MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Ngày nay, trong xu thế toàn cầu hoá nền kinh tế thế giới đang diễn ra mạnh mẽ thì nguồn nhân lực đóng một vai trò hết sức quan trọng, quyết định đến sự thắng lợi trong thành công của các doanh nghiệp. Với sự biến động mạnh mẽ của môi trƣờng kinh doanh trƣớc xu hƣớng hội nhập Quốc tế, đòi hỏi các doanh nghiệp không ngừng nâng cao năng lực cạnh tranh, mà trƣớc hết là nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực. Các doanh nghiệp, tổ chức luôn tìm cách phát triển và sử dụng nguồn nhân lực của mình một cách có lợi.
Muốn vậy, họ phải t m cách nâng cao động lực thúc đẩy cho đội ngũ nhân viên. Mà một trong những công cụ hữu hiệu để nâng cao động lực thúc đẩy là đánh giá đúng thành tích của nhân viên. Đánh giá thành tích nhân viên đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm hành vi mà nhân viên thực hiện trên một công việc nhất định nhất quán với chiến lƣợc của doanh nghiệp. Đánh giá thành tích nhân viên còn giúp các nhà quản trị doanh nghiệp đƣa ra đƣợc nhận định đúng về con ngƣời mà doanh nghiệp hiện có, xác định vị trí hiện tại và các khả năng tiềm tàng của từng cá nhân để đƣa ra những chính sách cụ thể trong quá trình quản trị nguồn nhân lực của doanh nghiệp.
Hiện nay, hầu hết các doanh nghiệp lớn tại Việt Nam đã quan tâm đến các góc độ khác nhau của công tác quản trị nguồn nhân lực, trong đó có công tác đánh giá thành tích nhân viên. Nhận thức đƣợc điều đó, Công ty xăng dầu Nam Tây Nguyên, thời gian qua đã rất chú ý đến công tác đánh giá thành tích nhân viên. Tuy nhiên, việc đánh giá này vẫn còn nhiều bất cập. Vì vậy, tác giả quyết định chọn đề tài Luan van 2 nghiên cứu “Đánh giá thành tích nhân viên tại Công ty Xăng dầu Nam Tây Nguyên” làm định hƣớng cho luận văn tốt nghiệp của mình.
Mục tiêu nghiên cứu - Hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ ản về đánh giá thành tích nhân viên trong các tổ chức, đơn vị. - Phân tích, đánh giá thực trạng công tác đánh giá thành tích nhân viên tại Công ty Xăng dầu Nam Tây nguyên. - Phát hiện những tồn tại, hạn chế của công tác đánh giá thành tích nhân viên qua đó đề xuất các giải pháp để hoàn thiện. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đề tài nghiên cứu toàn bộ các vấn đề lý luận thực tiễn liên quan đến đánh giá thành tích nhân viên tại Công ty Xăng dầu Nam Tây Nguyên.
- Phạm vi nghiên cứu: + Về nội dung: đề tài nghiên cứu các nội dung của đánh giá thành tích nhân viên tại Công ty Xăng dầu Nam Tây Nguyên. + Về không gian: đề tài chỉ tập trung nghiên cứu các hoạt động đánh giá thành tích nhân viên tại Công ty Xăng dầu Nam Tây Nguyên. + Về thời gian: Các giải pháp đƣợc đề xuất trong luận văn có ý ngh a trong những năm tới. Phƣơng pháp nghiên cứu Để thực hiện mục tiêu nghiên cứu trên, đề tài sử dụng các phƣơng pháp nghiên cứu sau: - Phƣơng pháp phân tích thực chứng, phƣơng pháp phân tích chuẩn tắc, - Phƣơng pháp điều tra, khảo sát, chuyên gia, - Phƣơng pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, - Các phƣơng pháp khác.
Bố cục của đề tài Ngoài phần mục lục, danh mục các từ viết tắt, danh mục các bảng biểu, danh mục hình vẽ. Luận văn gồm có 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về đánh giá thành tích nhân viên trong các doanh nghiệp Chƣơng 2: Thực trạng công tác đánh giá thành tích nhân viên tại Công ty xăng dầu Nam Tây Nguyên Chƣơng 3: Một số giải pháp hoàn thiện công tác đánh giá thành tích nhân viên tại Công ty xăng dầu Nam Tây Nguyên. Tổng quan tài liệu tham khảo Quản trị nguồn nhân lực là một khoa học về quản lý con ngƣời bao gồm nhiều khía cạnh nhƣ hoạch định nguồn nhân lực, phân tích và thiết kế công việc, tuyển dụng đánh giá thành tích, đào tạo và phát triển, tạo động lực thúc đẩy. Nhƣng trong đó vấn đề quan trọng nhất mà các nhà quản lý không thể không quan tâm là đánh giá thành tích nhân viên v công tác này có vai trò vô cùng quan trọng và tác động trực tiếp, gián tiếp đến việc thực hiện các chức năng khác nhau của quản trị nguồn nhân lực.
Vì vậy, đòi hỏi nguồn nhân lực phải không ngừng lớn mạnh để đáp ứng yêu cầu phát triển đó. Việc đánh giá thành tích nhân viên ngày càng đƣợc coi trọng để khuyến khích nhân viên nỗ lực làm việc hết mình nhằm đạt đƣợc những mục tiêu của tổ chức. Những tổ chức nào không nhìn nhận đúng tầm quan trọng của hệ thống đánh giá thành tích nhân viên tất yếu không tránh khỏi sự xáo trộn trong tổ chức, mà đặc biệt là giữ và thu hút đƣợc ngƣời tài. Và nhƣ một hệ quả tất yếu là ở đâu, nếu việc đánh giá nhân viên đƣợc làm tốt với những chính sách lƣơng thƣởng rõ ràng, đào tạo và phát triển có chiều sâu, nhân viên đƣợc thừa nhận, thăng tiến và cơ hội nghề nghiệp nh đẳng,.
thì sẽ thu hút đƣợc nhân viên tài giỏi đến với tổ chức mình. Luan van 4 Liên quan đến đánh giá thành tích nhân viên về lý thuyết có rất nhiều cuốn sách, các bài báo viết về một số vấn đề về Quản trị nguồn nhân lực nói chung trong đó có nội dung đánh giá thành tích nhân viên: Một số sách nhƣ: - Tác giả John M. Ivancevich (2010), Human Resource Management Cuốn sách này tập trung vào quy trình ứng dụng HRM trong các tổ chức quản lý và tình huống thực tế. Chủ ngh a hiện thực, chủ ngh a thực tại, sự hiểu biết và tƣ duy phê phán là những đề tài cơ sở đƣợc trình bày trong mỗi phần của cuốn sách này.
Mỗi giám đốc phải đóng vai trò của một ngƣời giải quyết và chẩn đoán các vấn đề nhân sự, có thể ứng dụng khéo léo các khái niệm, quy trình, mô hình, công cụ và phƣơng pháp HRM.TS Trần Kim Dung "Quản trị nguồn nhân lực" –Human resource management, NXB Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh (2011): cuốn sách nói về nhiều l nh vực trong quản trị nguồn nhân lực nhƣng trong đó tác giả nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc đánh giá thành tích nhân viên và xây dựng các phƣơng pháp, hệ thống các tiêu chí đánh giá, các quy tr nh, đối tƣợng đánh giá. - Bộ sách cẩm nang kinh doanh Havard (2006), “Quản lý hiệu suất làm việc của nhân viên”, NXB Tổng hợp TP.Hồ Chí Minh: nhấn mạnh về tầm quan trọng của công tác đánh giá thành tích nhân viên liên quan đến động lực thúc đẩy trong thực hiện công việc. Một số bài báo: Có nhiều bài báo viết về một số vấn đề về đánh giá thành tích nhân viên tuy nhiên các ài áo cũng chỉ dừng lại ở việc khẳng định tầm quan trọng của công tác này ở một vài khía cạnh cụ thể mà chƣa đi sâu vào vấn đề xây dựng hệ thống đánh giá thành tích một cách chính thức, với đầy đủ nội dung toàn diện nhằm mang lại hiệu quả cho tổ chức.
Sau đây là một số bài viết: Luan van 5 - "Khảo sát mức độ hài lòng của nhân viên với công việc" – EduViet. Bài áo đề cập đến vấn đề "chảy máu chất xám" trong các doanh nghiệp hiện nay lên đến 10-13% mỗi năm; đề cập đến thực trạng trong việc chi trả lƣơng, phúc lợi; thực trạng của công tác đào tạo; đánh giá sự hài lòng với môi trƣờng làm việc; sự công bằng trong cơ hội thăng tiến nghề nghiệp. Bài báo khẳng định một trong số những nguyên nhân chính dẫn đến sự không hài lòng của nhân viên và "hiện tƣợng chảy máu chất xám" là do sự thiếu công bằng trong việc đánh giá thành tích nhân viên. Tuy nhiên, chƣa nêu lên đƣợc các giải pháp để giải quyết vấn đề.
- "Đánh giá hiệu suất làm việc của nhân viên" theo Maxreading.com, bài báo khẳng định tầm quan trọng của việc đánh giá hiệu suất làm việc của nhân viên đến sự thành công của tổ chức. Tuy nhiên chƣa đi sâu vào các phƣơng pháp, xây dựng các tiêu chí đánh giá cụ thể mà chỉ nói chung chung. Lên quan đến đánh giá thành tích nhân viên về thực tế có các đề tài nghiên cứu của trƣờng Đài học kinh tế Đà Nẵng, là các luận văn thạc sỹ Quản trị kinh doanh của các tác giả sau: - "Hoàn thiện công tác đánh giá thành tích nhân viên tại Công ty cổ phần thủy điện Miền Trung" của tác giả Lê Thị Lệ Thanh năm 2012. Luận văn đã nêu đƣợc những bất cập trong công tác đánh giá nhân viên tại Công ty nhƣ mục đích đánh giá chỉ dừng lại ở quyết định hành chính, chƣa thực hiện phân tích công việc, mô tả công việc; công tác phản hồi thông tin bị bỏ;.và luận văn đã đề xuất đƣợc một số giải pháp hữu hiệu nhằm hoàn thiện công tác đánh giá thành tích nhân viên tại Công ty cổ phần thủy điện Miền Trung.
- "Hoàn thiện hệ thống đánh giá thành tích nhân viên tại Công ty TNHH MTV Điện Lực Đà Nẵng" của tác giả Tăng Trần Nhân, năm 2011. Luận văn đã nhấn mạnh đến tầm quan trọng của Công tác đánh giá nhân viên tác động đến quá trình phát triển và xây dựng văn hóa doanh nghiệp; nêu lên những bất Luan van 6 cập nhƣ đánh giá thành tích nhân viên mang tính cảm tính, hình thức, chƣa chuyên sâu; tác giả đi sâu vào việc xây dựng các tiêu chí, và phƣơng pháp đánh giá thành tích nhân viên. Tuy nhiên, luận văn đề cập sâu đến các tiêu chí đánh giá mà ít chú trọng đến công tác thông tin phản hồi kết quả đánh giá nhƣ thảo luận với cấp trên về tiêu chí đánh giá, thống nhất về mục tiêu và nhiệm vụ mới giữa cấp lãnh đạo và nhân viên. "Hoàn thiện công tác đánh giá thành tích nhân viên tại Công ty thƣơng mại và dịch vụ tổng hợp Hòa Khánh", của tác giả Dƣơng Thanh B nh, năm 2010.
Luận văn đã đi sâu vào nghiên cứu những cơ sở lý luận liên quan đến đánh giá thành tích nhân viên; đề xuất các giải pháp sắc bén nhằm hoàn thiện công tác đánh giá thành tích nhân viên tại Công ty thƣơng mại và dịch vụ tổng hợp Hòa Khánh Luan van 7 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÁNH GIÁ THÀNH TÍCH NHÂN VIÊN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 1. TỔNG QUAN VỀ ĐÁNH GIÁ THÀNH TÍCH NHÂN VIÊN 1. Một số khái niệm a. Nhân viên Là người làm việc trong một tổ chức, doanh nghiệp bất kể công việc của họ là gì.