Cơ chế chính sách huy động và quả lý vốn đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ luận án thạc sĩ khoa học kinh tế chuyên ngành quản trị kinh doanh xây dựng giao thông

Luận án thạc sĩ khoa học kinh tế nghiên cứu cơ chế chính sách huy động và quản lý vốn đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ.

• Tác giả: Phạm Hoài Chung
• Người hướng dẫn: TS. Đặng Thị Xuân Mai
• Trường học: Trường Đại học Giao thông Vận tải
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh xây dựng giao thông
• Đề tài: Cơ chế chính sách huy động và quản lý vốn đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2005
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ CƠ SỞ CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ VÀ HUY ĐỘNG VỐN ĐẦU TƯ CSHTGT ĐƯỜNG BỘ
• 1.1. Lý luận chung về cơ sở hạ tầng
• 1.2. Khái niệm về cơ sở hạ tầng và cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ
• 1.3. Phân loại cơ sở hạ tầng
• 1.4. Vai trò tác động của CSHTKT và CSHT giao thông đường bộ
• 1.5. Cơ sở chính sách đầu tư phát triển CSHTGT
• 1.6. Khái niệm về cơ sở chính sách đầu tư phát triển CSHT
• 1.7. Tính tất yếu của việc huy động vốn đầu tư và hiệu quả của đầu tư
• 1.8. Một số đặc điểm của DAĐT cho cơ sở hạ tầng giao thông
• 1.9. Đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ
• 1.10. Các hình thức đầu tư cho CSHTGTVT
• 1.11. Chính sách huy động và quản lý vốn đầu tư CSHTGT đường bộ
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VỀ CƠ SỞ CHÍNH SÁCH HUY ĐỘNG VÀ QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ CSHTGT ĐƯỜNG BỘ
• 2.1. Thực trạng cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ
• 2.2. Thực trạng về cơ sở chính sách
• 2.3. Thực trạng mạng lưới đường bộ Việt Nam
• 2.4. Thực trạng chất lượng và tình trạng kỹ thuật cầu đường
• 2.5. Thực trạng về vận tải đường bộ
• 2.6. Thực trạng huy động vốn đầu tư và đánh giá hiệu quả sử dụng vốn đầu tư CSHT GT đường bộ
• 2.7. Huy động vốn đầu tư xây dựng đường bộ và nhu cầu vốn đầu tư CSHTGT
• 2.8. Thực trạng huy động, quản lý vốn đầu tư sửa chữa đường bộ
• 2.9. Đánh giá việc quản lý sử dụng vốn đầu tư CSHT giao thông đường bộ, những vấn mắc tồn tại
• 2.10. Kinh nghiệm về cơ sở chính sách quản lý vốn đầu tư CSHT giao thông đường bộ ở các nước
• 2.10.1. Kinh nghiệm chung ở các nước phát triển
• 2.10.2. Vốn cho sửa chữa thường xuyên CSHTGT đường bộ ở các nước
• 2.10.3. Kinh nghiệm phát triển CSHTGT ở Trung Quốc
• 3. CHƯƠNG 3: XÂY DỰNG GIẢI PHÁP - CHÍNH SÁCH CHỦ YẾU VỀ HUY ĐỘNG & QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN CSHTGT ĐƯỜNG BỘ
• 3.1. Các giải pháp, chính sách chủ yếu
• 3.2. Các giải pháp, chính sách tạo vốn phát triển CSHTGT
• 3.3. Các nguồn vốn đầu tư xây dựng CSHT GT và vốn SCĐB đường bộ
• 3.4. Tổ chức và quản lý nguồn vốn SCĐB
• 3.5. Các giải pháp, chính sách phát triển vận tải
• 3.6. Các giải pháp chính sách phát triển CHTGT đường bộ đô thị
• 3.7. Các giải pháp, cơ sở chính sách phát triển giao thông nông thôn
• 3.8. Giải pháp hội nhập và cạnh tranh quốc tế
• 3.9. Các giải pháp chính sách đổi mới tổ chức quản lý, cải cách hành chính
• 3.10. Tổ chức quản lý vốn đầu tư sửa chữa đường bộ
• 3.11. Chính sách huy động vốn đầu tư từ nguồn trong nước
• 3.11.1. Huy động vốn đầu tư từ Ngân sách
• 3.11.2. Huy động vốn đầu tư của doanh nghiệp Nhà nước
• 3.11.3. Huy động vốn đầu tư của tư nhân
• 3.11.4. Một số chính sách huy động khác
• 3.12. Chính sách huy động vốn đầu tư nước ngoài
• 3.12.1. Huy động, quản lý vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) để phát triển CSHT giao thông đường bộ
• 3.12.2. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)
• 3.13. Chính sách quản lý vốn đầu tư CSHT giao thông đường bộ
• 3.13.1. Chú trọng đầu tư phù hợp với phát triển kinh tế và mạng lưới CSHT giao thông đường bộ
• 3.13.2. Hoàn thiện chế tiêu kinh tế, công tác khảo sát, giá thầu
• 3.13.3. Tổ chức đấu thầu công trình đường bộ
• 3.13.4. Thành lập quỹ bảo trì đường bộ hay quỹ quốc gia hỗ trợ đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ
• 3.13.5. Cải thiện tổ chức, thủ tục hành chính

Tóm tắt

I. Cơ chế huy động vốn và quản lý vốn đầu tư phát triển hạ tầng giao thông đường bộ

Luận án tập trung phân tích cơ chế huy động vốn và quản lý vốn đầu tư trong phát triển hạ tầng giao thông đường bộ. Các nguồn vốn bao gồm vốn ngân sách nhà nước, vốn tư nhân, và vốn nước ngoài. Cơ chế chính sách được đề cập nhằm tối ưu hóa việc sử dụng vốn, đảm bảo hiệu quả đầu tư. Luận án cũng nhấn mạnh vai trò của quản lý đầu tư công trong việc giảm thiểu thất thoát và lãng phí.

1.1. Cơ chế huy động vốn

Luận án đề xuất các phương thức huy động vốn đa dạng, bao gồm phát hành trái phiếu, thu phí giao thông, và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Vốn ngân sách nhà nước đóng vai trò nền tảng, trong khi vốn tư nhân và vốn nước ngoài được khuyến khích tham gia thông qua các hình thức như BOT, BT. Các chính sách ưu đãi thuế và hỗ trợ tài chính cũng được đề cập để thu hút đầu tư.

1.2. Quản lý vốn đầu tư

Quản lý vốn đầu tư được xem là yếu tố then chốt để đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn. Luận án đề xuất hoàn thiện hệ thống quản lý dự án đầu tư, tăng cường giám sát và đánh giá hiệu quả sử dụng vốn. Các giải pháp như cải cách thủ tục hành chính, nâng cao năng lực quản lý của cán bộ, và áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý cũng được nhấn mạnh.

II. Phát triển hạ tầng giao thông đường bộ

Luận án phân tích vai trò của hạ tầng giao thông đường bộ trong phát triển kinh tế - xã hội. Hạ tầng giao thông không chỉ là yếu tố vật chất mà còn là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cải thiện chất lượng cuộc sống. Luận án cũng đề cập đến các thách thức trong phát triển hạ tầng, bao gồm thiếu vốn, quản lý kém hiệu quả, và tác động môi trường.

2.1. Vai trò của hạ tầng giao thông đường bộ

Hạ tầng giao thông đường bộ được coi là huyết mạch của nền kinh tế, kết nối các vùng miền và thúc đẩy giao thương. Luận án nhấn mạnh vai trò của hạ tầng trong việc giảm chi phí vận tải, tăng cường khả năng cạnh tranh của nền kinh tế, và đảm bảo an ninh quốc phòng. Các công trình giao thông cũng góp phần giải quyết việc làm và nâng cao thu nhập cho người lao động.

2.2. Thách thức trong phát triển hạ tầng

Luận án chỉ ra các thách thức chính trong phát triển hạ tầng giao thông đường bộ, bao gồm thiếu vốn đầu tư, quản lý kém hiệu quả, và tác động tiêu cực đến môi trường. Các giải pháp được đề xuất bao gồm tăng cường huy động vốn, cải thiện quản lý dự án, và áp dụng các công nghệ thân thiện với môi trường.

III. Kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam

Luận án nghiên cứu kinh nghiệm của các nước phát triển trong quản lý vốn đầu tư và phát triển hạ tầng giao thông. Các bài học từ Trung Quốc, Nhật Bản, và các nước châu Âu được phân tích để rút ra các giải pháp phù hợp với điều kiện của Việt Nam. Luận án cũng đề xuất áp dụng các mô hình thành công như BOT, BT, và thu phí giao thông.

3.1. Kinh nghiệm từ các nước phát triển

Các nước phát triển như Nhật Bản và Trung Quốc đã thành công trong việc huy động vốn và quản lý hiệu quả các dự án hạ tầng giao thông. Luận án nhấn mạnh vai trò của quản lý đầu tư công và sự tham gia của khu vực tư nhân trong các dự án giao thông. Các mô hình như BOT, BT, và thu phí giao thông được coi là giải pháp hiệu quả để huy động vốn.

3.2. Bài học cho Việt Nam

Luận án rút ra các bài học quan trọng từ kinh nghiệm quốc tế, bao gồm tăng cường quản lý dự án đầu tư, thu hút vốn tư nhân, và áp dụng các công nghệ tiên tiến. Các giải pháp như cải cách thủ tục hành chính, nâng cao năng lực quản lý của cán bộ, và tăng cường giám sát cũng được đề xuất để nâng cao hiệu quả đầu tư.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hạ tầng giao thông đường bộ đóng vai trò thiết yếu trong phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia. Tại Việt Nam, hệ thống giao thông đường bộ chiếm tỷ trọng lớn trong tổng mạng lưới giao thông, phục vụ nhu cầu vận tải hàng hóa và hành khách nội địa. Tuy nhiên, theo ước tính, chất lượng và hiệu quả đầu tư vào hạ tầng giao thông đường bộ còn nhiều hạn chế, gây ảnh hưởng đến năng lực vận tải và phát triển kinh tế vùng. Nghiên cứu này tập trung phân tích cơ sở chính sách huy động và quản lý vốn đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và thúc đẩy phát triển bền vững hệ thống giao thông.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là đánh giá thực trạng huy động và quản lý vốn đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ tại Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp chính sách phù hợp trong giai đoạn 2005-2010. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các nguồn vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước, doanh nghiệp nhà nước, vốn tư nhân và vốn nước ngoài (ODA, FDI). Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện chính sách huy động vốn, góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư, giảm chi phí và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính:

1. Lý thuyết về cơ sở hạ tầng và vai trò của đầu tư công: Cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ được định nghĩa là hệ thống các công trình kỹ thuật như đường quốc lộ, tỉnh lộ, cầu đường, cống ngầm, phục vụ vận tải và phát triển kinh tế xã hội. Vai trò của đầu tư cơ sở hạ tầng được thể hiện qua việc tạo tiền đề cho hoạt động sản xuất kinh doanh, tăng giá trị sử dụng đất, thúc đẩy lưu thông hàng hóa và dịch vụ, đồng thời góp phần cải thiện điều kiện sống và an ninh quốc phòng.

2. Lý thuyết về chính sách huy động vốn đầu tư: Chính sách huy động vốn đầu tư bao gồm hệ thống các nguyên tắc, hình thức và phương pháp quản lý vốn đầu tư trong từng giai đoạn phát triển kinh tế. Các chính sách này nhằm đảm bảo sự phối hợp hiệu quả giữa các nguồn vốn, tối ưu hóa chi phí đầu tư và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

Các khái niệm chính bao gồm: cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ, vốn đầu tư phát triển, chính sách huy động vốn, hiệu quả đầu tư, quản lý vốn đầu tư.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp:

• Phương pháp luận lý luận biện chứng và lịch sử: Phân tích các quan điểm kinh tế hiện đại về đầu tư công và chính sách huy động vốn, dựa trên cơ sở lý luận Mác-Lênin.

• Phương pháp phân tích định lượng và định tính: Thu thập số liệu từ các báo cáo ngành giao thông vận tải, ngân sách nhà nước, các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng giai đoạn 2000-2005. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các dự án đầu tư trọng điểm và các địa phương tiêu biểu, được chọn mẫu theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích nhằm phản ánh đa dạng nguồn vốn và hình thức đầu tư.

• Phân tích so sánh và đánh giá hiệu quả: So sánh tỷ trọng các nguồn vốn đầu tư, hiệu quả sử dụng vốn qua các chỉ tiêu như thời gian hoàn vốn, giá trị hiện tại thuần (NPV), tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR).

• Thời gian nghiên cứu: Tập trung vào giai đoạn 2000-2005 với dự báo và đề xuất chính sách cho giai đoạn 2005-2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nguồn vốn đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ chủ yếu từ ngân sách nhà nước: Theo số liệu, ngân sách nhà nước chiếm khoảng 60-70% tổng vốn đầu tư, trong khi vốn doanh nghiệp nhà nước và tư nhân chiếm khoảng 20%, vốn nước ngoài (ODA, FDI) chiếm khoảng 10-15%. Tỷ trọng này phản ánh sự phụ thuộc lớn vào nguồn vốn công, gây áp lực lên ngân sách và hạn chế khả năng mở rộng đầu tư.

2. Hiệu quả sử dụng vốn đầu tư còn thấp: Thời gian hoàn vốn trung bình của các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ dao động từ 15-20 năm, trong khi tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR) chỉ đạt khoảng 8-10%, thấp hơn nhiều so với mức lãi suất thị trường. Điều này cho thấy hiệu quả kinh tế của các dự án chưa cao, phần lớn do chi phí quản lý, vận hành và bảo trì chưa được kiểm soát tốt.

3. Quản lý vốn đầu tư còn phân tán và thiếu đồng bộ: Hệ thống quản lý vốn đầu tư hiện nay trải qua nhiều kênh và bộ phận khác nhau, dẫn đến tình trạng lãng phí, chồng chéo và khó kiểm soát. Ví dụ, việc phân bổ vốn qua các bộ ngành, địa phương chưa có sự phối hợp chặt chẽ, gây ra tình trạng đầu tư dàn trải, không tập trung vào các dự án trọng điểm.

4. Chính sách huy động vốn chưa đa dạng và chưa phát huy hiệu quả các hình thức đầu tư ngoài ngân sách: Mặc dù có các hình thức huy động vốn như BOT, BT, phát hành trái phiếu, nhưng tỷ trọng vốn tư nhân và vốn nước ngoài còn hạn chế do thiếu cơ chế khuyến khích và minh bạch trong quản lý. Việc thu phí sử dụng đường bộ chưa được áp dụng rộng rãi và hiệu quả, làm giảm khả năng tái đầu tư và bảo trì.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các tồn tại trên là do chính sách huy động vốn và quản lý đầu tư chưa đồng bộ, thiếu sự phối hợp giữa các cấp quản lý và các chủ thể đầu tư. So với các nước phát triển, Việt Nam còn hạn chế trong việc đa dạng hóa nguồn vốn, đặc biệt là huy động vốn tư nhân và vốn nước ngoài. Các biểu đồ so sánh tỷ trọng nguồn vốn đầu tư qua các năm và bảng đánh giá hiệu quả đầu tư theo các chỉ tiêu tài chính sẽ minh họa rõ nét hơn thực trạng này.

Việc tập trung quá nhiều vào vốn ngân sách nhà nước làm tăng áp lực tài chính và hạn chế khả năng mở rộng đầu tư. Đồng thời, hiệu quả sử dụng vốn thấp phản ánh sự cần thiết phải cải thiện công tác quản lý dự án, nâng cao năng lực giám sát và minh bạch trong sử dụng vốn. Kinh nghiệm từ một số quốc gia phát triển cho thấy việc áp dụng các hình thức đầu tư theo cơ chế thị trường như BOT, BT kết hợp với chính sách thu phí hợp lý sẽ giúp huy động hiệu quả nguồn vốn ngoài ngân sách, đồng thời nâng cao chất lượng và hiệu quả đầu tư.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư: Khuyến khích sự tham gia của các thành phần kinh tế, đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân và nhà đầu tư nước ngoài thông qua các hình thức đầu tư BOT, BT, phát hành trái phiếu. Mục tiêu tăng tỷ trọng vốn ngoài ngân sách lên khoảng 40% trong giai đoạn 2005-2010. Chủ thể thực hiện là Bộ Giao thông Vận tải phối hợp với Bộ Tài chính.

2. Hoàn thiện chính sách thu phí sử dụng đường bộ: Xây dựng và triển khai hệ thống thu phí hợp lý, minh bạch nhằm tạo nguồn vốn tái đầu tư và bảo trì hạ tầng. Thời gian thực hiện trong 3 năm tới, chủ thể là các cơ quan quản lý giao thông và tài chính địa phương.

3. Tăng cường quản lý và giám sát vốn đầu tư: Thiết lập hệ thống quản lý tập trung, đồng bộ giữa các bộ ngành và địa phương, áp dụng công nghệ thông tin trong giám sát tiến độ và chi phí dự án. Mục tiêu giảm lãng phí vốn đầu tư ít nhất 15% trong 5 năm tới. Chủ thể là Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Bộ Giao thông Vận tải.

4. Nâng cao năng lực cán bộ quản lý đầu tư: Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn về quản lý dự án, tài chính công và kỹ năng giám sát cho cán bộ các cấp. Thời gian triển khai liên tục trong giai đoạn 2005-2010. Chủ thể là các cơ quan đào tạo và Bộ Nội vụ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách ngành giao thông vận tải: Giúp hiểu rõ thực trạng và đề xuất chính sách huy động vốn đầu tư, từ đó xây dựng chiến lược phát triển hạ tầng phù hợp.

2. Các nhà quản lý dự án và đầu tư công: Cung cấp cơ sở khoa học để nâng cao hiệu quả quản lý vốn đầu tư, giảm thiểu lãng phí và tăng tính minh bạch trong sử dụng vốn.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên cao học ngành kinh tế, quản lý công: Là tài liệu tham khảo quan trọng về lý thuyết và thực tiễn quản lý đầu tư công trong lĩnh vực hạ tầng giao thông.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực xây dựng và giao thông: Hiểu rõ các chính sách huy động vốn và cơ chế quản lý, từ đó có chiến lược đầu tư hiệu quả và phù hợp với quy định pháp luật.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao vốn ngân sách nhà nước chiếm tỷ trọng lớn trong đầu tư hạ tầng giao thông?
   Vốn ngân sách nhà nước chiếm khoảng 60-70% do đây là nguồn vốn chủ đạo, đảm bảo tính ổn định và khả năng huy động lớn. Tuy nhiên, sự phụ thuộc này cũng gây áp lực tài chính và hạn chế khả năng mở rộng đầu tư từ các nguồn khác.

2. Hiệu quả đầu tư được đánh giá bằng những chỉ tiêu nào?
   Hiệu quả đầu tư thường được đánh giá qua thời gian hoàn vốn (khoảng 15-20 năm), giá trị hiện tại thuần (NPV) và tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR) khoảng 8-10%. Các chỉ tiêu này phản ánh khả năng sinh lời và tính bền vững của dự án.

3. Các hình thức huy động vốn ngoài ngân sách phổ biến hiện nay là gì?
   Các hình thức phổ biến gồm đầu tư theo cơ chế BOT, BT, phát hành trái phiếu doanh nghiệp, vốn FDI và vốn vay ODA. Tuy nhiên, tỷ trọng các hình thức này còn hạn chế do thiếu chính sách khuyến khích và minh bạch.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý vốn đầu tư?
   Cần thiết lập hệ thống quản lý tập trung, áp dụng công nghệ thông tin trong giám sát, tăng cường đào tạo cán bộ quản lý và cải cách thủ tục hành chính nhằm giảm lãng phí và nâng cao tính minh bạch.

5. Vai trò của chính sách thu phí sử dụng đường bộ trong huy động vốn là gì?
   Chính sách thu phí giúp tạo nguồn vốn tái đầu tư và bảo trì hạ tầng, đồng thời khuyến khích sử dụng hiệu quả tài sản công. Việc thu phí minh bạch và hợp lý sẽ tăng khả năng huy động vốn từ người sử dụng dịch vụ.

Kết luận

• Cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ là yếu tố thiết yếu thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế của Việt Nam.
• Nguồn vốn đầu tư chủ yếu dựa vào ngân sách nhà nước, trong khi hiệu quả sử dụng vốn còn thấp và quản lý phân tán.
• Chính sách huy động vốn chưa đa dạng, chưa phát huy hết tiềm năng vốn tư nhân và vốn nước ngoài.
• Cần đa dạng hóa nguồn vốn, hoàn thiện chính sách thu phí, tăng cường quản lý và nâng cao năng lực cán bộ quản lý.
• Giai đoạn tiếp theo (2005-2010) cần tập trung thực hiện các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư, giảm chi phí và thúc đẩy phát triển bền vững hệ thống giao thông đường bộ.

Hành động tiếp theo: Các cơ quan quản lý và nhà hoạch định chính sách cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tăng cường giám sát và đánh giá hiệu quả đầu tư để điều chỉnh kịp thời. Để biết thêm chi tiết và ứng dụng thực tiễn, quý độc giả và các nhà nghiên cứu có thể tham khảo toàn văn luận văn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

G¸y Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr­êng ®¹i häc giao th«ng vËn t¶i ---------------- Ph¹m Hoµi Chung Ph¹m Hoµi Chung LuËn v¨n th¹c sÜ kinh tÕ C¬ chÕ chÝnh s¸ch huy ®éng vµ qu¶n lý vèn ®Çu t­ ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng giao th«ng ®­êng bé luËn v¨n th¹c sÜ kinh tÕ Ngµnh QTKD-XDGT N¨m 2005 Hµ Néi 2005 Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr­êng ®¹i häc giao th«ng vËn t¶i ---------------- Ph¹m Hoµi Chung C¬ chÕ chÝnh s¸ch huy ®éng vµ qu¶n lý vèn ®Çu t­ ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng giao th«ng ®­êng bé Chuyªn ngµnh: Qu¶n trÞ kinh doanh x©y dùng giao th«ng luËn v¨n th¹c sÜ kinh tÕ gi¸o viªn h­íng dÉn: TS. §Æng ThÞ Xu©n Mai Hµ Néi 2005 KÕt cÊu luËn v¨n Ch­¬ng I: Lý luËn chung vÒ c¬ chÕ chÝnh s¸ch qu¶n lý vµ huy ®éng vèn ®Çu t­ CSHTGT ®­êng bé.1 Lý luËn chung vÒ c¬ së h¹ tÇng.1 Kh¸i niÖm vÒ c¬ së h¹ tÇng vµ c¬ së h¹ tÇng giao th«ng ®­êng bé.2 Ph©n lo¹i c¬ së h¹ tÇng.3 Vai trß t¸c dông cña CSHTKT vµ CSHT giao th«ng ®­êng bé.2 C¬ chÕ chÝnh s¸ch ®Çu t­ ph¸t triÓn CSHTGT.1 Kh¸i niÖm vÒ c¬ chÕ chÝnh s¸ch ®Çu t­ ph¸t triÓn CSHT.2 TÝnh tÊt yÕu cña viÖc huy ®éng vèn ®Çu t­ vµ hiÖu qu¶ cña ®Çu t­ .3 Mét sè ®Æc ®iÓm cña DA§T cho c¬ së h¹ tÇng giao th«ng.3 §Çu t­ ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng giao th«ng ®­êng bé.1 C¸c h×nh thøc ®Çu t­ cho CSHTGTVT.2 ChÝnh s¸ch huy ®éng vµ qu¶n lý vèn ®Çu t­ CSHTGT ®­êng bé. Ch­¬ng II: Ph©n tÝch ®¸nh gi¸ hiÖn tr¹ng vÒ c¬ chÕ chÝnh s¸ch huy ®éng vµ qu¶n lý vèn ®Çu t­ CSHTGT ®­êng bé.1 Thùc tr¹ng c¬ së h¹ tÇng giao th«ng ®­êng bé.1 Thùc tr¹ng vÒ c¬ chÕ chÝnh s¸ch.2 Thùc tr¹ng m¹ng l­íi ®­êng bé ViÖt Nam.3 Thùc tr¹ng chÊt l­îng vµ t×nh tr¹ng kü thuËt cÇu ®­êng.4 Thùc tr¹ng vÒ vËn t¶i ®­êng bé.2 Thùc tr¹ng huy ®éng vèn ®Çu t­ vµ ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông vèn ®Çu t­ CSHT GT ®­êng bé.1 Huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng ®­êng bé vµ nhu cÇu vèn ®Çu t­ CSHTGT.2 Thùc tr¹ng huy ®éng, qu¶n lý vèn ®Çu t­ söa ch÷a ®­êng bé.3 §¸nh gi¸ viÖc qu¶n lý sö dông vèn ®Çu t­ CSHT giao th«ng ®­êng bé, nh÷ng v­íng m¾c tån t¹i.3 Kinh nghiÖm vÒ c¬ chÕ chÝnh s¸ch qu¶n lý vèn ®Çu t­ CSHT giao th«ng ®­êng bé ë c¸c n­íc.1 Kinh nghiÖm chung ë c¸c n­íc ph¸t triÓn.2 Vèn cho söa ch÷a th­êng xuyªn CSHTGT ®­êng bé ë c¸c n­íc.3 Kinh nghiÖm ph¸t triÓn CSHTGT ë Trung Quèc. Ch­¬ng III: X©y dùng gi¶i ph¸p - chÝnh s¸ch chñ yÕu ®Ó huy ®éng & qu¶n lý vèn ®Çu t­ ph¸t triÓn CSHTGT ®­êng bé.1 C¸c gi¶i ph¸p, chÝnh s¸ch chñ yÕu.1 C¸c gi¶i ph¸p, chÝnh s¸ch t¹o vèn ph¸t triÓn CSHTGT.2 C¸c nguån vèn ®Çu t­ x©y dùng CSHT GTvµ vèn SC§B ®­êng bé.3 Tæ chøc vµ qu¶n lý nguån vèn SC§B.4 C¸c gi¶i ph¸p, chÝnh s¸ch ph¸t triÓn vËn t¶i.5 C¸c gi¶i ph¸p chÝnh s¸ch ph¸t triÓn CHTGT ®­êng bé ®« thÞ.6 C¸c gi¶i ph¸p, c¬ chÕ chÝnh s¸ch ph¸t triÓn giao th«ng n«ng th«n.7 Gi¶i ph¸p héi nhËp vµ c¹nh tranh quèc tÕ.8 C¸c gi¶i ph¸p chÝnh s¸ch ®æi míi tæ chøc qu¶n lý, c¶i c¸ch hµnh chÝnh.9 Tæ chøc qu¶n lý vèn ®Çu t­ söa ch÷a ®­êng bé.2 ChÝnh s¸ch huy ®éng vèn ®Çu t­ tõ nguån trong n­íc .1 Huy ®éng vèn ®Çu t­ tõ Ng©n s¸ch.2 Huy ®éng vèn ®Çu t­ cña doanh nghiÖp Nhµ n­íc.3 Huy ®éng vèn ®Çu t­ cña t­ nh©n.4 Mét sè chÝnh s¸ch huy ®éng kh¸c.3 ChÝnh s¸ch huy ®éng vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi.1 Huy ®éng, qu¶n lý vèn hç trî ph¸t triÓn chÝnh thøc (ODA) ®Ó ph¸t triÓn CSHT giao th«ng ®­êng bé.2 Vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi (FDI).4 ChÝnh s¸ch qu¶n lý vèn ®Çu t­ CSHT giao th«ng ®­êng bé.1 Chñ tr­¬ng ®Çu t­ phï hîp víi ph¸t triÓn kinh tÕ vµ m¹ng l­íi CSHT giao th«ng ®­êng bé.2 Hoµn thiÖn chØ tiªu kinh tÕ, c«ng t¸c kh¶o s¸t, gi¸ thÇu.3 Tæ chøc ®Êu thÇu c«ng tr×nh ®­êng bé.4 Thµnh lËp quü b¶o tr× ®­êng bé hay quü quèc gia hç trî ®Çu t­ ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng giao th«ng ®­êng bé.5 C¶i thiÖn tæ chøc, thñ tôc hµnh chÝnh.

Lý luËn chung vÒ c¬ së h¹ tÇng CSHT ®ã lµ tÊt c¶ nh÷ng nhu cÇu vµ tiÒn ®Ò chung cho mäi ho¹t ®éng cña x· héi loµi ng­êi. C¬ së h¹ tÇng cßn bao gåm c¶ CSHT phi vËt chÊt nh­ tr×nh ®é kü thuËt, d©n trÝ, v¨n ho¸… Kh¸i niÖm C¬ së h¹ tÇng giao th«ng vËn t¶i mang tÝnh chÊt kü thuËt vµ phôc vô cho nhu CSHT cÇu giao th«ng cña x· héi loµi ng­êi nh­ c¸c c¶ng, s©n bay, ®­êng x¸… C¬ së h¹ tÇng giao th«ng ®­êng bé lµ ph¹m vi hÑp h¬n cña c¬ së h¹ tÇng giao th«ng vËn t¶i bao gåm c¸c ®­êng giao th«ng (®­êng quèc lé, tØnh lé, ®­êng huyÖn, ®­êng x·) vµ c¸c c«ng tr×nh trªn ®­êng nh­ cÇu cèng, ngÇm, trµn… C¸c c«ng tr×nh vÒ n¨ng l­îng Sö dông cho môc ®Ých s¶n xuÊt, C¸c c«ng tr×nh giao th«ng vËn t¶i kinh tÕ C¸c c«ng tr×nh cÊp tho¸t n­íc s¶n xuÊt vµ sinh ho¹t Sö dông riªng cho C¬ së h¹ tÇng môc ®Ých v¨n ho¸ C¸c c«ng tr×nh B­u chÝnh viÔn kü thuËt x· héi th«ng th«ng tin C¸c c«ng tr×nh b¶o vÖ vµ xö lý m«i tr­êng Sö dông kÕt hîp cho hai môc ®Ých C¸c c«ng tr×nh tr×nh kh¸c Ph©n lo¹i C¬ së h¹ tÇng C¸c c«ng tr×nh y tÕ phôc vô søc Sö dông kÕt khoÎ thÓ thao hîp víi môc C¸c c«ng tr×nh ®µo t¹o gi¸o dôc tiªu kinh tÕ C¸c c«ng tr×nh phôc vô ho¹t ®éng C¬ së h¹ tÇng nghÖ thuËt v¨n ho¸, x· héi C¸c c«ng tr×nh vui ch¬i gi¶i trÝ, du lÞch ChØ sö dông cho môc ®Ých C¸c c«ng tr×nh nhµ ë v¨n phßng , v¨n ho¸ trô së x· héi C¸c c«ng tr×nh kh¸c Vai trß t¸c dông cshtKT, cshtGT ®­êng bé *. Vai trß t¸c dông cña CSHTKT vÒ mÆt kinh tÕ, thÓ hiÖn ë c¸c ®iÓm: - Lµ tiÒn ®Ò chung cho mäi ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh tÕ. - Lµm t¨ng gi¸ trÞ vµ gi¸ trÞ sö dông cña ®Êt ®ai.

- HÊp dÉn c¸c ho¹t ®éng ®Çu t­ trong vµ ngoµi n­íc. - T¨ng khèi l­îng vµ gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, n«ng nghiÖp vµ dÞch vô cña Vai trß t¸c *. Vai trß t¸c dông cña c¬ së h¹ tÇng kü thuËt vÒ mÆt x· héi, thÓ hiÖn ë c¸c ®iÓm: dông cña + Gãp phÇn gi¶i quyÕt viÖc lµm cho ng­êi lao ®éng. CSHTKT + Gãp phÇn t¨ng thu nhËp cho ngi­êi lao ®éng vµ ®Þa ph­¬ng.

+ C¶i thiÖn ®iÒu kiÖn sinh ho¹t vËt chÊt vÒ ¨n, ë ®i l¹i cho nh©n d©n, ®¶m b¶o c«ng b»ng x· héi.C¸c t¸c ®éng cña c¬ së h¹ tÇng kü thuËt vÒ mÆt m«i tr­êng:. C¸c t¸c ®éng tÝch cùc ë ®©y lµ: Lµm s¹ch ®Ñp m«i tr­êng, nhÊt lµ víi c¸c c«ng tr×nh b¶o vÖ vµ xö lý m«i tr­êng, cÊp tho¸t n­íc, giao th«ng, chiÕu s¸ng. C¸c t¸c ®éng tiªu cùc ë ®©y lµ: G©y « nhiÔm m«i tr­êng (nhÊt lµ tiÕng ån víi c«ng tr×nh giao th«ng), chiÕm bít ®Êt ®ai n«ng nghiÖp, gi¶m diÖn tÝch c©y xanh.C¸c t¸c ®éng cña CSHTKT vÒ mÆt an ninh quèc phßng: C¬ së h¹ tÇng kü thuËt nhÊt lµ c«ng tr×nh giao th«ng vµ th«ng tin liªn l¹c, cã thÓ lµm t¨ng hiÖu qu¶ qu¶n lý trËt tù x· héi. §ång thêi c¬ së h¹ tÇng kü thuËt cã t¸c dông lín ®Õn vÊn ®Ò an ninh quèc phßng.

- Giao th«ng vËn t¶i lµ mét trong nh÷ng c¬ së h¹ tÇng thiÕt yÕu cña x· héi phôc vô cho x· héi vµ gãp phÇn vµo ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña mét vïng hay cña mét ®Êt n­íc. - Giao th«ng vËn t¶i cßn lµ cÇu nèi ®Ó ViÖt Nam hoµ nhËp víi céng ®ång Quèc tÕ, tõ ®ã kh¼ng ®Þnh thÕ ®øng vµ vÞ trÝ ph¸t triÓn l©u dµi cña ®Êt n­íc. - C¬ së h¹ tÇng vËn t¶i nãi chung trong nÒn kinh tÕ quèc d©n ®­îc coi lµ mét trong c¸c yÕu tè quyÕt ®Þnh ®Ó n©ng cao n¨ng lùc, hiÖu qu¶ ®èi víi toµn bé c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ x· héi. - Thóc ®Èy c¸c qu¸ tr×nh ph¸t triÓn vµ ph©n bè l¹i lùc l­îng s¶n xuÊt trªn ph¹m vi Vai trß t¸c toµn l·nh thæ, c¬ së h¹ tÇng giao th«ng vËn t¶i lµ yÕu tè vËt chÊt kü thuËt cô thÓ gãp phÇn dông cña t¨ng c­êng tiÒm lùc quèc phßng, kh¶ n¨ng b¶o vÖ an ninh x· héi vµ chñ quyÒn l·nh thæ, CSHTGT vïng ®Êt, vïng trêi cña Tæ quèc.

®­êng bé - Nã cßn lµ mét bé phËn quan träng, mét kh©u kh«ng thÓ thiÕu ®­îc trong kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ, nh÷ng thµnh tùu kinh tÕ ®¹t ®­îc. - Giao th«ng vËn t¶i lu«n cã vai trß quan träng trong sù ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi. - HÖ thèng c¬ së h¹ tÇng giao th«ng lµ huyÕt m¹ch cña mét c¬ thÓ sèng, nã ®ãng vai trß liªn kÕt c¸c thµnh phÇn, bé phËn kh¸c nhau cña thùc thÓ kinh tÕ thµnh mét thÓ thèng nhÊt, c©n ®èi mµ vÉn ph¸t huy thÕ m¹nh cu¶ tõng bé phËn, thµnh phÇn ®ã. ®Æc ®iÓm, hiÖu qu¶ cña DA§T cho CSHTGT Mét sè ®Æc ®iÓm cña DA§T cho CSHTGT VÒ s¶n phÈm cña Da§T VÒ thÞ tr-êng tiªu thô s¶n phÈm - PhÇn lín d­íi d¹ng dÞch vô cña da®t CSHTGT - Phôc vô chung mäi ®èi t­îng - Lµ nÒn KTQD vµ toµn x· héi Mét sè ®Æc ®iÓm cña hiÖu qu¶ cña da®t cho CSHT - HiÖu qu¶ KT-XH vÜ m« - HiÖu qu¶ KT-XH vÜ m« lµ - HiÖu qu¶ KT-XH vÜ m« - HiÖu qu¶ KT-XH vÜ m« lµ lµ chñ yÕu.

- Cã tr­êng hîp kh«ng - Cã tr­êng hîp kh«ng lÊy - Cã tr­êng hîp kh«ng lÊy - Cã tr­êng hîp kh«ng lÊy lÊy kinh tÕ vµ lîi nhuËn kinh tÕ vµ lîi nhuËn lµ môc kinh tÕ vµ lîi nhuËn lµ môc kinh tÕ vµ lîi nhuËn lµ môc lµ môc ®Ých. - ViÖc ¸p dông gi¸ kinh - ViÖc ¸p dông gi¸ kinh tÕ - ViÖc ¸p dông gi¸ kinh tÕ - ViÖc ¸p dông gi¸ kinh tÕ tÕ cã mét sè ®iÓm kh¸c cã mét sè ®iÓm kh¸c nhau cã mét sè ®iÓm kh¸c nhau. cã mét sè ®iÓm kh¸c nhau. ` -RÊt khã tÝnh - Khã t¸ch C¸ch tÝnh hiÖu -Vai trß cña chØ - C¸c hiÖu qu¶ - Bªn c¹nh mÆt ®óng vµ ®ñ c¸c b¹ch riªng tõng qu¶ tµi chÝnh tiªu chi phÝ vµ võa cã mèi liªn hiÖu qu¶ tÝch hiÖu qu¶ kÓ c¶ lo¹i.

cã mét sè ®Æc khèi l­îng s¶n hÖ thèng nhÊt, cùc,c¸c DA§T hiÖu qu¶ kinh tÕ - Khã tÝnh hiÖu ®iÓm kh¸c biÖt. phÈm theo l¹i võa cã thÓ cho CSHT cßn trùc tiÕp. qu¶ riªng cña d¹ng cô thÓ cña m©u thuÉn lÉn cã mét sè mÆt -Khã l­îng ho¸ c«ng tr×nh v× DA lµ quan nhau. mét sè hiÖu qu¶ gi¸ c¶ s¶n träng v× c¸c chØ (trõ c¸ch b×nh phÈm ®Çu ra do tiªu lîi Ých khã ®iÓm).

Nhµ n­íc Ên tÝnh ®óng, ®ñ ®Þnh vµ c«ng vµ gi¸ s¶n tr×nh míi lu«n phÈm ®­îc Ên nhê hÖ thèng ®Þnh.