ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT ----------***---------- Nguyễn Thị Hường Các nước đang phát triển và cơ chế giải quyết tranh chấp thương mại của WTO Chuyên ngành : Luật Mã số : 60 38 60 LUẬN VĂN THẠC SĨ Người hướng dẫn: TS. Dương Thị Thanh Mai HÀ NỘI - 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC LỜI NÓI ĐẦU . Cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài . Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu . Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu . Phƣơng pháp nghiên cứu . Bố cục của luận văn . TỔNG QUAN VỀ CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THƢƠNG MẠI CỦA WTO .1 Cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO – những vấn đề cơ bản .1 Lịch sử hình thành và nền tảng pháp lý .2 Đối tượng và phạm vi áp dụng, các bên tham gia .3 Cơ quan giải quyết tranh chấp .4 Thủ tục giải quyết tranh chấp .2 Đánh giá chung về cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO . CÁC NƢỚC ĐANG PHÁT TRIỂN TRONG CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP CỦA WTO – TỪ LÝ THUYẾT ĐẾN THỰC TẾ .1 Vị thế của các nƣớc đang phát triển trong WTO.2 Đối xử đặc biệt và khác biệt dành cho các nƣớc đang phát triển theo quy định của DSU .2 Đối xử đặc biệt và khác biệt trong các giai đoạn tố tụng .3 Thực tế giải quyết tranh chấp của WTO liên quan đến các nƣớc đang phát triển 27 2.1 Thống kê chung .2 Những tranh chấp liên quan đến Trung Quốc và một số nước ASEAN .4 Một số vụ kiện điển hình .1 Vụ DS 122: Thái Lan - Thép rầm hình chữ H (Chống bán phá giá) .2 Vụ DS 207: Chilê -Hệ thống đai giá (Nông nghiệp) .3 Vụ DS231: Pê-ru - cá mòi (Các biện pháp thương mại liên quan đến xuất khẩu).4 Vụ DS 273: Hàn Quốc – tàu thương mại (Trợ cấp) .5 Vụ DS 309: Trung Quốc - mạch tích hợp (IC) (thuế) .5 Nhận xét về cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO từ góc độ các nƣớc đang phát triển . VIỆT NAM VÀ CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THƢƠNG MẠI CỦA WTO .1 Việt Nam trong các tranh chấp thƣơng mại quốc tế trƣớc khi vào WTO .2 Thuận lợi và khó khăn của Việt Nam khi tham gia cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO .3 Bài học kinh nghiệm về giải quyết tranh chấp theo WTO . 81 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 83 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DSB Hội đồng giải quyết tranh chấp DSU Thoả thuận về giải quyết tranh chấp EC/EU Cộng đồng Châu Âu/Liên minh Châu Âu (sau 11/11/1993) GATT Hiệp định chung về thuế quan và thƣơng mại Hiệp định AD Hiệp định về Chống bán phá giá Hiệp định SCM Hiệp định về Trợ cấp và các biện pháp đối kháng Hiệp định TBT Hiệp định về các hàng rào kỹ thuật đối với thƣơng mại WTO Tổ chức thƣơng mại Thế giới LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI NÓI ĐẦU 1. Cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài Tổ chức thƣơng mại thế giới với tên gọi tắt quen thuộc bằng tiếng Anh - WTO là một tổ chức quốc tế mà hoạt động của nó có ảnh hƣởng sâu sắc tới nền kinh tế toàn cầu. Với số lƣợng thành viên cho đến thời điểm tháng 7 năm 2007 là 151 nƣớc tham gia, WTO xứng đáng là một tổ chức mang tính đại diện rộng rãi nhất trong lĩnh vực kinh tế, thƣơng mại của thế giới. Thực hiện hai chức năng cơ bản là tổ chức diễn đàn cho các cuộc đàm phán giữa các thành viên về thƣơng mại đa biên và hỗ trợ cho việc thực thi các Hiệp định thƣơng mại thông qua cơ chế giải quyết tranh chấp đa phƣơng, WTO có thể mang lại cho bất kỳ thành viên nào, dù là quốc gia phát triển hay quốc gia đang phát triển và kém phát triển những lợi ích nhất định về kinh tế, thƣơng mại. Hoạt động của WTO dựa trên nền tảng một hệ thống các quy định, các cam kết do chính các thành viên xây dựng nên, trong đó, cơ chế giải quyết tranh chấp đóng vai trò là một bộ phận trụ cột của các cam kết trong WTO, làm nền tảng cho việc giải quyết các tranh chấp thƣơng mại quốc tế - một trong những chức năng quan trọng của WTO, góp phần làm ổn định kinh tế thế giới. Việt Nam, sau những nỗ lực vƣợt bậc đã trở thành thành viên chính thức của WTO vào ngày 11/1/2007. Trở thành thành viên của WTO cũng đồng nghĩa với việc Việt Nam, cùng với những thành viên khác trở thành đối tƣợng có khả năng chịu ảnh hƣởng trực tiếp từ các quy định về giải quyết tranh chấp thƣơng mại của WTO. Hơn lúc nào hết, tìm hiểu về hệ thống các quy định của WTO nói chung, các quy định về giải quyết tranh chấp thƣơng mại của WTO nói riêng là một việc làm cần thiết. Là một nƣớc đang phát triển, nằm trong nhóm các nƣớc có vị thế yếu hơn trong WTO, Việt Nam cần phải có những chiến lƣợc và chính sách phù hợp để chủ động ứng phó với các tranh chấp thƣơng mại quốc tế đang đƣợc xem là có nguy cơ diễn ra theo chiều hƣớng ngày càng tăng. Những chiến lƣợc và chính sách này có thể bắt đầu từ việc tìm hiểu về cơ chế giải quyết tranh chấp của 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Lợi ích thiết thực từ việc tìm hiểu, nghiên cứu về cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO từ góc độ các nƣớc đang phát triển là giúp cho một nƣớc đang phát triển nhƣ Việt Nam chủ động trong việc đối phó với những vụ kiện của các nƣớc thành viên khác theo WTO cũng nhƣ chủ động trong việc quyết định đƣa các tranh chấp ra giải quyết theo hệ thống của WTO dựa trên sự cân nhắc về các lợi ích cũng nhƣ bất lợi của hệ thống này đối với quốc gia. Trên cơ sở những nhận định nêu trên, tôi đã quyết định lựa chọn đề tài nghiên cứu và triển khai Luận văn thạc sĩ của mình là “Các nƣớc đang phát triển và cơ chế giải quyết tranh chấp thƣơng mại của WTO”. Đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu, nhiều bài viết đề cập đến cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO, trong đó có bao gồm cả những phân tích nhìn nhận từ góc độ các nƣớc đang phát triển, vì vậy, để tránh lặp lại và phù hợp với điều kiện thực tế là Việt Nam đã trở thành thành viên của WTO, trong Luận văn này, tôi tập trung phân tích về thực tiễn áp dụng cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO đối với các đang phát triển, đồng thời đi sâu phân tích về những thuận lợi và khó khăn đối với Việt Nam khi trở thành thành viên của WTO trong việc giải quyết các tranh chấp thƣơng mại quốc tế theo cơ chế của tổ chức này. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của Luận văn là đƣa ra những nhận định chính xác, khoa học và thực tiễn về cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO nhằm làm nổi bật đƣợc những thuận lợi và khó khăn đối với một nƣớc đang phát triển, đặc biệt là đối với Việt Nam khi tham gia vào cơ chế này. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Phục vụ cho mục đích nêu trên, đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của Luận văn là các cam kết, các quy định của WTO về giải quyết tranh chấp thƣơng mại quốc tế với nền tảng là các quy định có liên quan của GATT 1947, các vụ kiện mang tính điển hình đối với các nƣớc đang phát triển. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phƣơng pháp nghiên cứu Để triển khai đề tài, tôi đã sử dụng tổng hợp các phƣơng pháp nghiên cứu: thống kê, phân tích - tổng hợp, phƣơng pháp diễn giải-quy nạp, phƣơng pháp đối chiếu - so sánh và phƣơng pháp mô tả - khái quát, đặc biệt là phƣơng pháp nghiên cứu theo trƣờng hợp điển hình (case study). Việc tiếp cận và xử lý các trƣờng hợp điển hình về giải quyết tranh chấp thƣơng mại của WTO đƣợc lựa chọn phù hợp từ góc độ các nƣớc đang phát triển giúp ngƣời viết rút ra đƣợc những nhận định khách quan, xác thực theo đúng mục đích nghiên cứu đã đề ra. Bố cục của luận văn Ngoài Lời nói đầu, Kết luận và Tài liệu tham khảo, nội dung luận văn gồm ba chƣơng chính nhƣ sau: Chƣơng 1 – Tổng quan về cơ chế giải quyết tranh chấp thƣơng mại của WTO Chƣơng 2 – Các nƣớc đang phát triển trong cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO - từ lý thuyết đến thực tế Chƣơng 3 – Việt Nam và cơ chế giải quyết tranh chấp thƣơng mại của WTO Do thời gian và sự hiểu biết còn có hạn chế nên Luận văn không tránh khỏi những thiếu sót nhất định, tôi rất mong nhận đƣợc ý kiến đóng góp của các Thầy giáo, Cô giáo và các học giả đi trƣớc để hoàn thiện thêm nghiên cứu của mình. Tôi xin chân thành cảm ơn Tiến sĩ Dƣơng Thị Thanh Mai đã tận tình hƣớng dẫn tôi hoàn thành Luận văn này. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THƢƠNG MẠI CỦA WTO 1.1 Cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO – những vấn đề cơ bản 1.1 Lịch sử hình thành và nền tảng pháp lý Cơ chế giải quyết tranh chấp WTO đƣợc hình thành trên nền tảng pháp lý là Thoả thuận về quy tắc và thủ tục điều chỉnh về giải quyết tranh chấp, thƣờng đƣợc gọi là Thoả thuận về giải quyết tranh chấp (viết tắt là DSU- Dispute Settlement Understanding), một trong những kết quả chính của diễn đàn WTO tại vòng đàm phán Uruguay. Cùng với các Hiệp định đa phƣơng chuyên ngành khác có quy định về việc giải quyết tranh chấp thƣơng mại phát sinh trong việc thực thi các Hiệp định của WTO (các “Hiệp định có liên quan”), DSU là một phần của Hiệp định Marrakesh về việc thành lập WTO ("Hiệp định WTO") - Phụ lục 2 [2]. DSU có lịch sử hình thành và phát triển trên cơ sở các điều khoản về tham vấn và giải quyết tranh chấp quy định tại Điều XXII, XXIII của Hiệp định chung về thuế quan và thƣơng mại (GATT) 1947. Nội dung của DSU bao gồm 27 điều và 4 Phụ lục quy định về các quy tắc và thủ tục điều chỉnh các tranh chấp phát sinh trên cơ sở các Hiệp định của WTO. Điều II:2 của Hiệp định WTO quy định: “DSU là một phần không thể tách rời của Hiệp định này, ràng buộc tất cả các nƣớc thành viên”.
Cơ Chế Giải Quyết Tranh Chấp Thương Mại của WTO và Vai Trò của Các Nước Đang Phát Triển
Khám phá luận văn thạc sĩ về các nước đang phát triển và cơ chế giải quyết tranh chấp thương mại của WTO, cung cấp cái nhìn sâu sắc và phân tích chi tiết.
Trường đại học
Đại học Quốc Gia Hà NộiChuyên ngành
LuậtNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận văn thạc sĩPhí lưu trữ
30 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Nguyễn Thị Hường
Người hướng dẫn: Ts. Dương Thị Thanh Mai
Trường học: Đại học Quốc Gia Hà Nội
Chuyên ngành: Luật
Đề tài: Các Nước Đang Phát Triển Và Cơ Chế Giải Quyết Tranh Chấp Thương Mại Của WTO
Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
Năm xuất bản: 2007
Địa điểm: Hà Nội
Tài liệu "Cơ Chế Giải Quyết Tranh Chấp Thương Mại của WTO tại Các Nước Đang Phát Triển" cung cấp cái nhìn sâu sắc về cách thức mà Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) xử lý các tranh chấp thương mại, đặc biệt là trong bối cảnh của các nước đang phát triển. Tài liệu này nêu bật các quy trình, nguyên tắc và lợi ích mà cơ chế này mang lại cho các quốc gia, giúp họ bảo vệ quyền lợi thương mại và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Độc giả sẽ tìm thấy thông tin hữu ích về cách thức áp dụng các quy định của WTO trong thực tiễn, từ đó có thể áp dụng vào các tình huống cụ thể trong lĩnh vực thương mại.
Để mở rộng thêm kiến thức, bạn có thể tham khảo tài liệu Luận văn thạc sĩ vnu ls các nước đang phát triển với cơ chế giải quyết tranh chấp của tổ chức thương mại thế giới, nơi cung cấp cái nhìn tổng quan về tác động của cơ chế này đến các nước đang phát triển. Ngoài ra, tài liệu Giải quyết tranh chấp thương mại trong khuôn khổ wto sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về quy trình giải quyết tranh chấp cụ thể trong khuôn khổ WTO. Cuối cùng, tài liệu Luận văn thạc sĩ vnu ls hoàn thiện pháp luật về giải quyết tranh chấp thương mại có yếu tố nước ngoài bằng toà án việt nam sẽ cung cấp thông tin về việc hoàn thiện pháp luật trong lĩnh vực này tại Việt Nam, giúp bạn có cái nhìn toàn diện hơn về vấn đề.
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ