Luận văn đẩy mạnh xuất khẩu dịch vụ của Tập đoàn Viễn thông Quân đội giai đoạn 2007 - 2012

Xuất khẩu dịch vụ là một hoạt động kinh tế đối ngoại quan trọng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và hội nhập… 109 trang · Truong Dai Hoc Kinh Te Quoc Dan · 2012.

• Tác giả: Nguyen Thi Hanh
• Người hướng dẫn: GS. TS. Do Due Binh
• Trường học: Truong Dai Hoc Kinh Te Quoc Dan
• Chuyên ngành: Kinh Te Doi Ngoai
• Đề tài: Day Manh Xuat Khau Dịch Vụ Của Tập Đoàn Viễn Thông Quân Đội
• Loại tài liệu: luan van thac sy
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Ha Noi

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ XUẤT KHẨU VÀ ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU DỊCH VỤ CỦA MỘT DOANH NGHIỆP
• 1.1. Khai niệm và các phương thức xuất khẩu dịch vụ
• 1.1.1. Khai niệm xuất khẩu dịch vụ
• 1.1.2. Các phương thức xuất khẩu dịch vụ
• 1.2. Đặc điểm và xu hướng phát triển của xuất khẩu dịch vụ trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế
• 1.2.1. Đặc điểm của xuất khẩu dịch vụ
• 1.2.2. Xu hướng phát triển xuất khẩu dịch vụ trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế
• 1.3. Những nhân tố ảnh hưởng đến xuất khẩu và đẩy mạnh xuất khẩu của doanh nghiệp viễn thông
• 1.3.1. Nhân tố quốc tế
• 1.3.2. Nhân tố trong nước
• 1.4. Các chỉ tiêu phát triển xuất khẩu
• 1.4.1. Chỉ tiêu tăng kim ngạch xuất khẩu (QXK)
• 1.4.2. Chỉ tiêu tốc độ tăng kim ngạch xuất khẩu (%)
• 1.4.3. Chỉ tiêu mở rộng thị trường xuất khẩu (H)
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU CỦA TẬP ĐOÀN VIỄN THÔNG QUÂN ĐỘI GIAI ĐOẠN 2007 - 2012
• 2.1. Đặc điểm của Tập đoàn Viễn thông Quân đội
• 2.1.1. Chức năng và nhiệm vụ của Tập đoàn Viễn thông Quân đội
• 2.1.2. Đặc điểm của nguồn lực cho xuất khẩu dịch vụ của Tập đoàn Viễn thông Quân đội
• 2.2. Thực trạng xuất khẩu của Tập đoàn Viễn thông Quân đội giai đoạn 2007 - 2012
• 2.2.1. Đặc điểm và tình hình xuất khẩu dịch vụ của Việt Nam giai đoạn 2007 - 2012
• 2.2.2. Đặc điểm các dịch vụ xuất khẩu của Tập đoàn Viễn thông Quân đội
• 2.2.3. Phân tích các chỉ tiêu xuất khẩu của Tập đoàn Viễn thông Quân đội
• 2.2.4. Tình hình mở rộng các thị trường xuất khẩu giai đoạn 2007 - 2012
• 2.3. Thực trạng các chính sách Tập đoàn Viễn thông Quân đội sử dụng để đẩy mạnh xuất khẩu
• 2.4. Phân tích điểm mạnh, điểm yếu trong hoạt động xuất khẩu của Tập đoàn Viễn thông Quân đội
• 2.4.1. Điểm mạnh
• 2.4.2. Điểm yếu
• 2.5. Các nguyên nhân gây nên điểm yếu trong hoạt động xuất khẩu của Tập đoàn Viễn thông Quân đội
• 2.5.1. Nguyên nhân khách quan
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG CHIẾN LƯỢC VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM ĐẨY MẠNH HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU CỦA TẬP ĐOÀN VIỄN THÔNG QUÂN ĐỘI ĐẾN NĂM 2020
• 3.1. Bối cảnh quốc tế và trong nước ảnh hưởng đến việc đẩy mạnh xuất khẩu của Tập đoàn Viễn thông Quân đội
• 3.1.1. Bối cảnh quốc tế
• 3.1.2. Bối cảnh trong nước
• 3.2. Định hướng chiến lược xuất khẩu của Tập đoàn Viễn thông Quân đội đến năm 2020
• 3.3. Giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu của Tập đoàn Viễn thông Quân đội đến năm 2020
• 3.3.1. Đa dạng hóa dịch vụ xuất khẩu và thị trường xuất khẩu
• 3.3.2. Nâng cao chất lượng các dịch vụ xuất khẩu
• 3.3.3. Nâng cao hiệu quả công tác quản lý của Tập đoàn
• 3.3.4. Đẩy mạnh hoạt động xúc tiến tìm kiếm thị trường mới, khách hàng mới
• 3.3.5. Xây dựng cơ chế lương và các tiêu chuẩn phúc lợi theo hiệu suất, hiệu quả
• 3.3.6. Thực hiện tốt quản trị rủi ro
• 3.3.7. Kiến nghị đối với các cơ quan hữu quan
• 3.3.7.1. Kiến nghị đối với Bộ Kế hoạch và Đầu tư
• 3.3.7.2. Kiến nghị đối với Bộ Thông tin và Truyền thông
• 3.3.7.3. Kiến nghị đối với Bộ Quốc phòng
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Xuất Khẩu Dịch Vụ Viễn Thông Của Viettel

Xuất khẩu dịch vụ là một hoạt động kinh tế đối ngoại quan trọng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và hội nhập quốc tế. Trong bối cảnh thị trường viễn thông trong nước bão hòa, Viettel đã sớm xác định xuất khẩu dịch vụ viễn thông là hướng đi chiến lược để nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng cường lợi nhuận. Tuy nhiên, hoạt động này đang đối mặt với nhiều thách thức. Theo tài liệu gốc, Viettel cần đánh giá thực trạng hoạt động xuất khẩu để xác định điểm mạnh, điểm yếu và tìm ra giải pháp tăng cường cạnh tranh. Việc này đòi hỏi sự phân tích kỹ lưỡng về thị trường, đối thủ cạnh tranh và năng lực nội tại của tập đoàn.

1.1. Khái Niệm Xuất Khẩu Dịch Vụ Viễn Thông Của Viettel

Xuất khẩu dịch vụ viễn thông được hiểu là việc Viettel cung cấp các dịch vụ viễn thông cho đối tượng không cư trú tại Việt Nam, nhằm mục đích thương mại. Các dịch vụ này có thể bao gồm thoại, dữ liệu, internet, và các dịch vụ giá trị gia tăng khác. Theo Hiệp định GATS, có 4 phương thức cung cấp dịch vụ: cung cấp qua biên giới, tiêu dùng ở nước ngoài, hiện diện pháp nhân và hiện diện thể nhân. Viettel cần lựa chọn phương thức phù hợp với từng thị trường và dịch vụ cụ thể.

1.2. Vai Trò Của Xuất Khẩu Dịch Vụ Đối Với Viettel Global

Xuất khẩu dịch vụ đóng vai trò then chốt trong chiến lược phát triển của Viettel Global, giúp mở rộng thị trường, tăng doanh thu và lợi nhuận, đồng thời nâng cao vị thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Hoạt động này còn góp phần thúc đẩy chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực quản lý và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Theo tài liệu, Viettel cần tận dụng cơ hội từ hội nhập kinh tế quốc tế để đẩy mạnh xuất khẩu dịch vụ.

II. Thách Thức Khi Viettel Xuất Khẩu Dịch Vụ Viễn Thông Hiện Nay

Hoạt động xuất khẩu dịch vụ viễn thông của Viettel đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm rào cản pháp lý, cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ quốc tế, sự khác biệt về văn hóa và ngôn ngữ, cũng như hạn chế về nguồn lực và kinh nghiệm. Theo tài liệu gốc, Viettel cần phải vượt qua những khó khăn này để tồn tại và phát triển trên thị trường quốc tế. Điều này đòi hỏi sự đổi mới sáng tạo, linh hoạt trong chiến lược và sự hợp tác chặt chẽ với các đối tác.

2.1. Rào Cản Pháp Lý Và Chính Sách Tại Thị Trường Nước Ngoài

Mỗi quốc gia có hệ thống pháp luật và chính sách riêng về viễn thông, gây khó khăn cho Viettel trong việc xin giấy phép, tuân thủ quy định và bảo vệ quyền lợi. Các quy định về an ninh mạng, bảo mật thông tin và quản lý tần số cũng là những thách thức lớn. Viettel cần nghiên cứu kỹ lưỡng pháp luật và chính sách của từng thị trường để có chiến lược phù hợp.

2.2. Cạnh Tranh Từ Các Tập Đoàn Viễn Thông Quốc Tế Lớn

Thị trường viễn thông quốc tế có sự tham gia của nhiều tập đoàn lớn với tiềm lực tài chính mạnh mẽ, kinh nghiệm dày dặn và công nghệ tiên tiến. Viettel phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt về giá cả, chất lượng dịch vụ và phạm vi phủ sóng. Để cạnh tranh hiệu quả, Viettel cần xây dựng lợi thế cạnh tranh riêng biệt, tập trung vào phân khúc thị trường ngách và cung cấp các dịch vụ sáng tạo.

2.3. Khác Biệt Văn Hóa Và Ngôn Ngữ Tại Các Thị Trường

Sự khác biệt về văn hóa và ngôn ngữ có thể gây khó khăn trong việc tiếp cận khách hàng, xây dựng thương hiệu và cung cấp dịch vụ phù hợp. Viettel cần đầu tư vào nghiên cứu thị trường, đào tạo nhân viên bản địa và điều chỉnh sản phẩm, dịch vụ để đáp ứng nhu cầu của từng thị trường.

III. Giải Pháp Đẩy Mạnh Xuất Khẩu Dịch Vụ Viễn Thông Của Viettel

Để đẩy mạnh xuất khẩu dịch vụ viễn thông, Viettel cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, bao gồm đa dạng hóa dịch vụ và thị trường, nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường năng lực quản lý và đẩy mạnh xúc tiến thương mại. Theo tài liệu gốc, Viettel cần xây dựng cơ chế lương thưởng dựa trên hiệu suất, quản trị rủi ro hiệu quả và hợp tác chặt chẽ với các cơ quan hữu quan. Điều này đòi hỏi sự quyết tâm cao, sự phối hợp nhịp nhàng và sự đầu tư bài bản.

3.1. Đa Dạng Hóa Dịch Vụ Và Thị Trường Xuất Khẩu

Viettel cần mở rộng danh mục dịch vụ xuất khẩu, không chỉ tập trung vào các dịch vụ truyền thống như thoại và dữ liệu, mà còn phát triển các dịch vụ mới như xuất khẩu dịch vụ 5G, xuất khẩu dịch vụ đám mây, xuất khẩu dịch vụ IoT, xuất khẩu dịch vụ AI và các giải pháp số cho doanh nghiệp và chính phủ. Đồng thời, Viettel cần mở rộng thị trường xuất khẩu sang các khu vực tiềm năng như Châu Phi, Mỹ Latinh và Đông Nam Á.

3.2. Nâng Cao Chất Lượng Dịch Vụ Và Trải Nghiệm Khách Hàng

Chất lượng dịch vụ là yếu tố then chốt để cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Viettel cần đầu tư vào nâng cấp hạ tầng mạng lưới, cải thiện tốc độ và độ ổn định của dịch vụ, đồng thời nâng cao chất lượng chăm sóc khách hàng. Viettel cần lắng nghe phản hồi của khách hàng và liên tục cải tiến dịch vụ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao.

3.3. Tăng Cường Năng Lực Quản Lý Và Điều Hành

Viettel cần xây dựng hệ thống quản lý hiệu quả, minh bạch và linh hoạt, đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế. Viettel cần tăng cường đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, có kiến thức chuyên môn sâu rộng, kỹ năng quản lý tốt và khả năng làm việc trong môi trường đa văn hóa. Viettel cũng cần áp dụng các công nghệ quản lý tiên tiến để nâng cao hiệu quả hoạt động.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kinh Nghiệm Xuất Khẩu Dịch Vụ Của Viettel Global

Viettel Global đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm quý báu trong quá trình xuất khẩu dịch vụ viễn thông sang các thị trường khác nhau. Những kinh nghiệm này bao gồm việc lựa chọn thị trường phù hợp, xây dựng mối quan hệ đối tác, điều chỉnh sản phẩm và dịch vụ, và quản lý rủi ro. Theo tài liệu gốc, Viettel cần học hỏi và áp dụng những kinh nghiệm này để nâng cao hiệu quả hoạt động xuất khẩu.

4.1. Bài Học Từ Thị Trường Lào Và Campuchia

Viettel đã thành công trong việc xây dựng thị phần lớn tại Lào và Campuchia nhờ chiến lược đầu tư mạnh mẽ, cung cấp dịch vụ giá rẻ và phù hợp với nhu cầu của người dân địa phương. Viettel cũng đã xây dựng được mối quan hệ tốt với chính phủ và các đối tác địa phương. Tuy nhiên, Viettel cũng gặp phải những thách thức như cạnh tranh từ các đối thủ lớn và sự thay đổi của chính sách.

4.2. Kinh Nghiệm Triển Khai Dịch Vụ Tại Châu Phi Và Mỹ Latinh

Viettel đã mở rộng hoạt động sang Châu Phi và Mỹ Latinh, những thị trường có tiềm năng tăng trưởng lớn nhưng cũng đầy rủi ro. Viettel đã phải đối mặt với những thách thức như hạ tầng yếu kém, sự bất ổn chính trị và sự khác biệt về văn hóa. Tuy nhiên, Viettel đã vượt qua những khó khăn này và đạt được những thành công nhất định nhờ chiến lược linh hoạt và sự kiên trì.

4.3. Tối Ưu Hóa Quy Trình Và Chia Sẻ Kinh Nghiệm Nội Bộ

Viettel cần xây dựng quy trình chuẩn hóa cho hoạt động xuất khẩu, từ nghiên cứu thị trường đến triển khai dịch vụ và quản lý rủi ro. Viettel cần khuyến khích chia sẻ kinh nghiệm giữa các đơn vị và thị trường khác nhau để học hỏi và cải tiến. Viettel cũng cần xây dựng cơ sở dữ liệu về thị trường, đối thủ cạnh tranh và khách hàng để hỗ trợ việc ra quyết định.

V. Tương Lai Của Xuất Khẩu Dịch Vụ Viễn Thông Viettel Đến 2030

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, xuất khẩu dịch vụ viễn thông của Viettel có nhiều cơ hội để phát triển vượt bậc. Viettel cần nắm bắt xu hướng, đầu tư vào các công nghệ mới và xây dựng hệ sinh thái dịch vụ số hoàn chỉnh để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế. Theo tài liệu gốc, Viettel cần có tầm nhìn chiến lược, sự đổi mới sáng tạo và sự hợp tác chặt chẽ để đạt được mục tiêu.

5.1. Xu Hướng Phát Triển Của Thị Trường Viễn Thông Toàn Cầu

Thị trường viễn thông toàn cầu đang chứng kiến sự chuyển đổi mạnh mẽ sang các dịch vụ số, như xuất khẩu dịch vụ 5G, xuất khẩu dịch vụ đám mây, xuất khẩu dịch vụ IoT, xuất khẩu dịch vụ AI và các giải pháp số cho doanh nghiệp và chính phủ. Các dịch vụ này có tiềm năng tăng trưởng lớn và mang lại giá trị gia tăng cao. Viettel cần tập trung vào phát triển các dịch vụ này để cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

5.2. Cơ Hội Và Thách Thức Từ Chuyển Đổi Số

Chuyển đổi số mang lại nhiều cơ hội cho Viettel để phát triển các dịch vụ mới, nâng cao hiệu quả hoạt động và tiếp cận khách hàng. Tuy nhiên, chuyển đổi số cũng đặt ra nhiều thách thức, như yêu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao, đầu tư vào công nghệ mới và bảo mật thông tin. Viettel cần có chiến lược chuyển đổi số rõ ràng và thực hiện một cách bài bản.

5.3. Định Hướng Phát Triển Bền Vững Và Trách Nhiệm Xã Hội

Viettel cần phát triển hoạt động xuất khẩu một cách bền vững, đảm bảo lợi ích kinh tế, xã hội và môi trường. Viettel cần thực hiện trách nhiệm xã hội, đóng góp vào sự phát triển của cộng đồng địa phương và bảo vệ môi trường. Viettel cần xây dựng thương hiệu uy tín và được tin cậy trên thị trường quốc tế.

VI. Kết Luận Xuất Khẩu Dịch Vụ Viễn Thông Động Lực Tăng Trưởng

Xuất khẩu dịch vụ viễn thông là động lực tăng trưởng quan trọng của Viettel trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Để đạt được thành công, Viettel cần có chiến lược rõ ràng, sự đổi mới sáng tạo, sự hợp tác chặt chẽ và sự kiên trì. Theo tài liệu gốc, Viettel cần tận dụng cơ hội từ hội nhập kinh tế quốc tế, chuyển đổi số và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 để phát triển hoạt động xuất khẩu một cách bền vững và hiệu quả.

6.1. Tóm Tắt Các Giải Pháp Chính Để Đẩy Mạnh Xuất Khẩu

Các giải pháp chính để đẩy mạnh xuất khẩu bao gồm đa dạng hóa dịch vụ và thị trường, nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường năng lực quản lý, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, xây dựng mối quan hệ đối tác và thực hiện trách nhiệm xã hội.

6.2. Khuyến Nghị Đối Với Chính Sách Hỗ Trợ Xuất Khẩu

Chính phủ cần có chính sách hỗ trợ xuất khẩu rõ ràng và hiệu quả, bao gồm giảm thuế, đơn giản hóa thủ tục hành chính, hỗ trợ xúc tiến thương mại và đào tạo nguồn nhân lực. Chính phủ cũng cần tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh và bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp.

6.3. Tầm Nhìn Và Cam Kết Của Viettel Về Xuất Khẩu Dịch Vụ

Viettel cam kết tiếp tục đầu tư vào hoạt động xuất khẩu, xây dựng thương hiệu uy tín và đóng góp vào sự phát triển kinh tế của đất nước. Viettel có tầm nhìn trở thành tập đoàn viễn thông hàng đầu khu vực và thế giới, mang lại giá trị cho khách hàng, cổ đông và cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong xu thế hội nhập kinh tế toàn cầu, xuất khẩu dịch vụ đã khẳng định vai trò là động lực tăng trưởng mới với tốc độ tăng trưởng bình quân đạt khoảng 9% mỗi năm trong giai đoạn 2000 - 2010. Kim ngạch xuất khẩu dịch vụ toàn cầu đã tăng từ 1.187 tỷ USD vào năm 1995 lên mức 3.695 tỷ USD vào năm 2010, chiếm tỷ trọng khoảng 23% trong tổng cơ cấu thương mại thế giới. Tại Việt Nam, trong khi hoạt động xuất khẩu hàng hóa liên tục ghi nhận những bước tiến vượt bậc thì xuất khẩu dịch vụ, đặc biệt là các ngành có hàm lượng tri thức và công nghệ cao như viễn thông, vẫn còn đối mặt với nhiều rào cản và khoảng trống lý luận lẫn thực tiễn.

Vấn đề nghiên cứu then chốt xuất phát từ bối cảnh thị trường viễn thông nội địa bước vào giai đoạn bão hòa mạnh mẽ. Tập đoàn Viễn thông Quân đội (Viettel) sau khi đạt mốc khoảng 44% thị phần di động trong nước đã đứng trước yêu cầu cấp thiết phải tìm kiếm không gian tăng trưởng mới. Việc mở rộng kinh doanh quốc tế không chỉ nhằm gia tăng doanh thu và tối ưu hóa lợi nhuận mà còn là con đường tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế cho doanh nghiệp công nghệ Việt Nam.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm rõ thực trạng hoạt động xuất khẩu dịch vụ viễn thông của Viettel giai đoạn 2007 - 2012, chỉ ra những thành tựu đạt được, các hạn chế còn tồn đọng cùng nguyên nhân cốt lõi. Từ đó, luận văn xây dựng hệ thống giải pháp mang tính chiến lược và các kiến nghị chính sách nhằm đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu dịch vụ của tập đoàn đến năm 2020.

Phạm vi nghiên cứu được xác định cụ thể tại Tập đoàn Viễn thông Quân đội và các thị trường trọng điểm nước ngoài như Lào, Campuchia, Haiti, Mozambique, đồng thời bao hàm kế hoạch chuẩn bị thâm nhập thị trường Peru. Ý nghĩa của công trình thể hiện ở việc xây dựng hệ thống chỉ tiêu lượng hóa thực tiễn (tăng trưởng kim ngạch, chỉ số mở rộng thị trường, tốc độ phát triển thuê bao) giúp doanh nghiệp viễn thông định hình chiến lược toàn cầu hóa hiệu quả.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý thuyết thương mại dịch vụ quốc tế theo chuẩn mực của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và Hiệp định Chung về Thương mại Dịch vụ (GATS). Khung lý thuyết xác lập 4 phương thức cung cấp dịch vụ cơ bản:

• Phương thức 1: Cung cấp dịch vụ qua biên giới (Cross-Border Supply), tiêu biểu như dịch vụ thoại quốc tế VoIP và kết nối truyền dẫn quốc tế.
• Phương thức 2: Tiêu dùng ở nước ngoài (Consumption Abroad), phát sinh khi khách quốc tế sử dụng dịch vụ chuyển vùng nội địa.
• Phương thức 3: Hiện diện thương mại (Commercial Presence), hình thức đầu tư trực tiếp thành lập công ty con, liên doanh tại thị trường sở tại.
• Phương thức 4: Hiện diện thể nhân (Presence of Natural Persons), điều động chuyên gia và kỹ sư sang trực tiếp vận hành hệ thống.

Bên cạnh đó, mô hình nghiên cứu kết hợp lý thuyết lợi thế cạnh tranh quốc gia và khung phân tích các nhân tố ảnh hưởng đa chiều: nhóm nhân tố quốc tế (khung pháp lý sở tại, rủi ro địa chính trị, văn hóa tiêu dùng và mức độ cạnh tranh thị trường) cùng nhóm nhân tố nội địa (tiềm lực tài chính, năng lực hạ tầng công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực và sự hỗ trợ chính sách vĩ mô từ Nhà nước).

Các khái niệm chuyên ngành được chuẩn hóa bao gồm: Doanh thu bình quân trên một thuê bao (ARPU), Mô hình Xây dựng - Vận hành - Chuyển giao (BOT) trong việc chuyển giao quy trình công nghệ nội bộ, và Hệ thống đo lường hiệu suất công việc (KPI). Để đo lường mức độ phát triển xuất khẩu, nghiên cứu ứng dụng hệ thống 3 chỉ tiêu định lượng: chỉ tiêu gia tăng kim ngach xuất khẩu tuyệt đối, chỉ tiêu tốc độ tăng trưởng kim ngạch tương đối và chỉ số mở rộng thị trường mới.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để phân tích các quy luật phát triển kinh tế đối ngoại trong mối quan hệ hữu cơ với môi trường viễn thông quốc tế.

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập toàn diện từ các báo cáo thường niên, báo cáo tài chính giai đoạn 2007 - 2011 của Tổng công ty Cổ phần Đầu tư Quốc tế Viettel (Viettel Global), dữ liệu vận hành từ các công ty thành viên tại Lào, Campuchia, Haiti, Mozambique, kết hợp các ấn phẩm thống kê của Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Bộ Thông tin & Truyền thông.

Về phương pháp phân tích, tác giả kết hợp chặt chẽ giữa thống kê mô tả, phân tích định lượng chuỗi thời gian, so sánh đối chiếu đa chỉ tiêu giữa các thị trường đầu tư và phương pháp tổng hợp - khái quát hóa logic. Quy mô nghiên cứu bao phủ toàn bộ dữ liệu quản trị của 1.276 nhân sự xuất khẩu và nguồn vốn đầu tư lũy kế hơn 6.000 tỷ đồng. Việc lựa chọn phương pháp phân tích này giúp đảm bảo độ tin cậy cao, bóc tách chính xác mối quan hệ giữa chiến lược đầu tư hạ tầng mạng lưới với tốc độ thâm nhập thị trường của doanh nghiệp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng vượt bậc về quy mô vốn và mạng lưới thị trường quốc tế: Vốn điều lệ của Viettel Global đã tăng trưởng vượt bậc hơn 6,2 lần, từ mức 960 tỷ đồng năm 2009 lên 6.000 tỷ đồng vào cuối năm 2011 (và đạt quy mô vốn quản lý hơn 6.219 tỷ đồng). Trong vòng 5 năm (2007 - 2012), Viettel đã tăng gấp đôi số lượng thị trường khai thác chính thức, bao gồm Lào (Star Telecom - Unitel với vốn góp 49% tương đương 29,12 triệu USD), Campuchia (Metfone với tổng vốn đầu tư 151 triệu USD do Viettel sở hữu 100%), Haiti (Natcom với tổng vốn 99,9 triệu USD, Viettel nắm 60% tương đương 59 triệu USD) và Mozambique (Movitel với quy mô 493,7 triệu USD, Viettel nắm 70% tương đương 345,7 triệu USD), đồng thời hoàn thiện khảo sát để gia nhập thị trường Peru.

2. Nâng cấp chất lượng nguồn nhân lực phục vụ toàn cầu hóa: Tính đến hết năm 2011, tổng quân số trực tiếp tham gia hoạt động xuất khẩu đạt 1.276 người, trong đó trình độ đại học và trên đại học chiếm tỷ lệ áp đảo 80,12%. Cơ cấu lực lượng lao động được tối ưu hóa với 51,74% thuộc khối kỹ thuật công nghệ và 35,73% thuộc khối kinh tế - thương mại. Mô hình phối hợp nhân sự được duy trì theo tỷ lệ khoảng 1 nhân sự Việt Nam kèm 4 đến 8 nhân viên bản địa (tiêu biểu tại Campuchia có 463 cán bộ Việt Nam kết hợp cùng 2.688 lao động địa phương; tại Haiti có 98 chuyên viên Việt Nam quản lý 788 nhân sự sở tại).

3. Đột phá về công nghệ và hạ tầng dịch vụ: Viettel đã thực hiện chuyển đổi hạ tầng truyền dẫn thoại quốc tế từ giao tiếp ghép kênh TDM truyền thống sang giao thức mạng SIP hiện đại, đồng thời nâng cấp băng thông kết nối từ luồng E1 sang hạ tầng Ethernet dung lượng cao. Chiến lược triển khai song song mạng 2G và 3G phủ kín diện rộng đã giúp các thương hiệu của tập đoàn nhanh chóng vươn lên chiếm lĩnh thị phần di động hàng đầu tại Lào và Campuchia.

Thảo luận kết quả

Thành công vượt trội của Viettel bắt nguồn từ tư duy chiến lược khác biệt: "hạ tầng mạng lưới đi trước, hoạt động kinh doanh đi sau". Tập đoàn không tập trung thu lợi nhuận ngắn hạn tại các đô thị lớn mà chủ động xây dựng mạng lưới trạm phát sóng rộng khắp tới các vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa, đưa dịch vụ di động trở thành phương tiện phổ cập với chi phí tối ưu cho người dân có mức thu nhập và ARPU thấp.

Dữ liệu phân tích trong luận văn được mô hình hóa rõ nét qua các bảng biểu chi tiết về cơ cấu phân bổ nguồn vốn đầu tư theo từng quốc gia và các biểu đồ phân bố lao động kỹ thuật. Các biểu đồ so sánh thị phần di động và cố định tại thị trường Lào và Campuchia cho thấy đường cong tăng trưởng thị phần của Viettel luôn dốc đứng và vượt qua các nhà mạng lâu năm chỉ sau 2 đến 3 năm vận hành thương mại.

Tuy nhiên, nghiên cứu cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế cố hữu: nguồn lực tài chính tự có bắt đầu chịu áp lực lớn khi mở rộng đồng thời nhiều thị trường quy mô lớn; đội ngũ nhân sự giàu kinh nghiệm quản trị quốc tế còn mỏng; rào cản ngôn ngữ và sự khác biệt văn hóa quản trị tại các nước sở tại đôi khi làm chậm tiến độ triển khai dự án.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đa dạng hóa danh mục dịch vụ và tiếp tục mở rộng thị trường mục tiêu: Khẩn trương triển khai kinh doanh thương mại tại 5 thị trường mới trong giai đoạn 2013 - 2015 (trọng tâm là Peru, Đông Timor, Tanzania). Chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu sản phẩm từ dịch vụ thoại truyền thống sang các dịch vụ giá trị gia tăng (VAS), giải pháp công nghệ thông tin và nội dung số, nâng tỷ trọng đóng góp của doanh thu dữ liệu lên mức trên 30% tổng doanh thu dịch vụ xuất khẩu.

2. Chuẩn hóa quy trình quản trị và nâng cao chất lượng dịch vụ: Ứng dụng triệt để hệ thống quản trị hiệu suất KPI kết hợp công nghệ thông tin cho 100% người đứng đầu các thị trường quốc tế; tăng cường giám sát kỹ thuật tự động nhằm duy trì tỷ lệ phủ sóng đạt trên 95% diện tích dân cư tại các nước sở tại, giảm tỷ lệ nghẽn mạch và rớt cuộc gọi xuống dưới mức 1%.

3. Hoàn thiện cơ chế đãi ngộ và nâng cao năng lực quản trị rủi ro: Xây dựng hệ thống thang bảng lương, thưởng và phúc lợi gắn trực tiếp với chỉ số ARPU và biên lợi nhuận ròng của từng thị trường; kiện toàn bộ phận kiểm soát rủi ro tài chính - tỷ giá nhằm ứng phó linh hoạt với các biến động kinh tế vĩ mô tại các quốc gia đang phát triển.

4. Tăng cường kiến nghị chính sách đối với các cơ quan quản lý Nhà nước: Đề nghị Bộ Kế hoạch và Đầu tư tinh giản quy trình, rút ngắn thời hạn thẩm định cấp phép đầu tư ra nước ngoài xuống dưới 30 ngày; kiến nghị Bộ Thông tin & Truyền thông hỗ trợ cung cấp thông tin thị trường quốc tế và hỗ trợ đàm phán ngoại giao viễn thông; đề xuất Bộ Quốc phòng tăng cường phối hợp an ninh quốc tế để bảo vệ an toàn cho hệ thống hạ tầng và nhân sự của tập đoàn ở nước ngoài.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo và nhà quản trị chiến lược tại các doanh nghiệp viễn thông, công nghệ thông tin: Tiếp cận bài học thực tiễn giá trị về chiến lược "đưa chuông đi đánh xứ người", phương thức xây dựng hạ tầng quy mô lớn, kỹ thuật quản trị chi phí thấp và mô hình chuyển giao vận hành BOT hiệu quả.

2. Chuyên viên hoạch định chính sách tại các cơ quan quản lý Nhà nước (Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Công Thương): Tham khảo cơ sở thực tiễn để hoàn thiện khung khổ pháp lý, ban hành các chính sách ưu đãi thuế, tín dụng đầu tư và cơ chế bảo hộ thương mại dịch vụ cho các doanh nghiệp Việt Nam tiến ra toàn cầu.

3. Giảng viên và nhà nghiên cứu chuyên ngành Kinh tế quốc tế, Thương mại quốc tế: Bổ sung nguồn tài liệu tham khảo học thuật chất lượng cao với hệ thống số liệu thực chứng chi tiết về thương mại dịch vụ theo phân loại của hiệp định GATS.

4. Học viên cao học và sinh viên các khối ngành Kinh tế đối ngoại, Quản trị kinh doanh quốc tế: Cung cấp phương pháp tiếp cận logic, phương pháp xử lý dữ liệu doanh nghiệp đa quốc gia và cách thức xây dựng đề tài luận văn tốt nghiệp mang tính ứng dụng thực tiễn cao.

Câu hỏi thường gặp

1. Viettel thực hiện xuất khẩu dịch vụ viễn thông chủ yếu thông qua phương thức nào của GATS? Viettel thực hiện xuất khẩu dịch vụ chủ yếu qua Phương thức 3 (Hiện diện thương mại) bằng việc trực tiếp rót vốn thành lập công ty con hoặc liên doanh tại Lào, Campuchia, Haiti và Mozambique. Đồng thời, tập đoàn kết hợp linh hoạt với Phương thức 1 (Cung cấp dịch vụ qua biên giới) đối với các dịch vụ thoại quốc tế VoIP và kênh thuê riêng truyền dẫn dung lượng lớn.

2. Chiến lược cốt lõi nào giúp Viettel cạnh tranh thành công tại các thị trường quốc tế mới nổi? Chiến lược cốt lõi của Viettel là "hạ tầng mạng lưới đi trước, kinh doanh đi sau", tập trung đầu tư thần tốc hệ thống trạm thu phát sóng phủ kín cả thành thị lẫn nông thôn. Kết hợp với chính sách giá cước bình dân và xây dựng thương hiệu mang đậm bản sắc bản địa (như Unitel tại Lào hay Metfone tại Campuchia), Viettel đã nhanh chóng chiếm trọn niềm tin của người dùng.

3. Viettel đã thu xếp nguồn vốn hàng trăm triệu USD cho các dự án nước ngoài như thế nào? Trong giai đoạn 2007 - 2011, Viettel chủ động sử dụng nguồn vốn tự tích lũy từ lợi nhuận kinh doanh viễn thông nội địa để tái đầu tư mà không phụ thuộc vào nguồn vốn vay tín dụng bên ngoài. Tập đoàn đã thực hiện tăng vốn điều lệ của Viettel Global từ 960 tỷ đồng lên hơn 6.000 tỷ đồng nhằm đảm bảo năng lực tài chính vững chắc cho các dự án quốc tế.

4. Những thách thức lớn nhất mà Viettel phải đối mặt khi mở rộng sang các thị trường đang phát triển là gì? Những rào cản lớn nhất gồm có môi trường địa chính trị tiềm ẩn bất ổn, nguy cơ mất giá đồng nội tệ gây rủi ro tỷ giá, sự phức tạp trong thủ tục pháp lý viễn thông sở tại và sự khác biệt sâu sắc về văn hóa quản trị lao động, đòi hỏi doanh nghiệp phải áp dụng các biện pháp kiểm soát rủi ro toàn diện.

5. Vì sao Viettel không sử dụng trực tiếp thương hiệu Viettel tại các thị trường nước ngoài? Việc sử dụng các thương hiệu bản địa riêng biệt giúp doanh nghiệp xóa bỏ định kiến về thương hiệu nước ngoài, tạo cảm giác gần gũi, gắn bó với người dân địa phương. Mô hình này giúp doanh nghiệp dễ dàng gắn kết các chương trình trách nhiệm xã hội, từ đó nâng cao mức độ chấp nhận dịch vụ của khách hàng sở tại.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa sâu sắc các cơ sở lý luận về thương mại dịch vụ và 4 phương thức xuất khẩu dịch vụ theo tiêu chuẩn quốc tế của GATS.
• Khắc họa toàn diện bước phát triển thần tốc của Viettel Global giai đoạn 2007 - 2012 với quy mô vốn trên 6.000 tỷ đồng và sự hiện diện vững chắc tại 4 quốc gia.
• Đúc kết thành công bài học chiến lược "mạng lưới đi trước, kinh doanh theo sau", khẳng định tính đúng đắn của việc phổ cập hóa viễn thông di động.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính đột phá về đa dạng hóa dịch vụ, nâng cấp công nghệ 3G/4G và tối ưu hóa bộ máy quản trị KPI đến năm 2020.
• Hoàn thiện các kiến nghị chính sách thực tiễn gửi tới các Bộ, ban ngành nhằm tạo hành lang thông thoáng cho hoạt động đầu tư quốc tế.

Về lộ trình tiếp theo, tập đoàn cần tập trung nguồn lực hoàn tất giai đoạn đầu tư tại Peru và mở rộng địa bàn sang thị trường châu Phi đầy tiềm năng trong giai đoạn tiếp theo. Quý độc giả, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp quan tâm hãy tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu để tiếp cận chi tiết kho tàng bài học kinh nghiệm và giải pháp thực thi quý báu này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRUONG DAI HOC KINH TE QUOC DAN ■ ■ ------------ K>So£3g8G8 -------- DAI HOC KTQD TT. THONG TIN THU VIEN PHONG LUAN AN-TV LIEU NGUYEN THIHANH * * DAY MANH XUAT KHAU ■ CUA TAP DOAN VIEN THONG QUAN DOI CHUYfiN NGANH: KINH tE Ddl NGOAI LUAN • SY KINH TE • VAN THAC. TS &F05- Ngtfdi htfdng dan khoa hoc: GS. b6 dgc binh HA NOH, NAM 2012 LOI CAM DOAN Ban luan van nay dirge hoan thanh la ca qua trinh nghien cuu nghiem tuc cua toi cung vdi sir giup da tan tinh cua giao vien hirong dan GS.

Do Due Blnh. Toi cam doan cac so lieu, ket qua, trich dan trong luan van co nguon goc ro rang va trung thuc. Ha Noi, ngay. nam 2012 Hoc vien Nguyen Thi Hanh LOI CAM ON De hoan thanh ban luan van nay, em xin chan thanh cam cm sir huong dan tan tinh cua GS.

TS Do Due Binh trong sudt qua trinh viet va hoan thanh luan van. Em xin bay to long biet on toi cac thay cd giao trong Hoi dong khoa hoc Truong Dai hoc Kinh te Quoc dan, Khoa Kinh te r r r r Quoc te, Vien dao tao Sau dai hoc, Truong Dai hoc kinh te quoc dan da tao dieu kien va giup do em hoan thanh luan van nay. Ha Noi, ngay thang nam 2012 Tac gia Nguyen Thj Hanh MUC • LUC • LOI CAM DOAN LOI CAM ON MUC LUC DANH MUC CAC CHtT VIET TAT DANH MUC BANG BIEU TOM TAT LUAN VAN. LOI MO DAU.

1 CHLTONG 1 LY LUAN CHUNG VE XUAT KHAU VA DAY MANH XUAT KHAU DICH VU CUA MOT DOANH NGHIEP.5 LI Khai niem va cac phuong thirc xuat khau dich vu.1 Khai niem xuat khau dich vu.2 Cac phuong thuc xuat khau dich vu.2 Dac diem va xu htrong phat trien cua xuat khau dich vu trong boi canh hoi nhap kinh te quoc te.1 Dac diem cua xuat khau dich vu.2 Xu hudng phat trien xuat khau dich vu trong boi canh hoi nhap kinh te quoc telO 1.3 Nhirng nhan to anh hudng den xuat khau va day manh xuat khau cua doanh nghiep vien thong. Nhan to quoc te. Nhan to trong nude.4 Cac chi tieu phat trien xuat khau.1 Chi tieu tang kim ngach xuat khau (Q™ ).2 Chi tieu toe do tang kim ngach xuat khau ( %).3 Chi tieu mo rong thi trudng xuat khau (H). 18 CHUONG 2 THLC • TRANG HOAT • DONG • • DOAN XUAT KHAU CUA TAP VIEN THONG QUAN DOI GIAI DOAN 2007 - 2012.1 Dac diem cua Tap doan Vien thong Quan doi.1 Churc nang va nhiem vu cua Tap doan Vien thong Quan doi.2 Dac diem cua nguon lire cho xuat khau dich vu cua Tap doan Vien thong Quan doi.2 Thur trang xuat khau cua Tap doan Vien thong Quan doi giai doan 2007 - 2012.1 Dac diem va tinh hinh xuat khau dich vu cua Viet Nam giai doan 2007 - 2012.Dac diem cac dich vu xuat khau cua Tap doan Vien thong Quan doi.3 Phan tich cac chi tieu xuat khau cua Tap doan Vien thong Quan doi.4 Tinh hinh ma rong cac thi truong xuat khau giai doan 2007 - 2012.3 Thye trang cac chinh sach Tap doan Vien thong Quan doi sir dung de day manh xuat khau.4 Phan tich diem manh, diem yeu trong hoat dong xuat khau cua Tap doan Vien thong Quan doi.3 Cac nguyen nhan gay nen diem yeu trong hoat dong xuat khau cua Tap doan Vien thong Quan doi.

58 CHUONG 3 DINH HlONG CHIEN LUOC VA MOT SO GIAI PHAP NHAM DAY MANH HOAT DONG XUAT KHAU CUA TAP DOAN VIEN THONG QUAN DOI DEN NAM 2020.1 Boi canh quoc te va trong niro’c anh hiromg den viec day manh xuat khau cua Tap doan Vien thong Quan doi.1 Boi canh quoc te.2 Boi canh trong niroc.2 Dinh hirong chien liroc xuat khau cua Tap doan vien thong Quan doi den nam 2020 3.