Phân tích chiến lược thu ngân sách của huyện Lục Nam đến năm 2015

Tổng hợp kiến thức Chiến lược thu ngân sách huyện Lục Nam đến năm 2015, tiếp cận khoa học, hỗ trợ học tập và nghiên cứu hiệu quả trong chuyên ngành

• Trường học: Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Chiến Lược Thu Ngân Sách Của Huyện Lục Nam Đến Năm 2015
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CHIẾN LƯỢC THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN
• 1.1. VAI TRÒ CỦA CHIẾN LƢỢC THU NGÂN SÁCH
• 1.1.1. Khái niệm, hệ thống và vấn đề thu của ngân sách Nhà nước trên địa bàn huyện
• 1.1.2. Bản chất của chiến lược thu ngân sách
• 1.1.3. CHIẾN LƢỢC THU NGÂN SÁCH CỦA HUYỆN
• 1.1.4. Các căn cứ hình thành chiến lược thu ngân sách
• 1.1.5. Quy trình xây dựng chiến lược thu ngân sách
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THU NGÂN SÁCH CỦA HUYỆN LỤC NAM THỜI KỲ 2005 - 2008
• 2.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ TỰ NHIÊN, KINH TẾ, XÃ HỘI CỦA HUYỆN LỤC NAM
• 2.1.1. Về điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Về kinh tế - xã hội
• 2.2. THỰC TRẠNG THU NGÂN SÁCH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN
• 2.2.1. Tình hình cân đối thu – chi ngân sách trên địa bàn Huyện trong thời gian qua
• 2.2.2. Đánh giá các nguồn thu của Huyện trong thời gian qua
• 2.2.3. Đánh giá chung về thu ngân sách trên địa bàn Lục Nam
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT CHIẾN LƯỢC THU NGÂN SÁCH CỦA HUYỆN LỤC NAM ĐẾN NĂM 2015
• 3.1. QUAN ĐIỂM VÀ PHƢƠNG HƢỚNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI HUYỆN LỤC NAM THEO TIẾP CẬN CHIẾN LƢỢC
• 3.1.1. Quan điểm phát triển
• 3.1.2. Mục tiêu và định hướng phát triển kinh tế- xã hội đến năm 2020
• 3.2. DỰ THẢO CHIẾN LƢỢC THU NGÂN SÁCH CỦA HUYỆN LỤC NAM ĐẾN NĂM 2015
• 3.2.1. Phân tích SWOT
• 3.2.2. Mục tiêu chiến lược thu ngân sách
• 3.2.3. Các giải pháp chiến lược
• 3.2.4. Một số kiến nghị để triển khai chiến lược thu ngân sách
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận cơ bản về chiến lược thu ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện

Chiến lược thu ngân sách là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của huyện Lục Nam. Ngân sách huyện không chỉ là nguồn tài chính cho các hoạt động của chính quyền mà còn là công cụ để phát triển kinh tế - xã hội. Việc xây dựng chiến lược tài chính cần dựa trên các căn cứ lý luận và thực tiễn, nhằm đảm bảo tính khả thi và hiệu quả. Quản lý ngân sách cần được thực hiện một cách chặt chẽ, từ khâu lập dự toán đến thực hiện và quyết toán. Điều này giúp đảm bảo rằng các nguồn lực tài chính được sử dụng đúng mục đích và mang lại lợi ích tối đa cho cộng đồng.

1.1. Khái niệm và vai trò của chiến lược thu ngân sách

Chiến lược thu ngân sách được hiểu là tập hợp các quyết định dài hạn nhằm định hướng phát triển các nguồn thu cho huyện. Chiến lược phát triển kinh tế cần phải gắn liền với chính sách tài chính để đảm bảo sự phát triển bền vững. Việc xác định rõ các nguồn thu và cách thức khai thác chúng là rất quan trọng. Đánh giá ngân sách cần được thực hiện thường xuyên để điều chỉnh kịp thời các chính sách thu, nhằm tối ưu hóa nguồn lực cho phát triển. Điều này không chỉ giúp tăng cường thu ngân sách mà còn tạo ra sự ổn định cho nền kinh tế địa phương.

1.2. Hệ thống ngân sách và các nguồn thu

Hệ thống ngân sách nhà nước bao gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương. Nguồn thu ngân sách của huyện Lục Nam chủ yếu đến từ các khoản thuế, phí và các nguồn thu khác. Việc phân bổ ngân sách cần phải đảm bảo tính công bằng và hợp lý, nhằm phục vụ cho các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Cải cách hành chính trong quản lý ngân sách cũng là một yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả thu ngân sách. Các chính sách tài chính cần được điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tế của huyện, nhằm tối ưu hóa nguồn thu và đảm bảo sự phát triển bền vững.

II. Thực trạng thu ngân sách của huyện Lục Nam giai đoạn 2005 2008

Giai đoạn 2005-2008, thu ngân sách của huyện Lục Nam đã có những bước phát triển đáng kể. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Tình hình kinh tế của huyện có sự chuyển biến tích cực, nhưng vẫn chưa đủ để đảm bảo nguồn thu ổn định cho ngân sách. Việc đánh giá các nguồn thu hiện tại là rất cần thiết để xác định những điểm mạnh và điểm yếu trong quản lý ngân sách. Các nguồn thu từ thuế và phí cần được khai thác triệt để hơn, đồng thời cần có các chính sách khuyến khích đầu tư để tăng cường nguồn thu ngân sách.

2.1. Đánh giá thực trạng thu ngân sách

Thực trạng thu ngân sách của huyện Lục Nam cho thấy sự phát triển không đồng đều giữa các nguồn thu. Đánh giá ngân sách cho thấy rằng các nguồn thu từ thuế vẫn chiếm tỷ trọng lớn, nhưng chưa khai thác hết tiềm năng từ các nguồn thu khác như phí và lệ phí. Việc phân bổ ngân sách cũng cần được xem xét lại để đảm bảo tính hợp lý và công bằng. Cải cách hành chính trong lĩnh vực thu ngân sách là cần thiết để nâng cao hiệu quả thu và sử dụng ngân sách.

2.2. Các nguồn thu và chi ngân sách

Các nguồn thu ngân sách của huyện chủ yếu đến từ thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và các khoản phí khác. Tuy nhiên, tình hình kinh tế còn nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến khả năng thu ngân sách. Việc đánh giá ngân sách cần được thực hiện thường xuyên để có những điều chỉnh kịp thời. Các chính sách tài chính cần phải linh hoạt để thích ứng với tình hình thực tế, nhằm tối ưu hóa nguồn thu và đảm bảo sự phát triển bền vững cho huyện.

III. Đề xuất chiến lược thu ngân sách của huyện Lục Nam đến năm 2015

Để đảm bảo sự phát triển bền vững cho huyện Lục Nam, việc đề xuất chiến lược thu ngân sách là rất cần thiết. Chiến lược phát triển cần phải được xây dựng dựa trên các căn cứ thực tiễn và lý luận, nhằm tối ưu hóa nguồn thu và sử dụng ngân sách hiệu quả. Các giải pháp cần được đưa ra để tăng cường nguồn thu ngân sách, bao gồm cải cách chính sách thuế, tăng cường quản lý thu ngân sách và khuyến khích đầu tư. Việc xây dựng dự toán ngân sách cần phải dựa trên các mục tiêu phát triển cụ thể, nhằm đảm bảo tính khả thi và hiệu quả.

3.1. Quan điểm và phương hướng phát triển

Quan điểm phát triển của huyện Lục Nam cần phải gắn liền với chiến lược tài chính. Việc xác định rõ các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội sẽ giúp định hướng cho quản lý ngân sách. Các chính sách tài chính cần phải linh hoạt và phù hợp với tình hình thực tế của huyện, nhằm tối ưu hóa nguồn thu và đảm bảo sự phát triển bền vững. Đánh giá ngân sách cần được thực hiện thường xuyên để có những điều chỉnh kịp thời.

3.2. Các giải pháp chiến lược

Các giải pháp chiến lược cần được đưa ra để tăng cường thu ngân sách. Cải cách chính sách thuế, tăng cường quản lý thu ngân sách và khuyến khích đầu tư là những giải pháp quan trọng. Việc xây dựng dự toán ngân sách cần phải dựa trên các mục tiêu phát triển cụ thể, nhằm đảm bảo tính khả thi và hiệu quả. Các chính sách tài chính cần phải linh hoạt để thích ứng với tình hình thực tế, nhằm tối ưu hóa nguồn thu và đảm bảo sự phát triển bền vững cho huyện.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thu ngân sách nhà nước là nguồn tài chính chủ đạo đảm bảo hoạt động của bộ máy nhà nước và các tổ chức chính trị xã hội, đồng thời là công cụ quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang, với vị trí địa lý đặc thù và tiềm năng kinh tế đa dạng, đang đối mặt với thách thức cân bằng giữa tăng thu ngân sách và phát triển bền vững. Giai đoạn nghiên cứu từ 2005 đến 2009 cho thấy huyện có sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, tuy nhiên nguồn thu ngân sách vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ khu vực nông nghiệp truyền thống. Mục tiêu nghiên cứu là đề xuất chiến lược thu ngân sách đến năm 2015 nhằm làm cơ sở xây dựng dự toán ngân sách hàng năm, đồng thời hướng tới phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Nghiên cứu tập trung phân tích thực trạng thu ngân sách, đánh giá các nguồn thu chính, đồng thời xây dựng các giải pháp chiến lược dựa trên phân tích SWOT và các mô hình quản trị chiến lược. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng chính sách tài chính địa phương, nâng cao hiệu quả quản lý thu ngân sách và tạo niềm tin cho các nhà đầu tư, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế huyện Lục Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng các lý thuyết quản trị chiến lược và tài chính công để xây dựng chiến lược thu ngân sách cấp huyện. Hai mô hình chính được sử dụng là:

• Mô hình chiến lược thu ngân sách: Chiến lược thu ngân sách được hiểu là tập hợp các quyết định dài hạn nhằm định hướng phát triển nguồn thu và tạo sự thay đổi về chất trong kinh tế - xã hội địa phương. Chiến lược này bao gồm hai thành tố cơ bản: mục tiêu chiến lược và giải pháp chiến lược.

• Phân tích SWOT: Phương pháp phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức được sử dụng để đánh giá nội lực và môi trường bên ngoài của huyện Lục Nam, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm tối ưu hóa nguồn thu ngân sách.

Các khái niệm chính bao gồm: ngân sách nhà nước, thu ngân sách cố định và thu ngân sách điều tiết, mục tiêu chiến lược thu ngân sách, quy trình xây dựng chiến lược thu ngân sách, và các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực tạo nguồn thu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn, bao gồm:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thống kê từ Cục Thống kê Bắc Giang, Niên giám thống kê huyện Lục Nam giai đoạn 2000-2009, các báo cáo tài chính và quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội huyện Lục Nam đến năm 2020.

• Phương pháp phân tích: Phân tích định lượng số liệu thu chi ngân sách, cơ cấu kinh tế, tăng trưởng kinh tế, và phân tích định tính qua mô hình SWOT để đánh giá nội lực và môi trường bên ngoài.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Dữ liệu thu thập toàn diện từ các báo cáo chính thức của huyện và tỉnh, đảm bảo tính đại diện cho giai đoạn nghiên cứu.

• Timeline nghiên cứu: Tập trung phân tích thực trạng giai đoạn 2005-2009, xây dựng dự thảo chiến lược thu ngân sách đến năm 2015, đồng thời dự báo và đề xuất giải pháp phát triển bền vững đến năm 2020.

Phương pháp nghiên cứu đảm bảo tính khoa học, khách quan và khả thi trong việc đề xuất chiến lược thu ngân sách phù hợp với điều kiện thực tế của huyện Lục Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng thu ngân sách và cơ cấu kinh tế: Giai đoạn 2005-2008, tổng thu ngân sách huyện Lục Nam có xu hướng tăng nhưng vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn thu từ nông nghiệp và đất đai. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch chậm, tỷ trọng nông - lâm nghiệp chiếm khoảng 66,5% năm 2007, giảm nhẹ so với 79,6% năm 1997, trong khi công nghiệp và dịch vụ tăng lên lần lượt 19,7% và 13,8%.

2. Tăng trưởng kinh tế và đầu tư phát triển: Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt khoảng 8,5%/năm trong giai đoạn 1997-2007, với khu vực công nghiệp tăng trưởng mạnh 15%/năm. Tổng vốn đầu tư xã hội tăng từ 45,3 tỷ đồng năm 2000 lên 176 tỷ đồng năm 2007, trong đó vốn nhà nước chiếm 60%, vốn tư nhân và dân cư chiếm khoảng 37%, vốn đầu tư nước ngoài 3%.

3. Nguồn lực và tiềm năng phát triển: Huyện có diện tích tự nhiên 59.688 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm khoảng 33%, đất lâm nghiệp 45%. Tài nguyên rừng và khoáng sản phong phú nhưng trữ lượng khai thác hạn chế. Dân số năm 2007 khoảng 211 nghìn người, dự báo tăng lên 241 nghìn người năm 2020, với lực lượng lao động chiếm 62% dân số.

4. Phân tích SWOT: Điểm mạnh gồm nguồn tài nguyên đa dạng, vị trí địa lý thuận lợi gần Hà Nội, tiềm năng phát triển công nghiệp và du lịch sinh thái. Điểm yếu là trình độ lao động thấp, cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ, chuyển dịch cơ cấu kinh tế chậm. Cơ hội đến từ chính sách phát triển kinh tế địa phương và nguồn vốn đầu tư tăng. Thách thức là biến động kinh tế vĩ mô và hạn chế về quản lý thu ngân sách.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy huyện Lục Nam có tiềm năng lớn để phát triển nguồn thu ngân sách bền vững nếu tận dụng hiệu quả các nguồn lực và cải thiện quản lý. Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế sang công nghiệp và dịch vụ là cần thiết để tăng thu ngân sách ổn định và đa dạng hóa nguồn thu. So với các huyện tương đồng, Lục Nam có lợi thế về tài nguyên rừng và vị trí địa lý nhưng cần nâng cao năng lực quản lý và phát triển nguồn nhân lực.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng kinh tế theo ngành, bảng phân bổ nguồn thu ngân sách qua các năm, và ma trận SWOT minh họa các yếu tố nội bộ và bên ngoài. Việc áp dụng mô hình quản trị chiến lược giúp huyện xây dựng kế hoạch thu ngân sách phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2015 và xa hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý và cải cách chính sách thuế: Áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế, đơn giản hóa thủ tục hành chính, nâng cao ý thức tự nguyện nộp thuế của người dân và doanh nghiệp nhằm tăng tỷ lệ thu thuế đúng hạn và giảm thất thu. Chủ thể thực hiện: UBND huyện, cơ quan thuế; Thời gian: 2010-2015.

2. Đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Khuyến khích phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ, giảm tỷ trọng nông nghiệp truyền thống nhằm tăng nguồn thu từ các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý kinh tế huyện, các doanh nghiệp; Thời gian: 2010-2015.

3. Phát triển nguồn nhân lực và nâng cao trình độ lao động: Tổ chức đào tạo nghề, nâng cao kỹ năng chuyên môn cho lao động địa phương, đáp ứng yêu cầu phát triển công nghiệp và dịch vụ. Chủ thể thực hiện: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, các trường nghề; Thời gian: 2010-2015.

4. Tận dụng tiềm năng tài nguyên và phát triển du lịch sinh thái: Khai thác hiệu quả tài nguyên rừng, khoáng sản và phát triển các điểm du lịch sinh thái như Suối Mỡ, hồ Suối Nứa để tạo nguồn thu bổ sung cho ngân sách. Chủ thể thực hiện: UBND huyện, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch; Thời gian: 2010-2015.

5. Cải thiện cơ sở hạ tầng và dịch vụ công: Đầu tư nâng cấp giao thông nông thôn, hệ thống thủy lợi, điện và các công trình công cộng nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất và thu hút đầu tư. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý dự án đầu tư huyện, các sở ngành liên quan; Thời gian: 2010-2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước cấp huyện và tỉnh: Giúp xây dựng chính sách thu ngân sách phù hợp với điều kiện địa phương, nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công.

2. Các nhà hoạch định chính sách tài chính công: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để phát triển chiến lược thu ngân sách bền vững, đồng thời áp dụng mô hình quản trị chiến lược trong lĩnh vực tài chính địa phương.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản trị kinh doanh, tài chính công: Là tài liệu tham khảo về phương pháp nghiên cứu chiến lược thu ngân sách cấp huyện, phân tích SWOT và ứng dụng quản trị chiến lược trong thực tiễn.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong khu vực: Hiểu rõ chính sách thuế, cơ cấu kinh tế và tiềm năng phát triển của huyện Lục Nam, từ đó đưa ra quyết định đầu tư phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Chiến lược thu ngân sách là gì và tại sao quan trọng đối với huyện Lục Nam?
   Chiến lược thu ngân sách là tập hợp các quyết định dài hạn nhằm định hướng phát triển nguồn thu và tạo sự thay đổi về chất trong kinh tế - xã hội địa phương. Đối với huyện Lục Nam, chiến lược này giúp cân bằng giữa tăng thu ngân sách và phát triển bền vững, đảm bảo nguồn lực tài chính cho các hoạt động phát triển.

2. Phương pháp phân tích SWOT được áp dụng như thế nào trong nghiên cứu này?
   Phân tích SWOT đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của huyện Lục Nam về mặt nội lực và môi trường bên ngoài. Kết quả giúp xác định các giải pháp chiến lược phù hợp nhằm tối ưu hóa nguồn thu ngân sách và phát triển kinh tế.

3. Nguồn thu ngân sách chính của huyện Lục Nam đến từ đâu?
   Nguồn thu chính bao gồm thuế nhà đất, thuế tài nguyên, tiền sử dụng đất, thuế môn bài, và các khoản thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh, đặc biệt là từ khu vực nông nghiệp và công nghiệp tiểu thủ công nghiệp.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý thu ngân sách tại địa phương?
   Cần áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường đào tạo cán bộ quản lý, đồng thời nâng cao ý thức tự nguyện nộp thuế của người dân và doanh nghiệp.

5. Chiến lược thu ngân sách đến năm 2015 đề xuất những giải pháp cụ thể nào?
   Chiến lược đề xuất tăng cường quản lý thuế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển nguồn nhân lực, khai thác tiềm năng tài nguyên và du lịch sinh thái, cải thiện cơ sở hạ tầng và dịch vụ công nhằm tăng nguồn thu và phát triển bền vững.

Kết luận

• Chiến lược thu ngân sách là công cụ quan trọng giúp huyện Lục Nam định hướng phát triển tài chính và kinh tế - xã hội bền vững đến năm 2015.
• Thực trạng thu ngân sách giai đoạn 2005-2009 cho thấy sự phụ thuộc lớn vào nông nghiệp và đất đai, cần chuyển dịch cơ cấu kinh tế để tăng nguồn thu ổn định.
• Phân tích SWOT giúp xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức, từ đó đề xuất các giải pháp chiến lược phù hợp.
• Các giải pháp trọng tâm bao gồm cải cách quản lý thuế, phát triển công nghiệp và dịch vụ, nâng cao trình độ lao động, khai thác tài nguyên và phát triển du lịch sinh thái.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho các nhà quản lý, nhà hoạch định chính sách và các bên liên quan trong việc xây dựng và triển khai chiến lược thu ngân sách hiệu quả.

Tiếp theo, cần triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi và đánh giá định kỳ để điều chỉnh chiến lược phù hợp với diễn biến thực tế, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội huyện Lục Nam bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

lời mở đầu, kết luận, phụ lục và tài liệu tham khảo luận văn được kết cấu 3 chương : Chƣơng 1: Cơ sở lý luận cơ bản về chiến lược thu ngân sách trên địa bàn huyện. Chƣơng 2: Thực trạng thu ngân sách của huyện Lục Nam giai đoạn 2005-2009. Chƣơng 3: Dự thảo đề xuất chiến lược thu ngân sách của huyện Lục Nam đến năm 2015 z 3 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CHIẾN LƢỢC THU NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN 1. VAI TRÒ CỦA CHIẾN LƢỢC THU NGÂN SÁCH 1.

Khái niệm, hệ thống và vấn đề thu của ngân sách Nhà nƣớc trên địa bàn huyện 1. Khái niệm ngân sách Nhà nước Luật ngân sách nhà nước quy định “ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước”. Từ quan niệm trên về ngân sách nhà nước (NSNN), có thể rút ra 3 đặc trưng của NSNN: Một là, NSNN là thu, chi của Nhà nước, gắn với chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. Hai là, quyết định về thu, chi NSNN phải là quyết định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

Không phải bất kỳ cơ quan nhà nước nào cũng có quyền quyết định thu, chi NSNN. Ba là, thu, chi NSNN được quyết định, thực hiện và quyết toán theo từng năm. Như vậy, tất cả các hoạt động thu – chi của Nhà nước phải phản ánh vào NSNN. Đối với các hoạt động khác của xã hội như họat động của các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, dân cư không phản ánh vào thu, chi NSNN.

Hệ thống ngân sách Nhà nước Luật NSNN quy định “Ngân sách Nhà nước gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương. Ngân sách địa phương bao gồm ngân sách của đơn vị hành chính các cấp có hội đồng nhân dân và UBND”. Như vậy, Luật NSNN không quy định về hệ thống NSNN gồm mấy cấp và những cấp nào; mà chỉ z 4 quy định điều kiện cần và đủ của một cấp ngân sách ở địa phương là cấp hành chính có HĐND và UBND. Căn cứ vào điều kiện trên theo quy định của luật tổ chức HĐND và UBND hiện hành thì hệ thống ngân sách Nhà nước bao gồm: - Ngân sách trung ương - Ngân sách địa phương (bao gồm ngân sách cấp tỉnh và ngân sách của các huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh).

Giữa các cấp ngân sách nói trên có một mối qua hệ chặt chẽ, vừa thể hiện sự độc lập (mỗi cấp có nguồn thu, nhiệm vụ chi riêng) vừa thể hiện sự tương hỗ trong toàn hệ thống (nếu ngân sách cấp dưới thu không đủ bù chi tính theo chế độ định mức thì ngân sách cấp trên bổ sung). Do nguyên tắc của ngân sách nhà nước ở nước ta là: chỉ ngân sách trung ương mới có bội chi, còn ngân sách địa phương luôn cân đối. Thu ngân sách Nhà nước Ngân sách nhà nước bao gồm 14 khoản thu đã và đang áp dụng được chia thành hai hình thức thu: Thu cố định và thu điều tiết cụ thể như sau: (1) Thuế do các tổ chức, cá nhân nộp theo quy định của pháp luật. (2) Phần nộp ngân sách Nhà nước theo quy định của pháp luật từ các khoản phí, lệ phí.

- Thu từ nhập vốn góp của Nhà nước vào các cơ sở kinh tế, kể cả thu từ lợi nhuận sau khi thực hiện nghĩa vụ về thuế của các tổ chức kinh tế có sự tham gia góp vốn của nhà nước theo quy định của Chính phủ. (4) Phần nộp ngân sách theo quy định của pháp luật từ các hoạt động sự nghiệp. z 5 (5) Tiền sử dụng đất; thu từ hoa lợi công sản và đất công ích. (6) Tiền cho thuê đất, thuê mặt nước.

(7) Huy động từ các tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật. (8) Các khoản đóng góp tự nguyện của các tổ chức, cá nhân ở trong và ngoài nước. (9) Thu từ huy động vốn đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng theo quy định tại Khoản 3 Điều 8 luật NSNN. (10) Phần nộp cho ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật từ tiền bán hoặc cho thuê tài sản thuộc sở hữu Nhà nước.

(11) Cách khoản viện trợ không hoàn lại của Chính phủ các nước, các tổ chức, cá nhân ở nước ngoài cho Chính phủ Việt Nam, các tổ chức nhà nước thuộc đia phương theo quy định. (12) Thu quỹ dự trữ tài chính. (13) Thu kết dư ngân sách. (14) Các khoản thu khác theo quy định của pháp luật, gồm: - Các khoản di sản nhà nước được hưởng.

- Phần nộp ngân sách theo quy định của pháp luật từ các khoản phạt, tịch thu. - Thu hồi dữ trữ Nhà nước. - Thu chênh lệch giá, phụ thu. - Thu bổ sung từ ngân sách cấp trên.

- Thu chuyển nguồn ngân sách năm trước chuyển sang. - Các khoản thu khác Từ 14 khoản thu này được chia thành hai phần thu đó là thu cố định và thu điều tiết, đây là các thuật ngữ thông dụng để chỉ tính phân chia của các khoản thu, trong đó: - Thu cố định là khoản thu phân chia giữa các cấp ngân sách hay nói cách khác, chỉ một cấp ngân sách hưởng toàn bộ (100%) khoản thu đó; z 6 - Thu điều tiết là khoản thu có phân chia theo tỷ lệ % giữa các cấp ngân sách. Luật NSNN năm 2002 không dùng khái niệm thu cố định và thu điều tiết mà gọi trực tiếp là thu ngân sách trung ương hưởng 100%, thu ngân sách địa phương hưởng 100% và thu phân chia theo tỷ lệ % giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương. Theo quy định của Luật NSNN, nguồn thu của ngân sách trung ương và ngân sách địa phương.

Nguồn thu của ngân sách trung ương: (1) Các khoản thu ngân sách trung ương hưởng 100% - Thuế GTGT hàng hóa nhập khẩu - Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu - Thuế tiêu thụ đặc biệt hàng hóa nhập khẩu: - Thuế thu nhập doanh nghiệp của các đơn vị hạch toán toàn ngành (Bộ trưởng bộ Tài chính công bố cụ thể các đơn vị hạch toán ngành); - Các khoản thuế và thu khác từ các hoạt động thăm dò, khai thác dầu khí, tiền thuê mặt đất, mặt nước; - Tiền thu hồi vốn của ngân sách trung ương tại các cơ sở kinh tế, thu hồi tiền cho vay của ngân sách trung ương (cả gốc và lãi), thu từ Quỹ dự trữ tài chính của Trung ương, thu nhập của ngân sách trung ương; - Viện trợ không hoàn lại của Chính phủ các nước, các tổ chức khác, các cá nhân ở nước ngoài cho Chính phủ Việt Nam; - Phần nộp ngân sách Nhà nước theo quy định của pháp luật từ các khoản phí và lệ phí do các cơ quan, đơn vị thuộc trung ương tổ chức thu, không kể phí xăng dầu và lệ phí trước bạ; - Phần nộp ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật từ các khoản thu sự nghiệp của các đơn vị do các cơ quan trung ương trực tiếp quản lý; - Chênh lệch thu lớn hơn chi của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; - Thu kết dư ngân sách trung ương; z 7 - Thu chuyển nguồn ngân sách từ ngân sách trung ương năm trước chuyển sang; - Các khoản phạt, tịch thu và thu khác quả ngân sách trung ương theo quy định của pháp luật. (2) Các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm (%) giữa ngân sách trung ương và ngân sách đia phương - Thuế GTGT, không kể thuế giá trị gia tăng hàng hóa nhập khẩu quy định tại điểm a Khoản 1 Điều này và thuế GTGT thu từ hoạt động xổ số kiến thiết; - Thuế thu nhập doanh nghiệp, không kể thuế thu nhập doanh nghiệp của các đơn vị hoạh toán toàn ngành quy định tại điểm d Khoản 1 Điều này và thuế thu nhập doanh nghiệp thu từ hoạt động xổ số kiên thiết; - Thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao, không kể quy định tại điểm đ Khoản 1 Điều này; - Thuế tiêu thụ đặc biệt thu từ hàng hóa, dịch vụ trong nước không kê thuế tiêu thụ đặc biệt thu từ hoạt động xổ số kiến thiết; - Phí xăng, dầu. Nguồn thu của ngân sách địa phương (1) Các khoản thu ngân sách địa phương hưởng 100%: - Thuế nhà, đất; - Thuế tài nguyên; không kể thuế tài nguyên thu từ hoạt động dầu khí; - Thuế môn bài; - Thuế chuyển quyền sử dụng đất; - Thuế sử dụng đất nông nghiệp - Tiền sử dụng đất; - Tiền cho thuê đất, mặt nước không kể tiền thuê mặt nước thu từ hoạt động dầu khí; - Tiền đền bù thiệt hại đất - Tiền cho thuê và bán nhà ở thuộc sở hữu nhà nước; z 8 - Lệ phí trước bạ; - Thu từ hoạt động xổ số kiến thiết; - Thu nhập từ vốn góp của ngân sách địa phương, tiền thu hồi vốn của ngân sách địa phương tại các cơ sở kinh tế, thu từ Quỹ dự trữ tài chính cấp tỉnh theo theo quy định tại điều 58 của Nghị định này; - Viện trợ không hoàn lại của các tổ chức, cá nhân ở nước ngoài trực tiếp cho địa phương theo quy định của pháp luật; - Phần nộp ngân sách theo quy định của pháp luật từ các khoản phí, lệ phí do các cơ quan, đơn vị thuộc địa phương tổ chức thu, không kể phÝ xăng, dầu và lệ phí trước bạ; - Thu từ quỹ đất công ích và thu hoa lợi công sản khác; - Phần nộp ngân sách theo quy định của pháp luật từ các khoản thu sự nghiệp của các đơn vị do địa phương quản lý; - Huy động từ các tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật; - Đóng góp tự nguyện của các tổ chức, cá nhân ở trong và ngoài nước; - Thu từ huy động đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng theo quy định tại Khoản 3 Điều 8 của Luật NSNN; - Thu từ kết dư ngân sách địa phương; - Các khoản phạt, tịch thu và thu khác của ngân sách địa phương theo quy định của pháp luật; - Thu bổ sung từ ngân sách cấp trên - Thu chuyển nguồn từ ngân sách địa phương năm trước sang ngân sách địa phương năm sau. (2) Các khoản thu phân chia theo tỷ lệ % giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương mà địa phương được hưởng.

Bản chất của chiến lƣợc thu ngân sách 1. Khái niệm, vai trò của chiến lược thu ngân sách a. Khái niệm chiến lược thu ngân sách Thuật ngữ chiến lược đầu tiên được sử dụng trong lĩnh vực quân sự.