Chương 1 Hiện dai hoá nông nghiệp và phát triển nông thôn luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm, những kỳ vọng mà xã hội mong đợi ngành Nông nghiệp rất lớn lao, đặt ra cho ngành Nông nghiệp nói chung và công tác thuỷ lợi nói riêng những nhiệm vụ vô cùng to lớn đòi hỏi sự nỗ lực của cán bộ công nhân viên trong toàn ngành, sự quan tâm của Nhà nước có như vậy các công trình thuỷ lợi mới hoàn thành nhiệm vụ của mình là phục vụ tốt công tác phòng chống thiên tai đáp ứng được sự mong đợi của toàn xã hội. Xây dựng ngành Thuỷ lợi ngày càng lớn mạnh là việc làm cần thiết, nhất là trong điều kiện hiện nay khi thời tiết trong nước và trên thế giới diễn biến phức tạp, một trong những việc làm dé các công trình thuỷ lợi phát huy tốt hiệu quả là thường xuyên đổi mới công nghệ các công trình thuỷ lợi. Các bên hưởng lợi từ công trình dù trực tiếp như các hộ nông dân, ngư dân hay các bên hưởng lợi từ các dịch vụ thuỷ lợi do việc tiêu thoát nước cung cấp nguôn nước phục cụ sản xuất và sinh hoạt hay sử dụng các sản pham do các công trình thuỷ lợi đem lại có cùng mong muốn có được các công trình thuỷ lợi phát huy tốt hiệu quả, nạn hạn cháy, hạn úng dần được đây lùi. Có thể làm được cơ chế ràng buộc các bên hưởng hưởng lợi từ công trình thông qua chính sách huy động vốn để các bên cùng chia sẻ trách nhiệm đổi mới công nghệ các công trình thuỷ lợi góp phần xây dựng nông thôn nói riêng, xã hội nói chung có môi quan hệ bình đăng thân thiện hơn.
21 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÁC CÔNG TRÌNH THUỶ LỢI VÀ VIỆC HUY ĐỘNG VON PHUC VU DOI MỚI CÔNG NGHỆ TREN DIA BAN TÍNH HAI DUONG 2. Quan điểm của Dang ta về ứng dụng thành tựu khoa học va công nghệ vào phát triển nông nghệp và nông thôn 2. Thực trạng việc ứng dụng khoa học và công nghệ vào sản xuất nông nghiệp và nông thôn Chỉ thị 63 ngày 28/2/2001 của Bộ Chính trị về việc đây mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ phục vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp và nông thôn. Chỉ thị nêu rõ: “Công nghiệp hoá, hiện đại hoa nông nghiệp và nông thôn có vai trò cực kỳ quan trọng cả trước mắt và lâu dai, làm cơ sở dé ổn định và phát triển kinh tế — xã hội, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
Sự thành công của sự nghiệp đó chủ yếu phụ thuộc vào trình độ dan tri, vào việc day mạnh áp dụng có hiệu quả các thành tựu khoa học — công nghệ và phát huy lợi thé so sánh của từng vùng trong cả nước dé chuyển dịch cơ cau kinh tế nông nghiệp và nông thôn, thúc day sản xuất hang hoá nông nghiệp, lam chủ thị trường trong nước, từng bước vươn ra thị trường khu vực và quốc tế”. Chỉ thị đã tổng kết việc ứng dụng khoa học và công nghệ trong thời gian qua còn nhiều bất cập cả về quy mô và chất lượng, mặc dù trước đó nghị quyết Trung ương 2 về khoa học và công nghệ, nghị quyết 06 — Nghị quyết của Bộ Chính tri đã được các cấp, các địa phương thực hiện nhưng thực chất triển khai còn nhiều bat cập, do vậy các hoạt động khoa học và công nghệ trong thời gian tới cần hướng tới các chương trình, dự án, đề tài vào việc giải quyết một số nội dung liên quan đến công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp và nông thôn. Các hoạt động khuyến nông cần được tô chức thành hệ thống, có gang phố cập các tiến bộ kỹ thuật về giống cây, giống con, quy trình sản xuất mới các thành tựu khoa học và công nghệ đến hộ nông dân. Phong trào đưa cán bộ kỹ thuật và cán bộ tự nguyện về nông thôn giúp đỡ, hướng 22 dẫn nông dân ứng dụng các thành tựu khoa học và công nghệ vào sản xuất và đời sống trước đây đã có tác động tích cực vào việc tăng năng suất và nâng cao chất lượng nông phẩm hang hoá.
Đã xuất hiện nhiều mô hình sản xuất, kinh doanh có hiệu quả kinh tế — xã hội cao hơn so với mức bình quân chung do tích cực ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ dé tăng sản lượng lương thực, chủ động điều chỉnh cơ cấu kinh tế, hình thành các vùng sản xuất nguyên liệu tập trung, chuyên canh có quy mô lớn dựa trên cơ sở lựa chọn các loại giống cây trồng, vật nuôi phù hợp và kết hợp với công nghệ chế biến, bảo quản nông sản, công nghệ sau thu hoạch theo những hình thức thích hợp. Ngành nghề ở nông thôn, nhất là các làng nghề đã được khôi phục va phát triển, nhờ áp dụng các công nghệ truyền thống tinh xảo, kết hợp với công nghệ hiện đại. Gần đây, các phương tiện thông tin đại chúng đã góp phần nâng cao trình độ hiểu biết của nông dân về các công nghệ mới, sản pham mới, các quy trình sản xuất mới trong sản xuất nông nghiệp và phát triển nông thôn. Những hoạt động đó đã có tác dụng làm tăng thu nhập trên mỗi đơn vị diện tích, mỗi người lao động và nhất là tăng nhanh giá trị kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng như gạo, cà phê, chè, rau quả, thuỷ sản.
Khoa học và công nghệ đã từng bước trở thành nhu cầu thiết thực của nông dân ở nhiều vùng nông thôn, nhât là ở các vùng sản xuât nông nghiệp hàng hoá. Hoạt động khoa học và công nghệ trong lĩnh vực nông nghiệp và nông thôn còn có nhiều hạn ché, kết quả chưa tạo ra sự chưyên biến mạnh mẽ trong nông nghiệp và nông thôn, năng suất, chất lượng sản phẩm nông nghiệp còn thấp, không có sức cạnh tranh với hàng hoá trong khu vực và trên thế giới. Các hoạt động khoa học và công nghệ trong sản xuất nông nghiệp còn nhiều hạn chế do nhiều nguyên nhân trong đó có nguyên nhân rất quan trọng, đó là người dân ít hiểu biết về thông tin về các loại giống mới, các quy trình công nghệ tiên tiến và nhu cầu đa dạng trong nước và xuất khẩu, chưa có khả năng chủ động lựa chọn phương án sản xuất tối ưu phù hợp với điều kiện thực tế. Việc áp dụng khoa học và công nghệ trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, nông thôn còn chậm, thiêu các giải pháp tạo động lực đôi mới, chuyên giao 23 công nghệ, không phát huy được vai trò đội ngũ cán bộ khoa học và công nghệ dé phục vụ cho công cuộc phát triển nông nghiệp, nông thôn.
Việc áp dụng khoa học và công nghệ trong lĩnh vực nông nghiệp còn nhiều bất cập có nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân chủ yếu là chưa có cơ chế, chính sách phù hợp, đặc biệt là còn thiếu những đòn bẩy lợi ích kinh tế dé khuyến khích áp dụng tiến bộ khoa học và công nghệ, những quy định ràng buộc trách nhiệm và đảm bảo lợi ích của việc chuyên giao công nghệ, tổ chức lại sản xuất, bao tiêu sản phẩm; việc tô chức thực hiện các chương trình kinh tế — xã hội và khoa học công nghệ còn phân tán, chưa có sự phối hợp trên cùng một địa bàn, nội dung của các chương trình phát triển kinh tế — xã hội chưa thể hiện đầy đủ vai trò nòng cốt của khoa học và công nghệ cần thiết cho lực lượng lao động ở nông thôn. Do đó, chưa phát huy được hiệu quả to lớn của thành tựu khoa học và công nghệ hiện đại, chưa làm cho khoa học và công nghệ trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp với vai trò là đòn bay chủ lực trong phát triển sản xuất nông nghiệp và xây dựng nông thôn theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Nhận định hoạt động KH&CN trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp trên phạm vi cả nước còn yếu kém, chỉ thị xác định là do động lực thúc đây sản xuất nông nghiệp nhằm nâng cao đời sống cho các hộ nông dân, ngư dân chưa thực sự để đưa nền nông nghiệp nước ta phát triển, Đảng ta chủ trương đây mạnh ứng dụng KH&CN phục vụ công nghiệp hoá nông nghiệp và nông thôn nhằm khắc phục cơ bản những yếu kém trong hoạt động KH&CN trong nông nghiệp và nông thôn. Bên cạnh đó phát huy mạnh mẽ những thành tựu KH&CN đã đạt được và khắc phục một cách cơ bản những yêu kém, cần tăng cường nghiên cứu, áp dụng các thành quả mới nhất của khoa học và công nghệ; nâng cao dân trí, đào tạo, bồi dưỡng nhân lực tại chỗ; cung cấp kịp thời tri thức khoa học và công nghệ hiện đại, các quy trình sản xuất tiên tiến, các thông tin về thị trường tiêu thụ; cơ cau lại sản xuất nông nghiệp, phát triển mạnh ngành nghề ở nông thôn, nhất là công nghiệp chế biến và các hình thức dịch vụ ở nông 24 thôn; tạo lập, phát triển thị trường và xây dựng kết cầu hạ tầng kinh tế — xã hội nông thôn; hoàn thiện quan hệ sản xuất, đổi mới tô chức quản lý, chuyển mạnh nền sản xuất nông nghiệp hiện có sang sản xuất hàng hoá, tạo nhiều việc làm, nhằm tăng thu nhập, tích luỹ cho nông dân, tạo thé và lực mới nham chủ động hội nhập với thị trường khu vực và quốc tế là việc làm cấp bách.
Trong điều kiện hiện nay khi mà việc ứng dụng các thành tựu KH&CN trong các ngành kinh tế đã phát triển việc ứng dụng các thành tựu khoa học vào sản xuất đã đem lại hiệu quả to lớn, năng suất lao động chất lượng hàng hoá và dịch vụ tăng nhiều trong khi đó việc ứng dụng các thành tựu KH&CN trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp còn hạn chế dé tăng cường và phát huy các thành tựu khoa học vào lĩnh vực sản xuất nông nghiệp nhiệm vụ trước mắt và lâu dài cần hỗ trợ một phần kinh phí trợ giá cho cho việc ứng dụng các thành tựu KH&CN cho sản xuất nông nghiệp cũng như việc chuyển giao và ứng dụng các thành tựu khoa học vào sản xuất nông nghiệp. Việc xây dựng chiến lược tổng thê cho sản xuất nông nghiệp phải mang tính khoa học nhằm đưa nền nông nghiệp nước ta tiến nhanh, tiến mạnh lên ngang tầm với nên nông nghiệp các nước tiên tiến trên thế giới. Nhiệm vụ đặt ra cho các cấp, các ngành nhằm thực hiện chủ trương chính sách của Đảng.