Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đánh giá hiện trạng phát sinh thu gom và xử lý chất thải nguy hại là pin ắc quy bóng đèn huỳnh quang trên địa bàn quận bắc từ liêm thành phố hà nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đánh giá tình hình phát sinh, thu gom và xử lý chất thải nguy hại từ pin, ắc quy, bóng đèn huỳnh quang tại Bắc Từ Liêm.

• Tác giả: Đặng Anh Tiến
• Người hướng dẫn: TS. Lê Xuân Sinh
• Trường học: Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Hiện Trạng Thu Gom Và Xử Lý Chất Thải Nguy Hại Từ Pin Và Bóng Đèn Huỳnh Quang Tại Bắc Từ Liêm, Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Khái niệm pin, ắc quy và bóng đèn huỳnh quang
• 1.2. Cấu tạo và hoạt động của pin, ắc quy và bóng đèn huỳnh quang
• 1.3. Tác động của chất thải nguy hại (pin, ắc quy, bóng đèn huỳnh quang) tới môi trường và sức khỏe
• 1.3.1. Tác động của pin và ắc quy
• 1.3.2. Tác động của bóng đèn huỳnh quang
• 1.4. Thực trạng quản lý chất thải nguy hại phát sinh từ các hộ gia đình (gồm pin, ắc quy, bóng đèn huỳnh quang) tại Việt Nam
• 1.4.1. Pin và ắc quy
• 1.4.2. Bóng đèn huỳnh quang
• 1.5. Hiện trạng thu gom và xử lý chất thải nguy hại tại Việt Nam
• 1.6. Cơ sở pháp lý về quản lý chất thải nguy hại
• 1.7. Tổng quan chung về vị trí nghiên cứu
• 1.7.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.7.2. Hiện trạng môi trường
• 1.7.3. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội
• 2. CHƯƠNG 2: PHẠM VI, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và phạm vi
• 2.2. Thời gian nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp
• 2.3.2. Phương pháp phỏng vấn trực tiếp
• 2.3.3. Phương pháp so sánh
• 2.3.4. Phương pháp hỏi ý kiến chuyên gia
• 2.3.5. Phương pháp tổng hợp, phân tích và xử lý số liệu
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Xác định hệ số phát sinh pin và ắc quy trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm
• 3.1.1. Hệ số phát sinh từ các hộ gia đình
• 3.1.2. So sánh với kết quả điều tra tại một số khu vực phía Bắc
• 3.1.3. Tại các doanh nghiệp
• 3.2. Hiện trạng thu gom chất thải nguy hại trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm
• 3.3. Hoạt động xử lý ắc quy và bóng đèn huỳnh quang
• 3.4. Ước tính ô nhiễm từ pin, bóng đèn huỳnh quang thải đến môi trường
• 3.5. Đề xuất biện pháp nâng cao hiệu quả
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đánh giá hiện trạng thu gom chất thải nguy hại

Hiện trạng thu gom chất thải nguy hại từ pin và bóng đèn huỳnh quang tại Bắc Từ Liêm đang gặp nhiều khó khăn. Theo khảo sát, tỷ lệ thu gom từ các hộ gia đình và cơ sở công nghiệp còn thấp. Phần lớn chất thải này không được thu gom đúng cách, dẫn đến việc xử lý không hiệu quả. Các phương tiện thu gom chủ yếu là xe tải nhỏ, không đủ khả năng vận chuyển lượng lớn chất thải. Hệ thống quản lý chất thải tại địa phương chưa được hoàn thiện, gây khó khăn trong việc phân loại và thu gom. Một số hộ gia đình vẫn chưa nhận thức rõ về tầm quan trọng của việc xử lý chất thải nguy hại đúng cách. Theo một nghiên cứu, chỉ khoảng 30% lượng pin và bóng đèn huỳnh quang thải được thu gom và xử lý đúng quy định.

1.1. Quy trình thu gom

Quy trình thu gom chất thải nguy hại tại Bắc Từ Liêm hiện nay chủ yếu dựa vào các cơ sở thu mua phế liệu. Các cơ sở này thường không có chuyên môn trong việc xử lý chất thải nguy hại, dẫn đến việc chất thải bị xử lý không đúng cách. Hệ thống thu gom chưa được tổ chức bài bản, thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Việc thu gom chủ yếu diễn ra theo hình thức tự phát, không có lịch trình cụ thể. Điều này dẫn đến tình trạng chất thải bị bỏ lại tại các khu vực công cộng, gây ô nhiễm môi trường. Cần có một quy trình thu gom rõ ràng và hiệu quả hơn để đảm bảo an toàn cho môi trường và sức khỏe cộng đồng.

1.2. Tình hình xử lý chất thải

Tình hình xử lý chất thải nguy hại tại Bắc Từ Liêm hiện nay chủ yếu dựa vào các phương pháp chôn lấp và đốt. Các phương pháp này không chỉ gây ô nhiễm môi trường mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho sức khỏe con người. Theo thống kê, khoảng 70% lượng chất thải nguy hại từ pin và bóng đèn huỳnh quang được xử lý bằng phương pháp chôn lấp. Điều này dẫn đến việc các kim loại nặng trong chất thải thấm vào đất và nguồn nước ngầm, gây ô nhiễm nghiêm trọng. Cần có các biện pháp xử lý tiên tiến hơn, như tái chế và xử lý an toàn, để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

II. Nguy cơ từ chất thải nguy hại

Chất thải từ pin và bóng đèn huỳnh quang chứa nhiều thành phần độc hại, gây nguy cơ lớn cho môi trường và sức khỏe con người. Nguy cơ từ chất thải nguy hại chủ yếu đến từ các kim loại nặng như chì, thủy ngân và cadmium. Khi chất thải này bị chôn lấp hoặc đốt, các chất độc hại sẽ phát tán vào không khí, đất và nước. Nghiên cứu cho thấy, một viên pin có thể làm ô nhiễm 500 lít nước trong vòng 50 năm. Đặc biệt, trẻ em là đối tượng dễ bị tổn thương nhất trước các tác động của chất độc này. Việc tiếp xúc với các kim loại nặng có thể dẫn đến các vấn đề về phát triển trí tuệ và sức khỏe lâu dài.

2.1. Tác động đến sức khỏe

Tiếp xúc với chất thải nguy hại từ pin và bóng đèn huỳnh quang có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Các triệu chứng như đau đầu, mệt mỏi, và các vấn đề về thần kinh có thể xuất hiện khi tiếp xúc với thủy ngân. Nghiên cứu cho thấy, trẻ em tiếp xúc với chì có thể bị giảm chỉ số thông minh và gặp khó khăn trong việc học tập. Các kim loại nặng này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe cá nhân mà còn có thể gây ra các vấn đề sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng nếu không được xử lý đúng cách.

2.2. Tác động đến môi trường

Chất thải nguy hại từ pin và bóng đèn huỳnh quang không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe con người mà còn gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Khi các chất độc hại này thấm vào đất và nước, chúng có thể gây ra sự suy giảm chất lượng môi trường sống. Các hệ sinh thái cũng bị ảnh hưởng, dẫn đến sự giảm sút đa dạng sinh học. Việc xử lý không đúng cách chất thải nguy hại có thể dẫn đến các thảm họa môi trường lớn, ảnh hưởng đến cuộc sống của nhiều thế hệ sau này.

III. Đề xuất biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý

Để nâng cao hiệu quả trong việc quản lý chất thải nguy hại, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng. Cần xây dựng các chương trình tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của việc thu gom và xử lý chất thải nguy hại đúng cách. Bên cạnh đó, cần phát triển hệ thống thu gom chuyên nghiệp, đảm bảo thu gom kịp thời và an toàn. Các cơ sở xử lý chất thải cũng cần được đầu tư nâng cấp công nghệ để xử lý hiệu quả hơn, giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

3.1. Tăng cường tuyên truyền

Tuyên truyền về tác hại của chất thải nguy hại và lợi ích của việc xử lý đúng cách là rất cần thiết. Các chương trình giáo dục cộng đồng có thể giúp nâng cao nhận thức và khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động thu gom và xử lý chất thải. Việc tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm có thể giúp người dân hiểu rõ hơn về các nguy cơ từ chất thải nguy hại và cách thức xử lý an toàn.

3.2. Phát triển công nghệ xử lý

Cần đầu tư vào công nghệ xử lý chất thải hiện đại để đảm bảo an toàn cho môi trường. Các công nghệ tái chế và xử lý chất thải nguy hại cần được áp dụng rộng rãi. Việc phát triển các cơ sở xử lý chất thải chuyên nghiệp sẽ giúp giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Cần có các chính sách hỗ trợ cho các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ xanh và bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển công nghiệp hóa và đô thị hóa nhanh chóng tại Việt Nam, lượng chất thải rắn phát sinh ngày càng gia tăng, đặc biệt là các loại chất thải nguy hại như pin, ắc quy và bóng đèn huỳnh quang. Tại quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội, với dân số khoảng 330.925 người, lượng chất thải nguy hại phát sinh hàng năm ước tính lên đến hàng trăm tấn, trong đó pin và ắc quy chiếm phần lớn. Việc quản lý, thu gom và xử lý các loại chất thải này hiện còn nhiều bất cập, gây nguy cơ ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá hiện trạng phát sinh, thu gom và xử lý chất thải nguy hại là pin, ắc quy, bóng đèn huỳnh quang trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý. Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 1 đến tháng 8 năm 2018, tập trung khảo sát 7 phường đại diện trong quận. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp số liệu cụ thể, làm cơ sở cho các chính sách quản lý chất thải nguy hại tại Hà Nội và các đô thị tương tự, góp phần giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các khái niệm và lý thuyết về chất thải nguy hại, bao gồm định nghĩa chất thải nguy hại là các chất có đặc tính dễ cháy, dễ nổ, độc hại hoặc có khả năng gây ô nhiễm môi trường và sức khỏe con người. Lý thuyết về chu trình quản lý chất thải nguy hại được áp dụng, bao gồm các giai đoạn phát sinh, thu gom, vận chuyển, xử lý và tái chế. Mô hình Extended Producer Responsibility (EPR) được tham khảo nhằm nhấn mạnh trách nhiệm của nhà sản xuất trong việc thu hồi và xử lý sản phẩm thải bỏ. Các khái niệm chính bao gồm: hệ số phát sinh chất thải nguy hại, phương pháp thu gom và xử lý chất thải, tác động môi trường của kim loại nặng trong pin, ắc quy và thủy ngân trong bóng đèn huỳnh quang.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính gồm số liệu sơ cấp thu thập qua khảo sát trực tiếp 70 hộ gia đình và 11 doanh nghiệp tại 7 phường đại diện của quận Bắc Từ Liêm, kết hợp với số liệu thứ cấp từ các báo cáo, tài liệu chuyên ngành và các cơ quan quản lý môi trường. Phương pháp phỏng vấn trực tiếp được sử dụng để thu thập thông tin chi tiết về hiện trạng phát sinh, thu gom và xử lý chất thải nguy hại. Phương pháp chọn mẫu theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện cho khu vực nghiên cứu. Phân tích số liệu được thực hiện bằng phần mềm Excel, kết hợp phương pháp so sánh với các kết quả nghiên cứu tại một số tỉnh phía Bắc để đánh giá tổng quan. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 1 đến tháng 8 năm 2018, đảm bảo thu thập đủ dữ liệu phục vụ phân tích.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hệ số phát sinh pin và ắc quy: Hệ số phát sinh pin AA trung bình là 0,0417 kg/người/năm, pin AAA là 0,011 kg/người/năm, pin đại khoảng 0,07 kg/người/năm. Hệ số phát sinh ắc quy trung bình đạt 0,489 kg/người/năm, chiếm tới gần 80% tổng khối lượng phát sinh pin và ắc quy. Tổng khối lượng phát sinh pin và ắc quy trên địa bàn ước tính khoảng 203 tấn/năm.

2. Hệ số phát sinh bóng đèn huỳnh quang: Tổng hệ số phát sinh bóng đèn huỳnh quang trung bình là 0,061 kg/người/năm, trong đó bóng đèn tuýp chiếm 61%, bóng đèn compact 14%, bóng đèn Led tiết kiệm điện 6%, bóng đèn sợi đốt 7%. Tổng lượng phát sinh bóng đèn huỳnh quang ước tính khoảng 20 tấn/năm.

3. Hiện trạng thu gom và xử lý: Tỷ lệ thu gom chất thải nguy hại tại Hà Nội đạt khoảng 89,8%, tỷ lệ xử lý đạt 83,17%. Tuy nhiên, tại Bắc Từ Liêm, phần lớn chất thải nguy hại được thu mua bởi các cơ sở phế liệu và tái chế thủ công, chưa có hệ thống thu gom và xử lý chuyên nghiệp, dẫn đến nguy cơ ô nhiễm môi trường cao.

4. So sánh với các tỉnh phía Bắc: Hà Nội và Hải Phòng có hệ số phát sinh pin, ắc quy và bóng đèn huỳnh quang cao nhất, trong khi các tỉnh như Hà Giang, Điện Biên có hệ số thấp hơn do điều kiện kinh tế và dân số khác biệt.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của lượng chất thải nguy hại lớn tại Bắc Từ Liêm là do mật độ dân cư cao, phát triển kinh tế nhanh và nhu cầu sử dụng thiết bị điện tử, phương tiện giao thông tăng mạnh. Việc thu gom và xử lý chưa đồng bộ, chủ yếu dựa vào các cơ sở tái chế thủ công, thiếu kiểm soát, dẫn đến ô nhiễm chì, thủy ngân và các kim loại nặng. So với các nghiên cứu tại các tỉnh khác, kết quả tại Bắc Từ Liêm tương đồng với các đô thị lớn, phản ánh xu hướng phát sinh chất thải nguy hại theo mức độ phát triển kinh tế. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ hệ số phát sinh theo loại chất thải và bảng so sánh tỷ lệ thu gom, xử lý giữa các địa phương để minh họa rõ nét hơn. Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết của việc nâng cao nhận thức cộng đồng và cải thiện hệ thống quản lý chất thải nguy hại.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng hệ thống thu gom chuyên biệt: Thiết lập các điểm thu gom chất thải nguy hại tại các phường, đặc biệt là pin, ắc quy và bóng đèn huỳnh quang, nhằm tăng tỷ lệ thu gom lên ít nhất 95% trong vòng 2 năm. Chủ thể thực hiện là chính quyền quận phối hợp với các tổ chức xã hội và doanh nghiệp môi trường.

2. Phát triển công nghệ xử lý hiện đại: Đầu tư xây dựng nhà máy xử lý và tái chế chất thải nguy hại theo công nghệ tiên tiến, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, với công suất xử lý tối thiểu 50 tấn/ngày, hoàn thành trong 3 năm tới. Chủ thể thực hiện là các doanh nghiệp môi trường có sự hỗ trợ của Nhà nước.

3. Tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức: Triển khai các chương trình truyền thông về tác hại của chất thải nguy hại và lợi ích của việc thu gom, xử lý đúng cách, hướng tới 100% hộ gia đình và doanh nghiệp trên địa bàn tham gia trong vòng 1 năm. Chủ thể thực hiện là UBND quận, các tổ chức cộng đồng và trường học.

4. Thắt chặt quản lý và giám sát: Tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi xả thải, tái chế trái phép, đồng thời áp dụng cơ chế trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) để đảm bảo thu hồi và xử lý sản phẩm thải bỏ. Thời gian thực hiện liên tục, chủ thể là các cơ quan quản lý môi trường và chính quyền địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về môi trường: Sử dụng số liệu và phân tích để xây dựng chính sách, quy định quản lý chất thải nguy hại hiệu quả hơn, đặc biệt tại các đô thị lớn.

2. Doanh nghiệp xử lý chất thải và tái chế: Áp dụng các kết quả nghiên cứu để cải tiến quy trình thu gom, xử lý, nâng cao hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường.

3. Các tổ chức nghiên cứu và đào tạo: Là tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo về quản lý chất thải nguy hại, đồng thời làm cơ sở giảng dạy trong lĩnh vực khoa học môi trường.

4. Cộng đồng dân cư và các tổ chức xã hội: Nâng cao nhận thức về tác hại của chất thải nguy hại và khuyến khích tham gia vào các hoạt động thu gom, phân loại và xử lý đúng cách.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao pin và ắc quy lại được coi là chất thải nguy hại?
   Pin và ắc quy chứa nhiều kim loại nặng như chì, thủy ngân, cadmium có thể gây ô nhiễm đất, nước và không khí, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người và môi trường nếu không được xử lý đúng cách.

2. Hiện trạng thu gom chất thải nguy hại tại Bắc Từ Liêm như thế nào?
   Tỷ lệ thu gom đạt khoảng 89,8%, nhưng phần lớn chất thải được thu mua bởi các cơ sở phế liệu thủ công, chưa có hệ thống thu gom chuyên nghiệp và đồng bộ, dẫn đến nguy cơ ô nhiễm cao.

3. Các phương pháp xử lý chất thải nguy hại phổ biến hiện nay là gì?
   Bao gồm xử lý cơ học, hóa học, tái chế chì từ ắc quy, xử lý thủy ngân trong bóng đèn huỳnh quang bằng công nghệ ướt hoặc khô, và chôn lấp có kiểm soát. Tuy nhiên, chôn lấp không được khuyến khích do nguy cơ ô nhiễm lâu dài.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý chất thải nguy hại?
   Cần xây dựng hệ thống thu gom chuyên biệt, đầu tư công nghệ xử lý hiện đại, tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng và thắt chặt quản lý, giám sát hoạt động thu gom, xử lý.

5. Tác động của bóng đèn huỳnh quang đến môi trường và sức khỏe là gì?
   Bóng đèn huỳnh quang chứa thủy ngân, khi vỡ có thể phát tán thủy ngân vào không khí, nước và đất, gây hại hệ thần kinh, đặc biệt là trẻ em và thai nhi, đồng thời ô nhiễm nguồn nước và thực phẩm.

Kết luận

• Đã xác định được hệ số phát sinh pin, ắc quy và bóng đèn huỳnh quang tại quận Bắc Từ Liêm với tổng lượng phát sinh hàng năm lên đến hơn 220 tấn.
• Hiện trạng thu gom và xử lý còn nhiều hạn chế, chủ yếu dựa vào các cơ sở tái chế thủ công, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
• So sánh với các tỉnh phía Bắc cho thấy mức phát sinh chất thải nguy hại phụ thuộc mật thiết vào điều kiện kinh tế và dân số.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, thu gom và xử lý chất thải nguy hại trong vòng 1-3 năm tới.
• Khuyến khích các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng cùng phối hợp thực hiện để bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Tiếp theo, cần triển khai các chương trình thu gom chuyên biệt và đầu tư công nghệ xử lý hiện đại. Mời các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân quan tâm liên hệ để cùng hợp tác phát triển các giải pháp bền vững cho quản lý chất thải nguy hại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN 1. Khái niệm pin, ắc quy và bóng đèn huỳnh quang - Chất thải nguy hại là chất thải có chứa các chất hoặc hợp chất có một trong các đặc tính gây nguy hại trực tiếp (dễ cháy, dễ nổ, làm ngộ độc, dễ ăn mòn, dễ lây nhiễm và các đặc tính nguy hại khác), hoặc tương tác chất với chất khác gây nguy hại đến môi trường và sức khỏe con người”. [1] - Pin là một thiết bị dùng để lưu trữ, cung cấp điện năng. Pin điện hóa chuyển hóa năng (năng lượng phản ứng hóa học) thành điện năng.

Pin là nguồn cung cấp năng lượng hoạt động cho hầu như tất cả các thiết bị cầm tay hiện nay vì nó có những ưu điểm như, nhỏ, nhẹ, cung cấp điện áp ổn định. [13] - Nguồn điện thứ cấp hay ắc quy (gốc tiếng Pháp accumulateur) hay pin sạc, pin thứ cấp là loại pin có thể tái sử dụng nhiều lần bằng cách cắm điện và đặt vào bộ sạc để sạc lại. Ắc quy là một dạng nguồn điện hóa học, dùng để lưu trữ điện năng dưới dạng hóa năng. Ắc quy hiện nay trên thị trường chủ yếu là ba loại sử dụng các chất hóa học khác nhau gồm: NiCd, NiMH và Lithium.

Ngoài ra, người ta còn bơm vào đèn một ít hơi thủy ngân và khí trơ (neon, argon.) để làm tăng độ bền của điện cực và tạo ánh sáng màu. Cấu tạo và hoạt động của pin, ắc quy và bóng đèn huỳnh quang 1. Pin [9]  Cấu tạo của Pin Hình 1.1 Cấu tạo của Pin 3 Luan van  Phân loại Pin - Pin điện hóa Zinc Carbon: Đây là loại pin có từ rất lâu. Pin carbon kẽm có giá rẻ.

Đây là lựa chọn tốt cho các thiết bị tiêu thụ ít điện năng (điều khiển tivi, đồng hồ treo tường, đèn pin, đồ chơi…) Hình 1. Pin Zinc Carbon - Pin điện hóa Alkaline (Pin kiềm): Đây là loại pin dùng một lần thông dụng nhất hiện nay bởi giá thành thấp mà dung lượng đủ cao. Pin kiềm có đủ hình dáng, từ loại thông dụng AA (pin tiểu) đến AAA (pin đũa, pin mini) hoặc C (pin trung), D (pin đại). Pin điện hóa Alkaline - Pin điện hóa Niken Cadimi (Ni-Cd) : Đây là loại pin có số lần sạc lại nhiều nhất, lên tới 1000 lần, tuy nhiên phải cẩn thận khi sử dụng vì pin Ni-Cd rất độc.

Một trong các yếu điểm của pin Ni-Cd là điện thế giảm đột ngột ở cuối chu kì xả. 4 Luan van Hình 1. Pin điện hóa Niken Cadimi (Ni-Cd) - Pin điện hóa Ni-MH (Nikel matal hidride): Pin Ni-MH dạng AA có thể dùng với hầu như tất cả các thiết bị đang dùng pin Alkaline và Ni-Cd. Pin Ni-MH có khả năng lưu trữ năng lượng tốt và nội trở nhỏ.

Đây là lựa chọn phổ biến vì pin Ni-MH có hiệu ứng nhỏ ít hơn Ni-Cd và có dung lượng pin cao hơn hai lần pin Ni-Cd. Pin điện hóa Ni-MH - Pin điện hóa silver oxide (oxit bạc): Đây là loại pin không thông dụng do giá rất đắt. Có thể thấy loại pin này trong một số loại đồng hồ, máy trợ thính và các máy ảnh tiêu thụ ít năng lượng. Ngoài ra, do Pin khi hết không chảy nước nên rất được ưu chuộng khi gắng trực tiếp lên bo mạch Pin CMOS trong máy vi tính.

5 Luan van Hình 1. Pin điện hóa silver oxide - Pin điện hóa Lithium-Ion (Li-Ion): Loại pin này được đánh giá là loại pin tốt với nhiều tính năng ưu việt như mật độ năng lượng cao, thời gian sử dụng lâu, suy hao năng lượng thấp và đặc biệt loại bỏ hẳn tình trạng nhớ. Đây là dòng pin thân thiện với môi trường, không có các yếu tố kim loại độc hại trong vấn đề xử lý thải. Pin điện hóa Lithium-Ion 1.

Ắc quy [9]  Cấu tạo của ắc quy 6 Luan van Hình 1. Cấu tạo bình ắc quy - Vỏ: Giữ vai trò bảo vệ các bộ phận bên trong ăc quy. Chia làm nhiều ngăn và tạo khoảng trống phía đáy để đựng dung dịch và các cặn bẩn. Những chiếc vỏ trong suốt cho phép chúng ta kiểm tra mức dung dịch điện phân mà không cần tháo nút thông hơi.

- Nắp: Được gắn cố định với vỏ, có lỗ thoát khí để bảo vệ ăc quy (đối với ăc quy chì hở), kiểm tra dung dịch điện phân, thêm nước. - Bản cực: Làm từ hợp kim chì và atimon (Sb), cực dương là chì dioxit (PbO2) và cực âm là chì. Trên mặt bản cực có gắn các xương dọc và xương ngang để tăng độ cứng vững và tạo ra các ô cho chất hoạt tính bám trên bản cực, số tấm cực và kích thước của các cực càng lớn thì điện thế sinh ra càng lớn. - Tấm chắn: Mỏng, cách điện xốp (dệt thủy tinh hoặc nhựa) đặt giữa hai bản cực âm và dương, ngăn chặn việc phóng điện giữa 2 bản cực.

- Hộc bình: Một cụm bản cực tích điện âm và dương gắn với tấm chắn ở giữa. Khi ngâm trong chất điện phân, một ngăn sản xuất khoảng 2.1V (không phân biệt số lượng và kích thước của bản cực), hộc acquy được nối thành hàng, vì vậy số lượng các ngăn xác định điện áp của ăc quy. Một ăc quy 12V có 6 ngăn. - Thanh nối: Là đai kim loại nặng và dày, được hàn vào các cực âm của 6 ngăn, giúp kết nối thành một mạch.

- Ngăn bình: Là 1 phần của vỏ, nó ngăn cách các ngăn. - Cọc bình: Đó là 2 đầu cực âm và dương,điểm nối với thanh nối của cực tương ứng. Là nơi nối với tải ngoài và để sạc điện. 7 Luan van - Nút thông hơi: Giúp kiểm soát sự thoát khí H2 trong quá trình nạp.

Kiểm tra dung dịch điện phân và cho thêm nước nếu cần thiết. - Dung dịch: Là một hỗn hợp axit H2SO4 và Nước. Nó phản ứng hóa học với các vật liệu tại 2 cực trong các bản cực để tạo ra một điện áp .Nó dẫn các e từ tấm này sang tấm kia. Một pin sạc đầy sẽ có khoảng 36% axit và 64% nước.

 Phân loại Trên thị trường ắc quy tại Hà Nội nói riêng và ắc quy toàn quốc nói chung hiện tại có rất nhiều tên gọi Ắc quy khác nhau như: ắc quy nước, ắc quy axít, ắc quy axít kiểu hở, ắc quy kín khí, ắc quy không cần bảo dưỡng, ắc quy khô, ắc quy GEL, ắc quy kiềm.Thực ra thì cách nói như trên là các cách gọi khác nhau của vài loại ắc quy cơ bản mà thôi, cách gọi như trên chính là cách gọi có thể bao hàm vào nhau mà nếu nghe qua bạn đừng hoang mang rằng tại sao có nhiều loại ắc quy như vậy. Trên thực tế thường phân biệt thành hai loại ắc quy thông dụng hiện nay là: - Ắc quy sử dụng điện môi bằng A-xít gọi tắt là ắc quy A-xít (hoặc ắc quy Axít- Chì) và cũng được chia làm 2 loại chính sau: + Ắc quy A-xít chì hở (Vented Lead-Acid Batteries) + Ắc quy A-xít chì kín (Valve-Regulated Lead- Acid) Hai loại này đang bị gọi nhầm một cách thông dụng là: ắc quy nước và ắc quy khô (đúng ra thì ắc quy điện môi dạng keo mới gọi là ắc quy khô). Để hiểu chi tiết hơn về phân loại ắc quy axit-chì, mời các bạn đọc bài viết "Phân loại ắc quy axit-chì" Hình 1. Ắc quy A-xit chì 8 Luan van - Ắc quy sử dụng điện môi bằng kiềm gọi tắt là ắc quy kiềm (Nickel-Cadmium Batteries) Hình 1.

Ắc quy kiềm 1. Bóng đèn huỳnh quang [9] Đèn huỳnh quang hay gọi đơn giản là đèn tuýp gồm điện cực (vonfram) vỏ đèn và lớp bột huỳnh quang. Ngoài ra, người ta còn bơm vào đèn một ít hơi thủy ngân và khí trơ (neon, argon.) để làm tăng độ bền của điện cực và tạo ánh sáng màu. Theo thống kê từ tạp chí khoa học và công nghệ (ngày 22/04/2016), trong mỗi huỳnh quang compact có chứa khoảng 5 mi - li - gam thuỷ ngân.

Đèn huỳnh quang có cấu tạo gồm hai bộ phận chính đó là ống tuýp đèn và hai điện cực ở hai đầu. Cơ chế phát sáng của đèn huỳnh quang khá phức tạp điễn ra bên trong ống thủy tinh hình trụ bịt kín. Mặt bên trong ống được tráng một lớp lớp huỳnh quang tức là bột phốt pho. Ống có hai điện cực ở hai đầu, được nối với mạch điện xoay chiều.

Khi ta bật công tắc đèn sẽ xảy ra hiện tượng hồ quang điện tức là sự phóng điện trong khí trơ để kích thích tạo ra ánh sáng. Hiện tượng này như sau: Khi dòng điện đi vào và gây ra một hiệu điện thế lớn giữa các điện cực thì các dây tóc trên các đầu điện cực nóng lên, phát xạ ra các hạt electron di chuyển trong ống với vận tốc cao từ đầu này đến đầu kia. Trên đường vận động, chúng va chạm vào các phân tử khí trơ làm phóng ra nhiều các hạt ion hơn. Quá trình này tỏa nhiệt sẽ làm thủy ngân trong ống hóa hơi.

Khi các electron và ion di chuyển trong ống, chúng sẽ va chạm vào các nguyên tử khí thủy ngân. Những va chạm này sẽ làm các nguyên tử thủy ngân phát xạ ra các photon ánh sáng cực tím tức là các tia tử ngoại mà mắt thường không thấy được. Do đó, loại ánh sáng này cần phải được chuyển 9 Luan van đổi thành ánh sáng nhìn thấy để thắp sáng bóng đèn và đây chính là nhiệm vụ của lớp huỳnh quang trong ống. Khi những tia cực tím này va chạm vào mặt trong bóng đèn, nó sẽ làm cho các nguyên tử phốt pho giải phóng ra các hạt photon dạng tia hồng ngoại với ánh sáng trắng mắt thường có thể thấy được mà không sinh ra nhiệt lượng lớn.

Các nhà sản xuất có thể thay đổi màu sắc của ánh sáng bằng cách sử dụng các hợp chất huỳnh quang khác nhau. Bóng đèn huỳnh quang 1. Tác động của chất thải nguy hại (pin, ắc quy, bóng đèn huỳnh quang) tới môi trường và sức khỏe 1. Tác động của pin và ắc quy Pin và ắc quy chứa rất nhiều chất độc hại, đặc biệt là chì.

Chì là kim loại nặng, đặc biệt độc hại đối với não, thận, hệ thống sinh sản và tim mạch của con người. Hợp chất chì có thể hấp thụ qua đường ăn uống và thở. Nhiễm độc chì sẽ gây hại đến các chức năng của trí óc, thận, gây vô sinh, sẩy thai và tăng huyết áp. Với trẻ em, chì là mối nguy hại có thể làm giảm chỉ số thông minh.

Các kim loại nặng trong pin rất độc hại đối với con người,có khả năng gây ung thư và các vấn đề về sức khỏe khác.