Luận Văn Thạc Sĩ: Đánh Giá Chất Lượng Môi Trường Đô Thị UEQ Tại Thành Phố Biên Hòa, Tỉnh Đồng Nai

Luận văn thạc sĩ đánh giá chất lượng môi trường đô thị UEQ tại TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp cải thiện.

• Tác giả: Châu Thy Ân
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Tịnh Ấu
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kỹ Thuật Môi Trường
• Đề tài: Đánh Giá Chất Lượng Môi Trường Đô Thị (UEQ) Tại TP. Biên Hòa, Tỉnh Đồng Nai
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Đánh giá chất lượng môi trường đô thị

Nghiên cứu tập trung vào đánh giá chất lượng môi trường tại TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, sử dụng chỉ số môi trường đô thị UEQ. Mục tiêu chính là phân tích hiện trạng môi trường đô thị, bao gồm chất lượng không khí, nước mặt sông Đồng Nai, và cơ sở hạ tầng. Phương pháp nghiên cứu dựa trên việc thu thập dữ liệu từ các nguồn chính thức và khảo sát chuyên gia. Kết quả cho thấy sự biến đổi chất lượng môi trường trong giai đoạn 2019-2021, đặc biệt là tình trạng ô nhiễm môi trường do quá trình đô thị hóa nhanh chóng.

1.1. Hiện trạng môi trường tại TP Biên Hòa

TP Biên Hòa đối mặt với nhiều thách thức về môi trường sống, bao gồm ô nhiễm không khí và nước mặt. Dữ liệu từ Trung Tâm Kỹ thuật Môi trường tỉnh Đồng Nai cho thấy nồng độ bụi mịn và khí thải vượt ngưỡng cho phép. Sông Đồng Nai đoạn chảy qua thành phố cũng bị ảnh hưởng bởi chất thải công nghiệp và sinh hoạt. Các vấn đề này đặt ra yêu cầu cấp thiết về quản lý môi trường hiệu quả.

1.2. Phương pháp đánh giá UEQ

Nghiên cứu sử dụng chỉ số UEQ để đánh giá toàn diện chất lượng môi trường đô thị. Các thông số được xác định bao gồm chất lượng không khí, nước mặt, và hạ tầng đô thị. Phương pháp tính toán dựa trên trọng số từ khảo sát chuyên gia và dữ liệu quan trắc. Kết quả đánh giá UEQ cho phép phân hạng đô thị và đề xuất các giải pháp bảo vệ môi trường phù hợp.

II. Quản lý và bảo vệ môi trường

Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của quản lý môi trường trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng tại TP Biên Hòa. Các giải pháp được đề xuất bao gồm tăng cường giám sát chất lượng không khí, cải thiện hệ thống xử lý nước thải, và quy hoạch đô thị bền vững. Chỉ số môi trường UEQ đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả của các chính sách bảo vệ môi trường.

2.1. Giải pháp quản lý môi trường

Các giải pháp quản lý môi trường được đề xuất dựa trên kết quả đánh giá UEQ. Bao gồm việc tăng cường giám sát chất lượng không khí thông qua hệ thống quan trắc tự động, cải thiện hệ thống xử lý nước thải công nghiệp và sinh hoạt, và thúc đẩy các dự án phát triển bền vững. Các biện pháp này nhằm giảm thiểu tác động của ô nhiễm môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân.

2.2. Quy hoạch đô thị bền vững

Quy hoạch đô thị tại TP Biên Hòa cần tập trung vào việc cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Các khu công nghiệp cần được bố trí hợp lý để giảm thiểu tác động đến môi trường sống. Đồng thời, việc phát triển hệ thống giao thông công cộng và không gian xanh cũng được khuyến khích để hướng tới một đô thị bền vững.

III. Kết luận và kiến nghị

Nghiên cứu kết luận rằng TP Biên Hòa cần có các biện pháp mạnh mẽ để cải thiện chất lượng môi trường. Chỉ số UEQ là công cụ hữu ích để đánh giá và theo dõi hiệu quả của các chính sách quản lý môi trường. Các kiến nghị bao gồm tăng cường hợp tác giữa các bên liên quan, nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường, và đầu tư vào công nghệ xử lý ô nhiễm môi trường.

3.1. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy chất lượng môi trường tại TP Biên Hòa có xu hướng suy giảm trong giai đoạn 2019-2021. Chỉ số UEQ được tính toán và phân hạng đô thị, từ đó đề xuất các giải pháp cụ thể. Các yếu tố như chất lượng không khí, nước mặt, và hạ tầng đô thị đều cần được cải thiện để đạt mục tiêu phát triển bền vững.

3.2. Kiến nghị thực tiễn

Các kiến nghị thực tiễn bao gồm tăng cường giám sát môi trường đô thị, đầu tư vào công nghệ xử lý ô nhiễm, và thúc đẩy các dự án phát triển bền vững. Ngoài ra, cần nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của bảo vệ môi trường và khuyến khích sự tham gia của người dân trong các hoạt động quản lý môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Biên Hòa là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Đồng Nai, giữ vai trò đầu tàu kinh tế trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam với diện tích tự nhiên 264,08 km² và mật độ dân số chạm ngưỡng 4.645 người/km². Sự tập trung của hơn 1,2 triệu dân cùng 6 khu công nghiệp quy mô lớn như Khu công nghiệp Amata rộng 674 ha, Khu công nghiệp Biên Hòa 2 rộng 365 ha đã tạo ra động lực tăng trưởng kinh tế vượt bậc, song cũng đi kèm những thách thức môi trường gay gắt. Tỷ lệ vượt quy chuẩn kỹ thuật của các thông số ô nhiễm chính trên lưu vực hệ thống sông Đồng Nai trong giai đoạn vừa qua dao động từ 7,4% đến 48,1%, phản ánh áp lực đè nặng lên tài nguyên thiên nhiên. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là sự mất cân đối giữa tốc độ đô thị hóa nhanh và năng lực kiểm soát ô nhiễm, dẫn đến suy giảm chất lượng nước mặt, gia tăng bụi mịn không khí và quá tải trong quản lý chất thải rắn.

Mục tiêu cụ thể của luận văn nhằm đánh giá toàn diện diễn biến chất lượng môi trường tại thành phố Biên Hòa giai đoạn 2019–2021; xây dựng và chuẩn hóa bộ chỉ số chất lượng môi trường đô thị gồm 7 chỉ số thành phần và 29 chỉ tiêu định lượng; đồng thời phân hạng môi trường đô thị để cung cấp căn cứ khoa học cho công tác quy hoạch. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào không gian địa lý thành phố Biên Hòa với dữ liệu quan trắc định kỳ từ tháng 01/2019 đến tháng 12/2021, được thực hiện và hoàn thiện từ tháng 09/2022 đến tháng 01/2023. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua kết quả tính toán chỉ số tổng hợp đạt 40,8 điểm trên thang đo 100 điểm, định vị chất lượng môi trường địa phương ở mức trung bình và xác lập khung giải pháp tối ưu hóa năng lực quản trị đô thị theo hướng phát triển bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng nền tảng khung mô hình Áp lực – Hiện trạng – Đáp ứng do Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế thiết lập năm 1993, kết hợp mô hình mở rộng Động lực – Áp lực – Hiện trạng – Tác động – Đáp ứng của Cơ quan Môi trường Châu Âu ban hành năm 1999. Khung lý thuyết này phân tích mối quan hệ nhân quả tương hỗ: các hoạt động kinh tế công nghiệp tạo áp lực trực tiếp lên trạng thái môi trường tự nhiên, đòi hỏi các cơ quan quản lý phải đưa ra giải pháp đáp ứng thông qua chính sách và hạ tầng kỹ thuật.

Bên cạnh đó, đề tài kế thừa lý thuyết Chất lượng Môi trường Đô thị bắt nguồn từ nghiên cứu sinh thái học nhân văn của Carson năm 1962 và chương trình Con người và Sinh quyển của UNESCO. Khái niệm chỉ thị môi trường được định nghĩa như một tham số đo lường phản ánh cô đọng tình trạng sinh thái, trong khi chỉ số môi trường là tập hợp tích hợp đa biến số có gán trọng số toán học. Luận văn đối chiếu trực tiếp với Bộ tiêu chí phát triển bền vững quốc gia theo Quyết định số 622/QĐ-TTg với 17 mục tiêu và 115 chỉ tiêu cụ thể, cùng Bộ chỉ số đánh giá kết quả bảo vệ môi trường cấp tỉnh theo Quyết định số 2782/BTNMT năm 2019. Các mô hình quốc tế như chỉ số suy thoái môi trường tại Bangladesh với ngưỡng cảnh báo 0,25 hay thang đo chất lượng môi trường 5 mức tại Ấn Độ cũng được tích hợp để làm sáng tỏ cơ sở khoa học cho bộ tiêu chí đánh giá.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ chuỗi quan trắc liên tục trong 3 năm 2019–2021 do Trung tâm Kỹ thuật Môi trường tỉnh Đồng Nai và Phòng Hạ tầng Đô thị thuộc Sở Xây dựng cung cấp. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 21 chuyên gia hàng đầu trong các lĩnh vực môi trường, quy hoạch và quản lý đô thị tham gia vào quy trình khảo sát đánh giá. Phương pháp chọn mẫu chuyên gia được tiến hành theo nguyên tắc phân tầng chuyên môn, kết hợp phương pháp chọn mẫu quan trắc hiện trường tại 3 trạm nước mặt trọng điểm (trạm Sông Buông, trạm Làng bè Ba Xê, trạm Cầu Rạch Cát) và 3 trạm không khí - tiếng ồn đại diện (Khu công nghiệp Amata, Khu công nghiệp Biên Hòa 1, Khu dân cư Hóa An).

Phương pháp chuyên gia Delphi được thực hiện qua 2 vòng khảo sát độc lập nhằm sàng lọc 29 chỉ tiêu tối ưu từ danh mục sơ bộ và xác lập ma trận trọng số khách quan. Phương pháp tính toán chỉ số chất lượng nước mặt và chỉ số chất lượng không khí tuân thủ hướng dẫn kỹ thuật của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Dữ liệu thô đa chiều được chuẩn hóa thông qua hàm giá trị biên trên và biên dưới để quy đổi về thang điểm 0–100. Lý do lựa chọn phương pháp tổng tích hợp có trọng số xuất phát từ khả năng triệt tiêu sự khác biệt về đơn vị đo lường vật lý, hóa học, đồng thời phản ánh chính xác mức độ đóng góp riêng biệt của từng thành phần môi trường vào bức tranh sinh thái chung của đô thị. Toàn bộ quy trình phân tích và tính toán được hoàn thành trong timeline 5 tháng nghiên cứu nghiêm ngặt.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả tính toán tổng hợp xác định điểm chỉ số chất lượng môi trường đô thị của thành phố Biên Hòa đạt 40,8 điểm, thuộc phân hạng chất lượng môi trường mức trung bình theo khung thang điểm chuẩn từ 38 đến 49 điểm.

Thứ nhất, đối với môi trường nước mặt sông Đồng Nai đoạn qua Biên Hòa, nồng độ các chất ô nhiễm hữu cơ và vi sinh có sự phân hóa mạnh theo mùa. Tại trạm Làng bè Ba Xê và trạm Sông Buông, hàm lượng nhu cầu oxy hóa học COD và nhu cầu oxy sinh hóa BOD5 trong mùa mưa cao hơn mùa khô từ 1,2 đến 2,5 lần so với Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt. Đặc biệt, thông số vi sinh Coliform vào các tháng mùa mưa tăng đột biến từ 30% đến 45% so với mùa khô, do lưu lượng nước mưa cuốn theo chất thải sinh hoạt chưa qua xử lý từ các khu dân cư ven sông.

Thứ hai, đối với môi trường không khí và tiếng ồn, nồng độ bụi tổng lơ lửng TSP tại Khu công nghiệp Amata và Khu công nghiệp Biên Hòa 1 trong mùa khô vượt ngưỡng giới hạn cho phép từ 15% đến 28%. Chỉ số bụi mịn PM10 và PM2.5 duy trì ở mức cao tiệm cận ngưỡng cảnh báo ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng. Mức ồn đo đạc tại các trục giao thông chính và khu vực sản xuất dao động trong khoảng 68,5 dBA đến 74,2 dBA, thường xuyên vượt ngưỡng giới hạn 70 dBA theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về tiếng ồn.

Thứ ba, khi so sánh đối chiếu với các đô thị khác trong nước, điểm số 40,8 của Biên Hòa tương đương với Thành phố Hồ Chí Minh (40,8 điểm - mức trung bình), nhưng thấp hơn đáng kể so với Thành phố Đà Nẵng (60,5 điểm - mức khá) và Thành phố Huế (77,8 điểm - mức tốt). Điểm số các chỉ số thành phần của Biên Hòa dao động từ 32,5 đến 48,6 điểm, phần lớn rơi vào ngưỡng trung bình đến kém.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của việc chất lượng môi trường đô thị Biên Hòa dừng lại ở mức trung bình bắt nguồn từ sự quá tải của cơ sở hạ tầng kỹ thuật trước áp lực tăng trưởng cơ học. Thành phố tập trung 6 khu công nghiệp với tổng diện tích sản xuất vượt 1.840 ha, thu hút hàng trăm nghìn lao động ngoại tỉnh nhưng tỷ lệ nước thải sinh hoạt đô thị được thu gom và xử lý tập trung còn dưới mức 30%. Lưu lượng phương tiện giao thông quá cảnh dày đặc trên Quốc lộ 1 và Quốc lộ 51 là tác nhân phát thải trực tiếp lượng lớn khí CO, NO2 và bụi lơ lửng.

Các phát hiện này có thể được trình bày và trực quan hóa một cách rõ nét thông qua biểu đồ đường thể hiện biến thiên theo mùa của các chỉ số chất lượng nước và không khí giai đoạn 2019–2021. Đồng thời, một bảng ma trận phân loại điểm số 7 chỉ số thành phần kết hợp biểu đồ mạng nhện sẽ làm nổi bật sự chênh lệch giữa các cấu phần môi trường vật lý và môi trường quản lý hạ tầng. Khi so sánh với các nghiên cứu tại thành phố Sylhet hay ba siêu đô thị Bangalore, Ahmedabad của Ấn Độ, bức tranh môi trường tại Biên Hòa phản ánh chính xác quy luật suy thoái cục bộ tại vùng lõi công nghiệp hóa khi các chính sách kiểm soát môi trường chưa bắt kịp tốc độ mở rộng không gian đô thị.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cấp và mở rộng mạng lưới thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt tập trung trên địa bàn thành phố, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ nước thải sinh hoạt được xử lý đạt chuẩn từ dưới 30% hiện nay lên tối thiểu 70% vào năm 2026, do Ủy ban nhân dân Thành phố Biên Hòa chủ trì phối hợp cùng Sở Xây dựng thực hiện.

Thứ hai, lắp đặt và hoàn thiện hệ thống quan trắc khí thải tự động liên tục truyền dữ liệu về cơ quan quản lý tại 100% các nhà máy có nguồn thải lớn trong 6 khu công nghiệp, nhằm mục tiêu cắt giảm 25% nồng độ bụi tổng TSP và bụi mịn PM2.5 phát tán vào không khí trước năm 2025, do Ban Quản lý các Khu công nghiệp Đồng Nai phối hợp Sở Tài nguyên và Môi trường triển khai.

Thứ ba, triển khai đồng bộ chương trình phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn trên phạm vi toàn bộ 29 phường, đặt chỉ tiêu nâng tỷ lệ thu gom và xử lý chất thải sinh hoạt bằng công nghệ hiện đại đạt trên 95% trong lộ trình 2023–2027, giao Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố phối hợp các tổ chức đoàn thể địa phương vận hành.

Thứ tư, gia tăng diện tích mảng xanh công cộng và dải đệm cây xanh cách ly công nghiệp, hướng tới mục tiêu nâng chỉ tiêu diện tích cây xanh đô thị đạt mức 8 m²/người vào năm 2030, do Sở Quy hoạch - Kiến trúc phối hợp các đơn vị phát triển đô thị lập phương án thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cơ quan quản lý nhà nước và chính quyền địa phương, tiêu biểu là Ủy ban nhân dân Thành phố Biên Hòa, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đồng Nai, có thể khai thác bộ 29 chỉ tiêu định lượng làm khung công cụ đánh giá thường niên phục vụ việc ra quyết định quy hoạch và phân bổ ngân sách bảo vệ môi trường.

Nhóm kỹ sư quy hoạch đô thị và chuyên gia tư vấn môi trường sẽ tìm thấy phương pháp luận chuẩn hóa dữ liệu biên và kỹ thuật gán trọng số đa tiêu chí để áp dụng trực tiếp vào các báo cáo đánh giá môi trường chiến lược cho các phân khu chức năng.

Nhóm giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Kỹ thuật Môi trường, Quản lý Đô thị có thể sử dụng chuỗi số liệu quan trắc 2019–2021 và mô hình tích hợp làm tài liệu tham khảo học thuật chuyên sâu cho các đề tài mở rộng về chỉ số sinh thái đô thị.

Nhóm doanh nghiệp phát triển hạ tầng khu công nghiệp và hiệp hội sản xuất công nghiệp tại Đồng Nai có thể dựa trên các phân tích tải lượng ô nhiễm để chủ động cải tiến công nghệ sản xuất sạch hơn, đáp ứng các tiêu chuẩn chứng nhận khu công nghiệp sinh thái bền vững.

Câu hỏi thường gặp

Bộ chỉ số chất lượng môi trường đô thị của thành phố Biên Hòa được cấu thành từ bao nhiêu chỉ số thành phần và chỉ tiêu? Bộ chỉ số gồm 7 chỉ số thành phần tích hợp 29 chỉ tiêu định lượng, bao quát toàn diện các lĩnh vực: chất lượng nước mặt, môi trường không khí, tiếng ồn, quản lý chất thải rắn, cấp nước sạch, hạ tầng cây xanh và hiệu quả quản lý môi trường. Toàn bộ cấu trúc được sàng lọc và xác định trọng số qua 2 vòng khảo sát 21 chuyên gia.

Chất lượng môi trường tổng thể của thành phố Biên Hòa được xếp vào phân hạng nào? Kết quả tính toán giai đoạn 2019–2021 xác định chỉ số tổng hợp đạt 40,8 điểm, xếp loại chất lượng môi trường ở mức trung bình trên thang điểm chuẩn 100. Điểm số này phản ánh hiện trạng môi trường chịu áp lực nặng nề từ các hoạt động công nghiệp và đô thị hóa nhưng vẫn duy trì trong ngưỡng kiểm soát cơ bản.

Những thông số môi trường nào tại sông Đồng Nai đoạn qua Biên Hòa ghi nhận mức ô nhiễm cao nhất? Nồng độ các thông số hữu cơ như COD, BOD5 và vi sinh Coliform ghi nhận mức vượt quy chuẩn thường xuyên tại trạm Sông Buông và Làng bè Ba Xê, với tỷ lệ vượt ngưỡng trong mùa mưa cao hơn mùa khô từ 1,2 đến 2,5 lần do nước rửa trôi bề mặt và xả thải sinh hoạt.

Phương pháp chuyên gia Delphi đóng vai trò như thế nào trong quy trình nghiên cứu? Phương pháp Delphi huy động trí tuệ của 21 chuyên gia chuyên ngành qua 2 vòng khảo sát kín nhằm sàng lọc các chỉ tiêu mang tính đại diện cao nhất cho địa phương, đồng thời tính toán ma trận trọng số khách quan giúp triệt tiêu yếu tố chủ quan trong đánh giá đa tiêu chí.

Vì sao điểm chỉ số môi trường của Biên Hòa lại thấp hơn đáng kể so với Đà Nẵng và Huế? Thành phố Biên Hòa tập trung tới 6 khu công nghiệp lớn với mật độ dân cư 4.645 người/km², tạo tải lượng chất thải công nghiệp và giao thông vượt trội so với Đà Nẵng (60,5 điểm) và Huế (77,8 điểm) - những địa phương có tỷ lệ phủ xanh cao và hạ tầng xử lý nước thải hoàn thiện hơn.

Kết luận

• Luận văn đã xây dựng thành công bộ chỉ số chất lượng môi trường đô thị phù hợp đặc thù thành phố Biên Hòa với cấu trúc 7 chỉ số thành phần và 29 chỉ tiêu định lượng.
• Kết quả định lượng xác định chỉ số chất lượng môi trường thành phố Biên Hòa đạt 40,8 điểm, xếp hạng ở mức trung bình trong giai đoạn 2019–2021.
• Nghiên cứu chỉ rõ hai điểm nghẽn sinh thái cấp bách là tình trạng ô nhiễm hữu cơ nước sông Đồng Nai vào mùa mưa và ô nhiễm bụi tổng, tiếng ồn tại các khu công nghiệp vào mùa khô.
• Đề tài chứng minh tính ưu việt của phương pháp tích hợp đa tiêu chí kết hợp chuẩn hóa giá trị biên so với việc đánh giá các thông số quan trắc đơn lẻ.
• Đã đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp kỹ thuật, hạ tầng và quản lý với các mốc thời gian hoàn thành cụ thể từ năm 2023 đến năm 2030.

Công trình đóng góp một công cụ quản lý định lượng minh bạch, hỗ trợ đắc lực cho các cơ quan chính quyền trong việc giám sát diễn biến môi trường và hoạch định chính sách phát triển. Hướng nghiên cứu tiếp theo trong giai đoạn 2024–2026 cần tích hợp công nghệ viễn thám GIS để tự động hóa việc cập nhật dữ liệu không gian. Các nhà quản lý đô thị và doanh nghiệp hãy chủ động ứng dụng bộ chỉ số này vào thực tiễn để chung tay xây dựng thành phố Biên Hòa thành một đô thị công nghiệp xanh, văn minh và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU .1 TỔNG QUAN VỀ CHỈ THỊ VÀ CHỈ SỐ MÔI TRƯỜNG .1 Khái niệm về chỉ thị và chỉ số môi trường .2 Vai trò và chức năng của chỉ số môi trường .3 Cơ sở khoa học xây dựng chỉ thị, chỉ số môi trường .4 Các tiêu chí đánh giá môi trường đô thị .5 Một số bộ tiêu chí phát triển bền vững .6 Tổng quan về chỉ số UEQ .2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC .1 Nghiên cứu xây dựng chỉ số môi trường ở nước ngoài.2 Nghiên cứu xây dựng chỉ số môi trường trong nước .3 TỔNG QUAN VỀ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN .4 SỨC ÉP CỦA PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI ĐỐI VỚI MÔI TRƯỜNG19 1.1 Dân số, vấn đề di cư và quá trình đô thị hóa .2 Phát triển công nghiệp .3 Phát triển năng lượng .4 Hoạt động giao thông vận tải .5 Hoạt động nông – lâm nghiệp và thủy sản.6 Hoạt động du lịch, dịch vụ, kinh doanh, thương mai .5 HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG TẠI TP.1 Môi trường nước .2 Môi trường không khí .3 Quản lí chất thải rắn .4 Cơ sở hạ tầng kỹ thuật .5 Công tác quản lí môi trường. 29 CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Phương pháp thu thập dữ liệu .2 Phương pháp kế thừa .3 Phương pháp Delphi .4 Phương pháp tính WQI .5 Phương pháp tính AQI .6 Phương pháp xác định chỉ số thành phần .7 Phương pháp chuẩn hóa dữ liệu .8 Phương pháp xác định trong số cuối cùng .9 Phương pháp tính chỉ số UEQI .10 Đánh giá và phân hạng chất lượng môi trường đô thị dựa trên chỉ số UEQI. 45 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN.1 DIỄN BIẾN CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG TẠI THÀNH PHỐ BIÊN HÒA NĂM 2019 – 2021 .1 Diễn biến chất lượng nước sông Đồng Nai, đoạn chảy qua TP.2 Diễn biến chất lượng không khí và tiếng ồn tại một số nơi trọng điểm của TP.2 XÂY DỰNG CHỈ SỐ UEQI CHO TP. BIÊN HÒA, TỈNH ĐỒNG NAI .1 Tổng hợp các chỉ thị sơ bộ sử dụng để xây dựng chỉ số UEQI cho TP.2 Lựa chọn và sàng lọc chỉ thị, chỉ tiêu cho chỉ số UEQI tại TP.3 Xác định trọng số.4 Xác định giá trị biên .5 Chuẩn hóa số liệu thu thập .6 Tính toán chỉ số UEQI .7 Phân hạng kết quả và so sánh với 03 đô thị khác ở trong nước.

99 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .101 TÀI LIỆU THAM KHẢO .x PHỤ LỤC II. xi PHỤ LỤC III. xii PHỤ LỤC IV. xiii vi PHỤ LỤC V.

xvi PHỤ LỤC VI. xix PHỤ LỤC VII. xxii PHỤ LỤC VIII. xxiv vii DANH MỤC BẢNG Bảng 1.

1 Bộ tiêu chí phát triển bền vững của TPHCM. 1 Quy định các giá trị qi , BPi cho các thông số nhóm IV và V. 2 Quy định các giá trị BPi và qi đối với DO% bão hòa. 3 Quy định các giá trị BPi và qi đối với thông số pH.

4 Bảng xác định mức chất lượng nước. 5 Các giá trị BPi đối với các thông số. 6 Khoảng giá trị AQI và đánh giá chất lượng không khí. 7 Các mức VN_AQI tương ứng ảnh hưởng tới sức khỏe.

8 Danh sách các chỉ tiêu thuộc trường hợp 1. 9 Phân hạng chất lượng môi trường đô thị dựa vào chỉ số UEQI. 9 Phân hạng chất lượng môi trường đô thị dựa vào chỉ số UEQI. 1 Mô tả các yếu tố “Áp lực – Hiện trạng – Đáp ứng”.

2 Danh sách các chỉ số thành phần và chỉ tiêu được đề xuất. 3 Danh sách chỉ số và chỉ thị dùng tính toán chỉ số UEQI. 4 Kết quả tính toán trọng số cho các chỉ số. 5 Kết quả tính toán trọng số cho chỉ thị.

6 Kết quả tính toán trọng số cuối cùng. 7 Danh sách giá trị biên trên và giá trị biên dưới. 8 Chuẩn hóa số liệu theo trường hợp 1. 9 Chuẩn hóa số liệu theo trường hợp 2.

10 Điểm số của các chỉ tiêu. 11 Điểm của các chỉ số thành phần. 98 viii DANH MỤC HÌNH Hình 1. 1 Mô hình Áp lực – Hiện trạng – Đáp ứng.

2 Mô hình Động lực – Áp lực – Hiện trạng – Tác động. 3 Bản đồ hành chính vị trị các phường tại Thành phố Biên Hòa năm 2022. 2 Các vị trị trí thu thập số liệu quan trắc tại TP. 1 Vị trí 03 vị trí quan trắc nước mặt tại TP.

2 Chất lượng nước tại trạm Sông Buông, 2019 – 2021. 3 Chất lượng nước theo mùa của trạm Sông Buông, 2019 – 2021. 4 Hàm lượng DO theo mùa tại trạm Sông Buông, 2019 – 2021. 5 Hàm lượng BOD5 theo mùa tại trạm Sông Buông, 2019 – 2021.

6 Hàm lượng COD theo mùa tại trạm Sông Buông, 2019 – 2021. 7 Hàm lượng N – NH4 theo mùa tại trạm Sông Buông, 2019 – 2021. 8 Hàm lượng P – PO4 theo mùa tại trạm Sông Buông, 2019 – 2021. 9 Hàm lượng TSS theo mùa tại trạm Sông Buông, 2019 – 2021.

10 Hàm lượng Coliform theo mùa tại trạm Sông Buông, 2019 – 2021. 11 Chất lượng nước mặt tại trạm Làng bè Ba Xê, 2019 – 2021. 12 Chất lượng nước mặt theo mùa tại trạm Làng bè Ba Xê, 2019 – 2021. 13 Hàm lượng DO theo mùa tại trạm Làng cá bè Ba Xê, 2019 – 2021.

14 Hàm lượng BOD5 theo mùa tại trạm Làng cá bè Ba Xê, 2019 – 2021. 15 Hàm lượng COD theo mùa tại trạm Làng cá bè Ba Xê, 2019 – 2021. 16 Hàm lượng P – PO4 theo mùa tại trạm Làng cá bè Ba Xê, 2019 – 2021. 17 Hàm lượng N – NH4 theo mùa tại trạm Làng cá bè Ba Xê, 2019 – 2021.

18 Hàm lượng TSS theo mùa tại trạm Làng cá bè Ba Xê, 2019 – 2021. 19 Hàm lượng Coliform theo mùa tại trạm Làng cá bè Ba Xê, 2019 – 2021. 20 Chất lượng nước tại vị trí Cầu Rạch Cát. 21 Chất lượng nước tại vị trí Cầu Rạch Cát.

22 Hàm lượng DO tại vị trí cầu Rạch Giá, 2019 – 2021. 23 Hàm lượng COD tại vị trí cầu Rạch Giá, 2019 – 2021. 24 Hàm lượng BOD5 tại vị trí cầu Rạch Giá, 2019 – 2021. 25 Hàm lượng N – NH4 tại vị trí cầu Rạch Giá, 2019 – 2021.

26 Hàm lượng P – PO4 tại vị trí cầu Rạch Giá, 2019 – 2021. 27 Hàm lượng TSS theo mùa tại vị trí cầu Rạch Giá, 2019 – 2021. 28 Hàm lượng Coliform theo mùa tại vị trí cầu Rạch Giá, 2019 – 2021. 29 Chất lượng nước tại 03 trạm, 2019 – 2021.

30 Chất lượng nước theo mùa mưa tại 03 trạm, 2019 – 2021. 31 Chất lượng nước theo mùa mưa tại 03 trạm, 2019 - 2021. 32 Chất lượng nước mặt sông ĐN đoạn chảy qua TP. 33 03 vị trí quan trắc không khí và tiếng ồn tại Biên Hòa năm 2021.

34 Chất lượng không khí tại KCN Amata, 2019 – 2020. 35 Chất lượng không khí theo mùa tại KCN Amata, 2019 – 2020. 36 Hàm lượng bụi TSP theo mùa tại KCN Amata, 2019 – 2021. 37 Hàm lượng bụi PM 2.5 theo mùa tại KCN Amata, 2019 – 2021.

38 Hàm lượng bụi PM 10 theo mùa tại KCN Amata, 2019 – 2021. 39 Hàm lượng NO2 theo mùa tại KCN Amata, 2019 – 2021. 40 Hàm lượng SO2 theo mùa tại KCN Amata, 2019 – 2021. 41 Hàm lượng O3 theo mùa tại KCN Amata, 2019 – 2021.

42 Hàm lượng CO theo mùa tại KCN Amata, 2019 – 2021. 43 Độ ồn tại KCN Amata, 2019 – 2021. 44 Chất lượng không khí tại khu dân cư xã Hóa An, 2019 – 2021. 45 Chất lượng không khí tại khu dân cư xã Hóa An, 2019 – 2021.

46 Hàm lượng bụi TSP theo mùa tại khu dân cư xã Hóa An, 2019 – 2021. 47 Hàm lượng bụi PM 2.5 theo mùa tại khu dân cư xã Hóa An, 2019 – 2021 76 Hình 3. 48 Hàm lượng bụi PM 10 theo mùa tại khu dân cư xã Hóa An, 2019 – 2021 76 x Hình 3. 49 Hàm lượng NO2 theo mùa tại khu dân cư xã Hóa An, 2019 – 2021.

50 Hàm lượng SO2 theo mùa tại khu dân cư xã Hóa An, 2019 – 2021. 51 Hàm lượng CO theo mùa tại khu dân cư xã Hóa An, 2019 – 2021. 52 Hàm lượng O3 theo mùa tại khu dân cư xã Hóa An, 2019 – 2021. 53 Độ ồn tại khu dân cư xã Hóa An, 2019 – 2021.

54 Chất lượng không khí tại KCN Biên Hòa 1, 2019 – 2021. 55 Chất lượng không khí theo mùa tại KCN Biên Hòa 1, 2019 – 2021. 56 Hàm lượng bụi TSP theo mùa tại KCN Biên Hòa 1, 2019 – 2021. 57 Hàm lượng bụi PM 2.5 theo mùa tại KCN Biên Hòa 1, 2019 – 2021.

58 Hàm lượng bụi PM 10 theo mùa tại KCN Biên Hòa 1, 2019 – 2021. 59 Hàm lượng NO2 theo mùa tại KCN Biên Hòa 1, 2019 – 2021. 60 Hàm lượng SO2 theo mùa tại KCN Biên Hòa 1, 2019 – 2021. 61 Hàm lượng CO theo mùa tại KCN Biên Hòa 1, 2019 – 2021.

62 Hàm lượng O3 theo mùa tại KCN Biên Hòa 1, 2019 – 2021. 63 Độ ồn tại KCN Biên Hòa 1, 2019 – 2021. 64 Chất lượng không khí tại 03 vị trí trong 03 năm, 2019 – 2021. 65 Chất lượng không khí mùa mưa tại 03 vị trí trong 03 năm, 2019 – 2021.

66 Chất lượng không khí mùa khô tại 03 vị trí trong 03 năm, 2019 – 2021. 67 Chất lượng không khí tại Biên Hòa từ 2019 – 2021. 68 Tiếng ồn của 03 vị trí tại TP. 69 Tiếng ồn tại TP.

70 Chỉ số thành phần của TP. 71 Chất lượng đô thị môi trường của 04 đô thị. 100 xi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TP.