Khóa luận tốt nghiệp ngân hàng đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại cổ phần việt nam thịnh vượng qua phân tích báo cáo tài chính giai đoạn 20172019

Khóa luận đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng qua phân tích báo cáo tài chính giai đoạn 2017-2019.

• Tác giả: Đỗ Việt Hoàng
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thu Thủy
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Doanh Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Việt Nam Thịnh Vượng (2017-2019)
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh

Đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại là một quá trình quan trọng nhằm xác định mức độ thành công trong việc sử dụng nguồn lực để tạo ra lợi nhuận. Theo Nguyễn Văn Ngọc (2006), hiệu quả được hiểu là mối quan hệ giữa đầu vào và sản lượng đầu ra. Trong bối cảnh ngành ngân hàng, hiệu quả không chỉ được đo bằng lợi nhuận mà còn phải xem xét đến các yếu tố như rủi ro và khả năng quản lý. Ngân hàng thương mại có vai trò trung gian trong nền kinh tế, cung cấp dịch vụ tài chính đa dạng, từ huy động vốn đến cấp tín dụng. Việc đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh thông qua phân tích báo cáo tài chính là phương pháp phổ biến, giúp các nhà quản lý nắm bắt tình hình tài chính và đưa ra quyết định chiến lược. Các chỉ tiêu như doanh thu ngân hàng, lợi nhuận ngân hàng, và chi phí hoạt động là những yếu tố quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả. Đặc biệt, trong giai đoạn 2017-2019, VPBank đã có những bước tiến đáng kể trong việc tối ưu hóa hoạt động kinh doanh, điều này được thể hiện qua các chỉ số tài chính khả quan.

1.1. Ngân hàng thương mại và các hoạt động cơ bản

Ngân hàng thương mại là tổ chức tài chính cung cấp dịch vụ tài chính đa dạng nhất, bao gồm huy động vốn, cấp tín dụng và dịch vụ thanh toán. Theo Peter S. Rose (1998), ngân hàng thương mại thực hiện nhiều chức năng tài chính, từ nhận tiền gửi đến cho vay và chiết khấu. Hoạt động huy động vốn là rất quan trọng, vì ngân hàng chủ yếu dựa vào nguồn vốn từ khách hàng để thực hiện các hoạt động kinh doanh. Hoạt động cấp tín dụng không chỉ tạo ra lợi nhuận mà còn góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế. Các dịch vụ thanh toán giúp khách hàng thực hiện giao dịch nhanh chóng và thuận tiện. Để cạnh tranh, ngân hàng cũng cần đa dạng hóa sản phẩm và dịch vụ của mình, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh.

II. Hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng

Giai đoạn 2017-2019, VPBank đã có những bước tiến đáng kể trong việc cải thiện hiệu quả hoạt động kinh doanh. Phân tích báo cáo tài chính cho thấy ngân hàng đã tăng trưởng mạnh mẽ về doanh thu ngân hàng và lợi nhuận ngân hàng. Các chỉ tiêu như tỷ lệ NIM (Net Interest Margin) và tỷ lệ ROE (Return on Equity) cho thấy ngân hàng đã tối ưu hóa việc sử dụng vốn và tài sản. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số vấn đề như nợ xấu và chi phí hoạt động cao. Việc phân tích các chỉ tiêu này giúp các nhà quản lý nhận diện được điểm mạnh và điểm yếu trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Đặc biệt, việc áp dụng mô hình phân tích bao dữ liệu (DEA) đã giúp đánh giá hiệu quả hoạt động một cách toàn diện hơn, từ đó đưa ra các giải pháp cải thiện hiệu quả trong tương lai.

2.1. Phân tích nhóm chỉ tiêu hiệu quả sinh lời

Phân tích hiệu quả sinh lời của VPBank cho thấy ngân hàng đã có sự cải thiện rõ rệt trong giai đoạn 2017-2019. Các chỉ tiêu như ROA (Return on Assets) và ROE cho thấy ngân hàng đã sử dụng hiệu quả tài sản và vốn chủ sở hữu để tạo ra lợi nhuận. Sự gia tăng doanh thu ngân hàng chủ yếu đến từ hoạt động cho vay và dịch vụ tài chính. Tuy nhiên, ngân hàng cũng cần chú ý đến việc kiểm soát chi phí để duy trì tỷ suất lợi nhuận ổn định. Việc phân tích các chỉ tiêu này không chỉ giúp ngân hàng đánh giá hiệu quả hoạt động mà còn hỗ trợ trong việc lập kế hoạch chiến lược cho tương lai.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng

Để nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh, VPBank cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, ngân hàng cần cải thiện quy trình quản lý rủi ro để giảm thiểu tỷ lệ nợ xấu. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý và phân tích dữ liệu sẽ giúp ngân hàng nắm bắt thông tin thị trường nhanh chóng và chính xác hơn. Thứ hai, ngân hàng cần đa dạng hóa sản phẩm và dịch vụ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Cuối cùng, việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cũng là yếu tố quan trọng giúp ngân hàng nâng cao hiệu quả hoạt động. Các giải pháp này không chỉ giúp VPBank cải thiện hiệu quả kinh doanh mà còn tăng cường vị thế cạnh tranh trong ngành ngân hàng.

3.1. Định hướng phát triển của ngân hàng thương mại cổ phần VPBank giai đoạn 2020 2022

Trong giai đoạn 2020-2022, VPBank đặt mục tiêu trở thành một trong những ngân hàng hàng đầu trong lĩnh vực ngân hàng bán lẻ tại Việt Nam. Ngân hàng sẽ tập trung vào việc cải thiện chất lượng dịch vụ và mở rộng mạng lưới chi nhánh để phục vụ khách hàng tốt hơn. Đồng thời, ngân hàng cũng sẽ đầu tư vào công nghệ để nâng cao trải nghiệm khách hàng và tối ưu hóa quy trình kinh doanh. Việc phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội cũng sẽ được chú trọng, nhằm tạo ra giá trị lâu dài cho khách hàng và cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH QUA PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Cơ sở lý luận về ngân hàng thương mại và hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại 1.Ngân hàng thương mại và các hoạt động cơ bản của ngân hàng thương mại Theo nhà kinh tế học Peter S. Rose (1998), NHTM là nơi cung cấp đầy đủ nhất các sản phẩm tài chính: “Ngân hàng thương mại là các tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất – đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm và dịch vụ thanh toán đồng thời thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kỳ một tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế.” Tại Việt Nam, theo khoản 3, điều 4, Luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 quy định: “Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận.” Như vậy, có thể hiểu một cách chung nhất và đơn giản nhất “Ngân hàng thương mại là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu là nhận tiền gửi của khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện các nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán.” Hoạt động ngân hàng có liên quan đến hầu như tất cả các hoạt động trong nền kinh tế, từ hoạt động của cá nhân cho đến hộ gia đình rồi doanh nghiệp nhỏ, vừa và lớn. Ngân hàng thương mại là loại hình tổ chức tài chính được phép hoạt động kinh doanh đa dạng nhất trên thị trường.

Có thể tóm gọn các hoạt động của NHTM bao gồm: Hoạt động huy động vốn: là một loại hình doanh nghiệp đặc biệt với nguồn vốn chủ sở hữu chiếm chưa đến 10% trong tổng nguồn vốn và nguồn vốn chủ yếu của ngân hàng đến từ vốn huy động. Vì thế nên hoạt động huy động vốn đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc tạo nguồn để ngân hàng thực hiện các hoạt động kinh doanh. Hoạt động huy động vốn chủ yếu là nhận tiền gửi của cá nhân, tổ chức 6 dưới các hình thức có kỳ hạn, không kỳ hạn; phát hành giấy tờ có giá; vay vốn các TCTC khác và một vài hình thức khác. Hoạt động cấp tín dụng: đây là hoạt động chính tạo ra lợi nhuận cho ngân hàng.

Từ nguồn vốn huy động được ngân hàng đem cho vay và tái đầu tư trở lại nền kinh tế. Với các hoạt động cấp tín dụng chính bao gồm: cho vay, chiết khấu giấy tờ có giá, bảo lãnh, cho thuê tài chính và các hình thức cấp tín dụng khác theo quy định của pháp luật. Hoạt động dịch vụ thanh toán và ngân quỹ: đây là hoạt động bổ trợ cho hoạt động huy động vốn và cấp tín dụng của ngân hàng. Nhằm giúp khách hàng thực hiện các thanh toán nhanh hơn, thuận tiện hơn.

Bao gồm một số hoạt động như thu hộ, chi hộ, thanh toán quốc tế… Một số hoạt động khác: để cạnh tranh với các NHTM khác cùng với mục đích tìm kiếm lợi nhuận, mở rộng thì phần bắt buộc các NHTM phải đa dạng hóa danh mục sản phẩm của mình. NHTM thường hoạt động thêm một số hoạt động sau: hoạt động đầu tư, ủy thác, hoạt động đại lý theo yêu cầu của khách hàng, hoạt động bảo hiểm. Hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại 1. Khái niệm hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại Theo Nguyễn Văn Ngọc (2006), hiệu quả (efficiency) là mối quan hệ giữa các đầu vào nhân tố khan hiếm và sản lượng hàng hóa dịch vụ.

Theo Vũ Trọng Nghĩa (2005), hiệu quả được xác định bởi tỷ số giữa kết quả đạt được và chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó. Theo bách khoa toàn thư mở Wikipedia, hiệu quả là khả năng tạo ra kết quả mong muốn hoặc khả năng sản xuất ra sản lượng mong muốn. Xét trong góc độ của kinh tế học vĩ mô, hiệu quả đơn giản là không lãng phí. Một cách khái quát, hiệu quả hoạt động kinh doanh là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực đã có để có thể đạt được kết quả cao nhất với tổng chi phí nhỏ nhất.

Đối với các doanh nghiệp, hiệu quả hoạt động suy cho cùng đều là lợi nhuận. Tuy nhiên, hoạt động của NHTM mang tính đặc thù, đó là kinh doanh tiền tệ và luôn gắn liền với rủi ro. Do đó, lợi nhuận không phải là chỉ tiêu duy nhất và phản ánh toàn diện hiệu quả hoạt động của NHTM, mức độ rủi ro 7 trong kinh doanh cũng là yếu tố quan trọng vì hiệu quả hoạt động của ngân hàng luôn được xem xét trong mối quan hệ lợi nhuận – rủi ro. Như vậy, hiệu quả hoạt động kinh doanh của NHTM là hiệu quả tổng hợp của toàn bộ hoạt động của NHTM, thể hiện ở tình hình lợi nhuận và rủi ro của ngân hàng.

Một ngân hàng sẽ hoạt động an toàn và hiệu quả nếu mức độ rủi ro mà ngân hàng chấp nhận là hợp lý và kiểm soát được để đạt được mức lợi nhuận tương thích trong khả năng các nguồn lực tài chính và năng lực kinh doanh của mình. Ngoài ra thì ngân hàng thương mại bao gồm nhiều loại hình nghiệp vụ khác nhau nên hiệu quả hoạt động của ngân hàng phải được xem xét trên cơ sở đánh giá từng mảng hoạt động của ngân hàng, đặc biệt là hoạt động huy động và sử dụng vốn. Bởi đây là các hoạt động cốt lõi của ngân hàng, đóng góp một tỷ trọng lớn nhất vào kết quả hoạt động kinh doanh và đương nhiên cũng đem lại rủi ro tiềm ẩn lớn nhất cho ngân hàng. Nguồn gốc hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại Xuất phát từ khái niệm, NHTM có thể tạo ra hiệu quả kinh doanh theo một số cách: - Tối ưu hóa nguồn lực đầu vào: ngân hàng sẽ nỗ lực tìm kiếm các nguồn vốn, nhân lực và công nghệ với chi phí thấp hơn so với các ngân hàng khác, từ đó giảm được chi phí.

- Tối ưu hóa khả năng tiêu thụ (đầu ra): ngân hàng tìm được các nguồn khách hàng tốt, xây dựng các cách thức bán hàng hiệu quả cũng như các sản phẩm tối ưu hóa trải nghiệm và đem lại sự hài lòng cao cho khách hàng sử dụng… từ đó đẩy mạnh doanh thu. - Tối ưu hóa quá trình kinh doanh: ngân hàng sẽ xây dựng, thiết kế các mô hình kinh doanh cũng như cơ cấu tổ chức quản lý và các chính sách vận hành tối ưu để giảm được chi phí hoạt động cũng như nâng cao được năng suất làm việc. Từ đó vừa tối ưu được nguồn lực đầu vào cũng như nâng cao được khả năng tiêu thụ đầu ra. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại Nhóm nhân tố khách quan - Môi trường kinh tế: ảnh hưởng đến khả năng tạo lợi nhuận, khả năng ổn định và phát triển bền vững của NHTM.

Bất cứ sự biến động nào của môi trường 8 kinh tế như lạm phát, tăng trưởng kinh tế, tỷ giá… cũng là nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh, đặc biệt là khả năng huy động vốn và hoạt động tín dụng của các NHTM - Môi trường pháp lý: Môi trường pháp lý bao gồm tính đồng bộ và đầy đủ của hệ thống pháp luật, các văn bản dưới luật, việc chấp hành luật và trình độ dân trí. Nếu hệ thống pháp luật được xây dựng không phù hợp với yêu cầu phát triển của nền kinh tế, theo triết học Mác- Lê nin thì tức là cơ sở hạ tầng (infrustructure) đang không phù hợp với kiến trúc thượng tầng (superstructure) thì sẽ tạo ra một rào cản lớn cho quá trình phát triển kinh tế. - Các yếu tố văn hóa, xã hội: gồm nhiều vấn đề mang tính lâu dài và chậm thay đổi như trình độ dân trí, văn hóa tiêu dùng, thói quen sử dụng tiền mặt, sự hiểu biết của người dân về hệ thống ngân hàng cũng như các sản phẩm của ngân hàng… đều có tác động không nhỏ tới hiệu quả kinh doanh của ngân hàng. Đây là những vấn đề liên quan đến việc xây dựng chiến lược hoạt động cũng như nghiên cứu, phát triển các sản phẩm dịch vụ có đặc điểm phù hợp.

- Các thay đổi về khoa học công nghệ: sự phát triển của công nghệ thông tin và viễn thông đã tạo điều kiện cho việc nâng cao năng suất lao động và giảm chi phí đầu vào, đẩy nhanh quá trình cung cấp các sản phẩm dịch vụ với chi phí thấp nhất, nhanh chóng và kịp thời, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động của ngân hàng. - Các đối thủ cạnh tranh trên thị trường: Hiện nay, với sự phát triển của các công ty công nghệ - tài chính fintech hay tài chính cá nhân nên các NHTM bị chịu sức ép cạnh tranh để chiếm thị phần. Để tồn tại và phát triển, các ngân hàng cần phải chú ý đến công tác nghiên cứu, phân tích đối thủ cạnh tranh cùng với đó là việc không ngừng nâng cao năng lực tài chính của bản thân như tăng vốn, phát triển công nghệ và xây dựng các chính sách sản phẩm phù hợp để sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn. Nhóm nhân tố chủ quan - Năng lực tài chính: năng lực tài chính của một ngân hàng ở đây là khả năng mở rộng nguồn vốn chủ sở hữu, có thể thông qua việc tăng lợi nhuận giữ lại hằng năm, vì vốn chủ sở hữu thể hiện sức mạnh tài chính của một ngân hàng, là tấm đệm phòng chống rủi ro.

Bên cạnh đó, quy mô tài sản và nguồn vốn lớn sẽ tạo được niềm tin và hình ảnh trong khách hàng từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh. 9 - Năng lực quản trị: năng lực quản trị, điều hành phụ thuộc vào cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý, trình độ lao động và tính hiện hữu của cơ chế điều hành để có thể ứng phó tốt trước những diễn biến của thị trường. Hơn nữa, năng lực quản trị còn được phản ánh bằng khả năng giảm thiểu chi phí hoạt động, nâng cao năng suất sử dụng đầu vào. - Khả năng ứng dụng tiến bộ công nghệ: Chính là phản ánh năng lực công nghệ thông tin của một ngân hàng.