Luận văn thạc sĩ dòng vốn quốc tế và tính thanh khoản của thị trường chứng khoán việt nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu dòng vốn quốc tế và tính thanh khoản của thị trường chứng khoán việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực

• Tác giả: Nguyễn Băng Trinh
• Người hướng dẫn: TS. Lê Thị Khoa
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Dòng Vốn Quốc Tế Và Tính Thanh Khoản Của Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Sự cần thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Bố cục đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Những nghiên cứu về tính thanh khoản
• 2.2. Mối quan hệ giữa dòng vốn ngoại và tính thanh khoản
• 2.2.1. Những kênh mà NĐTNN có thể ảnh hưởng lên TTCK nội địa
• 2.2.2. Ảnh hưởng của dòng vốn ngoại lên TTCK nội địa
• 2.2.3. TTK tác động trở lại dòng vốn ngoại
• 2.3. Mối quan hệ giữa TTK và TSSL
• 2.4. Mối quan hệ giữa dòng vốn ngoại và TSSL
• 2.5. Tình hình TTCKVN trong những năm vừa qua
• 2.5.1. Giai đoạn từ năm 2000 – 2005: phát triển cầm chừng
• 2.5.2. Giai đoạn từ năm 2006 – 2007: phát triển mạnh
• 2.5.3. Giai đoạn cuối năm 2007 – nửa đầu 2009: khủng hoảng
• 2.5.4. Giai đoạn cuối năm 2009 đến tháng 9/2013: phục hồi chậm
• 3. CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Nguồn dữ liệu và các biến của mô hình
• 3.1.1. Nguồn dữ liệu
• 3.1.2. Xây dựng biến
• 3.1.2.1. Biến nội sinh dòng vốn vào ròng (FLOWt)
• 3.1.2.2. Biến nội sinh TSSL và TTK (Rt và LIQt)
• 3.1.2.3. Các biến ngoại sinh
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Mô hình VAR cơ bản và mở rộng
• 3.2.2. Mô hình có xét yếu tố khủng hoảng thanh khoản
• 3.2.3. Xử lí ban đầu các biến
• 3.2.4. Kiểm định tính dừng
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Kết quả mô hình VAR
• 4.1.1. Xác định độ trễ tối ưu
• 4.1.2. Kiểm định tự tương quan phần dư
• 4.1.3. Kết quả ảnh hưởng của các cú sốc nội sinh trong mô hình
• 4.1.3.1. Kiểm định tính ổn định của mô hình
• 4.1.3.2. Hàm phản ứng đẩy
• 4.1.3.3. Phân rã phương sai
• 4.2. Kiểm định nhân quả Granger
• 4.3. Kết quả mô hình có xét ảnh hưởng từ khủng hoảng thanh khoản
• 4.4. Kết quả thống kê mô tả dòng vốn vào ròng
• 4.5. Kết quả mô hình VAR mở rộng có thêm biến giả D1
• 4.6. Kết quả hồi qui dòng vốn ngoại và TTK có biến giả D1
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Tổng kết kết quả nghiên cứu thực nghiệm
• 5.2. Một vài khuyến nghị và hướng nghiên cứu tiếp theo
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Phụ lục 1 - Kết quả phân rã phương sai mô hình VAR
• Phụ lục 2 - Kiểm định quan hệ nhân quả mô hình VAR
• Phụ lục 3 - Xác định độ trễ bị loại bỏ mô hình VAR mở rộng có biến D1
• Phụ lục 4 - Kết quả mô hình VAR mở rộng có biến D1
• Phụ lục 5 - Kết quả hồi qui dòng vốn ngoại với biến D1
• Phụ lục 6 - Kết quả hồi qui tính thanh khoản với biến D1
• Phụ lục 7 - Kết quả mô hình VAR cơ bản và VAR mở rộng

Tóm tắt

I. Tổng quan về dòng vốn quốc tế và thanh khoản thị trường chứng khoán VN

Dòng vốn quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam (TTCKVN). Sự gia tăng của dòng vốn đầu tư nước ngoài không chỉ giúp tăng cường tính thanh khoản mà còn tạo ra cơ hội cho các nhà đầu tư trong nước. Tuy nhiên, sự biến động của dòng vốn này cũng gây ra nhiều thách thức cho thị trường. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa dòng vốn quốc tế và tính thanh khoản của TTCKVN.

1.1. Định nghĩa dòng vốn quốc tế và thanh khoản thị trường chứng khoán

Dòng vốn quốc tế được hiểu là các khoản đầu tư từ nước ngoài vào thị trường chứng khoán trong nước. Tính thanh khoản thị trường chứng khoán là khả năng mua bán chứng khoán mà không làm ảnh hưởng đến giá cả. Sự kết hợp giữa hai yếu tố này tạo ra một môi trường đầu tư hấp dẫn cho các nhà đầu tư nước ngoài.

1.2. Vai trò của dòng vốn quốc tế trong phát triển TTCKVN

Dòng vốn quốc tế không chỉ cung cấp nguồn tài chính cho các doanh nghiệp mà còn giúp cải thiện tính thanh khoản của TTCKVN. Sự tham gia của các nhà đầu tư nước ngoài tạo ra sự cạnh tranh và thúc đẩy sự phát triển của thị trường, từ đó nâng cao giá trị của các cổ phiếu.

II. Vấn đề và thách thức của dòng vốn quốc tế tại TTCKVN

Mặc dù dòng vốn đầu tư nước ngoài mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại nhiều vấn đề và thách thức. Sự biến động của dòng vốn này có thể gây ra rủi ro cho tính thanh khoản của thị trường. Các yếu tố như chính sách tiền tệ, tình hình kinh tế toàn cầu và các yếu tố nội tại của thị trường đều có thể ảnh hưởng đến dòng vốn này.

2.1. Rủi ro thanh khoản trong bối cảnh dòng vốn quốc tế

Rủi ro thanh khoản xảy ra khi không có đủ người mua hoặc người bán trên thị trường, dẫn đến việc không thể thực hiện giao dịch mà không làm giảm giá. Dòng vốn quốc tế có thể làm gia tăng rủi ro này nếu các nhà đầu tư nước ngoài rút vốn đột ngột.

2.2. Tác động của chính sách tiền tệ đến dòng vốn quốc tế

Chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước có thể ảnh hưởng lớn đến dòng vốn quốc tế. Việc thay đổi lãi suất hoặc các biện pháp kiểm soát dòng vốn có thể làm thay đổi quyết định đầu tư của các nhà đầu tư nước ngoài.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của dòng vốn quốc tế đến thanh khoản

Nghiên cứu này sử dụng mô hình VAR để phân tích mối quan hệ giữa dòng vốn đầu tư nước ngoài và tính thanh khoản của TTCKVN. Mô hình này cho phép đánh giá tác động qua lại giữa các biến trong thời gian dài, từ đó đưa ra những kết luận chính xác hơn.

3.1. Mô hình VAR và ứng dụng trong nghiên cứu

Mô hình VAR (Vector Autoregressive) cho phép phân tích mối quan hệ giữa nhiều biến số trong cùng một thời gian. Trong nghiên cứu này, mô hình sẽ được áp dụng để xem xét tác động của dòng vốn quốc tế đến tính thanh khoản của TTCKVN.

3.2. Dữ liệu và phương pháp thu thập

Dữ liệu được thu thập từ các sàn giao dịch chứng khoán lớn tại Việt Nam, bao gồm HOSE và HNX. Thời gian nghiên cứu từ tháng 1/2007 đến tháng 9/2013, nhằm đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của thông tin.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động của dòng vốn quốc tế đến thanh khoản

Kết quả nghiên cứu cho thấy dòng vốn đầu tư nước ngoài có tác động tích cực đến tính thanh khoản của TTCKVN. Tuy nhiên, mức độ tác động không lớn và thường chỉ xảy ra trong thời gian ngắn. Điều này cho thấy cần có các biện pháp để duy trì và cải thiện tính thanh khoản của thị trường.

4.1. Phân tích kết quả mô hình VAR

Kết quả từ mô hình VAR cho thấy rằng dòng vốn quốc tế có ảnh hưởng đến tính thanh khoản, nhưng không phải lúc nào cũng mạnh mẽ. Các cú sốc từ dòng vốn có thể dẫn đến sự thay đổi trong tính thanh khoản của thị trường.

4.2. So sánh với các nghiên cứu trước đây

Kết quả nghiên cứu này tương đồng với một số nghiên cứu trước đây, nhưng cũng chỉ ra rằng TTCKVN có những đặc thù riêng cần được xem xét. Sự khác biệt trong mức độ tác động có thể do các yếu tố nội tại của thị trường.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho TTCKVN

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng dòng vốn quốc tế có vai trò quan trọng trong việc nâng cao tính thanh khoản của TTCKVN. Tuy nhiên, cần có các chính sách hợp lý để duy trì sự ổn định và phát triển bền vững cho thị trường trong tương lai.

5.1. Khuyến nghị chính sách cho TTCKVN

Để tăng cường tính thanh khoản và thu hút dòng vốn quốc tế, cần có các chính sách khuyến khích đầu tư nước ngoài, đồng thời cải thiện môi trường đầu tư và giảm thiểu rủi ro cho các nhà đầu tư.

5.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng phạm vi thời gian và không gian, cũng như xem xét các yếu tố khác ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa dòng vốn quốc tế và tính thanh khoản, từ đó đưa ra những khuyến nghị cụ thể hơn cho các nhà đầu tư và nhà quản lý.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam (TTCKVN) từ khi thành lập đến nay đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển với sự tham gia ngày càng tăng của nhà đầu tư nước ngoài (NĐTNN). Giai đoạn từ tháng 1/2007 đến tháng 9/2013 chứng kiến dòng vốn ngoại đổ vào thị trường với quy mô đáng kể, tạo nên những biến động lớn về tính thanh khoản (TTK) và tỷ suất sinh lợi (TSSL). Theo số liệu tổng hợp từ hai sàn HOSE và HNX, giá trị vốn hóa thị trường năm 2006 đạt khoảng 22,7% GDP và tăng lên 40% GDP vào năm 2007, trong khi dòng vốn ngoại đạt đỉnh kỷ lục 5,5 tỷ USD năm 2007. Tuy nhiên, TTCKVN cũng trải qua khủng hoảng thanh khoản nghiêm trọng trong giai đoạn cuối năm 2007 đến nửa đầu 2009, với VN-Index giảm gần 70% trong năm 2008.

Vấn đề nghiên cứu tập trung vào mối quan hệ tác động qua lại giữa dòng vốn ngoại và tính thanh khoản trên TTCKVN, đồng thời xem xét ảnh hưởng của tỷ suất sinh lợi và các biến ngoại sinh như lãi suất quốc tế, tỷ giá, chỉ số MSCI và SP500. Mục tiêu cụ thể là phân tích định lượng tác động của các cú sốc nội sinh lên dòng vốn vào ròng, TTK và TSSL, cũng như đánh giá vai trò của khủng hoảng thanh khoản trong giai đoạn nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ cổ phiếu niêm yết trên hai sàn HOSE và HNX trong khoảng thời gian 2007-2013, với dữ liệu thu thập hàng tháng.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cái nhìn khoa học về ảnh hưởng của dòng vốn ngoại đến thanh khoản thị trường, từ đó hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư trong việc xây dựng chiến lược phù hợp nhằm phát triển TTCKVN bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết về tính thanh khoản thị trường (market liquidity) và mô hình Vectơ tự hồi quy (VAR). Tính thanh khoản được định nghĩa là khả năng giao dịch tài sản nhanh chóng mà không làm biến động lớn giá cả, được đo lường theo phương pháp Amihud (2002) dựa trên ảnh hưởng biên của khối lượng giao dịch lên giá chứng khoán. Lý thuyết này phù hợp với đặc điểm thị trường mới nổi như Việt Nam, nơi dữ liệu vi mô về giao dịch không đầy đủ.

Mô hình VAR được sử dụng để phân tích mối quan hệ nội sinh giữa dòng vốn ngoại vào ròng (FLOW), tính thanh khoản (LIQ) và tỷ suất sinh lợi (R), đồng thời xét đến các biến ngoại sinh như lãi suất quốc tế (WIR), tỷ giá (ER), chỉ số MSCI và SP500. VAR cho phép đánh giá tác động của các cú sốc nội sinh và mối quan hệ qua lại giữa các biến theo thời gian mà không cần xác định chiều tác động trước.

Ba khái niệm chính được sử dụng gồm:

• Dòng vốn ngoại vào ròng (FLOW): tỷ lệ vốn mua ròng của NĐTNN trên vốn hóa thị trường.
• Tính thanh khoản (LIQ): đo bằng logarit âm của tỷ lệ biến động giá trên khối lượng giao dịch theo phương pháp Amihud.
• Tỷ suất sinh lợi (R): lợi suất cổ phiếu tính theo giá đóng cửa hiệu chỉnh.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu bao gồm toàn bộ cổ phiếu niêm yết trên hai sàn HOSE và HNX từ tháng 1/2007 đến tháng 9/2013, với dữ liệu giá đóng cửa, khối lượng giao dịch, vốn hóa thị trường và dòng vốn mua bán của NĐTNN. Dữ liệu được thu thập từ các trang web chính thức như www.vn, Bloomberg, IMF và World Bank, đảm bảo tính đồng bộ và chính xác.

Phương pháp phân tích chính là mô hình VAR với độ trễ tối ưu được xác định là 7 tháng dựa trên tiêu chí LR và các kiểm định thống kê. Mô hình được chạy theo hai bước: mô hình VAR cơ bản với ba biến nội sinh và mô hình VAR mở rộng có thêm các biến ngoại sinh. Ngoài ra, biến giả D1 được đưa vào để đánh giá ảnh hưởng của khủng hoảng thanh khoản, được định nghĩa là các tháng có TTK nằm trong đáy 30% phân phối dữ liệu.

Quá trình xử lý dữ liệu bao gồm điều chỉnh yếu tố mùa vụ bằng phương pháp Census X12, kiểm định tính dừng của các biến bằng Augmented Dickey-Fuller (ADF) và Phillips-Perron (PP), và loại bỏ các quan sát ngoại lai để đảm bảo tính ổn định của mô hình.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng tích cực của dòng vốn ngoại lên tính thanh khoản: Kết quả mô hình VAR cho thấy dòng vốn ngoại có tác động tích cực đến TTK thị trường, tuy nhiên mức độ ảnh hưởng không lớn và chỉ tồn tại trong thời gian ngắn. Ví dụ, các cú sốc tăng dòng vốn ngoại làm tăng TTK trong vòng vài tháng tiếp theo với mức tăng khoảng 5-7%.

2. Tính thanh khoản không ảnh hưởng đáng kể đến dòng vốn ngoại: Phân tích hàm phản ứng đẩy (Impulse Response Function) cho thấy TTK gần như không tác động ngược lại đến dòng vốn ngoại, cho thấy NĐTNN không phản ứng mạnh với biến động thanh khoản trên TTCKVN.

3. Tỷ suất sinh lợi chủ yếu phản ứng với chính nó: TSSL chỉ phản ứng mạnh với các cú sốc trễ của chính nó, không chịu ảnh hưởng đáng kể từ dòng vốn ngoại hay TTK. Điều này cho thấy TSSL có tính tự điều chỉnh cao và ít bị chi phối bởi các yếu tố thanh khoản hay dòng vốn ngoại trong ngắn hạn.

4. Ảnh hưởng của khủng hoảng thanh khoản: Trong thời kỳ khủng hoảng thanh khoản (biến giả D1 = 1), NĐTNN có xu hướng đầu tư thận trọng hơn, thể hiện qua việc giảm dòng vốn vào ròng khoảng 15-20% so với thời kỳ bình thường. Tuy nhiên, không có bằng chứng cho thấy hoạt động của NĐTNN làm trầm trọng thêm khủng hoảng thanh khoản trên thị trường.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của tác động tích cực nhưng hạn chế của dòng vốn ngoại lên TTK có thể do NĐTNN thường là các nhà đầu tư chuyên nghiệp, cung cấp thanh khoản trong thời kỳ bình thường nhưng cũng có xu hướng rút vốn khi thị trường bất ổn. Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu quốc tế cho thấy quỹ phòng hộ và NĐTNN có vai trò cung cấp thanh khoản nhưng cũng có thể tiêu dùng thanh khoản trong khủng hoảng.

Việc TTK không ảnh hưởng ngược lại đến dòng vốn ngoại phản ánh sự thận trọng của NĐTNN trong việc lựa chọn thị trường đầu tư, họ ưu tiên các yếu tố khác như tỷ suất sinh lợi kỳ vọng và điều kiện vĩ mô hơn là thanh khoản ngắn hạn. Điều này cũng phù hợp với quan sát thực tế tại TTCKVN, nơi NĐTNN chiếm tỷ lệ giao dịch chưa đến 10% nhưng có ảnh hưởng tâm lý lớn.

Phân tích so sánh với các nghiên cứu tại các thị trường mới nổi khác cho thấy kết quả hỗn hợp, nhưng nghiên cứu này cung cấp bằng chứng thực nghiệm rõ ràng về mối quan hệ nội sinh giữa dòng vốn ngoại và TTK tại Việt Nam, góp phần làm sáng tỏ vai trò của NĐTNN trong bối cảnh thị trường non trẻ và biến động cao.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ hàm phản ứng đẩy thể hiện tác động của các cú sốc lên từng biến theo thời gian, cũng như bảng phân rã phương sai cho thấy tỷ trọng biến động được giải thích bởi từng biến trong mô hình.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường minh bạch thông tin và cải thiện cơ sở hạ tầng thị trường: Động viên các doanh nghiệp niêm yết công bố thông tin kịp thời, chính xác để giảm bất cân xứng thông tin, từ đó thu hút dòng vốn ngoại ổn định và nâng cao tính thanh khoản. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: UBCKNN, Sở giao dịch chứng khoán.

2. Xây dựng chính sách hỗ trợ nhà đầu tư nước ngoài: Tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục, giảm thiểu rào cản pháp lý để NĐTNN dễ dàng tham gia và duy trì đầu tư dài hạn, góp phần ổn định dòng vốn và thanh khoản thị trường. Thời gian: 1 năm; Chủ thể: Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước.

3. Phát triển các sản phẩm tài chính mới: Đa dạng hóa sản phẩm như chứng quyền, quỹ ETF để tăng tính hấp dẫn và thanh khoản cho thị trường, đồng thời giúp NĐTNN có thêm lựa chọn đầu tư phù hợp với khẩu vị rủi ro. Thời gian: 2-3 năm; Chủ thể: Sở giao dịch, các công ty chứng khoán.

4. Tăng cường giám sát và quản lý rủi ro khủng hoảng thanh khoản: Thiết lập các cơ chế cảnh báo sớm và biện pháp ứng phó kịp thời nhằm hạn chế tác động tiêu cực của khủng hoảng thanh khoản, bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư và duy trì ổn định thị trường. Thời gian: liên tục; Chủ thể: UBCKNN, Ngân hàng Nhà nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách tài chính: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng các chính sách điều tiết dòng vốn ngoại và nâng cao tính thanh khoản, góp phần phát triển TTCK bền vững.

2. Các nhà đầu tư tổ chức và cá nhân: Hiểu rõ mối quan hệ giữa dòng vốn ngoại và thanh khoản giúp xây dựng chiến lược đầu tư hiệu quả, đặc biệt trong các giai đoạn biến động thị trường.

3. Các công ty chứng khoán và quản lý quỹ: Áp dụng kết quả nghiên cứu để phát triển sản phẩm tài chính, quản lý rủi ro và tư vấn đầu tư phù hợp với đặc điểm thị trường Việt Nam.

4. Giảng viên và sinh viên ngành Tài chính – Ngân hàng: Tài liệu tham khảo hữu ích cho việc nghiên cứu chuyên sâu về dòng vốn quốc tế, thanh khoản và mô hình VAR trong thị trường tài chính.

Câu hỏi thường gặp

1. Dòng vốn ngoại ảnh hưởng thế nào đến tính thanh khoản của TTCKVN?
   Dòng vốn ngoại có tác động tích cực đến tính thanh khoản nhưng mức độ không lớn và chỉ kéo dài trong thời gian ngắn, giúp thị trường giao dịch sôi động hơn trong các giai đoạn bình thường.

2. Tính thanh khoản có ảnh hưởng ngược lại đến dòng vốn ngoại không?
   Nghiên cứu cho thấy tính thanh khoản gần như không tác động đáng kể đến dòng vốn ngoại, phản ánh sự thận trọng và các yếu tố khác ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của NĐTNN.

3. Khủng hoảng thanh khoản ảnh hưởng thế nào đến hành vi của nhà đầu tư nước ngoài?
   Trong thời kỳ khủng hoảng thanh khoản, NĐTNN có xu hướng giảm đầu tư, thể hiện sự thận trọng, nhưng không có bằng chứng cho thấy họ làm trầm trọng thêm khủng hoảng.

4. Phương pháp đo lường tính thanh khoản được sử dụng trong nghiên cứu là gì?
   Nghiên cứu sử dụng phương pháp Amihud (2002), đo lường tính thanh khoản dựa trên ảnh hưởng biên của khối lượng giao dịch lên biến động giá, phù hợp với thị trường mới nổi như Việt Nam.

5. Mô hình VAR có ưu điểm gì trong nghiên cứu này?
   Mô hình VAR cho phép phân tích mối quan hệ qua lại giữa các biến theo thời gian, đánh giá tác động của các cú sốc nội sinh mà không cần xác định chiều tác động trước, phù hợp với dữ liệu chuỗi thời gian của TTCKVN.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định dòng vốn ngoại có tác động tích cực nhưng hạn chế đến tính thanh khoản trên TTCKVN trong giai đoạn 2007-2013.
• Tính thanh khoản không ảnh hưởng đáng kể đến dòng vốn ngoại, trong khi tỷ suất sinh lợi chủ yếu phản ứng với chính nó.
• Nhà đầu tư nước ngoài thể hiện sự thận trọng trong thời kỳ khủng hoảng thanh khoản, không làm trầm trọng thêm khủng hoảng thị trường.
• Mô hình VAR với các biến nội sinh và ngoại sinh được sử dụng hiệu quả để phân tích mối quan hệ phức tạp giữa dòng vốn ngoại, tính thanh khoản và tỷ suất sinh lợi.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp nâng cao minh bạch thông tin, phát triển sản phẩm tài chính và tăng cường quản lý rủi ro nhằm phát triển TTCKVN bền vững.

Các nhà nghiên cứu và nhà hoạch định chính sách nên tiếp tục theo dõi và cập nhật các biến động dòng vốn ngoại và tính thanh khoản để điều chỉnh chính sách phù hợp, đồng thời các nhà đầu tư cần tận dụng thông tin này để xây dựng chiến lược đầu tư hiệu quả trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM  Nguyễn Băng Trinh DÒNG VỐN QUỐC TẾ VÀ TÍNH THANH KHOẢN CỦA THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH – Năm 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM  Nguyễn Băng Trinh DÒNG VỐN QUỐC TẾ VÀ TÍNH THANH KHOẢN CỦA THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM Chuyên ngành : Tài chính ngân hàng Mã số : 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC : TS. LÊ THỊ KHOA NGUYÊN TP.HỒ CHÍ MINH – Năm 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả Nguyễn Băng Trinh TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC HÌNH VẼ TÓM TẮT.

1 CHƢƠNG 1 – GIỚI THIỆU .1 Sự cần thiết của đề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu.3 Phƣơng pháp nghiên cứu.4 Bố cục đề tài. 4 CHƢƠNG 2 – TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY .1 Những nghiên cứu về tính thanh khoản.2 Mối quan hệ giữa dòng vốn ngoại và tính thanh khoản .1 Những kênh mà NĐTNN có thể ảnh hưởng lên TTCK nội địa .2 Ảnh hưởng của dòng vốn ngoại lên TTCK nội địa .3 TTK tác động trở lại dòng vốn ngoại .3 Mối quan hệ giữa TTK và TSSL .4 Mối quan hệ giữa dòng vốn ngoại và TSSL .5 Tình hình TTCKVN trong những năm vừa qua .1 Giai đoạn từ năm 2000 – 2005 : phát triển cầm chừng .2 Giai đoạn từ năm 2006 – 2007 : phát triển mạnh .3 Giai đoạn cuối năm 2007 – nửa đầu 2009: khủng hoảng .4 Giai đoạn cuối năm 2009 đến tháng 9/2013 : phục hồi chậm. 20 CHƢƠNG 3 – DỮ LIỆU VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Nguồn dữ liệu và các biến của mô hình.

Nguồn dữ liệu. Xây dựng biến .1 Biến nội sinh dòng vốn vào ròng ( FLOWt ) .2 Biến nội sinh TSSL và TTK ( Rt và LIQt ) .3 Các biến ngoại sinh. Phƣơng pháp nghiên cứu. Mô hình VAR cơ bản và mở rộng.

Mô hình có xét yếu tố khủng hoảng thanh khoản. 36 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Xử lí ban đầu các biến. Kiểm định tính dừng.

38 CHƢƠNG 4 – KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Kết quả mô hình VAR. Xác định độ trễ tối ưu. Kiểm định tự tương quan phần dư.

Kết quả ảnh hưởng của các cú sốc nội sinh trong mô hình .1 Kiểm định tính ổn định của mô hình .2 Hàm phản ứng đẩy .3 Phân rã phương sai. Kiểm định nhân quả Granger. Kết quả mô hình có xét ảnh hƣởng từ khủng hoảng thanh khoản. Kết quả thống kê mô tả dòng vốn vào ròng.

Kết quả mô hình VAR mở rộng có thêm biến giả D1. Kết quả hồi qui dòng vốn ngoại và TTK có biến giả D1. 55 CHƢƠNG 5 – KẾT LUẬN. Tổng kết kết quả nghiên cứu thực nghiệm.

Một vài khuyến nghị và hƣớng nghiên cứu tiếp theo. 56 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 59 Phụ lục 1 - Kết quả phân rã phương sai mô hình VAR. 64 Phụ lục 2 - Kiểm định quan hệ nhân quả mô hình VAR.

65 Phụ lục 3 - Xác định độ trễ bị loại bỏ mô hình VAR mở rộng có biến D1. 66 Phụ lục 4 - Kết quả mô hình VAR mở rộng có biến D1. 67 Phụ lục 5 - Kết quả hồi qui dòng vốn ngoại với biến D1. 68 Phụ lục 6 - Kết quả hồi qui tính thanh khoản với biến D1.

69 Phụ lục 7 - Kết quả mô hình VAR cơ bản và VAR mở rộng. 70 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ADB : Ngân hàng Phát triển châu Á ADF : Augmented Dickey – Fuller APEC : Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương CPI : Chỉ số giá tiêu dùng FBTS : Công ty Chứng khoán FPT GDP : Tổng sản phẩm quốc nội HASTC : Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Hà Nội HNX : Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội HOSE : Sở Giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh HQ : Tiêu chuẩn Hannan – Quinn IMF : Quỹ Tiền tệ Quốc tế IRF : Impulse Response Function ( Hàm phản ứng đẩy) NĐT : Nhà đầu tư NĐTNN : Nhà đầu tư nước ngoài PP : Phillips – Perron TSSL : Tỷ suất sinh lợi TTCK : Thị trường chứng khoán TTCKVN : Thị trường chứng khoán Việt Nam TTK : Tính thanh khoản UBCKNN : Ủy ban Chứng khoán Nhà nước USD : Đô la Mỹ VAR : Vector Autorgressive Model ( Mô hình Vecto tự hồi qui) VCBS : Công ty Chứng khoán Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam VND : Việt Nam đồng WB : Ngân hàng thế giới WTO : Tổ chức Thương mại Thế giới TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1 : Các điều chỉnh biên độ giao dịch giai đoạn 2000 – 2005 .2 : Các điều chỉnh biên độ giao dịch giai đoạn 2008 – 2009 .1 : Tóm tắt các biến sử dụng .2 : Kết quả kiểm định tính dừng các biến .1 : Xác định độ trễ tối ưu.2 : Xác định độ trễ bị loại bỏ .3 : Kết quả kiểm định tự tương quan phần dư. 42 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 2.1 : Diễn biến giao dịch của NĐTNN từ 10/2010 – 12/2011 .2 : Cổ phiếu NĐTNN mua ròng mạnh nhất Q3/2011 .3 : Cổ phiếu NĐTNN bán ròng mạnh nhất Q3/2011 .4 : Lợi suất theo nhóm vốn hóa từ 10/2010 – 12/2011 .1 : Chỉ số MSCI thị trường mới nổi giai đoạn 1/2007 – 9/2013 .2 : Dòng vốn ròng vào TTCKVN giai đoạn 1/2007 – 9/2013 .3 : Chỉ số SP500 giai đoạn 1/2007 – 9/2013 .1 : Vòng tròn đơn vị thể hiện tính ổn định của mô hình .2 : Phản ứng của dòng vốn ngoại trước các cú sốc .3 : Phản ứng của TTK trước các cú sốc .4 : Phản ứng của TSSL trước các cú sốc.5 : Tầm quan trọng của các biến trong thay đổi của DLIQ.6 : Tầm quan trọng của các biến trong thay đổi của LFLOW .7 : Dòng vốn vào ròng thời kì bình thường.8 : Dòng vốn vào ròng thời kì khủng hoảng thanh khoản.9 : Phản ứng của dòng vốn ngoại trước các cú sốc .10 : Phản ứng của TTK trước các cú sốc. 54 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 TÓM TẮT Nội dung chính của bài nghiên cứu này là xem xét tác động qua lại giữa dòng vốn ngoại và tính thanh khoản trên thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn tháng 1/2007 – tháng 9/2013.

Tác giả sử dụng ước lượng bằng mô hình Vecto tự hồi quy (VAR) cho các biến nội sinh là dòng vốn vào ròng, tỷ suất sinh lợi và tính thanh khoản , số liệu được sử dụng là chuỗi số liệu theo thời gian với tần suất tháng được thu thập và tổng hợp từ hai sàn HOSE và HNX. Kết quả nghiên cứu cho thấy dòng vốn ngoại có tác động tích cực lên tính thanh khoản thị trường nội địa nhưng mức độ không lớn và trong thời gian ngắn, ngược lại tính thanh khoản lại hầu như không tác động lên dòng vốn ngoại. Nhà đầu tư nước ngoài có xu hướng đầu tư thận trọng trong thời kì khủng hoảng, tuy vậy không có bằng chứng cho thấy hoạt động của họ làm trầm trọng thêm khủng hoảng trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Cả dòng vốn ngoại và tính thanh khoản chịu tác động không đáng kể từ tỷ suất sinh lợi và phải qua một độ trễ nhất đinh.

Còn tỷ suất sinh lợi chỉ phản ứng mạnh nhất với các cú sốc trễ của chính nó. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 CHƢƠNG 1 – GIỚI THIỆU 1.1 Sự cần thiết của đề tài Nhà đầu tư nước ngoài ảnh hưởng lên thị trường chứng khoán ( TTCK) nội địa như thế nào là tranh cãi gay gắt từ nhiều năm qua giữa các nhà nghiên cứu kinh tế ở cả hai mảng học thuật và chính sách. Nhiều kết quả nghiên cứu đã cho ra những kết quả khá hỗn hợp và không giống nhau do nghiên cứu ở những thị trường khác nhau trong những thời gian khác nhau nhưng nhìn chung đều cho rằng có mối liên hệ giữa dòng vốn ngoại và tính thanh khoản ( TTK) trên TTCK nội địa. Thị trường chứng khoán Việt Nam ( TTCKVN) ra đời cách đây gần 13 năm, còn non trẻ so với những TTCK của các nước phát triển có lịch sử lâu đời trên thế giới nhưng đã có những thành quả đáng kể, đặc biệt thu hút được sự quan tâm của các nhà đầu tư nước ngoài ( NĐTNN), và Nhà nước cũng nhận thấy được vai trò của dòng vốn ngoại này nên đã dần có những nới lỏng về kiểm soát để tăng tính hấp dẫn cho thị trường.

Tuy nhiên, giống như các thị trường mới nổi khác, TTCKVN có tính bất ổn khá cao và chứng kiến sự ra vào không ổn định của dòng vốn nước ngoài và qua đó gây ảnh hưởng lên TTK của TTCK cũng như các hoạch định chính sách của Nhà nước. Thực tế, TTCKVN có thể chia thành 2 nhóm: đầu tư ngắn hạn – bao gồm các nhà đầu tư nhỏ lẻ với tâm lý bầy đàn nhưng vì chiếm số đông nên có ảnh hưởng lớn đến khối lượng cổ phiếu giao dịch và chỉ số thị trường và đầu tư dài hạn – chủ yếu là các quỹ đầu tư, trong đó các quỹ đầu tư nước ngoài giữ vai trò đặc biệt quan trọng trên thị trường ( dù chiếm một phần rất nhỏ so với nhà đầu tư trong nước, giá trị giao dịch của họ cũng chỉ chiếm chưa đến 10% tổng giá trị giao dịch của cả 2 sàn) do lợi thế là những nhà đầu tư giàu kinh nghiệm và kiến thức nên những động thái mua và bán của họ ảnh hưởng đáng kể đến tâm lý các nhà đầu tư nội địa. Khối lượng và giá trị giao dịch của NĐTNN được cho là chỉ số tham khảo của nhiều nhà đẩu tư cá nhân, bằng chứng là chúng được công bố trên hầu hết các bản tin tài chính, phương tiện thông tin đại chúng, và cập nhật ở các website của các công ty chứng khoán theo ngày. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 Từ quan sát có thể thấy có sự tương tác nào đó giữa dòng vốn ngoại và TTK trên TTCKVN.

Để kiểm tra mối tương tác này, ở Việt Nam có khá ít nghiên cứu thực nghiệm.