CHƯƠNG 1 : GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI 1. Tính cấp thiết của đề tài Bước sang thế kỉ 21 sự tiến bộ về khoa học kỹ thuật của nhân loại đã bước lên một tầm cao mới. Rất nhiều những thành tựu khoa học kỹ thuật, các phát minh, sáng chế mang đậm chất hiện đại và có tính ứng dụng cao. Là một quốc gia có nền kinh tế lạc hậu, nước ta đã và đang có những cải cách mới để thúc đẩy kinh tế.
Việc tiếp thu và áp dụng các thành tựu khoa học tiên tiến của thế giới đang rất được nhà nước quan tâm nhằm cải tạo, đẩy mạnh phát triển các ngành công nghiệp mới, với mục đích đưa nước ta từ một nước nông nghiệp lạc hậu thành một nước công nghiệp phát triển. Trải qua rất nhiều năm phấn đấu và phát triển. Hiện nay nước ta đã là thành viên của khối kinh tế quốc tế WTO. Với việc tiếp cận các quốc gia có nền kinh tế phát triển, chúng ta có thể giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, tiếp thu và áp dụng các thành tựu khoa học tiên tiến để phát triển hơn nữa nền kinh tế trong nước, bước những bước đi vững chắc trên con đường quá độ lên CNXH.
Trong các ngành công nghiệp mới đang được nhà nước chú trọng, đầu tư phát triển thì công nghiệp ôtô là một trong những ngành tiềm năng. Nhờ có sự tiến bộ về khoa học công nghệ nên quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hoá phát triển một cách ồ ạt, sự cạnh tranh gay gắt giữa các hãng sản xuất ôtô như FORD, TOYOTA, MERCEDES. đã có rất nhiều cải tiến về mẫu mã, kiểu dáng cũng như chất lượng phục vụ của xe, nhằm đảm bảo an toàn cho người sử dụng, tạo một môi trường làm việc thoải mái cho người lái một cách tốt nhất. Để đáp ứng được những yêu cầu đó thì các hệ thông điều khiển trên ôtô nói chung và hệ thống tiện nghi nói riêng phải dễ sử dụng nhưng mang lại cho người lái sự thoải mái …Với các ứng dụng hiên đại như vậy đòi hỏi người kỹ thuật viên phải có trình độ hiểu biết, học hỏi, sáng tạo để bắt kịp với khoa học tiên tiến hiện đại, nắm bắt được những thay đổi về các đặc tính kỹ thuật của từng loại xe, dòng xe, đời xe.
Có thể chẩn đoán hư hỏng và đưa ra phương án sửa chữa tối ưu vì vậy mà người kỹ thuật viên trước đó phải được đào tạo với một chương trình đào tạo tiên tiến, hiện đại, cung cấp đầy đủ kiến thức lý thuyết cũng như thực hành. Trên thực tế, trong các trường kỹ thuật của ta hiện nay thì trang thiết bị cho sinh viên, học sinh thực hành còn thiếu thốn rất nhiều, đặc biệt là các trang thiệt bị, mô hình thực tập hiện đại. Các kiến thức mới có tính khoa học kỹ thuật cao còn chưa được khai thác và đưa vào thực tế giảng dạy. Các bài tập hướng dẫn thực tập, thực hành còn thiếu thốn.
Vì vậy mà người kỹ thuật viên khi ra trường sẽ gặp nhiều khó khăn khi tiếp xúc với những kiến thức, thiết bị tiên tiến, hiện đại trong thực tế 2 1. Lý do chọn đề tài - Ngày nay ,việc áp dụng nhiều phương pháp dạy học mới đã cho phép học sinh có được khả năng tiếp thu tốt hơn, đồng thời cũng giúp cho người dạy dễ dàng truyền đạt nội dung bài học đến cho người học. - Dạy học bằng mô hình là phương pháp dạy học đạt hiệu quả cao và đang được phát triển ở các trường đào tạo nghề, đặc biệt là trong thời đại khoa học kĩ thuật phát triển cao và cần thiết phải có những kĩ thuật viên lành nghề để đáp ứng yêu cầu của công việc. - Ngày nay,cùng với những tiến bộ của khoa học kỹ thuật thì nhu cầu của con người cũng ngày càng cao.
Chính vì thế mà các hãng ô tô hiện nay ngày càng quan tâm đặc biệt đến tính tiện nghi cho người sử dụng. Hệ thống nâng hạ kính là một trong những hệ thống đáp ứng nhu cầu đó. - Phương tiện dạy học bằng mô hình đối với hệ thống nâng hạ kính đang còn thiếu ở các trường đào tạo nghề nói chung và trưòng ĐHSPKT Hưng Yên nói riêng - Đề tài nghiên cứu nâng cao được kiến thức, kĩ năng về hệ thống nâng hạ kính cho sinh viên nghành công nghệ ô tô 1. Mục đích nghiên cứu - Củng cố và nâng cao kiến thức chuyên môn về cấu tạo và nguyên lý hoạt động của hệ thống nâng hạ kính trên ô tô -Xây dựng mô hình hệ thống nâng hạ kính làm phương tiện dạy học, phục vụ đào tạo và dạy nghề cho sinh viên hệ cao đẳng nghề các trường cao đẳng và đại học ngành công nghệ ô tô - Nghiên cứu nhằm cải tiến tăng cường tính trực quan và tính ứng dụng của phương tiện trong giảng dạy thực hành 1.
Đối tượng nghiên cứu - Nghiên cứu cấu tạo và nguyên lí hoạt động của hệ thống nâng hạ kính dùng trên ô tô. - Thiết kế hệ thống nâng hạ kính trên mô hình 1. Nhiệm vụ nghiên cứu - Đạt được kiến thức chuyên sâu về cấu tạo và nguyên lý hoạt động của hệ thống nâng hạ kính - Xây dựng bài giảng thực tập chuyên môn về hệ thống nâng hạ kính cho sinh viên cao đẳng nghề - Thiết kế sơ đồ mô hình hệ thống nâng hạ kính trên mô hình đảm bảo chính xác, gọn, dễ quan sát, sinh viên dễ hình dung và hiểu nguyên lý. Phạm vi nghiên cứu - Nghiên cứu trong phạm vi giảng dạy cho sinh viên - Nghiên cứu từ tình hình thực tế hệ thống nâng hạ kính đang được dùng trên ô tô - Nghiên cứu từ các tài liệu, giáo trình đang được dùng làm phương tiện giảng dạy cho sinh viên - Quy mô nghiên cứu đề tài trên cơ sở khai thác các trang thiết bị hiện có trong nhà trường và khai thác bên ngoài để hoàn thành đề tài - Không gian nghiên cứu: Trong trường ĐHSPKT Hưng Yên - Thời gian nghiên cứu: 1 tháng 1.
Giả thuyết khoa học - Giả thiết ta đưa ra các giải pháp thiết kế chế tạo mô hình hệ thống nâng hạ kính .Nhận định sơ bộ các phương án dựa trên cơ sở quan sát, kiểm chứng lại bằng thực nghiệm. Phương pháp nghiên cứu - Nghiên cứu từ các nguồn tài liệu như sách, giáo trình, các bài giảng, các bản vẽ, sách tạp chí, nguồn tài liệu từ internet - Nghiên cứu từ thực tiễn - Nghiên cứu từ thực nghiệm - Tham khảo ý kiến chuyên gia ==> Áp dụng các phương pháp nghiên cứu: Quan sát, tư duy, kiểm tra, thực nghiệm … 4 CHƯƠNG 2 : CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TÍNH TOÁN 2. Tổng quan về hệ thống nâng hạ kính trên ô tô 2. Nhiệm vụ của hệ thống nâng hạ kính trên ô tô Hệ thống nâng hạ kính trên xe ô tô có nhiệm vụ đống mở các cửa kính bằng công tắc.Mô tơ nâng hạ kính quay khi tác động vào các công tắc nâng hạ kính.chuyển động quay của mô tơ điện này sẽ được chuyển thành chuyển động lên xuống của cửa kính thông qua cơ cấu nâng hạ kính.
Hệ thống nâng hạ kính trên xe ô tô 2. Yêu cầu của hệ thống nâng hạ kính trên xe ô tô Hệ thống nâng hạ kính phải thực hiện đầy đủ các chức năng: -Chức năng đóng,mở cửa kính bằng tay: Khi công tắc cửa kính được kéo lên hoặc hạ xuống nửa chừng,thì cửa sổ sẽ mở hoặc đóng cho đến khi thả công tắc ra. - Chức năng đóng, mở cửa kính bằng một lần ấn: Khi công tắc cửa kính được kéo lên hay đẩy xuống hoàn toàn,thì cửa sổ sẽ đóng,mở hoàn toàn. Chú ý: Một số xe chỉ có chức năng đóng,mở cửa kính tự động cho cửa kính bên phía người lái.
Chức năng đóng, mở cửa kính - Chức năng chống kẹt cửa kính: Trong quá trình đóng cửa kính tự động,nếu có vật thể lạ kẹt giữa cửa kính thì cửa kính sẽ tự động dừng lại và dịch chuyển xuống khoảng 50mm. - Chức năng khóa cửa kính: Khi bật công tắc khóa cửa kính thì không thể mở hay đóng tất cả các cửa kính trừ cửa kính phía người lái. Chức năng chống kẹt cửa kính - Chức năng điều khiển của kính khi tắt khóa điện: Chức năng này cho phép điều khiển của kính trong khoảng thời gian 45s sau khi khóa điện về vị trí ACC hoặc LOCK,nếu cửa xe phía người lái không mở. Phân loại Theo phương pháp điều khiển hệ thống nâng hạ kính được chia làm hai loại sau: + Hệ thống nâng hạ kính bằng tay (sử dụng trên các ôtô thế hệ cũ).
+ Hệ thống nâng hạ kính dùng động cơ điện sử dụng nam châm vĩnh cửu hiện nay trên các xe hiện đại đều dùng loại nay vì có kết cấu nhỏ gọn dễ lắp ráp bố trí mô tơ quay được cả hai chiều khi ta thay đổi chiều dòng điện. Cửa có thể nâng cao hạ thấp tùy ý. Một số hệ thống nâng hạ kính trên ô tô 2. Hệ thống nâng hạ kính trên xe Lexus E300 – 1997 a.
Cấu tạo Hình 2. Hệ thống nâng hạ kính trên xe Lexus E300-1997 b. Sơ đồ đấu nối Hình 2. Sơ đồ đấu nối hệ thống nâng hạ kính 8 2.2 Hệ thống nâng hạ kính xe TOYOTA CRESSIDA a.
Sơ đồ mạch điện: Hình 2. Sơ đồ mạch điện nâng hạ cửa trên xe Toyota Cressida 9 2. Hệ thống nâng hạ kính trên xe Toyota Corolla 2004 a. Cấu tạo Hình 2.
Hệ thống nâng hạ kính trên xe Toyota Corolla 2004 10 Sơ đồ mạch điện 11 Hình 2. Sơ đồ mạch điện trên xe Toyota Corolia 2004 12 b. Nguyên lý hoạt động - Chức năng nâng hạ bằng tay. Chức năng nâng hạ bằng tay Khi khoá điện ở vị trí ON và công tắc cửa sổ điện phía người lái được kéo lên nửa chừng, thì tín hiệu UP bằng tay sẽ được truyền tới IC và xẩy ra sự thay đổi sau đây: Tranzisto Tr : ON (mở) 13 Rơle UP: ON (bật) Rơle DOWN: Tiếp mát Kết quả là mô tơ điều khiển cửa sổ điện phía người lái quay theo hướng UP(lên).
Khi nhả công tắc ra, rơ le UP tắt và mô tơ dừng lại. Khi ấn công tắc điều khiển cửa sổ điện phía người lái xuống nửa chừng, tín hiệu DOWN bằng tay được truyền tới IC và xẩy ra sự thay đổi sau đây: Tranzisto Tr :ON (mở) Rơle UP: tiếp mát Rơle DOWN: ON (bật) => Kết quả là mô tơ điều khiển cửa sổ phía người lái quay theo hướng DOWN Gợi ý: Một số xe có trang bị điện trở nhiệt PTC hoặc bộ ngắt mạch để ngăn không cho dòng điện quá lớn đi vào mô tơ.