Luận Văn Thạc Sĩ Về Đình Công Bất Hợp Pháp Theo Quy Định Pháp Luật Việt Nam

Khám phá luận văn thạc sĩ về luật học đình công bất hợp pháp theo quy định pháp luật Việt Nam, phân tích và đánh giá các khía cạnh pháp lý.

• Tác giả: Cao Xuân Dũng
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Công Bảy
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Đình Công Bất Hợp Pháp: Phân Tích Theo Luật Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ĐÌNH CÔNG VÀ PHÁP LUẬT VỀ ĐÌNH CÔNG BẤT HỢP PHÁP
• 1.1. Khái niệm
• 1.2. Các dấu hiệu cơ bản của đình công
• 1.3. Đình công bất hợp pháp
• 1.4. Ảnh hưởng (tác động) của đình công bất hợp pháp
• 1.5. Điều chỉnh pháp luật về đình công bất hợp pháp
• 1.6. Sự cần thiết phải điều chỉnh bằng pháp luật đối với đình công bất hợp pháp
• 1.7. Nội dung điều chỉnh pháp luật về đình công bất hợp pháp
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN HÀNH VỀ ĐÌNH CÔNG BẤT HỢP PHÁP VÀ THỰC TIỄN THI HÀNH
• 2.1. Các trường hợp đình công bất hợp pháp và thực tiễn thi hành
• 2.2. Thẩm quyền, thủ tục tuyên bố cuộc đình công bất hợp pháp và thực tiễn thi hành
• 2.3. Hậu quả pháp lý trong trường hợp đình công bất hợp pháp và thực tiễn thi hành
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT ĐỒNG THỜI HẠN CHẾ, NGĂN NGỪA ĐÌNH CÔNG BẤT HỢP PHÁP
• 3.1. Sự cần thiết phải hoàn thiện pháp luật về đình công và đình công bất hợp pháp
• 3.2. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật về đình công và đình công bất hợp pháp
• 3.3. Giải pháp về tổ chức thực hiện nhằm hạn chế, ngăn ngừa đình công bất hợp pháp
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Đình công là một hiện tượng không thể thiếu trong quan hệ lao động, đặc biệt trong nền kinh tế thị trường. Tại Việt Nam, số lượng các cuộc đình công đã gia tăng đáng kể trong những năm gần đây, với hơn 3000 cuộc đình công diễn ra từ năm 2009 đến 2014. Điều này cho thấy sự cần thiết phải nghiên cứu và điều chỉnh pháp luật liên quan đến đình công. Đình công không chỉ là phương tiện để người lao động bảo vệ quyền lợi của mình mà còn có thể gây ra những tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất và trật tự xã hội. Do đó, việc nghiên cứu về đình công bất hợp pháp và các quy định pháp luật liên quan là rất quan trọng để đảm bảo quyền lợi cho người lao động và duy trì sự ổn định trong xã hội.

II. Khái niệm và các dấu hiệu của đình công

Đình công được hiểu là sự ngừng việc tạm thời của người lao động nhằm gây áp lực lên người sử dụng lao động để đạt được những yêu cầu nhất định. Theo Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), đình công có thể được định nghĩa là sự ngừng việc có dự tính của một nhóm công nhân để biểu thị mối quan tâm hoặc gây áp lực. Các dấu hiệu cơ bản của đình công bao gồm tính tạm thời, tự nguyện và có sự phối hợp giữa người lao động. Đình công có thể được phân loại thành hợp pháp và bất hợp pháp, tùy thuộc vào việc có tuân thủ các quy định pháp luật hay không. Việc xác định các dấu hiệu này là rất quan trọng để phân biệt giữa đình công hợp pháp và đình công bất hợp pháp.

III. Thực trạng pháp luật về đình công bất hợp pháp tại Việt Nam

Pháp luật Việt Nam đã ghi nhận quyền đình công của người lao động, tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều cuộc đình công diễn ra mà không tuân thủ quy định pháp luật, dẫn đến tình trạng đình công bất hợp pháp. Các cuộc đình công này thường không được thông báo trước hoặc không có sự đồng thuận của các bên liên quan. Hậu quả của đình công bất hợp pháp không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất của doanh nghiệp mà còn gây ra những bất ổn trong xã hội. Việc xử lý các cuộc đình công này gặp nhiều khó khăn do thiếu các quy định cụ thể và rõ ràng trong pháp luật. Do đó, cần có những biện pháp điều chỉnh pháp luật để hạn chế tình trạng này.

IV. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về đình công

Để hạn chế tình trạng đình công bất hợp pháp, cần thiết phải hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến đình công. Các kiến nghị bao gồm việc xây dựng một khung pháp lý rõ ràng hơn về quyền và nghĩa vụ của người lao động và người sử dụng lao động trong các cuộc đình công. Cần có các quy định cụ thể về thủ tục tuyên bố đình công, cũng như các hình thức xử lý đối với các cuộc đình công không hợp pháp. Ngoài ra, việc tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho người lao động và người sử dụng lao động cũng là một giải pháp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức và giảm thiểu tình trạng đình công bất hợp pháp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2009-2014, Việt Nam chứng kiến hơn 3.000 cuộc ngừng việc tập thể và đình công, tập trung tại 40 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, với trung bình mỗi năm từ 300 đến 450 cuộc đình công. Đặc biệt, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chiếm tới 74,5% số cuộc đình công, phản ánh những khó khăn trong quản lý quan hệ lao động tại môi trường đa văn hóa và áp lực cạnh tranh quốc tế. Đình công là hiện tượng tất yếu trong quan hệ lao động, thể hiện sự đối lập và hợp tác giữa người lao động (NLĐ) và người sử dụng lao động (NSDLĐ). Tuy nhiên, đình công bất hợp pháp đang là vấn đề nổi bật, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất, trật tự xã hội và an ninh công cộng.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về đình công bất hợp pháp theo quy định pháp luật Việt Nam, phân tích các quy định hiện hành và thực trạng thi hành, từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật nhằm hạn chế và ngăn ngừa đình công bất hợp pháp. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định của Bộ luật Lao động năm 2012 và các văn bản hướng dẫn thi hành, với dữ liệu thu thập từ các báo cáo của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và các cơ quan chức năng trong giai đoạn 1995-2015. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng quan hệ lao động tiến bộ, lành mạnh, góp phần ổn định kinh tế - xã hội và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về quan hệ lao động, trong đó nhấn mạnh bản chất đối lập và hợp tác giữa NLĐ và NSDLĐ. Đình công được xem là biện pháp đấu tranh kinh tế cuối cùng của NLĐ nhằm bảo vệ quyền lợi trong quan hệ lao động. Lý thuyết về quyền đình công của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) được sử dụng làm chuẩn mực tham chiếu, trong đó đình công là sự ngừng việc tạm thời, tự nguyện và có tổ chức của tập thể lao động nhằm đạt được yêu cầu nhất định. Luận văn cũng áp dụng mô hình phân loại đình công dựa trên tính chất (kinh tế, chính trị), mục đích (yêu sách, hưởng ứng), phạm vi (doanh nghiệp, bộ phận, ngành, tổng đình công) và mức độ tuân thủ pháp luật (hợp pháp, bất hợp pháp). Các khái niệm chính bao gồm: đình công bất hợp pháp, tranh chấp lao động tập thể về lợi ích, thủ tục đình công, và hậu quả pháp lý của đình công bất hợp pháp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu pháp luật, báo cáo thực tiễn và các công trình nghiên cứu trước đây. Phương pháp thống kê được áp dụng để phân tích số liệu về tình hình đình công từ năm 1995 đến 2015, với trọng tâm là giai đoạn 2009-2014. Phương pháp so sánh được dùng để đối chiếu quy định pháp luật Việt Nam với các quốc gia khác và tiêu chuẩn quốc tế của ILO. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm hơn 3.000 cuộc đình công được ghi nhận trong báo cáo của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Phương pháp kết hợp nghiên cứu lý luận và thực tiễn giúp đánh giá toàn diện các quy định pháp luật và thực trạng thi hành. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2015 đến 2016, tập trung phân tích các văn bản pháp luật hiện hành và dữ liệu thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình hình đình công gia tăng và tập trung tại các doanh nghiệp FDI: Trong giai đoạn 2009-2014, có 3.120 cuộc đình công, trong đó doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chiếm 74,5%, doanh nghiệp tư nhân 24,8%, doanh nghiệp nhà nước chỉ 0,26%. Các tỉnh miền Nam như TP Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai là những địa phương có số lượng đình công cao nhất.

2. Phạm vi đình công bất hợp pháp rộng: Bộ luật Lao động 2012 quy định đình công bất hợp pháp khi không phát sinh từ tranh chấp lao động tập thể về lợi ích, tổ chức đình công không đúng đối tượng, tiến hành khi tranh chấp đang được giải quyết hoặc tại doanh nghiệp không được phép đình công. Tuy nhiên, quy định về thủ tục không còn là điều kiện xác định tính bất hợp pháp, dẫn đến giảm số cuộc đình công bị coi là bất hợp pháp trên thực tế.

3. Nguyên nhân đình công chủ yếu liên quan đến tranh chấp về lợi ích: Trong tổng số 3.120 cuộc đình công, 40,77% xuất phát từ tranh chấp lao động tập thể về lợi ích, 30,74% về quyền, 26,67% về cả quyền và lợi ích, còn lại 1,83% do nguyên nhân khác. Điều này cho thấy sự chuyển dịch trong bản chất các cuộc đình công, phù hợp với quy định pháp luật hiện hành chỉ công nhận đình công phát sinh từ tranh chấp về lợi ích là hợp pháp.

4. Hậu quả tiêu cực của đình công bất hợp pháp: Đình công bất hợp pháp gây gián đoạn sản xuất, giảm năng suất lao động, ảnh hưởng uy tín doanh nghiệp và làm xấu đi quan hệ lao động. NLĐ tham gia đình công bất hợp pháp có thể chịu trách nhiệm pháp lý, mất thu nhập và ảnh hưởng đến công việc. Quan hệ lao động trở nên căng thẳng, thiếu niềm tin và hợp tác bền vững.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân đình công gia tăng tại các doanh nghiệp FDI có thể do sự khác biệt về văn hóa, môi trường kinh doanh và chế độ đãi ngộ chưa phù hợp, dẫn đến bức xúc của NLĐ. Việc Bộ luật Lao động 2012 thu hẹp phạm vi đình công hợp pháp chỉ còn tranh chấp về lợi ích phù hợp với thực tiễn, giúp hạn chế đình công tùy tiện, nhưng cũng làm giảm quyền đình công trong tranh chấp về quyền, gây tranh luận trong giới nghiên cứu. So sánh với các quốc gia như Pháp, Đức, phạm vi và thủ tục đình công được quy định linh hoạt hơn, cho phép đình công ở nhiều cấp độ và có vai trò lãnh đạo của công đoàn rõ ràng hơn.

Việc không coi thủ tục là điều kiện bắt buộc để xác định đình công bất hợp pháp ở Việt Nam giúp bảo vệ quyền lợi NLĐ, tránh tình trạng đình công tự phát bị xử lý nghiêm ngặt, nhưng cũng đặt ra thách thức trong quản lý và kiểm soát đình công. Hậu quả pháp lý của đình công bất hợp pháp được quy định rõ ràng nhằm răn đe, tuy nhiên, việc thực thi còn gặp khó khăn do tính phức tạp của các cuộc đình công và sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện số lượng đình công theo năm và loại hình doanh nghiệp, bảng phân loại nguyên nhân tranh chấp lao động tập thể, giúp minh họa rõ nét xu hướng và đặc điểm đình công tại Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định pháp luật về phạm vi và đối tượng đình công: Cần mở rộng phạm vi đình công hợp pháp bao gồm cả tranh chấp lao động tập thể về quyền, đồng thời quy định rõ danh mục các ngành nghề, công việc thiết yếu không được đình công nhằm bảo vệ lợi ích công cộng. Chủ thể thực hiện: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, trong vòng 12 tháng.

2. Tăng cường vai trò và trách nhiệm của tổ chức công đoàn trong lãnh đạo đình công: Quy định rõ vai trò công đoàn trong tổ chức, lãnh đạo và giải quyết đình công để đảm bảo tính hợp pháp và hiệu quả của các cuộc đình công. Chủ thể thực hiện: Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phối hợp với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, trong vòng 6 tháng.

3. Xây dựng cơ chế giám sát và xử lý kịp thời đình công bất hợp pháp: Thiết lập hệ thống giám sát, cảnh báo sớm và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về đình công bất hợp pháp, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên. Chủ thể thực hiện: Ủy ban nhân dân các cấp phối hợp với cơ quan công an và thanh tra lao động, trong vòng 9 tháng.

4. Tuyên truyền, nâng cao nhận thức pháp luật cho NLĐ và NSDLĐ: Tổ chức các chương trình đào tạo, phổ biến pháp luật về đình công, quyền và nghĩa vụ của các bên nhằm giảm thiểu đình công bất hợp pháp do thiếu hiểu biết. Chủ thể thực hiện: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, các tổ chức công đoàn, trong vòng 12 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý nhà nước về lao động: Giúp hiểu rõ thực trạng và các quy định pháp luật về đình công bất hợp pháp, từ đó xây dựng chính sách phù hợp, nâng cao hiệu quả quản lý.

2. Công đoàn và tổ chức đại diện NLĐ: Nắm bắt các quy định pháp luật, vai trò lãnh đạo đình công, từ đó tổ chức và hướng dẫn NLĐ thực hiện quyền đình công đúng pháp luật.

3. Doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài: Hiểu rõ các quy định về đình công, phòng ngừa và xử lý các tình huống đình công bất hợp pháp, bảo vệ hoạt động sản xuất kinh doanh.

4. Học giả, nghiên cứu sinh ngành Luật Kinh tế và Quan hệ lao động: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để nghiên cứu sâu hơn về pháp luật lao động, đặc biệt là vấn đề đình công và tranh chấp lao động.

Câu hỏi thường gặp

1. Đình công bất hợp pháp là gì?
   Đình công bất hợp pháp là cuộc đình công không tuân thủ các quy định pháp luật về mục đích, đối tượng, thủ tục hoặc diễn ra tại doanh nghiệp không được phép đình công. Ví dụ, đình công không xuất phát từ tranh chấp lao động tập thể về lợi ích được coi là bất hợp pháp.

2. Ai có quyền tổ chức đình công hợp pháp?
   Theo pháp luật Việt Nam, NLĐ làm việc theo hợp đồng lao động có quyền tổ chức đình công hợp pháp, thường do tổ chức công đoàn hoặc tập thể lao động lãnh đạo và tổ chức theo quy trình pháp luật.

3. Hậu quả pháp lý của đình công bất hợp pháp là gì?
   Người lao động tham gia đình công bất hợp pháp có thể bị xử lý kỷ luật, mất thu nhập, bồi thường thiệt hại; tổ chức công đoàn có thể bị phạt tiền hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy mức độ vi phạm.

4. Phạm vi đình công được quy định như thế nào?
   Pháp luật Việt Nam chỉ thừa nhận đình công trong phạm vi doanh nghiệp hoặc bộ phận doanh nghiệp, không thừa nhận đình công ngành hoặc tổng đình công toàn quốc như một số quốc gia khác.

5. Thủ tục chuẩn bị đình công gồm những bước nào?
   Thủ tục gồm khởi xướng đình công, lấy ý kiến tập thể lao động bằng bỏ phiếu kín hoặc chữ ký, thông báo cho NSDLĐ và cơ quan nhà nước có thẩm quyền ít nhất 3 ngày trước ngày dự kiến đình công.

Kết luận

• Đình công bất hợp pháp là hiện tượng phổ biến tại Việt Nam, đặc biệt trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất và quan hệ lao động.
• Bộ luật Lao động 2012 đã thu hẹp phạm vi đình công hợp pháp chỉ còn tranh chấp lao động tập thể về lợi ích, phù hợp với thực tiễn và lý luận.
• Việc không coi thủ tục là điều kiện bắt buộc để xác định đình công bất hợp pháp giúp bảo vệ quyền lợi NLĐ nhưng cũng đặt ra thách thức trong quản lý.
• Cần hoàn thiện pháp luật, tăng cường vai trò công đoàn, xây dựng cơ chế giám sát và tuyên truyền nâng cao nhận thức để hạn chế đình công bất hợp pháp.
• Nghiên cứu này cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng cho các nhà quản lý, công đoàn, doanh nghiệp và học giả trong việc xây dựng và thực thi chính sách lao động hiệu quả.

Các cơ quan chức năng và tổ chức liên quan nên phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 12 tháng tới nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của NLĐ và NSDLĐ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MOT SO VAN DE LÝ LUẬN VE ĐÌNH CÔNG VA PHAP LUAT VE ĐÌNH CONG BAT HỢP PHAP 1. Khai niệm Xét về ban chất, quan hệ lao động là quan hệ mua ban sức lao động, ở đó NLĐ muốn bán sức lao động với giá cao trong một điều kiện thuận lợi, ngược lại, NSDLĐ muốn mua sức lao động với giá thấp trong một môi trường làm việc kém thuận lợi hơn, ít chi phí đầu tư. Chính vì vậy, quan hệ lao động vừa là quan hệ đối lập (sự đối lập có thể dẫn tới xung đột) nhưng đồng thời là quan hệ hợp tác (hợp tác hai bên cùng có lợi). Khi lợi ích không được dung hòa, sự đối lập ngày càng tăng cao, một trong các bên có xu hướng sử dụng những biện pháp có thé hợp pháp hoặc không hợp pháp dé đạt được mục dich của mình.

Đình công là một trong những biện pháp mà NLĐ sử dụng để gây áp lực với NSDLĐ với mong muốn đạt được những yêu cầu nhất định. Vì vậy, đình công có thé được nghiên cứu dưới nhiều góc độ khác nhau: Dưới góc độ kinh tế, đình công là biện pháp đấu tranh kinh tế được thực hiện bởi những NLD nhằm gây sức ép đối với NSDLĐ nhằm đạt được những yêu sách nhất định. Các yêu sách đó có thể liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của NLD trong quan hệ lao động, cũng có thể là các yêu sách liên quan đến vấn đề xã hội, kinh tế diễn ra trong đời sống ma NLD quan tâm. Khi NLD sử dụng đình công như một biện pháp gây sức ép đối với NSDLD thì việc ngưng trệ sản xuất, đảo lộn trật tự quản lý doanh nghiệp, làm giảm năng suất, ảnh hưởng uy tín doanh nghiệp diễn ra là điều dễ hiểu.

Chính vì lý do đó mà có nhiều ý kiến cho răng đình công có thể ví như mặt trái của nền kinh tế thị trường. Dưới góc độ xã hội, đình công có thể được xem xét là hiện tượng có khả năng gây mât ôn định đôi với trật tự xã hội. Với các cuộc đình 8 công diễn ra ở quy mô nhỏ, hành vi ngừng việc diễn ra một cách hòa bình, mức độ ảnh hưởng đến trật tự xã hội sẽ không lớn. Nhưng với các cuộc đình công diễn ra ở phạm vi rộng, thu hút sự tham gia đông đảo của hàng nghìn NLD, kèm theo hành vi ngừng việc là những hành động quá khích như la hét phản đối, đập phá máy móc hay xô xát với người NSDLD thường gây những bất ôn xã hội.

Trong nền kinh tế thị trường, sức lao động được coi là một dạng hang hóa đặc biệt, các bên được tự do thỏa thuận quyền và nghĩa vụ. Quan hệ lao động vừa mang tính hợp tác, vừa mang tính đối lập. Hợp tác tạo ra những lợi ích chung thỏa mãn nhu cầu của cả hai bên khi tham gia quan hệ lao động. Đối lập do quyền của bên này là nghĩa vụ của bên kia, và ngược lại, nên giữa hai bên luôn tiềm an những mâu thuẫn cục bộ về lợi ích.

Chính những mâu thuẫn này là tiền đề dé những NLD liên kết lại tìm một phương thức chống đối, gay sức ép đối với NSDLD. Dinh công là một trong những phương thức đó. Như vậy có thể thấy, đình công là một hiện tượng xã hội khách quan, tất yêu trong nền kinh tế thị trường. Đình công chỉ phụ thuộc vào các điều kiện kinh tế - xã hội mà nó tồn tại chứ hoàn toàn không phụ thuộc vào việc nhà nước hay pháp luật một quốc gia có thừa nhận hay không.

Trong cuộc đình công luôn chứa cả yếu tố tích cực (đình công ở một góc độ nào đó cũng góp phan bảo vệ những giá trị tiến bộ xã hội như quyền dân chủ trong lĩnh vực lao động, quyền tự do định đoạt và một số quyền khác) và cả yếu tố tiêu cực (ảnh hưởng tới trật tự xã hội, môi trường doanh nghiệp). Vấn đề đặt ra đối với mỗi nhà nước trong quản lý đình công là tìm những giải pháp làm giảm đi yếu tố tiêu cực của cuộc đình công. Dưới góc độ pháp lý, đình công là quyền của NLĐ được pháp luật mỗi quốc gia thừa nhận trong một phạm vi nhất định. Quyền đình công được hiểu là quyền ngừng việc tạm thời của những NLD nhằm buộc NSDLD phải thỏa mãn những yêu sách nhất định.

Theo quy định một sô quôc gia quyên đình công là một trong những quyên cơ bản của 9 NLD. Tổ chức Lao động quốc tế ILO đưa ra định nghĩa về đình công như sau: “Đình công là một sự ngừng việc tạm thời có dự tính hoặc sự bỏ việc của một nhóm công nhân trong một doanh nghiệp hoặc một vài doanh nghiệp để biểu thị một mối quan tâm hoặc gây áp lực bắt doanh nghiệp thực hiện các đòi hỏi vỀ tiễn lương, giờ làm việc và điều kiện lao động. Các vụ đình công được đặc trưng bởi mức độ khác nhau về hình thức và cách tổ chức, về mức độ tham gia và khởi xướng của công đoàn hoặc các nhóm công nhân. Chúng cũng khác nhau về thời gian và ý nghĩa từ những cuộc biểu tình ngắn nhằm mục đích thương lượng cho tới đấu tranh lao động và chính trị lâu dài.

Những người tham gia đình công van cho rằng họ là những NLP của doanh nghiệp với quyên được trở lại làm việc khi vụ tranh chấp được giải quyết”. Quan niệm về đình công của ILO tương đối toàn diện, bao quát, có tính tham chiếu cho pháp luật các quốc gia khi xây dựng một khái niệm về đình công phù hợp với thực tế đất nước mình. Ở một số nước phát triển, đình công được xem như một quyền đương nhiên cua NLD, là một hiện tượng xuất hiện khách quan va hoàn toàn bình thường của xã hội nên không quy định cụ thé trong luật mà chỉ do án lệ xác định như Đức, Anh, Australia. Song ở hầu hết các nước khác đều ghi nhận quyền đình công trong các văn bản pháp luật về lao động, chăng hạn Hoa Kỳ quy định trong Luật quan hệ quản lý lao động; Malaysia, Thái Lan quy định trong Luật quan hệ lao động; Nga, Na Uy, Philippines quy định trong BLLD.

Theo đó, nếu như Hoa Kỳ coi: “Dinh công bao gom bat kỳ cuộc đình công hay ngừng việc tập thể có dự tính của NLD (bao gom cả ngừng việc bởi lý do thoả ước lao động tập thể hết hạn) và bất kỳ sự lăn công tập thể hay gián đoạn hoạt động có dự tính cua NLD”; thì Nga lại quan niệm: “Đình công là việc tập thể lao động tự nguyện từ chối tạm thời đối với việc thực hiện trách nhiệm lao động cua mình (một phân hoặc toàn bộ) ? David Macdonal and Caroline Vardenabeele (1997), Glossary of Industria relations and related term, ILO, Bangkok, Thailand. 10 nhằm mục đích giải quyết tranh chấp lao động tập thé”. Định nghĩa này khá giống định nghĩa về đình công trong BLLĐ của Philippines, coi “Dinh công là bat cứ sự ngừng việc tạm thời nào có sự phối hợp của NLĐ do hậu quả của tranh chấp lao động”. Mặc dù thừa nhận quyền đình công của NLĐ ở những góc độ khác nhau, song hầu hết định nghĩa về đình công trong pháp luật của các nước đều ghi nhận một số dấu hiệu cơ bản của đình công như đình công là sự ngừng việc tạm thời, tự nguyện của tập thể lao động một cách có dự tính và phối hợp nham mục đích giải quyết các van dé thuộc quan hệ lao động.

Pháp luật Việt Nam ghi nhận đình công là quyền của người lao động. Tuy nhiên, quyền đình công này chỉ giới hạn trong khuôn khổ mà pháp luật cho phép và phải tuân theo những trình tự, thủ tục nhất định do pháp luật quy định. BLLD quy định: “Dinh công là sự ngừng việc tam thoi, tu nguyện và có tổ chức của tập thể lao động nhằm dat được yêu cau trong quá trình giải quyết tranh chấp lao động”. Khái niệm này đã chỉ ra được các dau hiệu đặc trưng cơ bản của cuộc đình công: là sự ngừng việc tạm thời, tự nguyện, có tô chức và mục đích của cuộc đình công là đạt được yêu cầu của NLĐ.

Tuy nhiên, trong thực tế, đình công không chỉ xảy ra khi có tranh chấp lao động, mà tính chất, mức độ đa dạng, phức tạp phụ thuộc vào nguyện vọng của NLD. Khái niệm đình công được quy định trong pháp luật Việt Nam chỉ đề cập đến vấn đề đình công trong quá trình giải quyết tranh chấp lao động, vô hình chung làm hẹp phạm vi của vấn đề. Với khái niệm này, tính chất, mức độ và nội dung của các cuộc đình công vẫn chưa được bao quát hết vì trên thực tế có những cuộc đình công không nhằm giải quyết tranh chấp lao động (VD: cuộc đình công phản đối Điều 60 ù Trung tâm Hỗ trợ phát triển quan hệ lao động, Bộ Lao động thương binh và xã hội (2012), 700 thuật ngữ thông dụng nhất về quan hệ lao động được quốc tế sử đụng, NXB Lao động- Xã hội, tr. Vụ pháp chế, Bộ Lao động thương binh và xã hội (2010), Tai liéu tham khảo Pháp luật lao động nước ngoài, , NXB Lao động — Xã hội, tr.

” BLLĐ 2012: Khoản 1, Điều 209. lại Luật BHXH của công nhân Công ty Trách nhiệm hữu hạn (TNHH) PouYuen Việt Nam. Trong 02 ngày 26-27/3/2015, gần 90.000 công nhân Công ty TNHH PouYuen Việt Nam (quận Bình Tân, thành phố Hồ Chí Minh) đã đình công phản đối các quy định tại Điều 60, Luật Bảo hiểm xã hội 2014 về việc không cho người tham gia Bảo hiểm xã hội (BHXH) được hưởng BHXH một lần như trước. Luật này vừa được Quốc hội thông qua ngày 20 tháng 11 năm 2014 và vẫn chưa có hiệu lực)”.

Quan niệm đình công trong pháp luật Việt Nam nghiêng về khái niệm đình công bất hợp pháp hơn là khái niệm một cuộc đình công nói chung. Vì vậy, đình công có thé được hiểu là: Sự ngừng việc tạm thời, tự nguyện và có tô chức của tập thể lao động nhằm dat được yêu cau của những người tham gia đình công. Các dấu hiệu cơ bản của đình công Đề nhận biết một cuộc đình công, ta có thể dựa trên những dau hiệu co bản sau day: Thứ nhất, đình công là sự phản ứng của NLD đối với NSDLĐ thông qua hành vi ngừng việc tam thời. Trong điều kiện làm việc bình thường, NLD có nghĩa vụ tuân thủ hop đồng lao động đã ký kết về thời gian làm việc, thời gian nghỉ ngơi.

Mọi sự nghỉ việc không được sự đồng ý của NSDLD được coi là trái quy định va NLD có thé phải chịu những hình thức kỷ luật tương ứng.