CHƯƠNG I:MỘT SỐ LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN KCN 1.1 Khu công nghiệp: 1.1 Khái niệm: Theo luật Đầu tư năm 2005 của Việt Nam, định nghĩa về KCN như sau: Khu công nghiệp là khu chuyên sản xuất hàng công nghiệp và thực hiện các dịch vụ cho sản xuất công nghiệp, có ranh giới địa lý xác định, được thành lập theo quy định của Chính phủ 1.2 Phân loại KCN: Nhóm 1: Các khu công nghiệp mang tính truyền thống Loại hình này mang một số đặc trưng như sau: KCN là một khu vực được quy hoạch mang tính liên vùng, liên lãnh thổ, có phạm vi ảnh hưởng sang các vùng lân cận, xung quanh. Nó được công ty xây dựng cơ sở hạ tầng và sử dụng vào mục đích kinh doanh, công ty này có trách nhiệm bảo đảm hạ tầng kĩ thuật và xã hội của toàn bộ khu trong suốt quá trình tồn tại và phát triển. Nhóm 2: Khu chế xuất KCX là “ KCN tập trung các doanh nghiệp chuyên sản xuất hàng xuất khẩu, thực hiện các dịch vụ cho sản xuất hàng xuất khẩu và hoạt động xuất khẩu, có ranh giới địa lý xác định, không có dân cư sinh sống; do Chính Phủ hoặc Thủ tướng Chính Phủ quyết định thành lập” Nhóm 3 : Các khu công nghệ cao KCNC là “ khu tập trung các doanh nghiệp công nghiệp kĩ thuật cao và các đơn vị hoạt động phục vụ cho phát triển công nghệ cao gồm nghiên cứu, triển khai Khoa học – công nghệ, đào tạo và các dịch vụ có liên quan, có ranh giới địa lý xác định, không có dân cư sinh sống; do Chính phủ hoặc Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập. Trong KCNC có thể có doanh nghiệp chế xuất 1.3 Đặc điểm của khu công nghiệp: Nhóm Đề án Lớp KTĐT 51D Trang 8 Đầu tư phát triển KCN Bắc Ninh Về tính chất hoạt động: KCN là nơi tập trung các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp và các doanh nghiệp cung cấp các dịch vụ mà không có dân cư (gọi chung là doanh nghiệp KCN).
KCN là nơi xây dựng để thu hút các đơn vị sản xuất sản phẩm công nghiệp hoặc các đơn vị doanh nghiệp dịch vụ gắn liền với sản xuất công nghiệp. Về cơ sở hạ tầng kỹ thuật: Các KCN đều xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh như đường xá; hệ thống điện nước, điện thoại. Các công ty phát triển cơ sở hạ tầng KCN sẽ xây dựng các kết cấu hạ tầng sau đó được phép cho các doanh nghiệp khác thuê lại. Về tổ chức quản lý: Trên thực tế các KCN đều thành lập hệ thống Ban quản lý KCN cấp tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung ương để trực tiếp thực hiện các chức năng quản lý Nhà nước đối với hoạt động sản xuất kinh doanh trong KCN.
Ngoài ra tham gia vào quản lý tại các KCN còn có nhều Bộ như: Bộ kế hoạch và Đầu tư, Bộ Thương mại, Bộ Xây dựng.4 Vai trò của khu công nghiệp: KCN có vai trò tiên phong trong sự nghiệp phát triển nền kinh tế quốc dân KCN được coi là nơi thử nghiệm chính sách kinh tế mới tốt nhất đặc biệt là các chính sách kinh tế đối ngoại và là đầu tầu tiên phong trong sự nghiệp phát triển nền kinh tế quốc dân KCN là trọng điểm kinh tế của địa phương, đóng góp nguồn thu cho ngân sách, mở mang các ngành nghề mới, tạo việc làm cho người lao động… Các KCN được xây dựng sẽ hình thành lên các khu dân cư, khu đô thi mới kéo theo những dịch vụ mới, đáp ứng nhu cầu cho cả sản xuất và tiêu dung. KCN đem lại rất nhiều hiệu quả cả về mặt kinh tế - xã hội: KCN được thành lập, hoạt động và quản lý tốt, thu hút được nhiều nhà đầu tư và vốn đầu tư tạo ra những khoản thu lớn từ việc bán quyền sử dụng đất, cho thuê nhà xưởng, các khoản thu từ thuế… Nhóm Đề án Lớp KTĐT 51D Trang 9 Đầu tư phát triển KCN Bắc Ninh KCN phát triển sẽ tạo điều kiện dẫn dắt công nghiệp phụ trợ, các dịch vụ cần thiết từ dịch vụ công nghiệp, tài chính, ngân hàng, cung cấp nguyên liệu đến dịch vụ lao động trong KCN. Đồng thời, việc thu hút lao động tạo nên khu dân cư tập trung, hình thành các đô thị, thành phố công nghiệp, giúp phân bố và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực của địa phương. Phát triển các KCN tập trung là một biện pháp hữu hiệu nâng cao hiệu quả vốn đầu tư.
Đối với các nước đang phát triển, do thiếu vốn nên chưa cho phép cùng một lúc hoàn thiện toàn bộ hệ thống CSHT. Vì vậy việc xây dựng và phát triển các KCN sẽ góp phần tập trung nguồn lực vốn rất hạn hẹp vào một số khu vực trọng điểm có nhiều lợi thế hơn các khu vực khác trên địa bàn lãnh thổ Phát triển các KCN còn là điều kiện để thắt chặt mối liên kết kinh tế giữa các doanh nghiệp trong và ngoài KCN. Trong KCN tập trung, các doanh nghiệp ít nhiều có liên quan với nhau trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm tạo nên mối liên kết, hợp tác kinh tế bền chặt giữa các doanh nghiệp thành một thị trường tập trung làm cho các chi phí giao dịch cũng giảm đi. Mặt khác các doanh nghiệp có thể tận dụng các nguyên, phụ liệu của nhau để hạ giá thành sản phẩm.
KCN phát triển kéo theo các ngành dịch vụ phục vụ đời sống cũng phát triển, hình thành lên các khu dân cư tập trung, các khu đô thị mới và hàng loạt các ngành dịch vụ sẽ ra đời như chợ, siêu thị, các dịch vụ bưu điện, du lịch… Điều đó chứng tỏ phát triển các KCN có tác dụng lan tỏa sang các khu vực phụ cận, các vùng lãnh thổ và trong toàn bộ nền kinh tế theo cơ chế tác động “vết dầu loang”, thúc đẩy các ngành kinh tế của một vùng và cả quốc gia. KCN là nơi tiếp nhận, chuyển giao và áp dụng có hiệu quả những thành tựu của khoa học công nghệ Nhóm Đề án Lớp KTĐT 51D Trang 10 Đầu tư phát triển KCN Bắc Ninh Các KCN là nơi tiếp nhận, chuyển giao và áp dụng có hiệu quả nhất những thành tựu của khoa học công nghệ, áp dụng vào quá trình sản xuất, kinh doanh và dịch vụ. Bởi với một địa bàn tương đối rộng, được quy hoạch theo kế hoạch và chiến lược phát triển lâu dài của nền kinh tế, với hệ thống CSHT tương đối hiện đại, đồng bộ cùng với những ưu đãi mà Nhà nước giành cho các KCN trong nhập khẩu vật tư, thiết bị, nguồn vốn, lãi suất…sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các KCN có thể tiếp nhận các công nghệ tiên tiến, hiện đại trên thế giới và tận dụng được lợi thế của các nước đi sau để rút ngắn dần khoảng cách về khoa học công nghệ với các nước khác đặc biệt là các nước phát triển. Việc tiếp nhận tiến bộ khoa học công nghệ đã tạo ưu thế nổi trội của các KCN mà các khu vực kinh tế khác ít hoặc không có cơ hội Tạo việc làm cho người lao động: Mở mang KCN để tạo nhiều hơn chỗ làm việc là một trong những mục tiêuquan trọng của các nước đang phát triển.
Các KCN vừa là nơi du nhập kỹ thuật, công nghệ tiên tiến và học tập kinh nghiệm quản lý, vừa là môi trường tạo ra những người quản lý có trình độ, có bản lĩnh, có kinh nghiệm và những công nhân có tay nghề cao, ý thức, tác phong công nghiệp do được tiếp cận với dây chuyền công nghệ tiên tiến. Ngoài ra trong môi trường làm việc có kỷ luật lao động cao sẽ buộc các nhà quản lý và người lao động phải tự rèn luyện và không ngừng học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn của mình. Góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế: KCN hình thành và phát triển sẽ góp phần làm chuển dịch cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp sang công nghiệp, làm tăn tỷ trọng ngành công nghiệp và dịch vụ, giảm tỷ trọng nông nghiệp của cả nước và địa phương có KCN. Nhóm Đề án Lớp KTĐT 51D Trang 11 Đầu tư phát triển KCN Bắc Ninh Các KCN phát triển sẽ làm tăng khả năng cạnh tranh của hàng hóa trên thị trường trong và ngoài nước, đẩy nhanh tốc độ và kim ngạch xuất khẩu, tăng nguồn thu ngoại tệ cho doanh nghiệp nhằm tái mở rộng sản xuất, đổi mới trang thiết bị, tích lũy thêm kinh nghiệm trong quản lý và điều hành sản xuất kinh doanh, làm cho các doanh nghiệp làm ăn càng ngày càng hiệu quả.
KCN được hình thành và phát triển cũng đem lại lợi ích cho cả nước nhận đầu tư và nhà đầu tư bởi mục tiêu của nhà đầu tư là giảm chi phí tăng lợi nhuận. KCN hình thành và phát triển sẽ là cầu nối nền kinh tế trong nước hội nhập với nề kinh tế thế giới. Việc hình thành các KCN có tác dụng làm thúc đẩy sự phát triển kinh tế trong nước, phát huy tác dụng lan tỏa, dẫn dắt của KCN. KCN còn là nơi sản xuất hàng hóa xuất khẩu hướng ra thị trường thế giới, là cửa ngõ khai thông nền kinh tế trong nước với bên ngoài, góp phần đẩy nhanh quá trình tham gia vào phân công lao động quốc tế và hội nhập nền kinh tế thế giới.2 Đầu tư phát triển KCN 1.1 Định nghĩa: Đầu tư phát triển: là hoạt động sử dụng cácc nguồn lực tài chính,nguồn lực vật chất,nguồn lực lao động và trí tuệ để xây dựng, sửa chữa nhà cửa và kiến trúc hạ tầng,mua sắm trang thiét bị và lắp đặt chúng trên nền bệ và,bồi dưỡng đào tạo nguồn nhân lực,thực hiện chi phí thường xuyên gắn liền với hoạt động của các tài sản này nhăm duy trì tiềm lực hoạt động của các cơ sở đang tồn tại và tạo tiềm lực mới cho nền kinh tế-xã hội,tạo ra việc làm và nâng cao đời sống của mọi thành viên trong xã hội.
Nhóm Đề án Lớp KTĐT 51D Trang 12 Đầu tư phát triển KCN Bắc Ninh Đầu tư phát triển KCN: Đầu tư phát triển KCN là tổng thể các hoạt động về huy động và sử dụng các nguồn lực nhằm xây dựng và phát triển các KCN trong phạm vi không gian lãnh thổ và trong một thời kỳ nhất định, gắn với sự tác động tổng hợp của các yếu tố tự nhiên, kinh tế , xã hội vùng.
