Tổng quan luận án

Đề tài luận án tiến sĩ: "Chất lượng giảng viên các trường đại học công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội"

  • Tác giả: Đinh Thị Trâm
  • Chuyên ngành: Quản trị nhân lực (Mã số: 9340404)
  • Cơ sở đào tạo: Trường Đại học Lao động - Xã hội
  • Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Trần Xuân Cầu và TS. Vũ Hồng Phong
  • Năm bảo vệ: 2020

1. Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Trong bối cảnh thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI và Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đội ngũ giảng viên được xác định là lực lượng nòng cốt quyết định chất lượng và hiệu quả giáo dục đại học. Theo số liệu thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo được tác giả trích dẫn, cả nước có trên 24.000 tiến sĩ nhưng chỉ có hơn 16.500 người tham gia giảng dạy tại các trường đại học. Năm học 2016-2017, tổng số giảng viên đại học là gần 73.000 người (tăng 4,6% so với năm học 2015-2016). Mặc dù hơn 50% giảng viên có thể sử dụng ngoại ngữ và 100% ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, nguồn nhân lực giảng viên vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu đổi mới, một bộ phận còn thiếu tính chủ động và kỷ luật lao động.

Khoảng trống nghiên cứu được tác giả xác định là: các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam về chất lượng giảng viên phần lớn mang tính tiếp cận định tính đơn lẻ, các tiêu chí đánh giá còn rời rạc; đồng thời chưa có công trình nào xây dựng hệ thống thang đo và mô hình định lượng đánh giá một cách toàn diện tác động của các yếu tố quản trị nhân lực nội bộ và thể chế chính sách đến chất lượng giảng viên trong khối các trường đại học công lập.

2. Mục tiêu, câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu:

  1. Xác định các tiêu chí đánh giá chất lượng giảng viên và xây dựng mô hình nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng giảng viên các trường đại học công lập.
  2. Đánh giá thực trạng chất lượng giảng viên các trường đại học công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội và đo lường mức độ tác động của các nhân tố đến chất lượng giảng viên theo mô hình đề xuất.
  3. Đề xuất hệ thống giải pháp, khuyến nghị nhằm nâng cao chất lượng giảng viên các trường đại học công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2021-2030.

Câu hỏi quản lý và câu hỏi nghiên cứu:

  • Câu hỏi quản lý: Làm thế nào để nâng cao chất lượng giảng viên các trường đại học công lập?
  • Các tiểu câu hỏi nghiên cứu:
    1. Tiêu chí nào dùng để đánh giá chất lượng giảng viên?
    2. Chất lượng giảng viên các trường đại học công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện nay như thế nào?
    3. Những nhân tố nào ảnh hưởng đến chất lượng giảng viên?
    4. Mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến chất lượng giảng viên các trường đại học công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội ra sao?
    5. Có những đề xuất gì để nâng cao chất lượng giảng viên các trường đại học công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội?

Giả thuyết nghiên cứu:
Luận án xác lập 6 giả thuyết nghiên cứu chính, giả định mối quan hệ tác động thuận chiều (+) của 6 nhóm nhân tố độc lập (Tuyển dụng giảng viên; Bố trí và sử dụng giảng viên; Đào tạo và bồi dưỡng giảng viên; Chế độ đãi ngộ; Cơ sở vật chất của trường; Chính sách hiện hành đối với giảng viên) tới biến phụ thuộc là Chất lượng giảng viên các trường đại học công lập.

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

  • Đối tượng nghiên cứu: Chất lượng giảng viên và các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng giảng viên các trường đại học công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội (tập trung vào các hoạt động quản trị nhân lực).
  • Phạm vi không gian: Các trường đại học công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội. Luận án giới hạn không khảo sát các trường đại học thuộc khối quân sự, công an, lực lượng vũ trang nhân dân do tính chất đào tạo đặc thù.
  • Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp và dữ liệu khảo sát thực tế được thu thập trong giai đoạn 5 năm từ năm 2015 đến năm 2019.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án tổng hợp và phân loại các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước theo ba hướng tiếp cận học thuật chính:

1. Hướng nghiên cứu về tiêu chí đánh giá chất lượng giảng viên

  • Tiếp cận theo mô hình năng lực KSA (Kiến thức - Kỹ năng - Thái độ): Cochran-Smith (2001) gắn chất lượng với trình độ học thuật và kỹ năng sư phạm; Berliner (2005) lượng hóa các cấu phần năng lực tư duy và hành động; Arnon và Reichel (2007), Blishen (1969) nhấn mạnh nhân cách và phẩm chất nhà giáo; Van Gennip và Vrieze (2008), Hiệp hội Giáo dục Châu Âu (2006), Akiba, LeTendre và Scribner (2007) xác định các chỉ số bằng cấp, kinh nghiệm; Osinski và Hernandez (2013), Adnan Hakim (2015) phân tích năng lực sư phạm, năng lực cá nhân và năng lực xã hội.
  • Tiếp cận theo chất lượng hoạt động giảng dạy và đầu ra: Fenstermacher & Richardson (2005), Beijaard và cộng sự (2004), Strong (2012) xác định 5 thành phần (năng lực, tính chuyên nghiệp, thái độ, quan hệ với cộng đồng, kết quả học tập của người học); Lucky và Yusoff (2015) tổng hợp trình độ, đặc tính cá nhân, năng lực và kết quả thực hiện.
  • Các nghiên cứu tại Việt Nam: Bùi Bình An (2013) nghiên cứu giảng viên tại Ninh Bình; Thái Huy Bảo (2014) khảo sát phương pháp giảng dạy tại Đại học Sư phạm Hà Nội; Lại Văn Chính (2014) dự báo tiềm năng phát triển giảng viên; Vũ Đức Lễ (2017) nghiên cứu chính sách phát triển đội ngũ; Nguyễn Văn Đệ (2009), Trần Xuân Bách (2010), Trần Mai Ước (2013) phân tích vai trò nghiên cứu khoa học; Nguyễn Danh Tuấn (2013), Nguyễn Thị Thu Hương (2012), Nguyễn Đức Hiển (2013), Nguyễn Thị Thu Hằng (2013), Lê Xuân Tình (2015), Trần Thị Hoài Thu (2019) nghiên cứu năng lực chuyên môn và nghiên cứu khoa học của giảng viên.

2. Hướng nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng giảng viên

  • Tác giả quốc tế: Darling-Hammond (2000), Barrett và cộng sự (2007), Tatto và cộng sự (2008), World Bank (2012), Michel Grangeat và Peter Gray (2007) nghiên cứu điều kiện tổ chức; Ruth Naylor và Yusuf Sayed (2014) phân tích 3 nhóm yếu tố (phát triển nghề nghiệp cá nhân, hỗ trợ của nhà trường, chính sách của nhà nước); Gordon Musiige và Peter Maassen (2015) chia thành yếu tố cá nhân, tổ chức, xã hội; Hamonangan Tambunan (2014) nghiên cứu năng lực công nghệ thông tin.
  • Nghiên cứu trong nước về nhân tố quản trị nhân lực: Nguyễn Mạnh Cường (2017), Bùi Văn Minh (2017), Nguyễn Kim Diện (2008) nghiên cứu các khâu tuyển dụng, bố trí sử dụng, đào tạo, chế độ đãi ngộ và cơ sở vật chất đối với đội ngũ cán bộ công chức.

3. Khoảng trống luận án giải quyết

Mặc dù các công trình trước đã làm rõ vai trò của chất lượng giảng viên, các tác giả chưa tích hợp đồng bộ các tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp với quy chuẩn đánh giá năng lực thực tế trong bối cảnh tự chủ đại học tại Việt Nam. Luận án lựa chọn giải quyết khoảng trống này bằng cách chuẩn hóa bộ tiêu chí đánh giá chất lượng giảng viên gồm 5 tiêu chuẩn (18 tiêu chí), đồng thời mô hình hóa và kiểm định định lượng tác động của 6 nhân tố quản trị nhân lực từ phía nhà trường và chính sách thể chế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

1. Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

  • Khái niệm và đặc điểm trường đại học công lập: Vận dụng Luật Giáo dục đại học năm 2012, năm 2018 và Luật Giáo dục năm 2019, trường đại học công lập được xác định là cơ sở giáo dục thuộc sở hữu nhà nước, do nhà nước đầu tư, bảo đảm điều kiện hoạt động và là đại diện chủ sở hữu. Luận án phân loại trường theo sứ mạng (nghiên cứu, ứng dụng, thực hành) và phân tích các tiêu chí trường đại học nghiên cứu theo quan điểm của Altbach (2011), Phạm Thị Ly (2013), Đại học Quốc gia Hà Nội (2013).
  • Khái niệm giảng viên và chất lượng giảng viên: Căn cứ Thông tư liên tịch số 36/2014/TTLT-BGDĐT-BNV, giảng viên đại học công lập được phân thành 3 hạng chức danh nghề nghiệp: Giảng viên cao cấp (Hạng I), Giảng viên chính (Hạng II), Giảng viên (Hạng III). Chất lượng giảng viên là tổng hòa các thuộc tính, đặc điểm thể hiện phẩm chất, trình độ, năng lực chuyên môn, năng lực nghiên cứu khoa học và kết quả hoàn thành nhiệm vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học, hoạt động phục vụ cộng đồng.
  • Khung tiêu chí đánh giá chất lượng giảng viên (Biến phụ thuộc): Tác giả xây dựng dựa trên Dự thảo Thông tư quy định chuẩn nghề nghiệp giảng viên sư phạm (Bộ Giáo dục và Đào tạo, tháng 2/2018) kết hợp Thông tư liên tịch 36/2014/TTLT-BGDĐT-BNV, gồm 5 tiêu chuẩn và 18 tiêu chí:
Tiêu chuẩn (TC) Nội dung các tiêu chí thành phần
TC1: Phẩm chất nghề nghiệp Phẩm chất chính trị; Phẩm chất đạo đức; Lối sống.
TC2: Năng lực chuyên môn, nghiệp vụ Trình độ chuyên môn; Nghiệp vụ sư phạm; Ngoại ngữ; Ứng dụng công nghệ thông tin; Thiết kế và tổ chức dạy học; Đánh giá kết quả dạy học; Phát triển chương trình đào tạo; Tư vấn hỗ trợ người học.
TC3: Năng lực nghiên cứu khoa học Thực hiện đề tài, dự án; Công bố kết quả nghiên cứu và xuất bản học liệu; Hướng dẫn nghiên cứu khoa học.
TC4: Môi trường giáo dục dân chủ Xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ cơ sở; Phát triển môi trường học tập và nghiên cứu dân chủ.
TC5: Năng lực quan hệ xã hội Phát triển quan hệ với tổ chức xã hội và cơ sở đào tạo/phổ thông; Phát triển quan hệ với cộng đồng nghề nghiệp.
  • Mô hình 6 nhân tố ảnh hưởng (Biến độc lập):
    1. Tuyển dụng giảng viên (TD): Tiêu chuẩn, tính công khai, minh bạch và độ phù hợp yêu cầu công việc.
    2. Bố trí và sử dụng giảng viên (SD): Phân công nhiệm vụ, định mức lao động và sử dụng đúng năng lực.
    3. Đào tạo và bồi dưỡng giảng viên (DT): Kế hoạch nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, ngoại ngữ, tin học.
    4. Chế độ đãi ngộ (DN): Thu nhập, tiền lương, thưởng, phụ cấp và động viên tinh thần.
    5. Cơ sở vật chất của trường (VC): Phòng làm việc, giảng đường, trang thiết bị, phòng thí nghiệm, học liệu.
    6. Chính sách hiện hành đối với giảng viên (CS): Thể chế, quy định pháp luật, chế độ chức danh nghề nghiệp của Nhà nước và Bộ GD&ĐT.

2. Phương pháp nghiên cứu

Luận án áp dụng thiết kế nghiên cứu kết hợp giữa định tính và định lượng:

  • Nghiên cứu định tính: Thực hiện phỏng vấn bán cấu trúc các chuyên gia quản lý giáo dục, lãnh đạo các cơ sở giáo dục đại học (Bộ GD&ĐT, Bộ Nội vụ, các trường đại học trên địa bàn Hà Nội) nhằm điều chỉnh, bổ sung các biến quan sát cho thang đo và hiệu chỉnh bảng hỏi khảo sát.
  • Nghiên cứu định lượng:
    • Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ Niên giám Cục Thống kê Hà Nội, báo cáo thống kê của Bộ GD&ĐT, báo cáo ba công khai của các trường đại học công lập tại Hà Nội giai đoạn 2015-2019.
    • Dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua phiếu khảo sát dạng bảng hỏi cấu trúc sử dụng thang đo khoảng cách Likert 5 mức độ (từ 1: Hoàn toàn không đồng ý đến 5: Hoàn toàn đồng ý).
    • Quy trình phân tích dữ liệu trên phần mềm SPSS:
      1. Thống kê mô tả quy mô, cơ cấu mẫu khảo sát và các biến nghiên cứu.
      2. Kiểm định độ tin cậy của thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha (loại các biến có tương quan biến - tổng nhỏ hơn 0,3; thang đo đạt chuẩn khi Cronbach's Alpha >= 0,6).
      3. Phân tích nhân tố khám phá (EFA) qua 2 lần trích xuất để kiểm tra giá trị hội tụ và phân biệt của thang đo.
      4. Phân tích ma trận hệ số tương quan Pearson giữa biến phụ thuộc và các biến độc lập.
      5. Phân tích hồi quy tuyến tính bội, kiểm định F đánh giá độ phù hợp của mô hình và kiểm định t đánh giá ý nghĩa thống kê của các hệ số hồi quy.
      6. Kiểm định sự khác biệt về đánh giá chất lượng giảng viên theo các đặc tính nhân khẩu học (giới tính qua Independent Sample T-Test; thâm niên và vị trí công tác qua phân tích phương sai One-Way ANOVA).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan các công trình nghiên cứu về chất lượng giảng viên

Chương 1 hệ thống hóa các tài liệu khoa học trong nước và quốc tế liên quan đến chất lượng giảng viên. Tác giả phân tích các mô hình KSA, mô hình đánh giá dựa trên hiệu quả giảng dạy và các nghiên cứu về nhân tố tác động (tổ chức, xã hội, cá nhân). Chương này chỉ rõ rằng phần lớn các đề tài trong nước mới tập trung vào từng mặt riêng lẻ (như phương pháp dạy học, nâng ngạch hoặc nghiên cứu khoa học) mà chưa có công trình nào đánh giá có hệ thống mối quan hệ giữa các hoạt động quản trị nguồn nhân lực nội bộ với chất lượng toàn diện của giảng viên các trường đại học công lập tại Hà Nội.

Chương 2: Cơ sở lý thuyết về chất lượng giảng viên các trường đại học công lập

Chương 2 thiết lập nền tảng lý luận về thể chế đại học công lập, sứ mạng phân tầng đại học (định hướng nghiên cứu, ứng dụng, thực hành), và phân định các chức danh nghề nghiệp viên chức giảng dạy. Tác giả xác lập khung lý thuyết đo lường chất lượng giảng viên gồm 5 tiêu chuẩn nghề nghiệp (Phẩm chất; Năng lực chuyên môn; Nghiên cứu khoa học; Môi trường dân chủ; Quan hệ xã hội). Đồng thời, tác giả phân tích các mô hình tham khảo quốc tế (Musiige & Maassen, Naylor & Sayed) và kinh nghiệm phát triển chất lượng giảng viên tại Singapore, Úc và Hoa Kỳ, từ đó xây dựng mô hình nghiên cứu đề xuất gồm 6 nhóm biến quản trị nhân lực độc lập.

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu về chất lượng giảng viên các trường đại học công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội

Chương 3 trình bày chi tiết quy trình nghiên cứu, thiết kế phiếu khảo sát và xây dựng hệ thống thang đo đo lường 6 biến độc lập cùng biến phụ thuộc chất lượng giảng viên (gồm các thang đo từ Bảng 3.1 đến Bảng 3.7). Chương này quy định các bước thu thập dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2015-2019, quy trình chọn mẫu khảo sát thực tế, cũng như các tiêu chuẩn thống kê áp dụng trong kiểm định Cronbach's Alpha, EFA, hồi quy tuyến tính bội và kiểm định phi tham số/phương sai.

Chương 4: Kết quả nghiên cứu về chất lượng giảng viên các trường đại học công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội

Chương 4 công bố toàn bộ các kết quả thực nghiệm đạt được:

  • Đặc điểm mạng lưới và quy mô đào tạo: Phân tích số lượng, cơ cấu sinh viên theo khối ngành và quy mô đào tạo sau đại học tại các trường đại học công lập Hà Nội giai đoạn 2015-2018; tỷ lệ sinh viên quy đổi trên một giảng viên.
  • Cơ cấu và năng lực đội ngũ giảng viên: Thống kê cơ cấu giảng viên theo trình độ học vị (Tiến sĩ, Thạc sĩ), chức danh khoa học (Giáo sư, Phó Giáo sư), chức danh nghề nghiệp (Hạng I, II, III), trình độ ngoại ngữ, lý luận chính trị, giới tính và độ tuổi; số liệu tham gia nghiên cứu khoa học, công bố bài báo quốc tế và bài báo tạp chí chuyên ngành giai đoạn 2017-2018 (Top 10 trường công bố nhiều nhất).
  • Kết quả khảo sát định lượng:
    • Thống kê mô tả mức độ đạt được của 5 tiêu chuẩn chất lượng giảng viên (Bảng 4.7 đến 4.11) và 6 nhân tố ảnh hưởng (Bảng 4.13 đến 4.18).
    • Kiểm định độ tin cậy: Tất cả các thang đo đều có hệ số Cronbach's Alpha đạt chuẩn tin cậy cao.
    • Phân tích EFA lần 2: Trích xuất thành công các nhóm biến độc lập và biến phụ thuộc, khẳng định giá trị hội tụ và phân biệt của mô hình.
    • Kết quả phân tích hồi quy: Mô hình 6 nhân tố có ý nghĩa thống kê (kiểm định F phù hợp), khẳng định các nhân tố tuyển dụng, bố trí sử dụng, đào tạo bồi dưỡng, chế độ đãi ngộ, cơ sở vật chất và chính sách hiện hành đều có tác động thuận chiều (+) đến chất lượng giảng viên.
    • Kết quả kiểm định khác biệt: Kiểm định Independent Sample T-Test và One-Way ANOVA cho thấy có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về mức độ đánh giá chất lượng giảng viên theo thâm niên và vị trí công tác.

Chương 5: Thảo luận kết quả nghiên cứu và một số khuyến nghị nhằm nâng cao chất lượng giảng viên các trường đại học công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội

Chương 5 tiến hành thảo luận sâu về thực trạng chất lượng giảng viên và mối tương quan với các hoạt động quản trị nhân sự trong bối cảnh đẩy mạnh tự chủ đại học. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất hệ thống giải pháp giai đoạn 2021-2030 gồm:

  • Nhóm giải pháp cơ sở: Đổi mới và chuẩn hóa quy trình tuyển dụng giảng viên; Bố trí và phân công công tác khoa học, phát huy năng lực cá nhân; Hoàn thiện kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn và năng lực nghiên cứu; Xây dựng chế độ đãi ngộ, lương thưởng kích thích động lực làm việc; Nâng cấp cơ sở vật chất, phòng lab và học liệu số.
  • Nhóm khuyến nghị với cơ quan quản lý nhà nước: Khuyến nghị Bộ GD&ĐT, Bộ Nội vụ và các cơ quan chủ quản hoàn thiện khung pháp lý về vị trí việc làm, thăng hạng chức danh nghề nghiệp và cơ chế tự chủ tài chính cho các trường đại học công lập.
  • Nêu rõ các hạn chế của đề tài và định hướng nghiên cứu tiếp theo.

Kết quả và những đóng góp mới

1. Đóng góp về mặt lý luận và học thuật

  • Luận án đã hệ thống hóa và làm sâu sắc thêm cơ sở lý luận về chất lượng giảng viên trong các cơ sở giáo dục đại học công lập theo hướng tiếp cận chuẩn nghề nghiệp và quản trị nguồn nhân lực.
  • Xây dựng và kiểm định thành công bộ tiêu chí đánh giá chất lượng giảng viên đại học công lập gồm 5 tiêu chuẩn và 18 tiêu chí, phù hợp với hệ thống giáo dục đại học Việt Nam trên cơ sở tích hợp quy định của Bộ Giáo dục & Đào tạo và Bộ Nội vụ.
  • Thiết lập và kiểm định thực nghiệm mô hình định lượng xác định mối quan hệ giữa 6 nhóm nhân tố quản trị (tuyển dụng; bố trí sử dụng; đào tạo bồi dưỡng; đãi ngộ; cơ sở vật chất; chính sách hiện hành) đối với chất lượng giảng viên, bổ sung dữ liệu thực chứng cho lý thuyết quản trị nhân lực trong khu vực công.

2. Đóng góp về mặt thực tiễn và ứng dụng

  • Cung cấp bức tranh toàn cảnh, có căn cứ số liệu xác thực về quy mô, cơ cấu chức danh, trình độ đào tạo, năng lực ngoại ngữ, nghiên cứu khoa học và công bố quốc tế của đội ngũ giảng viên các trường đại học công lập tại Hà Nội giai đoạn 2015-2019.
  • Chỉ rõ mức độ tác động của từng nhân tố quản trị nhân lực đến chất lượng giảng viên, giúp các nhà quản lý đại học nhận diện chính xác các khâu then chốt cần ưu tiên đầu tư nguồn lực.
  • Đề xuất hệ thống các giải pháp đồng bộ từ khâu tuyển dụng, bố trí sử dụng, đào tạo bồi dưỡng đến đãi ngộ và cơ sở vật chất, cùng các kiến nghị thể chế có giá trị ứng dụng cho các cơ sở giáo dục đại học công lập và cơ quan quản lý nhà nước giai đoạn 2021-2030.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

1. Hạn chế của luận án

  • Về không gian: Phạm vi khảo sát thực nghiệm chỉ giới hạn tại các trường đại học công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội; chưa mở rộng ra các vùng kinh tế trọng điểm khác trên cả nước.
  • Về đối tượng: Luận án không khảo sát các trường đại học thuộc khối quân sự, an ninh, lực lượng vũ trang nhân dân do tính chất bảo mật và yêu cầu đào tạo chuyên biệt; đồng thời không bao gồm khối trường đại học tư thục.
  • Về biến số mô hình: Mô hình nghiên cứu chủ yếu tập trung vào các hoạt động quản trị nguồn nhân lực và thể chế từ phía nhà trường và nhà nước, chưa xem xét sâu các biến số tâm lý hành vi cá nhân độc lập (như động lực tự thân, áp lực gia đình) trong mối tương quan hồi quy.
  • Về thời gian: Dữ liệu thứ cấp và khảo sát phản ánh thực trạng trong giai đoạn 2015-2019.

2. Hướng nghiên cứu tiếp theo

  • Mở rộng phạm vi khảo sát ra các trường đại học công lập tại khu vực miền Trung và miền Nam để tăng tính đại diện và so sánh đặc thù vùng miền.
  • Thực hiện các nghiên cứu so sánh đối sánh giữa khối trường đại học công lập và khối trường đại học tư thục về cơ chế quản trị nhân lực và chất lượng giảng viên.
  • Bổ sung các biến trung gian hoặc biến điều tiết (như văn hóa tổ chức, mức độ tự chủ đại học, động lực nội tại của cá nhân) vào mô hình nghiên cứu.
  • Tiến hành các nghiên cứu theo chuỗi thời gian dọc (longitudinal study) để theo dõi sự chuyển biến chất lượng giảng viên trong các giai đoạn tự chủ tài chính toàn diện.

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo chuyên khảo hữu ích cho các nhóm đối tượng:

  1. Nghiên cứu sinh, học viên cao học và nhà nghiên cứu: Thuộc các chuyên ngành Quản trị nhân lực, Quản lý giáo dục, Quản trị công. Có thể tham khảo phương pháp luận kết hợp định tính - định lượng, quy trình xây dựng bảng hỏi, hệ thống thang đo chuẩn nghề nghiệp giảng viên và quy trình xử lý dữ liệu (Cronbach's Alpha, EFA, Hồi quy, ANOVA).
  2. Ban Giám hiệu, Phòng Tổ chức Cán bộ, Phòng Quản lý Đào tạo các trường đại học công lập: Sử dụng bộ tiêu chí 5 tiêu chuẩn - 18 tiêu chí làm công cụ đánh giá, rà soát, quy hoạch, tuyển dụng, đào tạo và xây dựng chính sách đãi ngộ nhằm nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên.
  3. Cơ quan quản lý nhà nước (Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội vụ, các cơ quan chủ quản): Cung cấp cơ sở dữ liệu thực tiễn để đánh giá hiệu quả thi hành các thông tư, quy định về tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp viên chức giảng dạy, từ đó hoàn thiện thể chế chính sách phát triển nhà giáo trong tiến trình tự chủ đại học.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án sử dụng bộ tiêu chí nào để đo lường biến phụ thuộc Chất lượng giảng viên?

Luận án sử dụng bộ tiêu chí tích hợp từ Dự thảo Thông tư quy định chuẩn nghề nghiệp giảng viên sư phạm (Bộ GD&ĐT, 2/2018) và Thông tư liên tịch số 36/2014/TTLT-BGDĐT-BNV, bao gồm 5 tiêu chuẩn và 18 tiêu chí cụ thể: (1) Phẩm chất nghề nghiệp; (2) Năng lực chuyên môn, nghiệp vụ; (3) Năng lực nghiên cứu khoa học; (4) Xây dựng môi trường giáo dục dân chủ; (5) Năng lực phát triển quan hệ xã hội.

2. Mô hình nghiên cứu định lượng của luận án gồm những nhân tố độc lập nào?

Mô hình nghiên cứu định lượng gồm 6 nhân tố độc lập:

  1. Tuyển dụng giảng viên
  2. Bố trí và sử dụng giảng viên
  3. Đào tạo, bồi dưỡng giảng viên
  4. Chế độ đãi ngộ đối với giảng viên
  5. Cơ sở vật chất của trường
  6. Chính sách hiện hành đối với giảng viên

3. Vì sao luận án loại trừ các trường đại học khối quân sự và lực lượng vũ trang nhân dân khỏi phạm vi khảo sát?

Các trường đại học thuộc khối quân sự, công an và lực lượng vũ trang nhân dân có tính chất đặc thù riêng về mục tiêu đào tạo, quy chế quản lý quân số, kỷ luật nghiệp vụ và các tiêu chuẩn tuyển dụng, đãi ngộ chuyên biệt theo quy định riêng của ngành quốc phòng - an ninh. Việc loại trừ nhóm trường này nhằm bảo đảm tính đồng nhất cho mẫu nghiên cứu về cơ chế quản lý viên chức giáo dục đại học công lập dân sự.

4. Luận án áp dụng những kỹ thuật phân tích thống kê nào để xử lý dữ liệu sơ cấp?

Tác giả sử dụng các kỹ thuật thống kê qua phần mềm SPSS bao gồm: Thống kê mô tả (tần số, giá trị trung bình, độ lệch chuẩn); Kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha; Phân tích nhân tố khám phá (EFA qua 2 lần); Phân tích hệ số tương quan Pearson; Phân tích hồi quy tuyến tính bội (kiểm định F và kiểm định t); Phân tích so sánh khác biệt qua Independent Sample T-Test (theo giới tính) và One-Way ANOVA (theo thâm niên và vị trí công tác).

5. Kết quả kiểm định mô hình hồi quy đã khẳng định điều gì về các nhân tố ảnh hưởng?

Kết quả kiểm định hồi quy khẳng định mô hình 6 nhân tố có sự phù hợp về mặt thống kê và toàn bộ 6 nhân tố quản trị nhân lực và chính sách đều có tác động thuận chiều (+), có ý nghĩa thống kê tới chất lượng giảng viên các trường đại học công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của Đinh Thị Trâm (2020) là công trình nghiên cứu chuyên khảo trong ngành Quản trị nhân lực, giải quyết đồng bộ bài toán đánh giá và nâng cao chất lượng giảng viên các trường đại học công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội. Bằng việc kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng, luận án đã chuẩn hóa khung đánh giá gồm 5 tiêu chuẩn chuẩn nghề nghiệp (18 tiêu chí) và chứng minh tác động thực nghiệm của 6 nhóm nhân tố quản trị nhân lực đến chất lượng đội ngũ nhà giáo. Các kết quả thống kê và hệ thống giải pháp giai đoạn 2021-2030 của công trình cung cấp cơ sở dữ liệu và căn cứ khoa học quan trọng cho công tác quản trị đại học và hoạch định chính sách phát triển nguồn nhân lực giáo dục đại học trong điều kiện đổi mới và tự chủ.