Luận văn thạc sĩ kỹ thuật: Đánh giá thiệt hại vùng hạ du từ sự cố vỡ đập hồ Núi Cốc Thái Nguyên

Luận văn thạc sĩ về kỹ thuật thủy văn đánh giá thiệt hại vùng hạ du do vỡ đập hồ Núi Cốc, Thái Nguyên, cung cấp thông tin chi tiết và phân tích.

• Tác giả: Đỗ Giang Thi
• Người hướng dẫn: GS.TS Phạm Thị Hương Lan
• Trường học: Đại học Thủy lợi
• Chuyên ngành: Thủy văn
• Đề tài: Đánh giá thiệt hại vùng hạ du do vỡ đập hồ Núi Cốc Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN CỦA TÁC GIẢ
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU VỠ ĐẬP VÀ ĐÁNH GIÁ THIỆT HẠI
• 1.1. Tổng quan về vỡ đập. Các nguyên nhân gây vỡ đập
• 1.2. Phương pháp tính toán mô phỏng vỡ đập và mô phỏng ngập lụt
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VỠ ĐẬP, ĐÁNH GIÁ THIỆT HẠI VÀ ĐẶC ĐIỂM KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cách tiếp cận đánh giá thiệt hại trong luận văn. Xây dựng bản đồ ngập lụt
• 2.2. Tính toán thông kê thiệt hại
• 2.2.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.2.2. Đặc điểm thảm thực vật sử dụng đất
• 2.2.3. Đặc điểm khí hậu thủy văn
• 2.2.4. Đặc điểm kinh tế - xã hội vùng hạ du hồ Núi Cốc
• 3. CHƯƠNG 3: TÍNH TOÁN VÀ ĐÁNH GIÁ THIỆT HẠI DO VỠ ĐẬP HỒ NÚI CÓC
• 3.1. Dữ liệu đầu vào sử dụng trong tính toán
• 3.2. Thiết lập mô hình tính toán ngập lụt
• 3.3. Hiệu chỉnh và kiểm định mô hình
• 3.4. Tính toán các thông số vỡ đập và mô phỏng các kịch bản vỡ đập
• 3.5. Kết quả tính toán lưu lượng gây ra do vỡ đập và xây dựng bản đồ ngập lụt
• 3.6. Kết quả thống kê diện tích ngập lụt và thiệt hại
• 3.7. Phương án phòng và giảm nhẹ thiệt hại do sự cố vỡ đập gây ra
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về vỡ đập và thiệt hại

Vỡ đập là một hiện tượng nghiêm trọng có thể gây ra thiệt hại lớn cho vùng hạ du, đặc biệt là tại hồ Núi Cốc, Thái Nguyên. Thiệt hại từ vỡ đập không chỉ ảnh hưởng đến tài sản mà còn đe dọa đến tính mạng con người. Nguy cơ vỡ đập có thể đến từ nhiều nguyên nhân như biến đổi khí hậu, thiết kế không phù hợp, hoặc sự xuống cấp của công trình. Theo thống kê, nhiều đập trên thế giới đã gặp sự cố tương tự, điển hình như đập Bản Kiều ở Trung Quốc, đã gây ra thiệt hại nặng nề cho hàng triệu người. Việc đánh giá thiệt hại từ vỡ đập là cần thiết để đưa ra các biện pháp phòng ngừa và ứng phó hiệu quả.

1.1. Nguyên nhân gây vỡ đập

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến vỡ đập, bao gồm thời tiết cực đoan, thiếu bảo trì, và thiết kế không đạt yêu cầu. Biến đổi khí hậu đã làm tăng cường độ và tần suất của các trận mưa lớn, làm gia tăng nguy cơ vỡ đập. Đặc biệt, các đập xây dựng từ trước thập kỷ 80 thường không đáp ứng được tiêu chuẩn an toàn hiện nay, dẫn đến rủi ro cao hơn. Sự thiếu sót trong công tác quản lý và bảo trì cũng góp phần làm giảm khả năng chịu đựng của các công trình này.

II. Phương pháp nghiên cứu và đánh giá thiệt hại

Để đánh giá thiệt hại do vỡ đập hồ Núi Cốc, nghiên cứu sử dụng các phương pháp mô hình hóa và phân tích số liệu. Phương pháp mô hình toán như MIKE 11 và MIKE FLOOD được áp dụng để mô phỏng quá trình vỡ đập và tác động môi trường đến vùng hạ du. Việc xây dựng bản đồ ngập lụt và tính toán diện tích ngập lụt là một phần quan trọng trong quá trình đánh giá. Số liệu khí tượng và thủy văn cũng được thu thập để đảm bảo tính chính xác của mô hình. Kết quả từ mô hình sẽ giúp xác định mức độ thiệt hại và đề xuất các phương án phòng ngừa hiệu quả.

2.1. Xây dựng kịch bản vỡ đập

Xây dựng các kịch bản vỡ đập là một phần quan trọng trong nghiên cứu. Các kịch bản này giúp dự đoán mức độ ngập lụt và thiệt hại tiềm năng cho vùng hạ du. Mỗi kịch bản sẽ phản ánh các điều kiện khác nhau như lượng mưa, lưu lượng nước, và tình trạng của đập trước khi xảy ra sự cố. Việc phân tích các kịch bản này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về rủi ro mà còn cung cấp cơ sở để xây dựng các biện pháp ứng phó hợp lý.

III. Kết quả và phân tích thiệt hại

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng vỡ đập hồ Núi Cốc có thể gây ra thiệt hại lớn cho các khu vực hạ du, đặc biệt là về tài sản và sinh kế của người dân. Thiệt hại được phân tích theo từng kịch bản và mức độ ngập lụt. Các số liệu cho thấy rằng, trong trường hợp vỡ đập, diện tích ngập lụt có thể lên đến hàng trăm hecta, ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều hộ gia đình và các cơ sở hạ tầng quan trọng. Việc đánh giá thiệt hại không chỉ giúp xác định mức độ tổn thất mà còn cung cấp thông tin cần thiết cho các cơ quan chức năng trong việc lập kế hoạch ứng phó và khôi phục sau thiên tai.

3.1. Đánh giá thiệt hại theo kịch bản

Đánh giá thiệt hại theo từng kịch bản vỡ đập cho thấy sự khác biệt rõ rệt về mức độ thiệt hại. Các kịch bản với lượng mưa lớn hơn và thời gian mưa kéo dài thường dẫn đến thiệt hại nghiêm trọng hơn. Việc phân tích thiệt hại theo từng loại đất và mức độ ngập lụt giúp xác định rõ ràng hơn về tác động của vỡ đập đối với các khu vực khác nhau. Kết quả này có thể hỗ trợ các nhà quản lý trong việc xây dựng các biện pháp bảo vệ và phục hồi hợp lý cho cộng đồng.

IV. Đề xuất các giải pháp phòng ngừa

Dựa trên kết quả nghiên cứu, một số giải pháp phòng ngừa được đề xuất nhằm giảm thiểu thiệt hại do vỡ đập. Các biện pháp này bao gồm cải thiện hệ thống quản lý nước, tăng cường kiểm tra và bảo trì định kỳ các công trình thủy lợi, và xây dựng các phương án ứng phó khẩn cấp cho cộng đồng. Đặc biệt, việc nâng cao nhận thức của người dân về rủi ro và cách ứng phó với tình huống khẩn cấp là rất quan trọng. Các giải pháp này không chỉ giúp giảm thiểu thiệt hại mà còn bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân trong khu vực.

4.1. Cải thiện hệ thống quản lý

Cải thiện hệ thống quản lý nước và các công trình thủy lợi là cần thiết để đảm bảo an toàn cho vùng hạ du. Việc áp dụng công nghệ mới trong giám sát và quản lý sẽ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong việc lập kế hoạch và triển khai các hoạt động phòng ngừa và ứng phó với thiên tai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Vỡ đập là một trong những sự cố nghiêm trọng gây ra thiệt hại lớn về người và tài sản, đặc biệt tại các vùng hạ du có mật độ dân cư và hoạt động kinh tế cao. Tỉnh Thái Nguyên, với vị trí địa lý nằm trong lưu vực sông Cầu và sông Công, có diện tích tự nhiên khoảng 353.318,9 ha, trong đó đất sản xuất nông nghiệp chiếm 108.074,68 ha, là khu vực chịu ảnh hưởng trực tiếp từ các sự cố vỡ đập. Theo ước tính, các hồ chứa tại đây, đặc biệt là hồ Núi Cốc, đóng vai trò quan trọng trong công tác phòng chống lũ lụt nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro do biến đổi khí hậu và các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là xây dựng các kịch bản vỡ đập hồ Núi Cốc, mô phỏng quá trình thủy lực và ngập lụt vùng hạ du, từ đó đánh giá thiệt hại kinh tế - xã hội và đề xuất các giải pháp phòng tránh, giảm thiểu thiệt hại. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào vùng hạ du hồ Núi Cốc thuộc tỉnh Thái Nguyên, bao gồm các thành phố Sông Công, Thái Nguyên, thị xã Phổ Yên và các huyện Phú Bình, Đại Từ, Đồng Hỷ với tổng diện tích nghiên cứu khoảng 353.318,9 ha.

Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc trong việc nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro thiên tai, bảo vệ an toàn công trình thủy lợi và phát triển kinh tế - xã hội bền vững cho tỉnh Thái Nguyên và các vùng lân cận.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về vỡ đập và đánh giá thiệt hại, bao gồm:

• Lý thuyết cơ học vỡ đập: Phân tích các nguyên nhân gây vỡ đập như vỡ tràn đỉnh (overtopping), vỡ xói ngầm (piping), và các yếu tố ảnh hưởng như biến đổi khí hậu, chất lượng vật liệu, thiết kế và thi công công trình.
• Mô hình thủy lực mô phỏng vỡ đập: Sử dụng các mô hình thủy lực một chiều và hai chiều như MIKE 11, MIKE FLOOD, HEC-RAS để mô phỏng quá trình vỡ đập và truyền lũ xuống vùng hạ lưu.
• Khái niệm thiệt hại do ngập lụt: Đánh giá thiệt hại dựa trên độ sâu ngập, loại đất sử dụng, và các đường cong thiệt hại tương ứng với từng loại đất và mức độ ngập.

Các khái niệm chính bao gồm: thông số vỡ đập (chiều sâu, chiều rộng vết vỡ, lưu lượng xả), mô hình thủy lực 1D và 2D, bản đồ ngập lụt, hàm thiệt hại và đường cong thiệt hại.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập dữ liệu khí tượng thủy văn (mưa, lưu lượng, mực nước), địa hình số hóa (DEM), đặc điểm địa chất, sử dụng đất và kinh tế xã hội vùng hạ du hồ Núi Cốc.
• Phương pháp phân tích:
  • Xác định thông số vỡ đập bằng các công thức kinh nghiệm như Froehlich (2008), MacDonald & Langridge-Monopolis (1984).
  • Mô phỏng thủy lực vỡ đập và ngập lụt bằng mô hình MIKE 11 kết hợp MIKE FLOOD, mô hình 1-2 chiều kết hợp phù hợp với đặc điểm địa hình vùng nghiên cứu.
  • Xây dựng bản đồ ngập lụt sử dụng GIS dựa trên kết quả mô phỏng mực nước và độ sâu ngập.
  • Tính toán thiệt hại dựa trên hàm thiệt hại và đường cong thiệt hại theo từng loại đất, phân tích diện tích ngập và mức độ thiệt hại tương ứng.
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu sử dụng dữ liệu khí tượng thủy văn từ các trạm đo trong giai đoạn 1961-2008, dữ liệu địa hình và sử dụng đất cập nhật đến năm 2016, mô phỏng và phân tích thực hiện trong khoảng thời gian nghiên cứu luận văn.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ vùng hạ du hồ Núi Cốc với diện tích 353.318,9 ha, lựa chọn phương pháp mô hình thủy lực kết hợp GIS nhằm đảm bảo độ chính xác và khả năng ứng dụng thực tiễn cao.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Kịch bản vỡ đập và mô phỏng thủy lực:

   • Mô hình MIKE FLOOD mô phỏng các kịch bản vỡ đập tràn đỉnh và vỡ xói ngầm cho thấy diện tích ngập lụt dao động từ khoảng 8.000 ha đến hơn 12.000 ha tùy theo kịch bản và mức độ lũ (P=1%, P=0.25%).
   • Lưu lượng xả đỉnh do vỡ đập có thể đạt tới hàng nghìn m³/s, gây sóng lũ truyền nhanh xuống vùng hạ lưu.

2. Bản đồ ngập lụt và diện tích ngập theo loại đất:

   • Diện tích ngập lớn nhất thuộc các loại đất nông nghiệp và đất ở đô thị, với mức độ ngập sâu trên 1m chiếm khoảng 30-40% diện tích ngập.
   • Đất phục vụ phát triển mới và đất ở đô thị chịu thiệt hại lớn nhất khi độ sâu ngập tăng, đặc biệt ở các khu vực trung tâm thành phố Thái Nguyên và thị xã Phổ Yên.

3. Đánh giá thiệt hại kinh tế - xã hội:

   • Tổng thiệt hại tiềm năng do vỡ đập xói ngầm (kịch bản KB1) ước tính khoảng hàng trăm tỷ đồng, trong khi kịch bản vỡ tràn đỉnh (KB2) có thể gây thiệt hại lớn hơn 20-30%.
   • Thiệt hại tập trung chủ yếu vào đất nông nghiệp, nhà cửa, cơ sở hạ tầng giao thông và công trình công cộng.
   • So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế cho thấy kết quả mô phỏng và đánh giá thiệt hại có độ tin cậy cao, phù hợp với thực tế các sự cố vỡ đập đã xảy ra.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến thiệt hại lớn là do đặc điểm địa hình vùng hạ lưu hồ Núi Cốc có sự chuyển tiếp từ đồi núi sang đồng bằng, tạo điều kiện cho nước lũ lan rộng và gây ngập sâu. Việc sử dụng mô hình thủy lực kết hợp GIS giúp mô phỏng chính xác quá trình truyền lũ và phân bố ngập lụt theo không gian, hỗ trợ đánh giá thiệt hại chi tiết theo từng loại đất và khu vực hành chính.

So với các nghiên cứu trước đây, việc áp dụng mô hình MIKE FLOOD kết hợp với dữ liệu địa hình số hóa và đường cong thiệt hại được cập nhật đã nâng cao độ chính xác và khả năng ứng dụng trong công tác quản lý rủi ro thiên tai. Kết quả nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng các kịch bản vỡ đập đa dạng để chuẩn bị phương án ứng phó phù hợp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ so sánh diện tích ngập lụt theo kịch bản, bảng thống kê thiệt hại theo loại đất và bản đồ phân vùng ngập lụt chi tiết, giúp các nhà quản lý dễ dàng nắm bắt và ra quyết định.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm và kịch bản ứng phó vỡ đập: Thiết lập hệ thống giám sát liên tục các thông số an toàn đập, kết hợp với mô hình dự báo thủy lực để cảnh báo kịp thời khi có nguy cơ vỡ đập. Mục tiêu giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản trong vòng 1-2 năm tới, do Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Thái Nguyên chủ trì.

2. Nâng cấp và bảo trì công trình hồ chứa: Tăng cường kiểm tra, bảo dưỡng, sửa chữa các hư hỏng, đặc biệt là các vị trí dễ bị xói mòn và thấm nước. Thực hiện trong 3 năm với sự phối hợp của Ban Quản lý dự án thủy lợi và các đơn vị thi công.

3. Phát triển bản đồ ngập lụt và kế hoạch sử dụng đất phù hợp: Cập nhật bản đồ ngập lụt chi tiết theo từng kịch bản vỡ đập, từ đó quy hoạch lại sử dụng đất, hạn chế xây dựng tại các vùng có nguy cơ ngập sâu. Thời gian thực hiện 2 năm, do Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp với các địa phương.

4. Tuyên truyền, đào tạo nâng cao nhận thức cộng đồng: Tổ chức các chương trình tập huấn, diễn tập phòng chống thiên tai cho người dân vùng hạ du, nâng cao khả năng ứng phó khi xảy ra sự cố vỡ đập. Thực hiện liên tục, do Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn tỉnh triển khai.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về thủy lợi và phòng chống thiên tai: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách, quy hoạch và kế hoạch ứng phó rủi ro vỡ đập hiệu quả.

2. Các nhà nghiên cứu và chuyên gia thủy lợi, môi trường: Tham khảo phương pháp mô hình thủy lực kết hợp GIS và đánh giá thiệt hại để phát triển các nghiên cứu tiếp theo hoặc áp dụng cho các vùng khác.

3. Đơn vị thiết kế, thi công và quản lý công trình thủy lợi: Áp dụng các kết quả về nguyên nhân vỡ đập và kịch bản mô phỏng để nâng cao chất lượng công trình và công tác bảo trì.

4. Cộng đồng dân cư vùng hạ du hồ Núi Cốc và các vùng tương tự: Nắm bắt thông tin về nguy cơ và biện pháp phòng tránh, nâng cao nhận thức và khả năng ứng phó khi xảy ra sự cố.

Câu hỏi thường gặp

1. Vỡ đập có thể gây ra những thiệt hại gì cho vùng hạ du?
   Vỡ đập gây ngập lụt diện rộng, phá hủy nhà cửa, cơ sở hạ tầng, đất nông nghiệp và có thể gây thiệt hại về người. Ví dụ, sự cố vỡ đập Teton năm 1976 làm 11 người chết và 25.000 người mất nhà cửa.

2. Phương pháp nào được sử dụng để mô phỏng vỡ đập trong nghiên cứu?
   Luận văn sử dụng mô hình thủy lực MIKE 11 kết hợp MIKE FLOOD, mô hình 1-2 chiều kết hợp phù hợp với địa hình vùng nghiên cứu, cho kết quả mô phỏng chính xác quá trình vỡ đập và ngập lụt.

3. Làm thế nào để xác định thiệt hại do ngập lụt?
   Thiệt hại được xác định dựa trên độ sâu ngập, loại đất sử dụng và đường cong thiệt hại tương ứng. Đường cong này thể hiện mức độ thiệt hại theo tỷ lệ phần trăm giá trị tài sản khi ngập sâu tăng lên.

4. Nguyên nhân chính dẫn đến vỡ đập là gì?
   Nguyên nhân bao gồm thiết kế không phù hợp, vật liệu xây dựng kém chất lượng, thi công sai kỹ thuật, biến đổi khí hậu gây mưa lớn bất thường và thiếu công tác bảo trì, giám sát.

5. Các giải pháp phòng tránh vỡ đập hiệu quả là gì?
   Bao gồm nâng cấp công trình, xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, quy hoạch sử dụng đất hợp lý, đào tạo cộng đồng và tổ chức diễn tập ứng phó kịp thời khi có sự cố.

Kết luận

• Luận văn đã xây dựng thành công các kịch bản vỡ đập hồ Núi Cốc và mô phỏng quá trình thủy lực, ngập lụt vùng hạ du với độ chính xác cao.
• Bản đồ ngập lụt và đánh giá thiệt hại chi tiết theo từng loại đất và mức độ ngập cung cấp cơ sở khoa học cho công tác quản lý rủi ro thiên tai.
• Kết quả nghiên cứu làm rõ nguyên nhân vỡ đập và mức độ thiệt hại tiềm năng, góp phần nâng cao nhận thức và chuẩn bị ứng phó hiệu quả.
• Đề xuất các giải pháp kỹ thuật và quản lý phù hợp nhằm giảm thiểu thiệt hại do sự cố vỡ đập trong tương lai.
• Khuyến nghị triển khai các bước tiếp theo trong 1-3 năm tới để hoàn thiện hệ thống cảnh báo, nâng cấp công trình và tăng cường đào tạo cộng đồng.

Luận văn là tài liệu tham khảo quan trọng cho các nhà quản lý, chuyên gia và cộng đồng trong công tác phòng chống và ứng phó sự cố vỡ đập tại Thái Nguyên và các vùng tương tự.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TONG QUAN VE NGHIÊN CỨU VO DAP VÀ DANH GIA THIET HẠI 1A Tổng quan vé we d 11.1 Các nguyên nhân gây vỡ đập "Đập là công trình trữ nước, Vỡ đập có thể có nhiều hình thức, bao gồm cả sự trượt, sụt 445 hoặc vỡ thân đập, Hỗ chứa có trữ lượng lớn khi vỡ đập có thể gây ra lũ lụt lớn ở hạ lưu. Võ đập có thể do bắt kỳ một, hoặc một sự kết hợp, trong những nguyên nhân sau đây - Biến Xhí hậu mưa tập trung với cường xuất lớn, lũ xây ra bắt thường, tái với quy hoạch. Phin lớn các hồ được xây dựng trước thập kỷ 80 theo tiêu chuẳn cũ, trăn xã lũ thiểu khả năng thoát lũ, không đầy đủ tài liệu tính toán (tai liệu khí tượng, thuỷ văn, địa chit. ~ Nang lực đập tran không đầy đủ, dẫn đến tran đình.

- Vật liệu đưa vào thi công các hạng mục, sau thời gian dài khai thác sử dụng các kết sấu bị mục. - XGi môn nộ bộ gây ra bởi ke rô rỉ thân đập hoặc đường ông = Bảo dưỡng không đúng, trong đồ cổ vỡ đập khi loại b cây, sửa chữa các vấn đề rô rỉ nội bộ, hoặc duy ti hoại động của cửa xả, van các thành phần hoạt động khác ~ Thiết kế không đúng cách hoặc sử đụng các vậ liệu xây dựng không đúng ~ Sat lo đất vio các hỗ chứa, gây ding dẫn đến tràn định ~ Động đắt, ma thường gây ra các vết nút theo chiều đọ ti các định của kẻ, din đến vỡ đập, - Chất lượng công tác khảo sát, thiết kế cũ theo tiêu chuẩn cũ: không còn phủ hợp với thực tế hiện trang, thường xuyên kiểm tra công trình dé phát hiện kịp thời việc thắm. nước qua thân đập, mang cổng gây vỡ đập (hd Z20, hỗ Đá Bạc tinh Hà Tinh; hd Tây "Nguyên, tỉnh Nghệ An). - Công nghệ thi công trước kia còn hạn ché: Chit lượng thi công xử lý nỄn, đắt đắp ti sắc vị tr tiếp giáp (thin với nỀn, nền, các vai, mang công trnh.) không đảm bảo chất lượng, gây thấm qua thân đập, nén đập, ~ Phân cấp quá sâu cho huyện xã quản lý hồ đập.

Do vậy không có cần bộ chuyên ngành thuỷ lợi đủ năng lực, Thiếu các thiết bj quan trắc đo, thăm đỏ dẫn đến không. phat hiện được và kịp thời xử lý các hư hông. ~ Nguyên nhân phá hoại khác.2 Hình anh vỡ đập Teton năm 1976 “Tuy có tắt nhiều nguyên nhân kể trên nhưng ta cỏ thé nhận thấy khi đập vỡ có thé vỡ theo 2 dang chính vỡ tran đỉnh (overtopping) khi khả năng xả của hồ nhỏ hon khi lũ. «én (lä PMP, hong cửa van.) và vỡ xói ngằm (pipping) khi xuất hiện dòng chảy qua thân đập (do thắm, hoặc do động đắt tạo ra vất nút trên thân đập) 11.

Một trường hợp vỡ đập trên thể giới và Việt Nam.1 Trường hop vỡ đập trên thế giỏi a. Đập Bản Kiều, Trung Quốc Đây là con đập được xây dựng trên sông Ru tinh Hà Nam, Trung Quốc, đập được làm bing đất sét và cao 24.Sm sau khi gia cổ được các chuyên gia Xô Viết đánh giá là "đập thép". Sự cổ vào năm 1975 đã làm con đập này bị vỡ và gây ra thiệt hại nặng nề. Sau đó nó đã được xây dung lại.

Trong mùa lũ năm 1975, đập đã bị vỡ làm cho 175.000 người thiệt mang và hơn 11 triệu người khác mắt nhà cửa Sự cổ này cũng đã phá hủy 1 nguồn năng lượng không lỗ đang cưng cấp cho Trung “Quốc. Với công suất lên đến 18 GW, tương đương 9 nhà máy nhiệt điện hay 20 lò phan ứng hạt nhân, nhà máy thủy điện nảy được xem là có khả năng đáp ứng 1/3 nhu cầu sử dụng vào lúc cao điểm của cả Vương quốc Anh Nguyên nhân là do thiểu thông tn iên lạc, Liên ạc giữa các hd chứa trong hệ thống bị cắt din, Dự bảo sai về lượng mưa. Chin chữ tong việc xi bỏ một lượng dự trữ thể năng của nước và do thiểu dữ liệu thủy văn. Đập Kelly Barnes, Mỹ: Kelly Barnes là dip dip bằng đất ở bang Georgia, Mỹ.

Ngày 6/11/1977 nó đã bị vỡ sau 1 trận mưa lớn làm 39 người thiệt mạng và thiệt bại về ti sin lên đến 3.8 tiệu usp, Sau 1 trận mưa rất kin kéo dai trong từ trưa đến đêm 5/11 sing sớm ngày 6/11/1977. vào lúc 1h30, con đập đã vượt qua giới hạn chịu đựng và & ạt tuôn nước về phía hạ “Theo điều tra, nguyên nhân din đến sự cổ à khi xây dựng các ki sư a tinh toán si về độ dốc mái đập. Điều này đã làm thay đổi trọng tâm và khả năng chịu lực của con đập. trong điều kiện trời mưa lớn.

Mặc đã chỉ là một sự cổ nhỏ cũng cỏ th lam cả con đập bị nước cuốn trôi và nguyên nhân chính là do khối đắt có kích thước 3,7x9, 1m bị cuốn trôi lúc ban đầu gây ra sự cổ. [2] e, Đập hồ Lawn, Mỹ Đây là đập đất được xây dựng trong công viên quốc gia Rocky Mountain, Mỹ. Nó đã bị sập vào ngày 15/7/1982 với lượng nước tn ra lên đến 830.000 m3 thiệt hạ kinh 6 lên đến 31 triệu USD. Lawn là hồ tự nhiên với diện tích mặt nước là 66.3km so với mực.

nước bi tr dây núi Rocky. Năm 1903, nhm những nông dân tong khu vực đã xây dựng 1 con đập bằng đất dé tang điện tích mặt nước của đến 190.000m2 với cung cấp nước cho tưới tiêu thủy lợi trong vùng. Khi con đập bị vỡ, lượng nước không lồ đã chạy xuống thung làng phía đưới với ốc độ 510m3/5 tạo nên rãnh lớn dưới thung lũng làm. Với tốc độ khủng khiếp này, cả hồ nước đã cạn chỉ trong khoảng I phút.Đập Tirlyansky (LB Nga) ip Tirlyansky được xây trên sông Belaya phát tích tir dãy núi Ural chảy trong vũng Bashkortostan rồi dé vào sông Kama, một phụ lưu của sông Volga là sông lớn nhất châu Âu.

Sông Belaya đả 1430km có lưu vực rộng 142000 km2, Thing 5/1994, lĩ lớn đồ về và cửa van bị kẹt, nước ở thượng lưu đập dng cao phá vỡ phin đập đắt.122 Trường hop vỡ đập tại Việt Nam “Theo thing kẻ và Khảo sát sơ bộ của cơ quan chúc năng, Việt Nam cỏ hơn hai trăm đập và hơn 95% trong số đó là không đạt yêu cầu. Phần lớn đập và hd chứa tập trung ở miễn Trung, nơi có độ dốc cao (một bên giáp nui, một phía giáp biển). lần xã lũ và vỡ đập gây ra hậu quả kinh hoàng cho toàn bộ người dân tong khu vực. Đập Suối Hành ở Khánh Hoà "Đập Suối Hành có một số thông số cơ bản sau: Dung tích hd: 7,9 triệu m3 nước, chiều cao đập: 24m, đài đập: 440m.

Đập được khởi công từ tháng 10/1984, hoàn công tháng 9/1986 và bị vỡ vào 2 giờ 15 phút đêm 03/12/1986. ‘Thigt hại đo vỡ đập: Trên 100 ha cây lương thực bị phá hỏng, 20 ha đất trồng trot bị cat sôi vi lấp, 20 ngôi nhà bị cu tồi, 4 người bị nước cuốn chết Nguyên nhân: Khi thí nghiệm vật liệu đất đã bỏ sót không thí nghiệm 3 chỉ tiêu rất ‘quan trọng là độ tan rã, độ lún ust và độ trương nở, do đó đã không nhận diện được tinh hoàng thổ rắt nguy hiểm của các bãi từ đó đánh giá sa lầm chất lượng đắt dip ap, Côngtác khảo sát địa chất quá kém, c¿ thi nghiệ về đất bị sai rất nhĩ so với kết quả kiểm tra của các cơ quan chuyên môn của Nhà nước như Trường Đại học Bách khoa TP. HCM, Viện Khoa học Thuy lợi Miễn Nam. Vat liệu đất có tinh chất phức tap, khong đồng đều, khác biệt rt nh , ngay trong một bãi vat liệu các tinh chat cơ lý lực học cũng đã khác nhau nhưng không được mô tả va thể hiện đầy đủ trên các tả liệu.

Do việc đắt trong thin đập không đồng nhất, độ chặt không đều cho nén sinh ra việc lún không đều, những chỗ bị xốp đất bị tan rã khi gặp nước gây nên sự lún sụt trong thân đập, ding thắm nhanh chóng gây nên luồng nước x6i xuyên qua đập làm vỡ đập. Việc lựa chọn sai lầm dung trọng khô tí của đất dip đập là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự cổ vỡ đập. Kỹ sw thiết kế không nắm bắt được các đặc tính cơ bản của đập dit, không kiểm tra để phát hiện các sai sốt trong khảo sắt và thí nghiệm nên đã chấp nhận một cách dé dàng các số liệu do các cán bộ địa chất cung có biện pháp xử lý độ âm thích hợp cho dit dip đập vi có nhiều loai đất khác nhau có độ ẩm khác nhau, bản thân độ ẩm lại thay đổi theo thời tiết nên nếu ngưới thi kế không đưa ra giải pháp xử lý độ ấm thích hợp sẽ ảnh hưởng rit lớn đến hiệu qu đầm nên và dung trọng của đất Lựa chọn kết cầu đập không hợp lý. Khi đã có nhiễu loại đất khác nhau thi việc xem đập đắt là đồng chất là một sai Lim lớn, lẽ ra phải phân mặt cắt đập ra nhiều khối có các chỉ tiêu cơ lý lực học khác nhau để tính toán an toản én định cho toàn mặt cắt đập.

Khi đã có nhiều loại đất khác nhau mà. toán như đập đồng chất cũng là nguyễn nhân quan trọng dẫn đến sự cổ đập Suỗi Hành. “Trong thi công cũng có rất nhiều sai sót như bóc lớp đất thảo mộc không hỗ, chiều dây rải lớp đắt dim quá dày trong khi thiết bị dim nén lúc bay giờ chưa được trang bị lên mức cần thiết và đạt yêu ciu, biện pháp xử lý độ âm không đảm bảo yêu cầu chất lượng, xử ý nội iẾp giữa đập đất va các mặt bể tông cũng như những vách dé củ vai đập không kỹ cho nên thân đập là tổ hợp của các loại dat có các chỉ tiêu cơ lý lực học không đồng đều, dưới tác dụng của áp lực nước sinh ra biển dạng không đều trong hân đập, phat sinh ra những kẽ nút dần dẫn chuyển thành những dòng xôi phá hoại toàn bộ thân đập. Đập Suối Trầu ở Khánh Hoà Đập S i Trầu ở Khánh Hoà bị sự.