CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU TAC ĐỘNG CUA VIỆC CHUYEN DOI RANH GIỚI QUAN DEN QUA TRÌNH DO THI HOA 1. Các nhân tố tác động đến quá trình đô thị hóa 1. Đặc điểm tự nhién- xã hội quận Tây Hồ - Hà Nội a. Vị trí khu vực nghiên cứu Xưa kia vùng đất Tây Hồ thuộc huyện Vĩnh Thuận cũ, tỉnh Hà Nội.
Trước năm 1945, Tây Hồ là phần đất của đại lý Hoàn Long thuộc ngoại thành Hà Nội. Năm 1961, vùng đất Tây Hồ một phần thuộc về khu phố Ba Đình và một phần đất thuộc về huyện Từ Liêm. Ngày 28/10/1995, Chính phủ ra Nghị định số 69-CP thành lập quận Tây Hồ thuộc thành phố Hà Nội trên cơ sở các phường Bưởi, Thụy Khuê, Yên Phụ của quận Ba Đình và các xã Tứ Liên, Nhật Tân, Quảng An, Xuân La, Phú Thượng của huyện Từ Liêm. Quận Tây Hồ được xác định là trung tâm dịch vụ - du lịch, trung tâm văn hoá, là vùng bảo vệ cảnh quan thiên nhiên của Thủ đô Hà Nội.
Quận nằm ở phía Tây Bắc của Hà Nội.0km”, Dân số: khoảng 126.700 người (Niên giám thống kê năm 2009), gồm 8 phường: Bưởi, Yên Phụ, Thuy Khuê, Tứ Liên, Quảng An, Nhật Tân, Xuân La, Phú Thương. Phía đông giáp quận Long Biên; Phía tây giáp huyện Từ Liêm và quận Cầu Giấy; Phía nam giáp quận Ba Đình; Phía bắc giáp huyện Đông Anh. Quận Tây Hỗ có địa hình tương đối bang phăng, có chiều hướng thấp dần từ Bắc xuống Nam. Quận Tây Hồ có Hồ Tây với diện tích khoảng 526 ha, năm trọn trong địa giới Quận, là một cảnh quan thiên nhiên đẹp của Hà Nội và cả nước, phía bắc và phía đông là sông Hồng chảy từ phía bắc xuống phía nam.
Khu vực xung quanh Hồ Tây có nhiều làng xóm tôn tại từ lâu đời với nhiều nghề thủ công truyền thống. Với các công trình di tích lịch sử có giá trị, tập trung xung quanh Hồ Tây, tạo cho Tây Hồ trở thành một danh thắng nổi bật nhất của Thủ đô. BẢN ĐỒ HÀNH CHÍNH QUẬN TÂY HỒ X.PHÚ THƯỢNG X. YÊN - ụ PHU N pig ¥ é P.
TRÚC BACH CHU GIAI UBND quận, huyện. UBND xã, phường. RGHC quận, huyện RGHC xã, phường. Đường 6 tô trục, ôtô nhánh Số đường quốc lộ, tỉnh lộ Đường đất lớn, cầu.
Đường đất nhỏ, đường mòn Ao, hổ, sông, kẽnh TỶ LỆ: 1: 25 000 Học viên: Vu Thi Phương Thao ï Người hướng dẫn: PGS. Địa hình Địa hình thành phố Hà Nội mang tính phân bậc địa hình khá rõ rệt bao gồm địa hình đồi và núi thấp, địa hình đồng bang gò đổi và địa hình đồng bang tring thấp. Tây Hồ có địa hình tương đối bằng phẳng, cấu trúc là thém hỗn hợp, trên mặt là bôi tích mịn, phía dưới là lũ tích gôm nhiêu sỏi cuội và cuôi cùng là tâng đá gôc. Tây Hồ thuộc vùng trung tâm của đồng bằng Bắc bộ có độ cao từ 2-4 m, hiện nay đã thoát khỏi ảnh hưởng của các quá trình bờ biển và phá tam giác châu.
Khi chưa có đê xây dựng ở ven sông, thì vùng này thường bị nước sông tràn ngập vào mùa lũ. Trong điều kiện như vậy, đã phát sinh quá trình bồi tích phù sa sông với những đa dạng địa hình điển hình, là bờ sông cao ngang mực nước lũ, khi bị chia cắt thì thành các gò đống rải rác; là các bãi bồi rộng trên đó những dòng sông cũ tạo thành những hồ ao (hồ Tây, hồ Trúc Bạch.), còn những nơi ít được bồi dap thi tồn tại các vùng dat trũng [17]. Chính sự chênh lệch cao thấp của địa hình như vậy đã ảnh hưởng đến tính chất thé nhưỡng và đến phương thức sử dụng đất đai của con người. Vì thế khu vực Tây Hồ nói chung đã có sự phân hóa rõ ràng, hình thành các cụm dân cư, cánh đồng trồng cây cảnh, hoa mau.
Khí hậu Khí hậu của quận Tây Hô cũng như Hà Nội là khí hậu nhiệt đới gió mùa âm, mùa hè nóng, mưa nhiêu và mùa đông lạnh, khô. Nam trong vùng nhiệt đới, Hà Nội quanh năm tiếp nhận được lượng bức xạ mặt trời dồi dao và có nhiệt độ cao. Do chịu anh hưởng của dải hội tụ, Hà Nội có độ âm và lượng mưa khá lớn, trung bình hàng năm nhiệt độ không khí 23,6°C, độ am 79%, lượng mưa 1245mm, nhiệt độ thấp nhất là 2,7°C (tháng 1/1955), nhiệt độ cao nhất: 42,8°C (tháng 5/1926). Mỗi năm có khoảng 114 ngày mua.
Hà Nội có đủ bốn mùa xuân, hạ, thu, đông. Sự luân chuyên của các mùa làm cho khí hậu Hà Nội thêm phong phú, da dang và có những nét rất riêng: Từ tháng 5 đến tháng 8 là mùa hè: nóng và thi thoảng có mưa rào; Từ tháng 9 đến tháng 11 là mùa thu: thời tiết khô ráo, trời cao, xanh ngắt, gió mát, năng vàng; từ tháng 11 đến tháng 1 năm sau là mùa đông: thời tiết lạnh, khô ráo; Từ tháng 2 đến tháng 4 là mùa xuân. Thuỷ văn Có 3 con sông chính chảy qua Hà Nội với các chế độ nước thay đổi: Sông Hong và các sông nhánh (sông Đuống và sông Cà Lồ). Đặc điểm thuỷ văn và chế độ dòng chảy của sông Hồng là một trong những hạn chế chủ yếu ở phía Nam Hà Nội mà con người phải đối mặt.
Đặc điểm kinh tế - xã hội Sau 10 năm thành lập quận Tây Hồ đã đạt được những kết quả ngày một lớn mạnh. Trong 5 năm 2001-2005 kinh tế trên địa bàn quận đạt tốc độ phát triển khá cao, giá trị sản xuất tăng bình quân 14,8%, trong đó: Kinh tế Nhà nước tăng 13,4%/năm; kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tăng 18,7%/năm; kinh tế ngoài quốc doanh tăng 16,9%/năm vượt chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội II đề ra. Cơ cầu ngành Cơ cấu giá trị sản xuất các ngành kinh tế phát triển theo đúng định hướng: Dịch vụ - du lịch - công nghiệp - nông nghiệp. Tỷ trọng giá trị sản xuất của các ngành: Dich vụ 51,8%, công nghiệp 43,2%, nông nghiệp 5%.
(Nién giám thống kê năm 2009) 5% 51, 8 % @ Công nghiệp @ Dịch vụ D Nông nghiệp.2: Cơ cấu các ngành kinh tế b. Quy hoạch và phát triển Công tác quy hoạch được triển khai tích cực, 5 năm qua quận đã được Thành phố phê duyệt: Quy hoạch chi tiết quận Tây Hồ tỷ lệ 1/2000; quy hoạch tổng thé phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2001 - 2010; quy hoạch mạng lưới trường học và mạng lưới điện, quy hoạch cấp nước, quy hoạch mạng lưới chợ đến năm 2010. Đặc biệt là thực hiện quy hoạch khu đô thị mới Nam Thang Long (CIPUTRA) va chuẩn bị đầu tư khu đô thị Tây Hồ Tây. Phối hợp với các Sở, Ngành của Thành phố nghiên cứu lập quy hoạch chỉ tiết phường Phú Thượng, quy hoạch vùng trồng hoa đào truyền thống và hệ thống hạ tầng kỹ thuật trình Thành phố phê duyệt.
Các quy hoạch được duyệt đã tạo cơ sở pháp lý cho việc đầu tư xây dựng, quản lý đô thị và thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Quận. j Ban đỗ quy hoach chi tiết quan Tay Hỗ năm 2000-2020 - Hình 1.3: Ban đồ quy hoạch chỉ tiết quận Tây Hồ giai đoạn 2000-2020 c. Cơ sở vật chất, tỉnh thần Thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khoá VII) về "Xây dựng nền văn hoá x À Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc", Quận uỷ tập trung lãnh đạo các cấp uỷ Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thé nhân dân phối hợp chặt chẽ tổ chức nhiều hoạt động phong phú, có hiệu quả trong việc thực hiện Nghị quyết. Cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá" được nhân dân hưởng ứng tích cực.
Tỷ lệ gia đình đạt tiêu chuân "Gia đình văn hoá", "Tổ dân phố văn hoá", "Khu dân cư tiên tiễn xuất sắc" tăng cả về số và chất lượng góp phan xây dựng nếp sống văn hoá người Hà Nội. Tỷ lệ các cấp học đều đạt và vượt chỉ tiêu hàng năm. Cơ sở vật chất được quan tâm đầu tư đáp ứng yêu cầu dạy và học. Đã có 7 trường đạt chuẩn quốc gia.
Sự nghiệp y tế được quan tâm chỉ đạo, mạng lưới y tế cơ sở từng bước được củng có và kiện toàn, có 5/8 phường được công nhận dat chuẩn quốc gia về y tế. Hoàn thành xây dựng mới và đưa vào sử dụng Trung tâm y tế quận có phòng khám đa khoa. 10 Năm 2008, giá trị sản xuất công nghiệp ngoài quốc doanh đạt 177,2 tỷ đồng; doanh thu thương mại-dịch vụ-du lịch đạt 4.992,4 tỷ đồng; giá tri sản xuất nông nghiệp ước đạt 15,45 tỷ đồng. Riêng 6 tháng đầu năm 2009, giá trị sản xuất công nghiệp ngoài quốc doanh đạt 79,13 tỷ đồng, đạt 45,3% kế hoạch; doanh thu thương mai-dich vụ đạt 2.847,02 ty đồng, đạt 47,3% kế hoạch; giá trị sản xuất nông nghiệp đạt 6 tỷ đồng, đạt 42,9% kế hoạch (Nién giám thống kê năm 2009).
Thu ngân sách nhà nước trên địa bàn quận luôn tăng theo tốc độ phát triển, năm 2008 đạt 368,75 tỷ đồng; 6 tháng đầu năm 2009 đạt 148,19 tỷ đồng. Quận Tây Hồ còn là “dinh lũy” của hoa và cây cảnh với các làng hoa, cây cảnh Nghỉ Tam; làng hoa Phú Thượng, Xuân La, Tứ Liên. Theo định hướng phát triển của Thủ đô Hà Nội đến năm 2020, quận Tây Hồ thuộc khu vực phát triển của Thành phố trung tâm. Như vậy, trong tương lai, Tây Hồ sẽ là khu vực trung tâm của Thủ đô Hà Nội.
Với vị trí đó, Tây Hồ có điều kiện đặc biệt thuận lợi thu hút các nguồn lực, vật lực (nguồn vốn tài chính, nguồn nhân lực và khoa học - công nghệ) dé thúc đây nhanh sự phát triển kinh tế - xã hội của Quận nói riêng và của Thủ đô Hà Nội nói chung. Giáo dục-đào tạo Tại các cấp học, bậc học, tỷ lệ tốt nghiệp đều đạt và vượt chỉ tiêu đề ra hàng năm. 100% giáo viên đạt yêu cầu chuẩn hoá. Đã có II trường được công nhận đạt chuẩn quốc gia, trong đó, có hai phường là Quảng An va Phú Thượng đạt chuẩn giáo dục quốc gia ở cả 3 cấp học.
Công tác y tế, chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho nhân dân có nhiều tiến bộ. Mạng lưới y tế được đầu tư về co sở vật chất. Năm 2008, đã có 8/8 phường đạt chuân quôc gia về y tê. Các vân đê chính sách xã hội, giải quyét việc làm, xóa đói giảm nghèo được quan tâm và thực hiện một cách hiệu quả.
Riêng 6 tháng đầu năm 2009, quận Tây 11 Hồ đã giải quyết việc làm cho 2.608 lao động, giảm hộ nghèo xuống còn 21 hộ dat 359% kế hoạch.