MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài luận văn Trong công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế của dân tộc ta, đội ngũ cán bộ công chức (CBCC) có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng. Vị trí, vai trò đó đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh “Cán bộ là gốc của mọi công việc, gốc có tốt thì ngọn mới tốt”. Đặc biệt trong bối cảnh hiện nay, Đảng và Nhà nước ta luôn xác định việc nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC thông qua đào tạo bồi dưỡng (ĐTBD) là một trong những nhiệm vụ chính trị hàng đầu.
Nghị quyết Ban chấp hành Trung ương lần thứ 3, khóa VIII đã nhấn mạnh “Cán bộ là nhân tố quyết định đến sự thành bại của cách mạng”. Cụ thể, trong Chương trình tổng thể Cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011 - 2020 của Đảng và Nhà nước ta đưa ra mục tiêu “Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có đủ phẩm chất năng lực và trình độ, đáp ứng yêu cầu phục vụ nhân dân và sự phát triển của đất nước”. Theo đó, nội dung chính trong Chương trình cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011- 2020 là: Cải cách thể chế; xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; chú trọng cải cách chính sách tiền lương; nâng cao chất lượng dịch vụ hành chính và chất lượng dịch vụ công. Do đó, nhiệm vụ đặt ra cho công tác ĐTBD CBCC đạt trình độ chuyên môn nghiệp vụ, năng lực, kỹ năng, phẩm chất đạo đức; phù hợp với chức danh và ngạch bậc công tác, có năng lực thực thi các nhiệm vụ đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội thì vai trò của người CBCC càng có tính quyết định hơn.
Vì vậy, đòi hỏi chính quyền các cấp phải thường xuyên quan tâm đến công tác ĐTBD CBCC. Xuất phát từ nhận thức đầy đủ về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác ĐTBD CBCC, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành rất nhiều các chính sách nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC thông qua hình thức ĐTBD. Cụ thể, việc thực hiện chính sách ĐTBD CBCC ở nước ta hiện nay Luan van 2 đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận: trình độ, năng lực chuyên môn nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức của đội ngũ CBCC trong thực thi công vụ được nâng cao rõ rệt. Tuy nhiên, trong quá trình tổ chức triển khai thực hiện chính sách một bộ phận CBCC còn bộc lộ sự yếu kém về năng lực, kỹ năng, phương pháp trong thực hiện làm ảnh hưởng tới mục tiêu của chính sách.
Một phần của nguyên nhân trên bởi do hệ thống chính sách về ĐTBD chưa thật sự hợp lí, tổ chức thực hiện chính sách chưa khoa học làm ảnh hưởng tới hiệu quả của việc thực hiện chính sách ĐTBD. Trong thời gian qua, trong lĩnh vực Tài nguyên và Môi trường đã xảy ra nhiều sai phạm. Tình hình khiếu nại, tố cáo, tranh chấp của công dân trong lĩnh vực đất đai diễn ra gay gắt, phức tạp ở hầu hết các địa phương trong cả nước, nhiều nơi thành điểm nóng. Trong đó có nội dung tố cáo cán bộ, công chức thực thi sai quy định của nhà nước về lĩnh vực Tài nguyên Môi trường.
Một số cán bộ công chức đã phải chịu kỷ luật, phạt tù do thực thi sai quy định của nhà nước về quản lý đất đai (điển hình như các vụ án liên quan đến Phan Văn Anh Vũ (Vũ nhôm) tại Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh…) Thái Bình là một tỉnh, đang trong quá trình xây dựng và phát triển về mọi mặt của đời sống xã hội. Đội ngũ công chức ngành Tài nguyên Môi trường của tỉnh đã được chuẩn hoá nhiều mặt, góp phần không nhỏ trong việc ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Tuy nhiên, trong tổ chức thực hiện chính sách ĐTBD tại ngành Tài nguyên Môi trường tỉnh Thái Bình còn có những bất cập nhất định, chưa đáp ứng được mục tiêu của chính sách đã đề ra, làm giảm hiệu quả của chính sách ĐTBD CBCC. Vì vậy, để thực hiện chính sách đạt hiệu quả cao việc nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC là một vấn đề có ý nghĩa cấp thiết, nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành Tài nguyên Môi trường tỉnh Thái Bình trong thời gian tới.
Do vậy cần đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ công chức ngành Tài nguyên Môi trường nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ công chức, Luan van 3 đảm bảo hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước, đáp ứng yêu cầu hội nhập, cải cách hành chính, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá của tỉnh là một yêu cầu bức thiết hiện nay. Thông qua việc nghiên cứu, đánh giá việc triển khai thực hiện chính sách ĐTBD CBCC từ thực tiễn của ngành Tài nguyên Môi trường tỉnh Thái Bình, đồng thời có những đề xuất nhằm hoàn thiện và nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện chính sách ĐTBD CBCC trong thời gian tới. Xuất phát từ lý do trên, tác giả chọn đề tài: “Thực thi chính sách đào tạo, bồi dưỡng công chức ngành Tài nguyên Môi trường tỉnh Thái Bình” để nghiên cứu và làm luận văn tốt nghiệp thạc sỹ chuyên ngành Chính sách công tại Học viện Chính sách và Phát triển. Tình hình nghiên cứu đề tài Đào tạo, bồi dưỡng công chức không còn là một vấn đề mới, nhưng luôn là đề tài có tính thời sự và đã giành được sự quan tâm của đông đảo các nhà quản lý và nhà khoa học.
Đã có nhiều công trình, đề tài nghiên cứu về đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ công chức với nhiều góc độ khác nhau như: - Ngô Thành Can, Nâng cao hiệu quả ĐTBD CBCC, Trang thông tin điện tử Tạp chí tổ chức nhà nước www. Tác giả đề cập đến quá trình ĐTBD; các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả ĐTBD CBCC; từ đó, đề xuất những việc cần làm để nâng cao hiệu quả ĐTBD CBCC và nhấn mạnh “đừng nên coi ĐTBD công chức là chi phí, hãy coi đó là đầu tư, một sự đầu tư thông minh và có lãi” [6]. Hoặc một tài liệu cùng tác giả Ngô Thành Can (2014), Nâng cao chất lượng ĐTBD nguồn nhân lực ở khu vực công, NXB Lao động. Tác giả khẳng định để nâng cao chất lượng đội ngũ CBCCVC có hai con đường là tuyển dụng và đào tạo.
Một mặt, tác giả nêu những yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ở khu vực công; mặt khác, phân tích các áp lực đối với ĐTBD nguồn nhân lực; một số nhược Luan van 4 điểm của công tác này hiện nay làm cơ sở đề xuất 5 giải pháp nâng cao chất lượng ĐTBD nguồn nhân lực [7]. - Nguyễn Thị La (2015), Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức trong quá trình cải cách hành chính, Trang thông tin điện tử Tạp chí Cộng sản www. Tác giả khẳng định để xây dựng được đội ngũ CBCCVC có phẩm chất đạo đức tốt, có bản lĩnh chính trị, có năng lực, có tính chuyên nghiệp cao, tận tụy phục vụ nhân dân, bên cạnh các khía cạnh khác nhau của công tác tổ chức cán bộ còn cần phải có các hình thức ĐTBD phù hợp, hiệu quả. Tác giả phân tích một số hạn chế của công tác đào tạo, bồi dưỡng; đào tạo chưa gắn kết chặt chẽ với bố trí, sử dụng… Tác giả đề xuất hướng đổi mới, nâng cao chất lượng ĐTBD trên nhiều phương diện [23].
Công tác ĐTBD CBCCVC nói chung và ĐTBD công chức nói riêng cũng đã được nghiên cứu ở nhiều luận văn thạc sĩ của Học viện Hành chính Quốc gia như: - Phạm Cao Việt Linh (2007), Hoàn thiện QLNN về công tác ĐTBD CBCC hành chính ở thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay, luận văn Thạc sĩ quản lý hành chính công, Học viện hành chính Quốc gia. Trên cơ sở khái quát chung một số lý luận về QLNN về ĐTBD CBCC hành chính, tác giả phân tích sâu về thực trạng, bất cập, hạn chế trong QLNN về ĐTBD CBCC hành chính tại địa bàn thành phố Hồ Chí Minh và đưa ra các nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả QLNN về ĐTBD CBCC hành chính trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh [24]. - Nguyễn Hoàn Hải (2012), Nâng cao chất lượng ĐTBD CBCC - từ thực tiễn tỉnh Hậu Giang, luận văn Thạc sĩ quản lý hành chính công, Học viện Hành chính Quốc gia. Tác giả của luận văn đã khái quát lý luận chung về nâng cao chất lượng ĐTBD CBCC, làm rõ những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng ĐTBD CBCC.
Trên cơ sở lý luận, tác giả phân tích, đánh giá thực Luan van 5 trạng công tác ĐTBD CBCC tại tỉnh Hậu Giang làm cơ sở đề xuất 8 giải pháp nâng cao chất lượng ĐTBD CBCC tại tỉnh này [16]. - Nguyễn Thị Huyền (2012), ĐTBD công chức các cơ quan hành chính nhà nước cấp tỉnh (từ thực tiễn tỉnh Đăk Nông), luận văn Thạc sĩ quản lý hành chính công, Học viện Hành chính Quốc gia. Tác giả phân tích, đánh giá thực trạng ĐTBD công chức tỉnh Đăk Nông trên một số khía cạnh về xây dựng thể chế về ĐTBD gồm các quy định của Nhà nước về ĐTBD, các biện pháp triển khai thực thi quy định của Nhà nước, chính sách của địa phương. Từ đó, đề xuất ba nhóm giải pháp đối với cơ quan QLNN; cơ sở đào tạo và với công chức nhằm góp phần nâng cao chất lượng QLNN về ĐTBD tại địa phương [18] - Nguyễn Tuấn Anh (2013), ĐTBD công chức ngành hải quan từ thực tiễn tại Cục Hải quan thành phố Hồ Chí Minh, luận văn Thạc sĩ quản lý hành chính công, Học viện Hành chính Quốc gia.
Tác giả hệ thống một số lý luận chung về ĐTBD công chức ngành hải quan; kinh nghiệm của một số nước về ĐTBD công chức (Pháp, Nhật bản, Singapore). Tác giả phân tích, đánh giá thực trạng ĐTBD công chức ngành hải quan tại Cục Hải quan thành phố Hồ Chí Minh về chương trình, giáo trình; tổ chức, phương thức ĐTBD; đội ngũ giảng viên để đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng ĐTBD như: hoàn thiện hệ thống văn bản; tổ chức bộ máy ĐTBD; hệ thống chương trình, giáo trình, tài liệu ĐTBD; chú trọng đánh giá sau ĐTBD [1].