phần mở đầu và kết luận, nội dung luận văn gồm 3 chƣơng Chƣơng I: Cơ sở lý luâ ̣n về An ninh phi truyề n thố ng và An ninh tài chin ́ h doanh nghiê ̣p Chƣơng 2:Đánh giá an ninh tài chính ta ̣i Công ty Cổ phần thépViệt - Ý Chƣơng 3: Các giải pháp đảm bảo an ninh tài chin ́ h doanh nghiê ̣p đố i với Công ty Cổ phần thép Việt – Ý. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞLÝ LUẬN VỀ AN NINH PHI TRUYỀN THỐNG, AN NINH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1.An ninh phi truyề n thố ng 1.1An ninh truyền thố ng Trƣớc đây an ninh chỉ có quan hệ mật thiết với chiến tranh và hòa bình. Ngày nay an ninh có mối quan hệ tƣơng hỗ với ổn định và phát triển. Tuy chiến tranh lạnh đã kết thúc, nhƣng vẫn còn nhiều uy hiếp an ninh đối với các nƣớc, khu vực và thế giới, từ chiến tranh vùng vịnh đến chiến tranh IRAC, nội chiến Syria, các cuộc khủng hoảng kinh tế, sự lan tràn của bệnh AIDS, các cuộc tấn công mạng, sự tràn lan của các chất gây nghiện, sự di dân ở các nƣớc Châu Âu… trở thành các điểm nóng, ảnh hƣởng sâu sắc đến an ninh quốc tế, an ninh quốc gia, an ninh chính trị, an ninh quân sự, an ninh kinh tế, an ninh ngoại giao.
Đây chính là cách tiếp cận truyền thống đối với vấn đề an ninh quốc gia, lấy quốc gia làm trung tâm, chủ yếu quan tâm tới an ninh quốc gia, sự tồn tại và phát triển của một chế độ xã hội… An ninh là sự tự do tƣơng đối không có chiến tranh kết hợp với mong đợi tƣơng đối là không bị đánh bại bởi bất kỳ cuộc chiến tranh nào có thể xảy ra. An ninh quốc gia = an ninh truyền thống = an ninh chính trị + an ninh quân sự = tồn tại chế độ cai trị + chủ quyền quốc gia + lợi ích quốc gia. Mở rộng: An ninh quốc gia = an ninh cứng = an ninh chính trị + an ninh quân sự + an ninh kinh tế + an ninh văn hóa tƣ tƣởng. An ninh truyền thống là an ninh quốc gia (an ninh cứng), chủ yếu sử dụng quyền lực chính trị và vũ trang để đảm bảo an ninh (giáo trình Tổng quan về quản trị an ninh phi truyề n thố ng, Thƣơ ̣ng tƣớng, TS Nguyễn Văn Hƣởng, PGS.TS Hoàng Đin ̀ h Phi 2015).
An ninh phi truyền thố ng Tƣ duy mới về an ninh quốc gia, nhiều học giả quốc tế và khu vực nhận định rằng, đa số các quốc gia và chính phủ đang tiếp cận với tƣ duy mới về an ninh quốc gia, gồm cả an ninh truyền thống (chủ yếu là an ninh chính trị và an ninh quân sự) và an ninh phi truyền thống (an ninh kinh tế, văn hóa, xã hội, con ngƣời, doanh nghiệp, 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com môi trƣờng, lƣơng thực, năng lƣợng). Khái niệm mới xuất hiện và đang phát triển thêm nội hàm trong bối cảnh hội nhập toàn cầu mạnh mẽ, khủng bố, dịch bệnh, thảm họa thiên nhiên, khủng hoảng kinh tế - tài chính, tác động khu vực và toàn cầu. AN NINH QUỐC GIA = PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG QUỐC GIA + ĐỘC LẬP + CHỦ QUYỀN AN NINH CON NGƢỜI = AN TOÀN + TỰ DO AN NINH DOANH NGHIỆP = KNCTBV – (NỖI SỢ + MỐI NGUY + NGUY HIỂM + TỔN THẤT) An ninh trong tiếng Anh gọi là security và có hàm ý là mức độ an toàn (safety) cao nhất cho chủ thể. Trong nhiều từ điển tiếng Trung thì an ninh và an toàn đƣợc dùng chung một từ an toàn.
An ninh có ý nghĩa là sự tồn tại, an toàn, bình an, không có nỗi lo, rủi ro, mối nguy, sự cố hay tổn thất về ngƣời và của. Ngƣợc lại với an ninh là mất an ninh (insecurity) là rủi ro, là nguy hiểm, là tổn thất… Lịch sử đã chứng minh rằng con ngƣời không thể có cuộc sống ổn định và phát triển bền vững (PTBV) nếu nhƣ không có an ninh và một quốc gia cũng không thể phát triển bền vững nếu không đảm bảo đƣợc an ninh cho con ngƣời và doanh nghiệp trong tất cả các lĩnh vực đời sống, sản xuất và kinh doanh (Theo giáo trin ̀ h Tổ ng quan và phát triển bền vững; GS. Nguyễn Bách Khoa, PGS.TS Hoàng Đin ̀ h Phi) An ninh truyền thống (traditional security) là một khái niệm quen thuộc và mang tính truyền thống, xuất phát từ các nghiên cứu quốc tế về an ninh, chiến tranh, hòa bình… Theo đa số các học giả quốc tế thì an ninh truyền thống chính là an ninh quốc gia (national security). Ayoob cho rằng “an ninh hay mất an ninh đƣợc định nghĩa trong mối quan hệ với các tình huống bị tổn thƣơng, cả bên trong lẫn bên ngoài, mà nó đe dọa hay có khả năng phá hủy hay làm suy yếu cấu trúc nhà nƣớc, cả về mặt lãnh thổ, thể chế và chế độ cai trị”.
Luật An ninh quốc gia của Việt Nam năm 2004 đã xác định “An ninh quốc gia là sự ổn định, phát triển bền vững của chế độ XHCN và Nhà nƣớc CHXHCNVN, sự bất khả xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc”. Nhƣ vậy có thể nói an ninh truyền thống là khái niệm có nội hàm là an ninh quốc gia theo cách tiếp cận lấy quốc gia hay nhà nƣớc làm trung tâm (state-centered approach). 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Quan điểm về an ninh quốc gia đã có những thay đổi kể từ khi kết thúc chiến tranh lạnh (1947-1991), bức tƣờng Berlin sụp đổ (1998) và Liên Xô cũ tan rã (1991). Tình hình chính trị thế giới trở nên phức tạp và hỗn loạn hơn.
Xung đột giữa các quốc gia, xung đột về sắc tộc, xung đột về tôn giáo ngày càng trở nên gay gắt hơn. Thế giới trở nên phẳng hơn và đang bƣớc sang giai đoạn hội nhập nhanh với sự phát triển nhƣ vũ bão của các công nghệ mới, công nghệ thông tin và truyền thông, mạng Internnet, các dòng chảy thông tin, quan điểm, ý tƣởng, đầu tƣ, thƣơng mại, du lịch, du học, văn hóa… Thế giới đang đứng trƣớc các nguy cơ của biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh, trong khi vẫn đang phải đối phó với các vấn đề chính trị, kinh tế, xã hội… Tất cả các yếu tố trên đều là những thách thức lớn đối với an ninh truyền thống và an ninh phi truyền thống, đe dọa sự tồn tại và phát triển của cả các quốc gia lẫn loài ngƣời. Nếu không đƣợc nhận diện, phân tích nguyên nhân và có giải pháp dài hạn hay chiến lƣợc ứng phó thì các mối nguy hiểm và tác động tiêu cực phát sinh từ các vấn đề an ninh phi truyền thống (non-traditional security) có thể phá hủy cả thế giới mà không cần phải dùng đến súng đạn. Ví dụ, chỉ xem xét riêng trong lĩnh vực chính trị thì trong hai thập kỷ gần đây đa số các chính trị gia phải nhìn nhận rằng ứng phó với tình trạng mất an ninh con ngƣời, mất an ninh lƣơng thực, mất an ninh năng lƣợng, dịch bệnh, ô nhiễm môi trƣờng, khủng bố, tội phạm mạng, tai biến do biến đổi khí hậu… là các ƣu tiên trong chính sách an ninh quốc gia và chiến lƣợc an ninh quốc gia.
Trong khi đang phải gồng mình để đối phó với khủng hoảng kinh tế, dịch bệnh, thảm họa thiên nhiên… thì cả thế giới vẫn đang phải lo đối phó với IS và cả Châu Âu đang phải đối phó với làn sóng di cƣ từ Châu Phi đến Châu Âu… Vì vậy quản trị tốt an ninh truyền thống và an ninh phi truyền thống (những vấn đề an ninh mới) có một vị trí đặc biệt quan trọng để đảm bảo an ninh toàn cầu và an ninh của từng quốc gia. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. So sánh an ninh truyền thống và an ninh phi truyền thống AN NINH AN NINH PHI ĐIỂM MỚI TRUYỀN THỐNG TRUYỀN THỐNG ĐIỂM CHUNG CỦA AN PTT (ANTT) (AN PTT) Gắn với an ninh Gắn với an ninh nhà Hai bộ phận Khái niệm Khái quốc gia. nƣớc, an ninh con ngƣời hợp thành an mới phát triển 1 niệm Cách tiếp cận lấy và an ninh doanh ninh quốc gia.
từ khi hội nhập cơ bản nhà nƣớc làm trung nghiệp. Cách tiếp cận Mối quan hệ toàn cầu Ổn tâmđịnh và PTBV lấy con ngƣời làm trung Chính phủ của biện chứng Ổn định và PTBV của Phát triển theo Mục của nhà nƣớc, chế tâm dân, do dân, vì nhà nƣớc, con ngƣời xu thế hội nhập 2 tiêu độ, độc lập, chủ dân. (cộng đồng) và doanh toàn chính quyền, thống nhất, An ninh là lợi nghiệp cầu lãnh thổ ích chung 3 Chủ thể Nhà nƣớc Nhà nƣớc Mối quan hệ Đổi mới nhận chính Con ngƣời (cộng đồng) biện chứng thức Doanh nghiệp Sức mạnh & nguồn lực Công Quân đội Thay đổi nhận NN. Mối quan hệ 4 cụ Công an thức.
Sức mạnh, nguồn lực biện chứng chính Dân quân tự vệ Phải chủ động cộng đồng. Sự tồn tại của Đảng Tác động đa Tác Sức Quốcmạnh & vực tế khu nguồn lực NN. cầm quyền và thể chiều, đa cấp động DN Con ngƣời (cá nhân – Mối quan hệ 5 chế nhà nƣớc do độ, đa lĩnh vực, trực cộng đồng) biện chứng Đảng cầm quyền xuyên biên tiếp Doanh nghiệp quyết định giới… Nguồn: Nguyễn Văn Hưởng, Hoàng Đình Phi, 2015. Các nghiên cứu về an ninh và an ninh phi truyền thống đang đƣợc phát triển mạnh trên nền tảng các tƣ tƣởng tiến bộ nhƣ: chủ nghĩa duy vật lịch sử (historical materialism), chủ nghĩa hiện thực (realism), chủ nghĩa tự do (liberalism), chủ nghĩa kiến tạo (constructivism)… Bên cạnh cách tiếp cận truyền thống lấy nhà nƣớc làm 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trung tâm thì nhiều nhà khoa học đã và đang sử dụng cách tiếp cận mới là lấy con ngƣời làm trung tâm (people-centered approach) để phát triển các nghiên cứu về an ninh phi truyền thống, trong đó nhấn mạnh các vấn đề an ninh phi truyền thống đe dọa trực tiếp tới sự tồn tại và phát triển của cả con ngƣời (các cá nhân, nhóm dân cƣ, cộng đồng, tổ chức, doanh nghiệp…) và nhà nƣớc (đảng cầm quyền, thể chế…) trong bối cảnh toàn cầu hóa, biến đổi toàn cầu và biến đổi khí hậu nhƣ: an ninh doanh nghiệp gắn với an ninh kinh tế; an ninh doanh nghiệp gắn với an ninh con ngƣời; an ninh con ngƣời và sức khỏe; an ninh lƣơng thực; an ninh môi trƣờng; an ninh năng lƣợng; an ninh văn hóa và giáo dục; ANM và an ninh thông tin.