Đánh Giá Khả Năng Sinh Trưởng và Theo Dõi Bệnh Thường Gặp của Ngựa Bạch Từ 6 Đến 12 Tháng Tuổi

Đánh giá khả năng sinh trưởng và theo dõi bệnh thường gặp của ngựa bạch từ 6 đến 12 tháng tuổi tại chi nhánh nghiên cứu động thực vật.

• Tác giả: Hoàng Thị Duyên
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Quốc Tuấn
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi - Thú y
• Đề tài: Đánh Giá Khả Năng Sinh Trưởng Và Bệnh Thường Gặp Của Ngựa Bạch Từ 6 Đến 12 Tháng Tuổi
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• 1. PHẦN 1: CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT
• 1.1. ĐIỀU TRA CƠ BẢN
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên của cơ sở thực tập tốt nghiệp
• 1.1.1.1. Vị trí địa lý
• 1.1.1.2. Địa hình đất đai
• 1.1.1.3. Điều kiện khí hậu thủy văn
• 1.1.1.4. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 1.1.1.4.1. Tình hình kinh tế
• 1.1.1.4.2. Tình hình văn hóa xã hội
• 1.1.1.4.3. Về trồng trọt
• 1.1.1.4.4. Về chăn nuôi
• 1.1.2. Tình hình sản xuất của trại chăn nuôi động vật bán hoang dã thuộc
• 1.1.2.1. Tổ chức quản lí cơ sở của trại chăn nuôi động vật bán hoang dã
• 1.1.2.2. Ngành trồng trọt
• 1.1.2.3. Đối với ngành chăn nuôi
• 1.1.2.4. Công tác thú y của trại
• 1.1.2.5. Đánh giá chung
• 1.1.2.5.1. Thuận lợi
• 1.1.2.5.2. Khó khăn
• 1.1.3. PHỤC VỤ SẢN XUẤT
• 1.1.3.1. Công tác chăn nuôi
• 1.1.4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 1.2. CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.2.1. Mục đích nghiên cứu
• 1.2.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.3. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.3.1. Cơ sở khoa học
• 1.3.2. Nguồn gốc, phân loại ngựa Bạch
• 1.3.3. Đặc điểm ngoại hình của ngựa Bạch
• 1.3.4. Quy luật di truyền gen của ngựa Bạch
• 1.3.5. Một số chỉ tiêu sinh lý của ngựa
• 1.3.6. Kỹ thuật chọn giống ngựa
• 1.3.7. Đặc điểm sinh trưởng, phát triển và phát dục
• 1.3.8. Một số bệnh thường gặp trên đàn ngựa
• 1.3.9. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 1.3.9.1. Nghiên cứu ngoài nước
• 1.3.9.2. Nghiên cứu trong nước
• 1.4. ĐỐI TƯỢNG, THỜI GIAN, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.4.1. Đối tượng và thời gian nghiên cứu
• 1.4.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.1.2. Thời gian nghiên cứu
• 1.4.2. Các thiết bị và cơ sở vật chất
• 1.4.3. Nội dung nghiên cứu
• 1.4.3.1. Đặc điểm sinh học của ngựa bạch
• 1.4.3.2. Một số bệnh thường gặp trên đàn ngựa bạch
• 1.4.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4.4.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 1.4.4.2. Phương pháp theo dõi các chỉ tiêu
• 1.4.4.3. Phương pháp tính toán và xử lý số liệu
• 1.5. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 1.5.1. Một số đặc điểm sinh học của ngựa bạch
• 1.5.2. Khả năng sinh trưởng của ngựa bạch từ 6 đến 12 tháng tuổi nuôi tại trại
• 1.5.2.1. Khối lượng của ngựa bạch qua các tháng tuổi
• 1.5.2.2. Sinh trưởng tuyệt đối của ngựa bạch từ 6 đến 12 tháng tuổi
• 1.5.2.3. Sinh trưởng tương đối của ngựa bạch từ 6 đến 12 tháng tuổi
• 1.5.2.4. Kích thước một số chiều đo chính của ngựa bạch từ 6 đến 12 tháng tuổi
• 1.5.3. Một số bệnh thường gặp ở ngựa bạch và kết quả điều trị
• 1.6. KẾT LUẬN, TỒN TẠI VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Khả Năng Sinh Trưởng Ngựa Bạch 6 12 Tháng

Bài viết này tập trung vào việc đánh giá khả năng sinh trưởng của ngựa bạch trong giai đoạn từ 6 đến 12 tháng tuổi. Đây là giai đoạn quan trọng trong quá trình phát triển của ngựa con, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và năng suất sau này. Nghiên cứu này cũng xem xét các bệnh thường gặp ở ngựa bạch trong giai đoạn này, từ đó đề xuất các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Việc hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe ngựa bạch và phát triển của ngựa là vô cùng quan trọng đối với người chăn nuôi. Mục tiêu là cung cấp thông tin chi tiết và hữu ích, giúp người chăn nuôi chăm sóc ngựa bạch một cách tốt nhất, đảm bảo tăng trưởng chiều cao ngựa và tăng trưởng cân nặng ngựa tối ưu.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Giai Đoạn 6 12 Tháng Tuổi

Giai đoạn từ 6 đến 12 tháng tuổi là thời kỳ ngựa con phát triển nhanh chóng về cả thể chất lẫn hệ miễn dịch. Đây là lúc ngựa bạch bắt đầu chuyển từ chế độ dinh dưỡng chủ yếu từ sữa mẹ sang thức ăn thô. Việc cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho ngựa bạch trong giai đoạn này là yếu tố then chốt để đảm bảo khả năng sinh trưởng tốt. Đồng thời, hệ miễn dịch của ngựa con vẫn còn non yếu, dễ bị tấn công bởi các tác nhân gây bệnh. Do đó, việc theo dõi và phòng ngừa bệnh thường gặp là vô cùng cần thiết.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Về Ngựa Bạch 6 12 Tháng Tuổi

Nghiên cứu này hướng đến việc xác định các chỉ số sinh trưởng quan trọng của ngựa bạch từ 6 đến 12 tháng tuổi, bao gồm cân nặng, chiều cao, và các chỉ số khác. Đồng thời, nghiên cứu cũng tập trung vào việc xác định các bệnh thường gặp ở ngựa con trong giai đoạn này, cũng như các yếu tố nguy cơ liên quan. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng quy trình chăm sóc ngựa bạch hiệu quả, giúp người chăn nuôi giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa năng suất.

II. Thách Thức Trong Chăm Sóc Ngựa Bạch 6 12 Tháng Tuổi

Việc chăm sóc ngựa bạch từ 6 đến 12 tháng tuổi đối mặt với nhiều thách thức. Một trong số đó là việc đảm bảo dinh dưỡng cho ngựa bạch đầy đủ và cân đối, đặc biệt khi ngựa con bắt đầu làm quen với thức ăn thô. Bên cạnh đó, việc phòng ngừa và điều trị bệnh thường gặp cũng đòi hỏi sự quan tâm và kiến thức chuyên môn. Các bệnh như bệnh tiêu chảy ở ngựa, bệnh hô hấp ở ngựa, và ký sinh trùng ở ngựa có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sinh trưởng của ngựa bạch. Ngoài ra, việc quản lý chuồng trại ngựa và đảm bảo vận động của ngựa hợp lý cũng là những yếu tố quan trọng cần được chú trọng.

2.1. Dinh Dưỡng Cho Ngựa Bạch Con Bài Toán Khó

Chuyển đổi chế độ ăn từ sữa mẹ sang thức ăn thô là một quá trình đầy thách thức đối với ngựa con. Việc lựa chọn thức ăn cho ngựa con phù hợp, đảm bảo đủ chất dinh dưỡng, và dễ tiêu hóa là vô cùng quan trọng. Thiếu hụt dinh dưỡng có thể dẫn đến chậm lớn, suy dinh dưỡng, và dễ mắc bệnh. Cần đặc biệt chú ý đến việc bổ sung vitamin cho ngựa và khoáng chất cho ngựa để đảm bảo phát triển của ngựa toàn diện.

2.2. Nguy Cơ Bệnh Tật Ở Ngựa Bạch 6 12 Tháng Tuổi

Hệ miễn dịch của ngựa con trong giai đoạn này vẫn còn non yếu, dễ bị tấn công bởi các tác nhân gây bệnh. Các bệnh như bệnh tiêu chảy ở ngựa, bệnh hô hấp ở ngựa, bệnh ngoài da ở ngựa, và ký sinh trùng ở ngựa là những mối đe dọa thường trực. Việc tiêm phòng cho ngựa và tẩy giun cho ngựa định kỳ là biện pháp phòng ngừa quan trọng. Đồng thời, cần chú ý đến vệ sinh chuồng trại ngựa để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm.

2.3. Quản Lý Chuồng Trại Và Vận Động Cho Ngựa Bạch

Môi trường sống có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe ngựa bạch. Chuồng trại ngựa cần được thiết kế thông thoáng, sạch sẽ, và đảm bảo đủ không gian cho vận động của ngựa con. Vận động thường xuyên giúp ngựa bạch phát triển cơ bắp, tăng cường hệ miễn dịch, và giảm nguy cơ mắc bệnh. Cần tạo điều kiện cho vận động của ngựa con tự do trong môi trường an toàn.

III. Phương Pháp Đánh Giá Sinh Trưởng Ngựa Bạch 6 12 Tháng

Để đánh giá khả năng sinh trưởng của ngựa bạch từ 6 đến 12 tháng tuổi, cần áp dụng các phương pháp khoa học và chính xác. Các chỉ số sinh trưởng quan trọng cần theo dõi bao gồm cân nặng, chiều cao, vòng ngực, và các chỉ số khác. Việc đo đạc cần được thực hiện định kỳ, ví dụ hàng tháng, để theo dõi sự thay đổi và phát triển của ngựa con. Bên cạnh đó, cần quan sát các dấu hiệu lâm sàng để phát hiện sớm các vấn đề về sức khỏe. Việc ghi chép và phân tích dữ liệu một cách cẩn thận là yếu tố then chốt để đưa ra những đánh giá chính xác và khách quan.

3.1. Các Chỉ Số Sinh Trưởng Cần Theo Dõi Ở Ngựa Bạch

Các chỉ số sinh trưởng quan trọng cần theo dõi bao gồm: Cân nặng (để đánh giá sự phát triển về thể chất), Chiều cao (để đánh giá sự phát triển về khung xương), Vòng ngực (để đánh giá sự phát triển của hệ hô hấp và tuần hoàn), Dài thân chéo (để đánh giá sự phát triển tổng thể). Việc theo dõi các chỉ số này định kỳ giúp phát hiện sớm các vấn đề về khả năng sinh trưởng và có biện pháp can thiệp kịp thời.

3.2. Phương Pháp Đo Đạc Và Ghi Chép Dữ Liệu

Việc đo đạc cần được thực hiện bởi người có kinh nghiệm và sử dụng các dụng cụ đo chính xác. Cần tuân thủ quy trình đo đạc thống nhất để đảm bảo tính khách quan của dữ liệu. Dữ liệu cần được ghi chép cẩn thận vào sổ sách hoặc phần mềm quản lý để dễ dàng theo dõi và phân tích. Việc sử dụng biểu đồ và đồ thị giúp trực quan hóa dữ liệu và phát hiện các xu hướng phát triển.

3.3. Quan Sát Lâm Sàng Để Phát Hiện Bệnh Ở Ngựa Con

Bên cạnh việc đo đạc các chỉ số sinh trưởng, cần quan sát các dấu hiệu lâm sàng để phát hiện sớm các vấn đề về sức khỏe. Các dấu hiệu cần chú ý bao gồm: Tình trạng lông da (có bóng mượt, không có vết thương, ghẻ lở), Tình trạng ăn uống (ăn ngon miệng, không bỏ ăn), Tình trạng bài tiết (phân bình thường, không tiêu chảy, táo bón), Tình trạng hô hấp (thở đều, không khó thở), Tinh thần (vui vẻ, hoạt bát, không ủ rũ).

IV. Biện Pháp Phòng Và Điều Trị Bệnh Thường Gặp Ngựa Bạch

Phòng bệnh luôn là ưu tiên hàng đầu trong chăm sóc ngựa bạch. Việc áp dụng các biện pháp phòng bệnh hiệu quả giúp giảm thiểu rủi ro và chi phí điều trị. Các biện pháp phòng bệnh quan trọng bao gồm: Tiêm phòng cho ngựa định kỳ, Tẩy giun cho ngựa định kỳ, Vệ sinh chuồng trại ngựa sạch sẽ, Cung cấp dinh dưỡng cho ngựa bạch đầy đủ và cân đối, Quản lý vận động của ngựa hợp lý. Khi phát hiện ngựa con có dấu hiệu bệnh, cần nhanh chóng đưa đến bác sĩ thú y để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

4.1. Lịch Tiêm Phòng Và Tẩy Giun Cho Ngựa Bạch Con

Việc xây dựng và tuân thủ lịch tiêm phòng cho ngựa và tẩy giun cho ngựa là vô cùng quan trọng. Lịch tiêm phòng cần được xây dựng dựa trên khuyến cáo của bác sĩ thú y và tình hình dịch tễ địa phương. Lịch tẩy giun cần được điều chỉnh phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe của ngựa con. Cần sử dụng các loại thuốc tiêm phòng và tẩy giun có chất lượng tốt và tuân thủ đúng hướng dẫn sử dụng.

4.2. Vệ Sinh Chuồng Trại Và Quản Lý Môi Trường Sống

Chuồng trại ngựa cần được vệ sinh thường xuyên để loại bỏ các tác nhân gây bệnh. Cần dọn dẹp phân và thức ăn thừa hàng ngày. Định kỳ phun thuốc sát trùng để tiêu diệt vi khuẩn và ký sinh trùng. Đảm bảo chuồng trại ngựa thông thoáng, khô ráo, và có đủ ánh sáng. Tránh để ngựa bạch tiếp xúc với các yếu tố gây stress như tiếng ồn, nhiệt độ cao, hoặc mật độ nuôi quá dày.

4.3. Điều Trị Các Bệnh Thường Gặp Ở Ngựa Bạch

Khi phát hiện ngựa con có dấu hiệu bệnh, cần nhanh chóng đưa đến bác sĩ thú y để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Việc điều trị cần tuân thủ đúng phác đồ điều trị của bác sĩ thú y. Cần theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe của ngựa con trong quá trình điều trị và báo cáo cho bác sĩ thú y nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào. Cần đảm bảo ngựa bạch được nghỉ ngơi đầy đủ và cung cấp dinh dưỡng cho ngựa bạch hợp lý trong quá trình điều trị.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Ngựa Bạch

Kết quả nghiên cứu về khả năng sinh trưởng và bệnh thường gặp của ngựa bạch từ 6 đến 12 tháng tuổi có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện quy trình chăm sóc ngựa bạch và nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Các kết quả này có thể được sử dụng để xây dựng các tiêu chuẩn về dinh dưỡng cho ngựa bạch, lịch tiêm phòng cho ngựa và tẩy giun cho ngựa, và các biện pháp quản lý chuồng trại ngựa hiệu quả. Việc áp dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn giúp người chăn nuôi giảm thiểu rủi ro, tối ưu hóa năng suất, và nâng cao giá trị kinh tế của ngựa bạch.

5.1. Xây Dựng Tiêu Chuẩn Dinh Dưỡng Cho Ngựa Bạch Con

Kết quả nghiên cứu về khả năng sinh trưởng giúp xác định nhu cầu dinh dưỡng của ngựa bạch từ 6 đến 12 tháng tuổi. Từ đó, có thể xây dựng các tiêu chuẩn về thức ăn cho ngựa con, đảm bảo cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển. Cần chú trọng đến việc cân đối giữa protein, carbohydrate, chất béo, vitamin, và khoáng chất trong khẩu phần ăn.

5.2. Cải Thiện Quy Trình Phòng Bệnh Cho Ngựa Bạch

Kết quả nghiên cứu về bệnh thường gặp giúp xác định các bệnh có nguy cơ cao ở ngựa bạch từ 6 đến 12 tháng tuổi. Từ đó, có thể cải thiện quy trình phòng bệnh, bao gồm lịch tiêm phòng cho ngựa và tẩy giun cho ngựa, và các biện pháp vệ sinh chuồng trại ngựa. Cần tăng cường công tác tuyên truyền và hướng dẫn người chăn nuôi về các biện pháp phòng bệnh hiệu quả.

5.3. Nâng Cao Hiệu Quả Chăn Nuôi Ngựa Bạch

Việc áp dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn giúp người chăn nuôi nâng cao hiệu quả chăn nuôi ngựa bạch. Giảm thiểu rủi ro về bệnh tật, tối ưu hóa khả năng sinh trưởng, và nâng cao chất lượng sản phẩm. Từ đó, tăng giá trị kinh tế của ngựa bạch và góp phần phát triển ngành chăn nuôi.

VI. Kết Luận Và Hướng Nghiên Cứu Về Ngựa Bạch Tương Lai

Nghiên cứu về khả năng sinh trưởng và bệnh thường gặp của ngựa bạch từ 6 đến 12 tháng tuổi đã cung cấp những thông tin quan trọng và hữu ích cho người chăn nuôi. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được nghiên cứu sâu hơn trong tương lai. Các hướng nghiên cứu tiềm năng bao gồm: Nghiên cứu về ảnh hưởng của yếu tố di truyền đến khả năng sinh trưởng, Nghiên cứu về các biện pháp chăm sóc ngựa bạch tiên tiến, Nghiên cứu về các bệnh mới nổi ở ngựa bạch. Việc tiếp tục nghiên cứu và phát triển sẽ giúp nâng cao hơn nữa hiệu quả chăn nuôi ngựa bạch và bảo tồn giống ngựa quý này.

6.1. Tổng Kết Các Kết Quả Nghiên Cứu Chính

Nghiên cứu đã xác định các chỉ số sinh trưởng quan trọng của ngựa bạch từ 6 đến 12 tháng tuổi, bao gồm cân nặng, chiều cao, và các chỉ số khác. Nghiên cứu cũng đã xác định các bệnh thường gặp ở ngựa con trong giai đoạn này, cũng như các yếu tố nguy cơ liên quan. Kết quả nghiên cứu đã cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng quy trình chăm sóc ngựa bạch hiệu quả.

6.2. Các Hướng Nghiên Cứu Tiềm Năng Về Ngựa Bạch

Các hướng nghiên cứu tiềm năng bao gồm: Nghiên cứu về ảnh hưởng của yếu tố di truyền đến khả năng sinh trưởng, Nghiên cứu về các biện pháp chăm sóc ngựa bạch tiên tiến, Nghiên cứu về các bệnh mới nổi ở ngựa bạch. Việc tiếp tục nghiên cứu và phát triển sẽ giúp nâng cao hơn nữa hiệu quả chăn nuôi ngựa bạch và bảo tồn giống ngựa quý này.

6.3. Tầm Quan Trọng Của Việc Bảo Tồn Giống Ngựa Bạch

Ngựa bạch là một giống ngựa quý hiếm, có giá trị văn hóa và kinh tế cao. Việc bảo tồn giống ngựa bạch là vô cùng quan trọng. Cần có các chính sách và chương trình hỗ trợ người chăn nuôi ngựa bạch, đồng thời tăng cường công tác nghiên cứu và phát triển để nâng cao hiệu quả chăn nuôi và bảo tồn giống ngựa quý này.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Việt Nam có điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm, thuận lợi cho sự phát triển của thảm thực vật tự nhiên, đặc biệt là tại các tỉnh miền núi phía Bắc. Đây là tiền đề thuận lợi để phát triển chăn nuôi các loài gia súc ăn cỏ, trong đó có đàn ngựa. Ngựa tại Việt Nam được nuôi chủ yếu ở vùng núi trung du Bắc Bộ, Tây Nguyên và một số ít ở vùng Đông Nam Bộ. Trong tổng thể đàn ngựa bản địa, ngựa bạch là nguồn gen quý hiếm với số lượng rất ít, phân bố rải rác ở các tỉnh miền núi như Lạng Sơn, Bắc Giang, Thái Nguyên, Cao Bằng, Bắc Kạn, Hà Giang, Lào Cai và Yên Bái.

Ngựa bạch không chỉ có khả năng chịu đựng kham khổ, cung cấp sức kéo và sức thồ, mà còn mang lại giá trị kinh tế và y học đặc thù. Xương ngựa bạch được sử dụng để nấu cao, thịt cung cấp nguồn dinh dưỡng cao, phân bón phục vụ trồng trọt, da và lông phục vụ chế tác thủ công mỹ nghệ. Đặc biệt, huyết thanh của ngựa chửa là nguyên liệu để chiết xuất kích dục tố phục vụ công tác chăn nuôi sinh sản và điều chế một số chế phẩm sinh học thú y. Tuy nhiên, việc nắm bắt quy luật sinh trưởng cũng như dịch bệnh lâm sàng trên đàn ngựa bạch nuôi tập trung còn hạn chế. Do đó, khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Thị Duyên (ngành Chăn nuôi - Thú y, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, hướng dẫn bởi TS. Đỗ Quốc Tuấn, năm 2014) được thực hiện nhằm giải quyết các yêu cầu thực tiễn này.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài bao gồm:

1. Điều tra điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và hiện trạng sản xuất, chăn nuôi tại cơ sở thực tập (xã Tức Tranh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên).
2. Trực tiếp thực hiện các hoạt động phục vụ sản xuất: vệ sinh khử trùng, tiêm phòng vaccine và điều trị bệnh lâm sàng cho đàn gia súc, gia cầm tại trại.
3. Đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển của đàn ngựa bạch giai đoạn từ 6 đến 12 tháng tuổi nuôi tại trại.
4. Theo dõi và đánh giá hiệu quả điều trị một số bệnh lý thường gặp trên đàn ngựa bạch.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn ngựa bạch nuôi từ giai đoạn 6 đến 12 tháng tuổi, cùng các loại vật nuôi khác trong cơ sở thực tập phục vụ công tác chẩn đoán, điều trị thú y.
• Phạm vi không gian: Chi nhánh nghiên cứu và phát triển động thực vật bản địa (thuộc Công ty Cổ phần khai khoáng miền núi), đóng tại xã Tức Tranh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.
• Phạm vi thời gian: Khóa luận thực hiện trong đợt thực tập năm 2014, kế thừa số liệu điều tra cơ bản tại địa phương và cơ sở từ năm 2009 đến năm 2013.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý thuyết và đặc điểm sinh học

• Phân loại học: Ngựa bạch thuộc loài ngựa (Equus caballus), bộ guốc lẻ (Perissodactyla), họ Equidae, lớp động vật có vú (Mammalia).
• Di truyền học màu lông: Dựa trên nghiên cứu di truyền học của Wright (1917), Castle và King (1951), Trần Đình Miên (2008) và thông báo từ Đại học California (Davis - Hoa Kỳ), màu lông ngựa bạch do gen trội $W$ quy định. Kiểu gen đồng hợp tử trội ($WW$) mang đột biến gây chết phôi hoặc chết lưu thai; kiểu gen dị hợp tử ($Ww$) biểu hiện tính trạng ngựa bạch sống; kiểu gen đồng hợp tử lặn ($ww$) quy định màu lông bình thường. Khi lai giữa ngựa bạch ($Ww$) và ngựa bạch ($Ww$), tỷ lệ đời con phân ly gồm 50% ngựa bạch ($Ww$), 25% ngựa màu ($ww$) và 25% chết phôi/thai ($WW$).
• Tiêu chuẩn ngoại hình ngựa bạch: Toàn thân có lông màu trắng hồng hoặc trắng mây, da màu trắng hồng, viền mắt màu hồng, con ngươi màu đỏ hồng (đồng lửa), ban đêm soi đèn pin có màu đỏ rực, bốn móng chân đều có màu trắng ngà.
• Chỉ tiêu sinh lý cơ bản của loài ngựa:
  • Tần số hô hấp: 16 – 18 lần/phút ở trạng thái bình thường (Trần Minh Châu, 2001).
  • Tần số mạch đập: 24 – 42 lần/phút (Hồ Văn Nam, 1997), vị trí bắt mạch tại động mạch đuôi. Tỷ lệ sinh lý bình thường giữa hô hấp và mạch đập là 1:3.
  • Thân nhiệt: Dao động trong khoảng 37,5 – 38,5°C (Cao Văn, 2002; Hồ Văn Nam, 1997), đo bằng nhiệt kế thủy ngân tại trực tràng trong thời gian 10 – 20 phút.
• Đặc điểm giải phẫu và sinh lý tiêu hóa: Ngựa là loài ăn cỏ có dạ dày đơn (dung tích 15 – 20 lít), lỗ thượng vị luôn đóng chặt và có cơ vòng khỏe nên ngựa hầu như không thể nôn mửa. Ruột non dài 25 – 30 m (tá tràng 100 cm, không tràng 19 – 30 m, hồi tràng 3 m). Ruột già dung tích lớn, trong đó manh tràng dài 100 – 110 cm (dung tích 30 – 40 lít, nơi tập trung vi sinh vật lên men phân giải chất xơ), kết tràng dài 6 – 6,5 m (dung tích 80 – 90 lít), trực tràng dài 35 – 40 cm. Gan chiếm 1,17% thể trọng và không có túi mật, dịch mật được dẫn trực tiếp vào tá tràng.
• Công thức răng: Ngựa đực trưởng thành có 40 răng với công thức răng: $$2 \times \left(\text{RC } \frac{3}{3} + \text{RN } \frac{1}{1} + \text{RHT } \frac{3}{3} + \text{RHS } \frac{3}{3}\right) = 40$$ Ngựa cái có 36 răng (không có răng nanh). Ngựa con 9 tháng tuổi có 28 răng.
• Sinh sản và phát dục: Ngựa cái thành thục sinh dục từ 1 – 1,5 tuổi, bắt đầu phối giống thích hợp lúc 3 tuổi. Chu kỳ động dục biểu hiện qua 4 giai đoạn rõ rệt; rụng trứng xảy ra trước khi kết thúc động dục 24 – 48 giờ. Thời gian mang thai trung bình là 315 – 320 ngày (khoảng 11 tháng).

Phương pháp nghiên cứu

• Phương pháp điều tra cơ bản: Thu thập thông tin, số liệu thống kê hành chính, kinh tế - xã hội, hiện trạng trồng trọt và tổng đàn gia súc, gia cầm từ Ủy ban nhân dân xã Tức Tranh và sổ sách theo dõi của trại chăn nuôi.
• Phương pháp theo dõi khả năng sinh trưởng:
  • Cân trực tiếp để xác định khối lượng cơ thể (kg).
  • Dùng thước dây và gậy đo chuyên dụng để thu thập các chiều đo cơ bản: cao vây (CV), cao khum (CK), dài thân chéo (DTC), vòng ngực (VN), vòng ống (VO).
  • Tính toán sinh trưởng tuyệt đối (g/con/ngày hoặc kg/tháng) và sinh trưởng tương đối (%) qua các tháng tuổi từ 6 đến 12 tháng.
• Phương pháp theo dõi bệnh lý và thử nghiệm phác đồ điều trị: Quan sát triệu chứng lâm sàng, chẩn đoán bệnh, xây dựng phác đồ can thiệp bằng thuốc thú y (kháng sinh, thuốc giảm co thắt, thuốc trợ sức, thuốc tẩy nhuận tràng) và ghi nhận tỷ lệ hồi phục.
• Phương pháp xử lý số liệu: Số liệu thu thập được tổng hợp và phân tích bằng các công thức thống kê sinh học trong chăn nuôi thú y.

Nội dung chính theo từng phần và chương

Phần 1: Công tác phục vụ sản xuất

1. Điều tra cơ bản

• Địa bàn xã Tức Tranh: Diện tích tự nhiên 2.559,35 ha, chia làm 4 vùng với 24 xóm. Cơ cấu đất đai gồm đất nông nghiệp 1.211,3 ha (47,33%), đất lâm nghiệp 766,67 ha (29,96%), đất ở 423,3 ha (16,54%), đất xây dựng phúc lợi 153,08 ha (5,98%), đất chưa sử dụng 5,0 ha (0,20%). Diện tích trồng chè đạt 1.011,3 ha.
• Dân số: Toàn xã có 2.050 hộ với 8.905 nhân khẩu, hơn 80% số hộ sản xuất nông nghiệp.
• Tổng đàn vật nuôi của xã (cuối năm 2013): Trâu bò 338 con, lợn 1.970 con, gia cầm 13.220 con.
• Quy mô cơ sở thực tập: Trại chăn nuôi động vật bán hoang dã được thành lập năm 2006 với tổng diện tích 6 ha, gồm đất nhà ở và kho bãi 0,05 ha, cây ăn quả 2 ha, đất trồng cỏ 2,5 ha, chăn nuôi ngựa 1,0 ha, chăn nuôi lợn 0,35 ha, chăn nuôi hươu 0,1 ha. Tổng đàn tại trại gồm 24 con ngựa bạch (nhập nuôi từ tháng 4/2009), 10 con hươu sao và 250 con lợn.

2. Phục vụ sản xuất và công tác thú y

• Vệ sinh phòng dịch: Khử trùng chuồng trại định kỳ bằng dung dịch Han-iodine 10% (1 lần/tuần, tăng lên 2 ngày/lần khi có dịch) hoặc Chloramin; dọn phân hàng ngày và ủ hoai mục để bón cho 2,5 ha cỏ giống và cỏ thức ăn.
• Tiêm phòng vaccine:
  • Đàn lợn: Tiêm vaccine dịch tả lợn nhược độc chủng C (130 con tại chỗ; tổng phục vụ 180 con) và vaccine tụ dấu lợn nhược độc đa giá (120 con tại chỗ; tổng phục vụ 250 con).
  • Đàn trâu bò: Tiêm phòng vaccine tụ huyết trùng (85 con).
  • Đàn hươu: Tiêm vaccine tụ huyết trùng dạng nhược độc (12 con, liều 1 ml/con).
  • Đàn ngựa: Tiêm vaccine Faolid phòng bệnh ký sinh trùng đường máu (26 con, liều 4 ml/100 kg thể trọng).
• Chẩn đoán và điều trị bệnh lâm sàng:
  • Bệnh lợn con phân trắng: Điều trị 95 con bằng Chlorocid-100 (liều 400 – 500 mg/kg TT) và Biotycoson (1 ml/10 kg TT), tỷ lệ khỏi đạt 94,7%.
  • Bệnh tiêu chảy ở lợn: Điều trị 6 con bằng Nofacoli kết hợp Berberin và nước lá ổi/chó đẻ, tỷ lệ khỏi đạt 100%.
  • Bệnh viêm phổi lợn do Mycoplasma hyopneumoniae: Điều trị 7 con bằng Lincomycin 10% (1 ml/10 kg TT) kết hợp B.complex, tỷ lệ khỏi đạt 100%.
  • Bệnh ghẻ lợn do ký sinh trùng Sarcoptes scabiei suis: Điều trị 9 con bằng tắm xà phòng, bôi Han-iodine 10% và thuốc bột D.P, tỷ lệ khỏi đạt 100%.
  • Bệnh chướng hơi dạ cỏ ở hươu: Can thiệp 2 con bằng xoa bóp dầu nóng vùng hông trái, cho uống thuốc nhuận tràng thông mật chứa $\text{MgSO}_4$, tiêm B.complex trợ lực, tỷ lệ khỏi đạt 100%.

Loại vật nuôi / Bệnh lý can thiệp	Số lượng điều trị (con)	Số con khỏi (con)	Tỷ lệ khỏi (%)	Phác đồ / Thuốc điều trị chính
Tiêm phòng dịch tả lợn	180	180	100,00	Vaccine nhược độc chủng C
Tiêm phòng tụ huyết trùng lợn	250	250	100,00	Vaccine nhược độc đa giá tụ - dấu
Tiêm phòng tụ huyết trùng trâu bò	85	85	100,00	Vaccine nhược độc tụ huyết trùng
Tiêm phòng ký sinh trùng máu ngựa	26	26	100,00	Vaccine Faolid (4 ml/100 kg TT)
Viêm phổi ngựa	4	3	75,00	Hangen-Tylo, Kanamycin + Tiamulin
Đau bụng ngựa	3	3	100,00	Atropin 0,1%, Novocain 2%, $\text{MgSO}_4$
Tiêu chảy ngựa	8	8	100,00	Hamcoli-S (1 ml/10 kg TT), B.complex
Nấm phổi	15	12	80,00	Kháng sinh trị nấm và trợ sức
Viêm ruột cấp ở chó	7	5	71,43	Kháng sinh đường ruột, truyền dịch
Viêm vú lợn nái	1	1	100,00	Kháng sinh đặc hiệu, giảm viêm

Phần 2: Chuyên đề nghiên cứu

1. Mức độ tiêu hóa các chất dinh dưỡng ở bộ máy tiêu hóa của ngựa

Theo tài liệu dẫn chứng từ Nguyễn Đức Khanh (1998) trong văn bản, tỷ lệ tiêu hóa protein và chất béo thô diễn ra khác nhau tại các đoạn của ống tiêu hóa:

Vị trí bộ máy tiêu hóa	Tỷ lệ tiêu hóa Protein (%)	Tỷ lệ tiêu hóa Chất béo (%)
Dạ dày	36,9	66,2
Ruột non	33,0	48,1
Manh tràng	13,9	24,8
Ruột kết	13,5	25,5
Trực tràng	10,2	23,8

2. Khả năng sinh trưởng của ngựa bạch giai đoạn 6 đến 12 tháng tuổi

• Giai đoạn từ 6 đến 12 tháng tuổi là giai đoạn có cường độ sinh trưởng cao nhất trong vòng đời phát triển của ngựa con. Quá trình trao đổi chất diễn ra mạnh, đồng hóa lớn hơn dị hóa.
• Tốc độ sinh trưởng của ngựa con từ sơ sinh đến 6 tháng tuổi đạt 0,8 – 1,0 kg/con/ngày; giai đoạn sau nếu nuôi dưỡng tốt đạt bình quân 0,4 – 0,6 kg/con/ngày. Đến 6 tháng tuổi, khối lượng cơ thể tăng gấp 5 lần so với khối lượng sơ sinh và đạt xấp xỉ 45% khối lượng của ngựa lúc trưởng thành.
• Sự phát triển của các chiều đo cơ thể (cao vây, cao khum, dài thân chéo, vòng ngực, vòng ống) tăng mạnh nhất từ sơ sinh đến 12 tháng tuổi, sau đó duy trì ổn định dần ở giai đoạn 12 – 18 tháng tuổi và hoàn thiện tầm vóc trưởng thành ở giai đoạn 24 – 30 tháng tuổi.

3. Nghiên cứu bệnh học và kết quả điều trị trên đàn ngựa bạch

• Bệnh viêm phổi ngựa:
  • Nguyên nhân: Do vi khuẩn liên cầu khuẩn phế viêm và song cầu khuẩn (Gram âm) xâm nhập qua đường hô hấp, bệnh thường phát sinh vào mùa đông lạnh ẩm hoặc khi chuyển mùa từ thu sang đông.
  • Triệu chứng lâm sàng: Thời gian ủ bệnh 6 – 12 ngày (kéo dài đến 1 tháng), sốt cao 39 – 41,5°C, chảy nước mắt, thở khó tăng dần, dịch mũi ban đầu loãng sau đặc dần thành mủ dính quanh lỗ mũi, ho nhiều vào ban đêm và sáng sớm.
  • Bệnh tích mổ khám: Phế quản tụ máu và chứa dịch mủ; nhu mô phổi bị viêm từng mảng đông đặc, đỏ sẫm, khi cắt có các ổ mủ hoặc bã đậu.
  • Phác đồ can thiệp: Sử dụng Hangen-Tylo (thành phần gồm Gentamycin và Tylosin) tiêm bắp liều 15 ml/100 kg TT/lần (ngày 2 lần, liên tục 4 ngày) kết hợp tiêm B.complex (5 ml/con). Phác đồ phối hợp Kanamycin (30 mg/kg TT) và Tiamulin (1 ml/10 kg TT) dùng liên tục 6 – 7 ngày kết hợp truyền dịch mặn 0,9% và ngọt 5%. Kết quả điều trị chuyên đề khỏi 3/3 con (100%), tổng số liệu phục vụ đạt 3/4 con (75%).
• Bệnh tiêu chảy ở ngựa:
  • Nguyên nhân: Do thức ăn kém phẩm chất, bị ôi thiu, ẩm mốc hoặc thay đổi khẩu phần đột ngột.
  • Triệu chứng: Phân nhão không thành khuôn sau đó ỉa chảy vọt cần câu, ngựa kém ăn, gầy yếu.
  • Phác đồ điều trị: Tiêm Hamcoli-S (1 ml/10 kg TT/ngày, dùng liên tục 3 ngày) kết hợp B.complex (5 ml/con). Kết quả điều trị đạt tỷ lệ khỏi 8/8 con (100%).
• Hội chứng đau bụng ngựa:
  • Nguyên nhân: Do nhiễm độc thức ăn, uống nước lạnh sau khi làm việc, thức ăn lên men sinh hơi, nhiễm vi khuẩn thương hàn hoặc ấu trùng giun tròn di hành gây tắc mạch, u máu tại manh tràng.
  • Triệu chứng: Ngựa bồn chồn, chân trước cào đất, chân sau đạp bụng, nằm xuống đứng lên thận trọng hoặc lăn lộn co giật, bốn chân chổng lên trời; bệnh tiến triển cấp tính, có thể chết sau 1 – 3 giờ nếu không cấp cứu kịp thời.
  • Phác đồ cấp cứu: Tiêm Atropin sunfat 0,1% liều 4 ml/100 kg TT (chống co thắt, không dùng khi táo bón); tiêm Novocain 2% vào tĩnh mạch (15 ml/con); cho uống thuốc nhuận tràng thông mật chứa $\text{MgSO}_4$ và $\text{Na}_2\text{SO}_4$ (15 g/lít nước); kết hợp tiêm trợ sức bằng dung dịch Glucose 20% (1 – 2 lít), Cafein Natribenzoat 20% (20 ml), Calci Clorua 10% (50 – 70 ml), Urotropin 10% (50 – 70 ml) và Vitamin C 5% (20 ml). Kết quả điều trị đạt tỷ lệ khỏi 5/5 con (100%).

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

• Xác định và hệ thống hóa toàn bộ các đặc trưng di truyền, hình thái học và các chỉ tiêu sinh lý của đàn ngựa bạch: Tần số hô hấp (16 – 18 lần/phút), tần số mạch đập (24 – 42 lần/phút), thân nhiệt (37,5 – 38,5°C) và tỷ lệ tiêu hóa các chất hữu cơ ở từng phần của đường ruột.
• Khẳng định tốc độ sinh trưởng của ngựa con từ 6 đến 12 tháng tuổi là giai đoạn then chốt để quyết định tầm vóc của ngựa trưởng thành.
• Triển khai thành công công tác thú y tại cơ sở: Tiêm phòng an toàn 100% cho 26 con ngựa bạch (phòng ký sinh trùng đường máu bằng Faolid), 85 con trâu bò, 250 con lợn và 12 con hươu sao.
• Ứng dụng thành công các phác đồ điều trị lâm sàng trên đàn ngựa bạch: Chữa khỏi 100% bệnh tiêu chảy (8/8 con), 100% hội chứng đau bụng cấp tính (5/5 con) và 75 – 100% bệnh viêm phổi ngựa.

Đóng góp thực tiễn và giải pháp kỹ thuật đề xuất

• Đề xuất quy trình nuôi dưỡng kết hợp: Tận dụng diện tích chăn thả tự do 1 buổi/ngày trong khuôn viên 1 ha của trại, kết hợp bổ sung thức ăn tinh (ngô, cám) và thức ăn thô xanh cắt từ 2,5 ha diện tích trồng cỏ.
• Thiết lập quy trình phòng bệnh chủ động: Vệ sinh chuồng trại, phun sát trùng định kỳ bằng Han-iodine 10% và Chloramin; áp dụng nghiêm ngặt quy trình tiêm phòng định kỳ vào hai vụ xuân hè và thu đông; che kín chuồng trại vào mùa đông tránh gió lùa để phòng bệnh viêm phổi.
• Đóng góp so với thực tiễn: Khóa luận cung cấp tài liệu thực nghiệm có hệ thống về quy trình quản lý, theo dõi sinh trưởng và phác đồ điều trị các bệnh cấp tính thường gặp trên giống ngựa bạch nuôi bán hoang dã tại địa bàn trung du miền núi.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của đề tài: Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian thực tập tốt nghiệp có hạn; quy mô đàn ngựa bạch theo dõi tại một cơ sở thực tập đơn lẻ (24 con); hệ thống cơ sở hạ tầng chuồng trại, hệ thống xử lý chất thải chăn nuôi tại cơ sở còn cần được tiếp tục đầu tư và nâng cấp đồng bộ.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Tiếp tục theo dõi các chỉ tiêu sinh trưởng và kích thước các chiều đo của đàn ngựa bạch ở các giai đoạn tuổi tiếp theo (12 – 18 tháng, 18 – 24 tháng và 24 – 30 tháng tuổi).
  • Nghiên cứu hoàn thiện công thức khẩu phần thức ăn thâm canh phối hợp nguồn cỏ trồng tại chỗ nhằm nâng cao khả năng tăng khối lượng của ngựa.
  • Đi sâu nghiên cứu về sinh sản, thử nghiệm kỹ thuật thụ tinh nhân tạo và phương pháp khai thác, chế biến các sản phẩm từ ngựa bạch (cao xương, huyết thanh ngựa chửa).

Giá trị tham khảo

• Đối tượng thụ hưởng: Tài liệu có giá trị tham khảo thiết thực cho sinh viên, học viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Chăn nuôi - Thú y tại các trường đại học, cao đẳng khối nông lâm nghiệp; cán bộ khuyến nông và kỹ thuật viên thú y cơ sở tại các tỉnh miền núi phía Bắc.
• Các nội dung có giá trị tham khảo nổi bật:
  • Hệ thống dữ liệu giải phẫu, sinh lý tiêu hóa, công thức răng và quy luật phân ly tính trạng di truyền màu lông ngựa bạch theo định luật Mendel.
  • Hướng dẫn thực hành đo đạc các chiều đo sinh trắc học và kỹ thuật chọn giống ngựa dựa trên ngoại hình.
  • Các phác đồ điều trị thú y chi tiết (tên thuốc, liều lượng, đường đưa thuốc, liệu trình) đối với các bệnh lý thường gặp ở ngựa (viêm phổi do vi khuẩn, hội chứng đau bụng cấp do co thắt/tắc ruột, tiêu chảy do thức ăn) và các bệnh thường gặp trên đàn lợn, hươu sao.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ chế di truyền màu lông của ngựa bạch được quy định như thế nào theo các nghiên cứu khoa học trong khóa luận?

Màu lông ngựa bạch do gen trội $W$ quy định. Đột biến này mang đặc tính gây chết ở trạng thái đồng hợp tử trội ($WW$), dẫn đến hiện tượng chết lưu phôi hoặc chết thai. Những cá thể ngựa bạch sống sót đều mang kiểu gen dị hợp tử ($Ww$), còn ngựa màu bình thường mang kiểu gen đồng hợp tử lặn ($ww$). Khi phối giống giữa ngựa bạch ($Ww$) với ngựa bạch ($Ww$), tỷ lệ phân ly ở đời con là 50% ngựa bạch ($Ww$), 25% ngựa màu ($ww$) và 25% chết phôi/thai ($WW$).

2. Đặc điểm cấu tạo bộ máy tiêu hóa của ngựa có gì khác biệt so với các loài gia súc nhai lại?

Khác với trâu bò có dạ dày 4 ngăn, ngựa là loài ăn cỏ có dạ dày đơn dung tích 15 – 20 lít. Lỗ thượng vị của ngựa rất nhỏ và được bao quanh bởi lớp cơ vòng co thắt rất mạnh, khiến thức ăn một khi đã đi vào dạ dày thì không thể trào ngược trở lại thực quản, do đó ngựa không có hiện tượng ợ nhai lại và hầu như không thể nôn mửa. Quá trình tiêu hóa chất xơ của ngựa chủ yếu diễn ra nhờ hệ vi sinh vật tại manh tràng (ruột tịt) có kích thước lớn (dài 100 – 110 cm, dung tích 30 – 40 lít). Ngoài ra, gan của ngựa không có túi mật, dịch mật được tiết trực tiếp qua ống dẫn đổ vào tá tràng.

3. Các chỉ tiêu sinh lý bình thường về thân nhiệt, tần số hô hấp và mạch đập của ngựa được xác định ở mức nào?

Ở trạng thái khỏe mạnh bình thường, tần số hô hấp của ngựa dao động từ 16 đến 18 lần/phút; tần số mạch đập trung bình từ 24 đến 42 lần/phút (đo tại động mạch đuôi); tỷ lệ sinh lý bình thường giữa hô hấp và mạch đập là 1:3. Thân nhiệt của ngựa duy trì trong khoảng 37,5 đến 38,5°C, được đo bằng nhiệt kế tại trực tràng với thời gian giữ nhiệt kế từ 10 đến 20 phút.

4. Nguyên nhân và các biện pháp can thiệp cấp cứu đối với hội chứng đau bụng cấp ở ngựa là gì?

Hội chứng đau bụng ngựa phát sinh do ba nhóm nguyên nhân chính: thức ăn/nước uống chứa chất độc hoặc bị ôi thiu lên men; nhiễm khuẩn thương hàn gây viêm ruột; hoặc do ấu trùng giun tròn di hành gây tổn thương và tắc nghẽn mạch máu tại manh tràng. Khi can thiệp cấp cứu, bác sĩ thú y cần sử dụng ống thông dạ dày để tháo hơi/rửa dạ dày, tiêm thuốc giảm co thắt (Atropin sunfat 0,1% liều 4 ml/100 kg TT hoặc Novocain 2% tĩnh mạch 15 ml/con), cho uống thuốc nhuận tràng thông mật ($\text{MgSO}_4$, $\text{Na}_2\text{SO}_4$) để tống chất ứ đọng, đồng thời truyền tĩnh mạch dung dịch Glucose 20%, Cafein, Calci Clorua và Vitamin C để hồi sức, giải độc.

5. Kết quả điều trị các bệnh phổ biến trên đàn ngựa tại cơ sở nghiên cứu đạt tỷ lệ khỏi như thế nào?

Trong quá trình theo dõi lâm sàng và điều trị tại trại, các phác đồ can thiệp ghi nhận tỷ lệ hồi phục cao: bệnh tiêu chảy ở ngựa đạt tỷ lệ khỏi 100% (8/8 con khỏi bệnh khi dùng Hamcoli-S kết hợp B.complex); hội chứng đau bụng ở ngựa đạt tỷ lệ khỏi 100% (5/5 con được cấp cứu kịp thời); bệnh viêm phổi do vi khuẩn đạt tỷ lệ khỏi 75 – 100% (chữa khỏi 3/3 con trong chuyên đề theo dõi và 3/4 con trong tổng số ca điều trị phục vụ sản xuất).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Hoàng Thị Duyên đã thực hiện việc điều tra điều kiện chăn nuôi, tổng kết các chỉ tiêu sinh lý học, giải phẫu học và quy luật di truyền tính trạng màu lông của giống ngựa bạch quý hiếm. Đề tài đã đánh giá được đặc điểm sinh trưởng của ngựa con giai đoạn 6 đến 12 tháng tuổi nuôi tại Trại chăn nuôi động vật bán hoang dã xã Tức Tranh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên. Đồng thời, khóa luận đã kiểm chứng thành công hiệu quả của các quy trình tiêm phòng vaccine và phác đồ điều trị lâm sàng đối với các bệnh viêm phổi, tiêu chảy và hội chứng đau bụng cấp tính trên đàn gia súc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM HOÀNG THỊ DUYÊN Tên đề tài: ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG SINH TRƯỞNG VÀ THEO DÕI MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP CỦA NGỰA BẠCH TỪ 6 ĐẾN 12 THÁNG TUỔI TẠI CHI NHÁNH NGHIÊN CỨU VÀ PHÁT TRIỂN ĐỘNG THỰC VẬT BẢN ĐỊA KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Chăn nuôi - Thú y Khoa : Chăn nuôi - Thú y Khóa học : 2010 - 2014 THÁI NGUYÊN – 2014 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM HOÀNG THỊ DUYÊN Tên đề tài: ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG SINH TRƯỞNG VÀ THEO DÕI MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP CỦA NGỰA BẠCH TỪ 6 ĐẾN 12 THÁNG TUỔI TẠI CHI NHÁNH NGHIÊN CỨU VÀ PHÁT TRIỂN ĐỘNG THỰC VẬT BẢN ĐỊA KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Chăn nuôi - Thú y Khoa : Chăn nuôi - Thú y Lớp : 42 - CNTY Khóa học : 2010 - 2014 Giảng viên hướng dẫn : TS. Đỗ Quốc Tuấn THÁI NGUYÊN – 2014 LỜI CẢM ƠN Được sự đồng ý của ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa chăn nuôi – thú y, thầy giáo, cô giáo hướng dẫn và sự nhất trí của ban lãnh đạo trại chăn nuôi động vật hoang dã tại xã Tức Tranh huyện Phú Lương tỉnh, em đã thực hiện nghiên cứu đề tài: “Đánh giá khả năng sinh trưởng và theo dõi một số bệnh thường gặp của ngựa bạch từ 6 đến 12 tháng tuổi tại Chi nhánh nghiên cứu và phát triển động thực vật bản địa”. Trong quá trình thực tập, nghiên cứu, thực hiện đề tài em đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của Ban lãnh đạo trại, Ban lãnh đạo nhà trường, thầy giáo, cô giáo hướng dẫn cùng các bạn đồng nghiệp. Nhân dịp này em xin gửi lời cảm ơn đến Ban giám hiệu nhà trường, Khoa Chăn nuôi Thú y trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, Ban lãnh đạo trại đã tạo điều kiện thuận lợi giúp em hoàn thành khóa luận tốt nghiệp.

Đặc biệt, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo hướng dẫn TS. Đỗ Quốc Tuấn, cùng cán bộ, công nhân tại chi nhánh nghiên cứu và phát triển động thực vật bản địa xã Tức Tranh, huyện Phú Lương tỉnh Thái Nguyên, đã tận tình chỉ bảo và giúp đỡ em hoàn thành công việc và công tác thực tập. Một lần nữa, em xin kính chúc toàn thể các thầy cô giáo trong khoa Chăn nuôi Thú y sức khỏe, hạnh phúc và thành đạt, Chúc Trại chăn nuôi ngày càng phát triển, chúc các bạn sinh viên mạnh khỏe học tập tốt, thành công trong cuộc sống. Thái Nguyên, Ngày….tháng…năm2014 Sinh viên HOÀNG THỊ DUYÊN LỜI NÓI ĐẦU Để hoàn thành chương trình học trong nhà trường, thực hiện phương châm “Học đi đôi với hành”, “ Lý thuyết đi đôi với thực tiễn sản xuất”.

Giai đoạn thực tập chuyên đề rất quan trọng đối với mỗi sinh viên củng cố và hệ thống lại toàn bộ những kiến thức đã học, củng cố tay nghề. Đồng thời, tạo cho mình sự tự lập, lòng yêu nghề, có phong cách làm việc đúng đắn, năng lực làm việc đáp ứng nhu cầu của thực tiễn sản xuất. Nắm được phương pháp tổ chức và tiến hành nghiên cứu, ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất, sáng tạo khi ra trường trở thành một người cán bộ khoa học có chuyên môn, đáp ứng nhu cầu thực tiễn, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp phát triển đất nước.