên nội hàm của khái niệm cũng rất khác nhau. Điển hình trong số rất nhiều khái niệm về phương pháp E-Learning là: Theo Verduin và Clark (1991), phương pháp E-Learning là một hình thức học tập, trong đó có sự giãn cách về thời gian và không gian giữa người học và người dạy.
Theo Moore và cộng sự (2003), thì phương pháp E-Learning thiên về lý thuyết, về sự độc lập và tự chủ trong học tập, có 4 thành tố cơ bản trong mọi tình huống giảng dạy và học tập: giáo viên, sinh viên, hệ thống truyền tải kiến thức và nội dung học tập. 8 Theo Hall (2003), O'Neill và cộng sự (2004), phương pháp E-Learning có thể được định nghĩa như là hướng dẫn điện tử được cung cấp thông qua mạng Internet, mạng nội bộ, và các nền tảng đa phương tiện như CD-ROM hoặc DVD. Theo Liaw và cộng sự (2007), phương pháp E-Learning đề cập đến việc sử dụng công nghệ internet để cung cấp một loạt các giải pháp nhằm nâng cao kiến thức và hiệu suất. Theo Resta và Patru (2010) (trong UNESCO publication), phương pháp E-Learning là hình thức học tập bằng truyền thông qua mạng Internet theo cách tương tác với nội dung học tập và được thiết kế dựa trên nền tảng phương pháp dạy học.
Phương pháp E-Learning hỗ trợ học tập thông qua công nghệ (Gupta và Bostrom, 2013), hỗ trợ học tập cho các công việc liên quan đến nhiều cá nhân và đồng thời cũng cho phép việc trao đổi kinh nghiệm không giới hạn không gian và thời gian (Hofmann và Jarosch, 2011). Và là môi trường cho sự tương tác của người Luận văn thạc sĩ Kinh tế học với các tài liệu học tập, người học, và giảng viên được hỗ trợ bởi công nghệ (Alavi và Leidner, 2001; Volery và Lord, 2000). Chúng ta có thể thấy cách nhìn nhận phương pháp E-Learning ngày càng sâu và rộng hơn qua các định nghĩa theo thời gian. Với những quan niệm khác nhau về phương pháp E-Learning, chúng sẽ có những đặc điểm khác nhau, cách thức triển khai, ưu điểm, hạn chế của phương pháp E-Learning cũng khác nhau.
Trong nghiên cứu này, phương pháp E-Learning là một chương trình đào tạo thông qua máy tính cá nhân, thông qua hệ thống máy tính của công ty nhằm nâng cao kiến thức, kỹ năng cho nhân viên giúp nhân viên hoàn thành công việc tốt hơn (Cappel và Hayen, 2009). Một số hình thức đào tạo bằng phương pháp E-Learning trong doanh nghiệp Theo Welsh và cộng sự (2003), Phương pháp E-Learning được biết đến bởi các hình thức như: Đào tạo dựa trên máy tính (Computer-Based Training), đào tạo trực tuyến (Online Learning/Training), đào tạo từ xa (Distance Learning), đào tạo 9 dựa trên công nghệ (Technology-Based Training), hoặc đào tạo dựa trên web (Web-Based Training). Cụ thể như sau: Đào tạo dựa trên công nghệ (TBT - Technology-Based Training): là hình thức đào tạo có sự áp dụng công nghệ, đặc biệt là dựa trên công nghệ thông tin. Đào tạo dựa trên máy tính (CBT - Computer-Based Training).
Hiểu theo nghĩa rộng, thuật ngữ này nói đến bất kỳ một hình thức đào tạo nào có sử dụng máy tính. Nhưng thông thường thuật ngữ này được hiểu theo nghĩa hẹp để nói đến các ứng dụng (phần mềm) đào tạo trên các đĩa CD-ROM hoặc cài trên các máy tính độc lập, không nối mạng, không có giao tiếp với thế giới bên ngoài. Thuật ngữ này được hiểu đồng nhất với thuật ngữ CD-ROM Based Training. Đào tạo dựa trên web (WBT - Web-Based Training): là hình thức đào tạo sử dụng công nghệ web.
Nội dung học, các thông tin quản lý khoá học, thông Luận tin về người văn thạc học được lưu sĩchủKinh trữ trên máy tếcó thể dễ dàng và người dùng truy nhập thông qua trình duyệt Web. Người học có thể giao tiếp với nhau và với giáo viên, sử dụng các chức năng trao đổi trực tiếp, diễn đàn, e-mail. thậm chí có thể nghe được giọng nói và nhìn thấy hình ảnh của người giao tiếp với mình. Đào tạo trực tuyến (Online Learning/Training): là hình thức đào tạo có sử dụng kết nối mạng để thực hiện việc học chẳng hạn như lấy tài liệu học, giao tiếp giữa người học với nhau và với giáo viên.
Đào tạo từ xa (Distance Learning): Thuật ngữ này nói đến hình thức đào tạo trong đó người dạy và người học không ở cùng một chỗ, thậm chí không cùng một thời điểm. Ví dụ như việc đào tạo sử dụng công nghệ hội thảo cầu truyền hình hoặc công nghệ web. Các yếu tố trong hoạt động đào tạo bằng phương pháp E-Learning ảnh hưởng đến người học. Các yếu tố trong hoạt động đào tạo bằng phương pháp E-Learning ảnh hưởng đến người học theo nghiên cứu của Wang (2003) Nghiên cứu Wang (2003) đã thực hiện đánh giá sự hài lòng của người học với hệ thống học tập bằng phương pháp E-Learning.
Để đảm bảo các yếu tố không bị bỏ sót, Wang đã tiến hành nghiên cứu định tính bằng việc: Tiến hành phỏng vấn 2 chuyên gia, 4 giáo viên đại học, 10 người học. Sau đó ông đã xây dựng bảng câu hỏi khảo sát dựa theo thang đo Likert 5 điểm và tiến hành khảo sát 116 sinh viên tại Taiwai. Kết quả nghiên cứu của Wang đã xác định 4 yếu tố trong hoạt động đào tạo bằng phương pháp E-Learning ảnh hưởng đến sự hài lòng của người học là: Thái độ người học, giảng viên, chương trình đào tạo và giao diện của hệ thống. Thái độ người học: Sự hài lòng của người học bằng phương pháp Luận văn thạc sĩ Kinh tế E-Learning được dựa trên thái độ của người học đó đối với các công nghệ thông tin và truyền thông (Arbaugh, 2002; Hồng, 2002).
Chương trình đào tạo bằng phương pháp E-Learning cần các người học thông thạo về máy tính, và kết quả học sẽ rất tốt khi người học có thái độ tích cực đối với máy tính. Giảng viên: Giảng viên đóng một vai trò quan trọng, hướng dẫn được sự chú ý của người học đối với môn học và bài đọc (Collis, 1995) và (Willis, 1994). Sự hài lòng của người học và sự chấp nhận của chương trình đào tạo bằng E-Learning bị ảnh hưởng bởi phong cách giảng dạy của giảng viên, thái độ của giảng viên đối với việc cung cấp các bài giảng theo cách thân thiện, và cung cấp nội dung chất lượng (Webster và Hackley, 1997). Chương trình đào tạo: nội dung các khóa học.
Việc thiết kế các khóa học phù hợp với nhu cầu người học, dễ hiểu góp phần làm gia tăng sự hài lòng của người học bằng phương pháp E-Learning. 11 Giao diện của hệ thống của E-Learning ảnh hưởng đáng kể đến sự hài lòng của người học. Giao diện thân thiện của hệ thống E-Learning sẽ gia tăng sự hài lòng của người học. Với giao diện dễ dàng của chương trình đào tạo bằng E-Learning sẽ thu hút người học tham gia khóa học qua internet.
Thái độ tích cực của người học đối với giao diện đào tạo bằng E-Learning sẽ gia tăng tỷ lệ tiếp tục tham gia các khóa học E-Learning khác. Hisham và cộng sự (2004) cho rằng, hệ thống E-Learning cần phải cung cấp một giao diện phù hợp cho người sử dụng để cho phép dễ dàng truy cập vào các nội dung. Nếu một giao diện được thiết kế kém khiến người học cảm thấy mất mát, nhầm lẫn, hoặc thất vọng, nó sẽ cản trở hiệu quả của việc học. Các yếu tố trong hoạt động đào tạo bằng phương pháp E-Learning ảnh hưởng đến người học theo nghiên cứu của Sun và cộng sự (2006) Sun và cộng sự (2006) đã nghiên cứu điều gì tạo nên sự thành công của phương pháp E-Learning?