HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRẦN ĐĂNG ĐIỀU ĐÁNH GIÁ CÁC MÔ HÌNH QUẢN LÝ CUNG CẤP NƯỚC SINH HOẠT TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN LỤC NAM, TỈNH BẮC GIANG Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Phạm Văn Hùng NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Trần Đăng Điều i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS.TS Phạm Văn Hùng đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Phân tích Định lượng – Khoa Kinh tế và PTNT - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tiếp đến, tôi xin chân thành cảm ơn các phòng; ban chức năng, các tổ chức đoàn thể xã hội cùng toàn thể các hộ dân tại xã Lục Sơn, xã Vô Tranh, thị trấn Đồi Ngô và thị trấn Lục Nam huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này. Cuối cùng tôi xin cảm ơn tới gia đình, bạn bè – những người luôn động viên khích lệ và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.
Do thời gian và kiến thức có hạn, đề tài của tôi không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót. Vì vậy, tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của các thầy cô giáo cùng toàn thể bạn đọc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Trần Đăng Điều ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.
iii Danh mục chữ cái viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục đồ thị, sơ đồ, hộp. ix Trích yếu luận văn.
Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể.
Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.
Tổng quan tài liệu. Các khái niệm cơ bản. Quan điểm về quản lý cung cấp nước sinh hoạt. Vai trò, vị trí của quản lý cung cấp nước sinh hoạt.
Yêu cầu và đối tượng của quản lý cung cấp nước sinh hoạt. Nội dung đánh giá các mô hình cung cấp nước sinh hoạt. Các yếu tố ảnh hưởng tới hoạt động của các mô hình quản lý cung cấp nước sinh hoạt nông thôn. Cơ sở thực tiễn.
Một số mô hình quản lý nước sinh hoạt ở một nước trên thế giới. Kinh nghiệm quản lý nước sinh hoạt nông thôn ở một số địa phương Việt Nam. Bài học kinh nghiệm cho quản lý cung cấp nước sinh hoạt ở huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang. Phương pháp nghiên cứu.
Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội. Đánh giá chung về địa bàn nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu, tài liệu, thông tin. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu, thông tin. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu.
Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng cung cấp nước sinh hoạt trên địa bàn huyện Lục Nam. Tình hình khai thác và sử dụng nguồn nước sinh hoạt nông thôn của tỉnh Bắc Giang. Tình hình cung cấp nước sinh hoạt trên địa bàn huyện Lục Nam.
Khái quát các mô hình quản lý cung cấp nước sinh hoạt nông thôn trên địa bàn huyện Lục Nam. Đánh giá các mô hình cung cấp nước sinh hoạt nông thôn trên địa bàn huyện Lục Nam. Mô hình cung cấp nước do UBND xã quản lý. Mô hình cung cấp nước do doanh nghiệp tư nhân quản lý.
Mô hình cung cấp nước do doanh nghiệp nhà nước quản lý. Đánh giá chung về các mô hình cung cấp nước SHNT trên địa bàn huyện. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động của các mô hình quản lý cung cấp nước sinh hoạt trên địa bàn huyện Lục Nam. Các yếu tố về kinh tế - xã hội.
Cơ chế và chính sách của Nhà nước. Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của cán bộ quản lý. Chất lượng đầu tư xây dựng công trình. Các yếu tố khác.
Đề xuất định hướng và giải pháp hoàn thiện các mô hình quản lý cung cấp nước sinh hoạt của huyện. Định hướng và căn cứ đề xuất giải pháp. Giải pháp hoàn thiện các mô hình quản lý nước sinh hoạt nông thôn của huyện Lục Nam. Kết luận và kiến nghị.
104 Tài liệu tham khảo. 108 v DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BQL Ban quản lý CBCNV Cán bộ công nhân viên CNV Công nhân viên CN - TTCN Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp CT Chương trình DNNN Doanh nghiệp Nhà nước DNTN Doanh nghiệp tư nhân HĐND Hội đồng nhân dân HTX Hợp tác xã KHKT Khoa học kỹ thuật NN & PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn NS & VSMTNT Nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn PTNT Phát triển nông thôn SH Sinh hoạt SXKD Sản xuất kinh doanh UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Kết quả cấp nước sinh hoạt theo vùng tính đến năm 2014. Thu thập thông tin sơ cấp.
Phân bổ số lượng mẫu được lựa chọn nghiên cứu theo mô hình. Hiện trạng công trình cung cấp nước trên địa bàn tỉnh Bắc Giang tính tới năm 2014. Hoạt động của các công trình cung cấp nước sinh hoạt trên địa bàn huyện Lục Nam tính tới đầu năm 2015. Tình hình nguồn vốn đầu tư vào các công trình cung cấp nước trên địa bàn huyện.
Hiện trạng quản lý, sử dụng các công trình cấp nước tập trung tại 4 điểm nghiên cứu. Đơn giá sử dụng nước phân theo mô hình quản lý NSHNT. Một số thông tin cơ bản về nhóm hộ điều tra. Hạch toán thu chi tài chính của công trình cấp nước thôn Vân Non, xã Lục Sơn.
Đánh giá của người dân về kết quả cung cấp nước đối với công trình do UBND xã quản lý. Hạch toán thu chi tài chính của công trình cấp nước TT Lục Nam. Đánh giá của người dân về kết quả cung cấp đối với công trình do DNTN quản lý. Hạch toán thu chi tài chính của công trình cung cấp nước TT Đồi Ngô.
Đánh giá của người dân về kết quả cung cấp nước đối với công trình do DNNN quản lý. Đánh giá chung về các mô hình cung cấp nước SHNT. Tổng hợp kết quả đánh giá các nội dung về các mô hình quản lý NSHNT của cán bộ và người dân (Thang điểm: 10). Sự hài lòng của người dân đối với các mô hình cung cấp nước sinh hoạt.
Sự đóng góp xây dựng của người dân vào các công trình cấp nước SHNT trên địa bàn huyện Lục Nam. Khả năng chi trả tiền sử dụng nước SHNT của người dân. Ảnh hưởng của trình độ học vấn của chủ hộ đến sự hiểu biết về nước sạch và nước hợp vệ sinh. Ảnh hưởng của trình độ học vấn chủ hộ đến quan tâm sử dụng nước sạch, nước hợp vệ sinh vào sinh hoạt hàng ngày.
Ảnh hưởng của nguồn gốc dân tộc là chủ hộ đến sự quan tâm sử dụng nước sạch, nước hợp vệ sinh vào sinh hoạt hàng ngày. Ảnh hưởng của giới tính đến sự quan tâm sử dụng nước sạch, nước hợp vệ sinh vào sinh hoạt hàng ngày. Tỷ lệ số hộ tham gia các lớp tập huấn về NSH & VSMTNT. Đánh giá của người dân và chính quyền xã về quản lý nước SHNT trên địa bàn.
Trình độ văn hóa của cán bộ quản lý. 87 viii DANH MỤC ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ, HỘP Đồ thị: Đồ thị 4. So sánh thu và chi của công trình cung cấp nước thôn Vân Non xã Lục Sơn. So sánh tình hình thu và chi của công trình cung cấp nước TT.
So sánh thu và chi của công trình cung cấp nước Thị trấn Đồi Ngô trong 3 năm 2013 – 2015. Hệ thống bộ máy tổ chức của mô hình UBND xã. Cơ chế quản lý nước SHNN của mô hình DNNN quản lý. Cơ chế quản lý nước SHNT của mô hình DNTN quản lý.
Mô hình đơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp quản lý vận hành. Ý kiến phản ảnh của người dân về tình hình thu phí sử dụng nước. Ý kiến của DNTN về đơn giá nước sinh hoạt. Ý kiến của người dân về hiện trạng thu và sử dụng tiền thu.
Suy nghĩ tiêu cực của người dân sử dụng nước. Ý kiến của cán bộ, nhân viên BQL về các công trình cung cấp nước. Ý kiến về sự đóng góp của người dân đối với công trình bị hư hỏng. Ý kiến của cán bộ xã về công tác quản lý.
86 ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Họ và tên tác giả: Trần Đăng Điều Tên luận văn: ”Đánh giá các mô hình quản lý cung cấp nước sinh hoạt trên địa bàn huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang”. Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60.10 Cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam 1. Mục đích nghiên cứu của luận văn - Hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn về nước sinh hoạt nông thôn và mô hình quản lý cung cấp nước sinh hoạt; - Đánh giá thực trạng các mô hình quản lý cung cấp nước sinh hoạt trên địa bàn huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang; - Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động của các mô hình quản lý cung cấp nước sinh hoạt trên địa bàn huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang; - Đề xuất định hướng và giải pháp hoàn thiện các mô hình quản lý cung cấp nước sinh hoạt huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang.