Luận văn thạc sĩ chiến lược phát triển của viện phát triển kinh tế hợp tác liên minh hợp tác xã việt nam

Tài liệu chuyên sâu Chiến lược phát triển của Viện Phát triển Kinh tế Hợp tác Việt Nam, phân tích đa chiều, cung cấp kiến thức nền tảng vững chắc cho

• Tác giả: Trần Thị Thu Oanh
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Anh Tài
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Chiến Lược Phát Triển Của Viện Phát Triển Kinh Tế Hợp Tác, Liên Minh Hợp Tác Xã Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHIẾN LƯỢC, QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC CỦA TỔ CHỨC
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.2. Khái niệm, đặc trưng, vai trò của chiến lược phát triển
• 1.3. Nội dung hoạch định chiến lược phát triển của tổ chức
• 1.4. Các công cụ hoạch định chiến lược
• 1.5. Một số nhân tố ảnh hưởng đến quá trình hoạch định chiến lược phát triển
• 1.6. Kinh nghiệm trong quá trình xây dựng, hoạch định chiến lược phát triển của một số đơn vị tương đồng
• 2. CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp thu thập tài liệu, dữ liệu nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp xử lý dữ liệu
• 2.5. Cách phân tích và trình bày kết quả
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG MÔI TRƯỜNG VÀ HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN CỦA VIỆN PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỢP TÁC
• 3.1. Khái quát về Viện Phát triển kinh tế hợp tác
• 3.2. Quá trình hình thành và phát triển
• 3.3. Chức năng, nhiệm vụ và Cơ cấu tổ chức
• 3.4. Phân tích môi trường
• 3.4.1. Môi trường bên ngoài
• 3.4.2. Môi trường bên trong
• 3.5. Đánh giá chung về môi trường và kết quả hoạt động của Viện Phát triển kinh tế hợp tác
• 3.6. Điểm yếu, tồn tại và nguyên nhân
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỀ XUẤT CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN CỦA VIỆN PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỢP TÁC
• 4.1. Bối cảnh, cơ hội và thách thức đối với sự phát triển của Viện phát triển kinh tế hợp tác
• 4.1.1. Bối cảnh kinh tế thế giới
• 4.1.2. Triển vọng kinh tế Việt Nam đến năm 2030
• 4.1.3. Tác động đến lĩnh vực kinh tế hợp tác
• 4.2. Đề xuất chiến lược phát triển của Viện Phát triển kinh tế hợp tác
• 4.2.1. Hình thành các phương án chiến lược
• 4.2.2. Lựa chọn chiến lược phát triển tối ưu cho Viện Phát triển kinh tế hợp tác
• 4.2.3. Đề xuất nội dung chiến lược phát triển của Viện phát triển kinh tế hợp tác đến năm 2025 và định hướng đến năm 2030
• 4.2.4. Xác định quan điểm, mục tiêu phát triển của Viện đến năm 2025 và định hướng đến năm 2030. Các định hướng chiến lược và giải pháp thực hiện
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về chiến lược quản trị chiến lược của tổ chức

Chương này cung cấp cái nhìn tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến chiến lược phát triển và quản trị chiến lược trong tổ chức. Nhiều tác giả nổi tiếng như Michael Porter và Peter Drucker đã nhấn mạnh tầm quan trọng của chiến lược trong việc tạo ra lợi thế cạnh tranh. Các nghiên cứu này cho thấy rằng chiến lược phát triển không chỉ là một kế hoạch hành động mà còn là một khung để hướng dẫn tư duy và hành động của tổ chức. Đặc biệt, trong bối cảnh kinh tế Việt Nam, việc xây dựng chiến lược phát triển cho các tổ chức như Viện Phát triển Kinh tế Hợp tác là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động và đáp ứng nhu cầu của thị trường.

1.1. Khái niệm đặc trưng vai trò của chiến lược phát triển

Chiến lược phát triển được định nghĩa là chương trình hành động tổng quát nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức. Đặc trưng của chiến lược phát triển bao gồm tính bao quát, ảnh hưởng lâu dài và định hướng tương lai. Vai trò của nó thể hiện qua việc xác định phương hướng hành động, tạo căn cứ cho lập kế hoạch tác nghiệp và nâng cao hiệu lực tổ chức. Thiếu chiến lược phát triển có thể dẫn đến sự thất bại trong hoạt động của tổ chức, giống như một con tàu không có bánh lái.

II. Thiết kế và phương pháp nghiên cứu

Chương này trình bày thiết kế nghiên cứu và các phương pháp được sử dụng để thu thập và phân tích dữ liệu. Việc lựa chọn phương pháp nghiên cứu phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của kết quả. Các phương pháp như khảo sát, phỏng vấn và phân tích tài liệu sẽ được áp dụng để thu thập thông tin về môi trường bên trong và bên ngoài của Viện. Phân tích SWOT cũng sẽ được sử dụng để đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức mà Viện đang đối mặt. Kết quả từ nghiên cứu này sẽ cung cấp cơ sở cho việc đề xuất chiến lược phát triển trong tương lai.

2.1. Phương pháp thu thập tài liệu dữ liệu nghiên cứu

Phương pháp thu thập dữ liệu bao gồm việc sử dụng các tài liệu hiện có, phỏng vấn các chuyên gia và thực hiện khảo sát đối với các thành viên trong Viện. Việc thu thập dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau sẽ giúp tạo ra một bức tranh toàn diện về tình hình hoạt động của Viện. Dữ liệu thu thập được sẽ được xử lý và phân tích để đưa ra những nhận định chính xác về chiến lược phát triển của Viện trong bối cảnh hiện tại.

III. Phân tích thực trạng môi trường và hoạch định chiến lược phát triển của Viện Phát triển Kinh tế Hợp tác

Chương này tập trung vào việc phân tích thực trạng môi trường hoạt động của Viện. Môi trường bên ngoài bao gồm các yếu tố kinh tế, chính trị, xã hội và công nghệ có ảnh hưởng đến hoạt động của Viện. Môi trường bên trong sẽ được phân tích thông qua cơ cấu tổ chức, chức năng và nhiệm vụ của Viện. Đánh giá tổng thể về môi trường sẽ giúp xác định các điểm mạnh và điểm yếu của Viện, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp cho chiến lược phát triển. Việc nhận diện các yếu tố này là rất quan trọng để xây dựng một chiến lược phát triển hiệu quả và bền vững.

3.1. Phân tích môi trường bên ngoài

Môi trường bên ngoài của Viện bao gồm các yếu tố như chính sách của nhà nước, xu hướng phát triển kinh tế và nhu cầu của thị trường. Việc phân tích các yếu tố này sẽ giúp Viện nhận diện được các cơ hội và thách thức trong quá trình phát triển. Đặc biệt, trong bối cảnh kinh tế hợp tác đang ngày càng được chú trọng, Viện cần phải nắm bắt kịp thời các xu hướng này để điều chỉnh chiến lược phát triển cho phù hợp.

IV. Đề xuất chiến lược phát triển của Viện Phát triển Kinh tế Hợp tác

Chương này đưa ra các đề xuất cụ thể cho chiến lược phát triển của Viện trong giai đoạn tới. Bối cảnh kinh tế thế giới và triển vọng kinh tế Việt Nam đến năm 2030 sẽ được xem xét để xác định các cơ hội và thách thức cho Viện. Các phương án chiến lược sẽ được hình thành dựa trên kết quả phân tích môi trường và các yếu tố nội tại của Viện. Đề xuất này không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của Viện mà còn góp phần vào sự phát triển chung của kinh tế hợp tác tại Việt Nam.

4.1. Đề xuất nội dung chiến lược phát triển đến năm 2025

Nội dung chiến lược phát triển của Viện đến năm 2025 sẽ tập trung vào việc nâng cao năng lực nghiên cứu, mở rộng hợp tác quốc tế và phát triển các mô hình kinh tế hợp tác hiệu quả. Viện cần xác định rõ mục tiêu phát triển, các giải pháp thực hiện và các chỉ tiêu đánh giá kết quả. Việc thực hiện các giải pháp này sẽ giúp Viện khẳng định vị thế của mình trong lĩnh vực kinh tế hợp tác và đóng góp tích cực vào sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Viện Phát triển Kinh tế hợp tác, trực thuộc Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, là cơ quan nghiên cứu khoa học chuyên sâu về kinh tế hợp tác xã tại Việt Nam. Từ năm 2011 đến 2017, Viện đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển với mục tiêu nâng cao hiệu quả hoạt động và mở rộng phạm vi nghiên cứu, đào tạo, tư vấn trong lĩnh vực kinh tế hợp tác. Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam tăng trưởng ổn định với GDP năm 2017 đạt 6,81%, cùng với sự phục hồi của khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 2,9%, Viện đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, đặc biệt là các hợp tác xã quy mô nhỏ, thành viên chủ yếu là người nghèo ở thành thị và nông thôn.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đề xuất chiến lược phát triển dài hạn cho Viện đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030, nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu, đào tạo và tư vấn, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào phân tích môi trường bên trong và bên ngoài của Viện, đánh giá thực trạng hoạt động từ năm 2011 đến 2017, và đề xuất các giải pháp chiến lược phù hợp với bối cảnh kinh tế - xã hội và pháp luật hiện hành. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc định hướng phát triển bền vững cho Viện, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống kinh tế hợp tác xã Việt Nam trong giai đoạn hội nhập quốc tế sâu rộng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản trị chiến lược và phát triển tổ chức, trong đó nổi bật là:

• Lý thuyết quản trị chiến lược của Michael Porter (1980): tập trung vào lợi thế cạnh tranh và các lực lượng cạnh tranh trong ngành, giúp phân tích môi trường vi mô và xác định vị thế của tổ chức.
• Mô hình quản trị chiến lược của Johnson và Scholes (2000): nhấn mạnh vai trò của hoạch định chiến lược trong tổ chức, bao gồm xác định sứ mệnh, tầm nhìn, mục tiêu và các giải pháp chiến lược.
• Khái niệm chiến lược phát triển tổ chức: chiến lược phát triển là kế hoạch dài hạn nhằm định hướng hoạt động và phân bổ nguồn lực để đạt được lợi thế cạnh tranh bền vững.
• Công cụ phân tích môi trường: PEST (chính trị, kinh tế, xã hội, công nghệ), ma trận SWOT (điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức), ma trận EFE và IFE để đánh giá các yếu tố bên ngoài và bên trong.
• Mô hình áp lực cạnh tranh của Porter: phân tích năm lực lượng cạnh tranh ảnh hưởng đến tổ chức, bao gồm đối thủ cạnh tranh hiện tại, khách hàng, nhà cung cấp, đối thủ tiềm năng và sản phẩm thay thế.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: chiến lược phát triển, quản trị chiến lược, môi trường vĩ mô và vi mô, lợi thế cạnh tranh, ma trận SWOT, và hoạch định chiến lược.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa thu thập dữ liệu thứ cấp và sơ cấp:

• Dữ liệu thứ cấp: thu thập từ các báo cáo tổng kết hoạt động của Viện giai đoạn 2011-2017, các văn bản pháp luật liên quan, tài liệu nghiên cứu chiến lược và quản trị chiến lược, số liệu thống kê của Tổng cục Thống kê Việt Nam, và các chiến lược phát triển của các tổ chức tương đồng.
• Dữ liệu sơ cấp: thu thập thông tin qua phỏng vấn sâu với cán bộ lãnh đạo Viện, Liên minh HTX Việt Nam và các chuyên gia trong lĩnh vực kinh tế hợp tác, nhằm đánh giá thực trạng và thu thập ý kiến về chiến lược phát triển.

Cỡ mẫu phỏng vấn gồm một số cán bộ chủ chốt và chuyên gia có liên quan, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu mục tiêu nhằm tập trung vào những người có kiến thức sâu về hoạt động của Viện.

Phân tích dữ liệu sử dụng các công cụ thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm, phân tích SWOT, ma trận EFE và IFE để đánh giá môi trường bên ngoài và bên trong. Phương pháp biện chứng được áp dụng để tổng hợp và đối chiếu các kết quả nghiên cứu. Kết quả được trình bày bằng biểu đồ cột, biểu đồ bánh và bảng số liệu nhằm minh họa rõ ràng các phát hiện.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 1/2017 đến tháng 12/2018, bao gồm các giai đoạn thu thập dữ liệu, phân tích, đề xuất chiến lược và hoàn thiện luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng hoạt động của Viện: Từ năm 2011 đến 2017, Viện đã thực hiện nhiều đề tài nghiên cứu, dự án và chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế hợp tác. Tuy nhiên, nguồn lực tài chính còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng mở rộng và nâng cao chất lượng nghiên cứu. Tỷ lệ nguồn thu từ dịch vụ khoa học và đào tạo chiếm khoảng 40% tổng ngân sách, chưa đạt mức tự chủ tài chính tối ưu.

2. Phân tích môi trường bên ngoài: Kinh tế Việt Nam năm 2017 tăng trưởng 6,81%, trong đó khu vực nông nghiệp tăng 2,9%, tạo cơ hội phát triển kinh tế hợp tác. Tuy nhiên, thách thức đến từ biến động chính trị, pháp luật chưa ổn định, và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các mô hình kinh tế khác. Môi trường pháp luật đã được hoàn thiện nhưng vẫn còn tồn tại về tính khả thi và đồng bộ.

3. Phân tích môi trường bên trong: Viện có đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên môn cao, cơ cấu tổ chức rõ ràng với các phòng ban chuyên trách. Tuy nhiên, công tác quản trị nguồn nhân lực và tài chính còn nhiều hạn chế, chưa phát huy tối đa hiệu quả hoạt động. Hệ thống thông tin và công nghệ hỗ trợ nghiên cứu còn lạc hậu, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh.

4. Ma trận SWOT cho thấy Viện có điểm mạnh về vị thế pháp lý, đội ngũ chuyên gia và mối quan hệ với Liên minh HTX Việt Nam; điểm yếu là nguồn lực tài chính hạn chế, công nghệ và quản trị chưa đồng bộ; cơ hội từ sự phát triển kinh tế và chính sách hỗ trợ của Nhà nước; thách thức từ cạnh tranh và biến động pháp luật.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế chủ yếu do nguồn lực tài chính và công nghệ chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển trong bối cảnh hội nhập. So sánh với các viện nghiên cứu tương đồng như Viện Nghiên cứu cơ khí và Viện Nước, Tưới tiêu và Môi trường, Viện Phát triển Kinh tế hợp tác cần tăng cường hợp tác quốc tế, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực quản trị.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ tăng trưởng nguồn thu dịch vụ khoa học và đào tạo qua các năm, bảng phân tích SWOT chi tiết, và biểu đồ cột thể hiện mức độ ảnh hưởng của các yếu tố môi trường bên ngoài.

Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của chiến lược phát triển trong việc định hướng hoạt động, nâng cao hiệu quả và vị thế của Viện trong hệ thống kinh tế hợp tác xã Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường huy động nguồn lực tài chính: Chủ động xây dựng các dự án hợp tác quốc tế, mở rộng dịch vụ tư vấn và đào tạo để tăng tỷ trọng nguồn thu dịch vụ lên ít nhất 60% tổng ngân sách trong vòng 3 năm tới. Chủ thể thực hiện là Ban lãnh đạo Viện phối hợp với Liên minh HTX Việt Nam.

2. Đổi mới công nghệ và hệ thống thông tin: Đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị nghiên cứu và hệ thống quản lý thông tin hiện đại, nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu và quản trị. Mục tiêu hoàn thành trong 2 năm, do phòng Khoa học công nghệ và phòng Hành chính quản trị chịu trách nhiệm.

3. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao: Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ nghiên cứu và quản lý, đặc biệt là kỹ năng quản trị chiến lược và công nghệ thông tin. Xây dựng chương trình đào tạo định kỳ hàng năm, do phòng Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực phối hợp thực hiện.

4. Mở rộng hợp tác quốc tế và liên kết đa ngành: Thiết lập quan hệ đối tác với các viện nghiên cứu, tổ chức quốc tế để trao đổi kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ và thu hút nguồn lực. Đặt mục tiêu ký kết ít nhất 3 hợp tác quốc tế trong 5 năm tới, do Ban Giám đốc và phòng Hợp tác quốc tế chủ trì.

5. Cải tiến công tác quản trị và tổ chức: Xây dựng hệ thống quản lý chiến lược linh hoạt, áp dụng các công cụ quản trị hiện đại như Balanced Scorecard, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và khả năng thích ứng với biến động môi trường. Thực hiện trong vòng 1 năm, do phòng Quản trị và Ban lãnh đạo Viện đảm nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo và cán bộ Viện Phát triển Kinh tế hợp tác: Nhận diện điểm mạnh, điểm yếu và định hướng phát triển chiến lược phù hợp với thực tiễn hoạt động của Viện.

2. Các tổ chức kinh tế hợp tác xã và Liên minh HTX Việt Nam: Áp dụng các giải pháp quản trị chiến lược và phát triển kinh tế hợp tác dựa trên nghiên cứu thực tiễn và đề xuất của luận văn.

3. Nhà quản lý và hoạch định chính sách trong lĩnh vực kinh tế tập thể: Tham khảo các phân tích môi trường kinh tế, xã hội và pháp luật để xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế hợp tác hiệu quả.

4. Các viện nghiên cứu và trường đại học chuyên ngành quản lý kinh tế và phát triển kinh tế hợp tác: Sử dụng luận văn làm tài liệu tham khảo cho nghiên cứu, giảng dạy và phát triển chương trình đào tạo.

Câu hỏi thường gặp

1. Chiến lược phát triển của Viện Phát triển Kinh tế hợp tác có vai trò gì trong hệ thống kinh tế hợp tác?
   Chiến lược phát triển định hướng hoạt động dài hạn, giúp Viện nâng cao năng lực nghiên cứu, tư vấn và đào tạo, từ đó hỗ trợ hiệu quả cho các hợp tác xã và Liên minh HTX Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

2. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng trong luận văn?
   Luận văn sử dụng phương pháp kết hợp thu thập dữ liệu thứ cấp từ báo cáo, tài liệu pháp luật và dữ liệu sơ cấp qua phỏng vấn cán bộ lãnh đạo, kết hợp phân tích SWOT, ma trận EFE, IFE và các công cụ quản trị chiến lược.

3. Những thách thức chính mà Viện đang đối mặt là gì?
   Nguồn lực tài chính hạn chế, công nghệ và hệ thống thông tin chưa hiện đại, quản trị nguồn nhân lực và tổ chức chưa đồng bộ, cùng với biến động pháp luật và cạnh tranh ngày càng gay gắt trong lĩnh vực kinh tế hợp tác.

4. Đề xuất giải pháp nào được ưu tiên để phát triển Viện?
   Ưu tiên tăng cường huy động nguồn lực tài chính, đổi mới công nghệ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, mở rộng hợp tác quốc tế và cải tiến công tác quản trị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động.

5. Luận văn có thể áp dụng cho các tổ chức khác không?
   Có, các phương pháp phân tích và đề xuất chiến lược trong luận văn có thể được điều chỉnh và áp dụng cho các tổ chức nghiên cứu, đào tạo và hỗ trợ phát triển kinh tế hợp tác khác trong và ngoài nước.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện môi trường bên trong và bên ngoài của Viện Phát triển Kinh tế hợp tác, xác định các điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức.
• Đề xuất chiến lược phát triển dài hạn đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030, tập trung vào nâng cao năng lực tài chính, công nghệ, nguồn nhân lực và quản trị.
• Kết quả nghiên cứu góp phần định hướng phát triển bền vững cho Viện, đồng thời hỗ trợ Liên minh HTX Việt Nam trong việc phát triển kinh tế hợp tác xã.
• Các giải pháp đề xuất có tính khả thi cao, phù hợp với bối cảnh kinh tế - xã hội và pháp luật hiện hành của Việt Nam.
• Khuyến nghị tiếp tục theo dõi, đánh giá và điều chỉnh chiến lược định kỳ để đảm bảo hiệu quả thực thi và thích ứng với sự thay đổi của môi trường bên ngoài.

Để nâng cao hiệu quả hoạt động và vị thế của Viện, các nhà quản lý và cán bộ liên quan cần chủ động triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tăng cường hợp tác và đổi mới sáng tạo trong nghiên cứu và phát triển kinh tế hợp tác.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, kết cấu của luận văn đƣợc chia thành 4 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về chiến lƣợc, quản trị chiến lƣợc của tổ chức. Chƣơng 2: Phƣơng pháp và thiết kế nghiên cứu. Chƣơng 3: Thực trạng xây dựng chiến lƣợc phát triển của Viện phát triển kinh tế hợp tác. Chƣơng 4: Đề xuất chiến lƣợc phát triển của Viện Phát triển kinh tế hợp tác 5 z Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHIẾN LƢỢC, QUẢN TRỊ CHIẾN LƢỢC CỦA TỔ CHỨC 1.

Tổng quan tình hình nghiên cứu Chủ đề về chiến lƣợc đã đƣợc nhiều tác giả trên thế giới và Việt Nam quan tâm nghiên cứu từ lâu, những nhà nghiên cứu tiêu biểu phải kể đến gồm: - Michael Porter (1980), với nghiên cứu về Chiến lƣợc cạnh tranh, Lợi thế cạnh tranh; - Johnson và Scholes (2000), với nghiên cứu về “Chiến lƣợc cạnh tranh của một tổ chức”; - Fred David (2011) với nghiên cứu về “Khái luận về quản trị chiến lƣợc”; - Peter Drucker (2013) với nghiên cứu về “Quản trị trong thời kỳ khủng hoảng”, đã nêu lên vai trò của quản trị thời khủng hoảng là tập trung hoàn toàn vào các hành động, chiến lƣợc và cơ hội, những điều các nhà quản trị có thể làm, nên làm và phải làm trong những thời kỳ biến động, khủng hoảng; - Frederick W.Gluck và cộng sự (1980) với nghiên cứu về “Strategic Management for Competitive Advantage”; Tại Việt Nam cũng đã có nhiều tác giả, công trình nghiên cứu về chiến lƣợc, quản trị chiến lƣợc. Trong các giáo trình của các trƣờng đại học kinh tế nƣớc ta nhƣ: Đại học Kinh tế - ĐHQGHN, Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Đà Nẵng. đều cho rằng Chiến lƣợc đóng vai trò hết sức quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của mỗi tổ chức. Cụ thể nhƣ: - GS.

Phan Huy Đƣờng trong cuốn sách “Quản lý công”, Nhà xuất bản ĐHQGHN (2014, Tái bản: 2016) khi nghiên cứu về quản lý chiến lƣợc trong một tổ chức đã xác định 3 bộ phận quan trọng nhất cấu thành một chiến lƣợc 6 z gồm: 1) Thứ nhất là hệ thống quan điểm cơ bản của chiến lƣợc; 2) Thứ hai là hệ thống mục tiêu chiến lƣợc; 3) Thứ ba là hệ thống các giải pháp chiến lƣợc. Lê Thế Giới trong cuốn sách “Giới thiệu về quản trị chiến lƣợc và tuyên bố sứ mệnh” Nhà xuất bản Đại học Đà Nẵng (2012), đã có sự so sánh giữa chiến lƣợc trong lĩnh vực quân sự và lĩnh vực kinh tế. Theo đó: Trong quân sự, chiến lƣợc dùng để chỉ kỹ năng quản trị, để khai thác các lực lƣợng, để đè bẹp đối phƣơng và tạo dựng hệ thống thống trị toàn cục. Ngô Kim Thanh (2012) trong “Quản trị chiến lƣợc” đã nhấn mạnh vai trò của chiến lƣợc phát triển đối với tổ chức: Chiến lƣợc đóng vai trò định hƣớng hoạt động trong dài hạn của tổ chức và là cơ sở vững chắc cho việc triển khai các hoạt động tác nghiệp.

Vƣơng Quân Hoàng (2014) trong “Nội dung quản trị chiến lƣợc và trọng tâm trong thế kỷ XXI” đã trình bày nội dung, tầm quan trọng và đặc biệt là cách hiểu bản chất, trọng tâm của quản trị chiến lƣợc. - Vũ Thị Thu Hiền (2012) trong “Cơ sở lý luận về chiến lƣợc” cho rằng, quá trình xây dựng và thực hiện chiến lƣợc của tổ chức bao gồm 7 bƣớc. Các nghiên cứu trên đây đã giúp làm rõ các vấn đề lý luận về chiến lƣợc và quản trị chiến lƣợc, tuy nhiên, chƣa có công trình nào nghiên cứu ứng dụng vấn đề này đối với việc xây dựng chiến lƣợc phát triển cho Viện Phát triển kinh tế hợp tác thuộc Liên minh HTX Việt Nam. Do vậy, luận văn này cần phải tiếp tục nghiên cứu làm rõ các vấn đề về lý luận và thực tiễn nhằm đề xuất các giải pháp để thực hiện các mục tiêu chiến lƣợc phát triển của Viện trong thời gian tới.

Khái niệm, đặc trưng, vai trò của chiến lược phát triển 1. Khái niệm chiến lược, chiến lược phát triển Chiến lƣợc của một tổ chức là chƣơng trình hành động tổng quát hƣớng tới thực hiện những mục tiêu của tổ chức. Chiến lƣợc không nhằm vạch ra 7 z một cách cụ thể làm thế nào để có thể đạt đƣợc những mục tiêu vì đó là nhiệm vụ của nhiều chƣơng trình hỗ trợ, các chiến lƣợc, các chức năng khác. Chiến lƣợc chỉ tạo ra các khung để hƣớng dẫn tƣ duy để hành động.

Thuật ngữ “chiến lƣợc” thƣờng đƣợc dùng theo ba nghĩa phổ biến. Thứ nhất, là các chƣơng trình hoạt động tổng quát và triển khai các nguồn lực chủ yếu để đạt đƣợc mục tiêu. Thứ hai, là các chƣơng trình mục tiêu của tổ chức, các nguồn lực cần sử dụng để đạt đƣợc mục tiêu này, các chính sách điều hành việc thu nhập, sử dụng và bố trí các nguồn lực này. Thứ ba, xác định các mục tiêu dài hạn và lựa chọn các đƣờng lối hoạt động và phân bổ các nguồn lực cần thiết để đạt đƣợc các mục tiêu này.

Nhƣ vậy, chiến lƣợc là tập hợp các mục tiêu và các chính sách cũng nhƣ các kế hoạch chủ yếu để đạt đƣợc các mục tiêu đó. Trong một tổ chức nói chung, thƣờng có 3 cấp độ chiến lƣợc: Chiến lƣợc cấp tổ chức; Chiến lƣợc cấp đơn vị kinh doanh - Chiến lƣợc SBU; Chiến lƣợc cấp chức năng. Trong các cấp độ chiến lƣợc của một tổ chức thì chiến lƣợc phát triển là Chiến lƣợc cấp tổ chức (organizational-level strategy) do bộ phận quản lý cao nhất vạch ra nhằm định hƣớng cho hoạt động của toàn tổ chức. Chiến lƣợc phát triển liên quan đến cách thức cạnh tranh thành công trên các thị trƣờng cụ thể và có thể định nghĩa nhƣ sau: Chiến lược phát triển của tổ chức là những kế hoạch dài hạn và những giải pháp lớn nhằm thực hiện kế hoạch đó.

Đặc trưng, vai trò của chiến lược phát triển * Đặc trƣng: Chiến lƣợc phát triển có những đặc trƣng cơ bản nhƣ sau: - Chiến lƣợc phát triển bao trùm các lĩnh vực hoạt động của tổ chức và thƣờng thì chỉ các nhà quản lý cấp cao mới có đủ khả năng và tầm nhìn cần 8 z thiết để hiểu đƣợc những ảnh hƣởng rộng lớn của quyết định chiến lƣợc và có đủ thẩm quyền phân bố nguồn lực cần thiết. - Chiến lƣợc phát triển ảnh hƣởng lâu dài tới triển vọng của tổ chức vì khi tổ chức đã cam kết thực hiện một chiến lƣợc phát triển cũng đồng nghĩa với việc quảng bá hình ảnh và chỉ rõ lợi thế cạnh tranh của tổ chức trên thƣơng trƣờng. - Các vấn đề chiến lƣợc thƣờng định hƣớng tƣơng lai vì đƣợc xây dựng dựa trên những dự đoán của những nhà quản lý hơn là những gì họ biết. Điều quan trọng là các dự báo càng chặt chẽ và chuẩn xác bao nhiêu càng giúp tổ chức tìm đƣợc những lựa chọn chiến lƣợc phát triển tốt nhất.

Một tổ chức chỉ thành công khi có vị thế chủ động (tiên liệu trƣớc) đối với sự thay đổi của môi trƣờng. * Vai trò: Vai trò của chiến lƣợc phát triển đối với tổ chức thể hiện qua những điểm sau: - Chiến lƣợc phát triển xác định rõ phƣơng hƣớng hành động cho tổ chức. - Chiến lƣợc phát triển tạo căn cứ cho lập kế hoạch tác nghiệp trong hoạt động của tổ chức. - Chiến lƣợc phát triển làm tăng hiệu lực của tổ chức.

- Chiến lƣợc phát triển tạo ra sự biến đổi về chất cho tổ chức. - Chiến lƣợc phát triển là công cụ nâng cao sự hài lòng của ngƣời lao động trong tổ chức v. Tóm lại, không có chiến lƣợc phát triển thì tổ chức giống nhƣ một con tàu không bánh lái. Phần lớn sự thất bại của các tổ chức là do thiếu chiến lƣợc, chiến lƣợc sai hoặc do sai lầm trong việc thực hiện chiến lƣợc.

Nội dung hoạch định chiến lược phát triển của tổ chức 1. Xác định sứ mệnh, tầm nhìn và mục tiêu chiến lược a) Xác định sứ mệnh của tổ chức (mission) Là quá trình xác định mục đích cơ bản của tổ chức nhằm mô tả ngắn 9 z gọn lý do tồn tại của tổ chức và những gì tổ chức cần làm để đạt đƣợc tầm nhìn của mình. Sứ mệnh của tổ chức đƣợc đặt ra trên cơ sở xác định những lĩnh vực hoạt động của tổ chức, những giả định về mục đích, sự thành đạt và vị trí của tổ chức trong môi trƣờng hoạt động của nó. Nhƣ vậy, sứ mệnh của tổ chức là những tuyên bố của tổ chức về lý do ra đời, tồn tại và phát triển của nó cũng nhƣ mô tả những nhiệm vụ cao cả nhất mà nó theo đuổi để tạo ra các giá trị cho khách hàng, cộng đồng.

Sứ mệnh thƣờng thể hiện mục đích tồn tại của tổ chức. Sứ mệnh của đơn vị thƣờng thể hiện trong thời gian dài mang tính chất định hƣớng cho đơn vị hoạt động. b) Xác định tầm nhìn của tổ chức (vision) Là quá trình xác định cách tổ chức, tổ chức sẽ nhƣ thế nào trong tƣơng lai, đây chính là điểm khởi đầu để trả lời cho câu hỏi “Ta muốn đi đến đâu?”. Tầm nhìn mô tả bức tranh mà tổ chức hình dung về tƣơng lai mong muốn của mình, đôi khi mô tả mong muốn tổ chức về thế giới nơi tổ chức hoạt động.

c) Xác định mục tiêu chiến lược Đây chính là một bƣớc cụ thể hơn để trả lời cho câu hỏi “Tổ chức muốn đi đến đâu?” Thực chất, đây là việc xác định điểm mốc cần đạt đƣợc trong từng khoảng thời gian nhất định để từng bƣớc biến tầm nhìn thành hiện thực. Mục đích của việc xác định mục tiêu là chuyển hoá sứ mệnh và định hƣớng của tổ chức thành cái cụ thể hơn để đo lƣờng đƣợc kết quả hoạt động của tổ chức trong thời kỳ ngắn hạn và dài hạn. Mục tiêu là kết quả kỳ vọng cần phải đạt đƣợc tại thời điểm nhất định, nên mục tiêu thƣờng mang các đặc điểm sau: - Mục tiêu phải mang tính định lƣợng. - Mục tiêu phải gắn liền với từng đối tƣợng cụ thể.

- Mục tiêu phải gắn liền với thời gian. Phân tích môi trường Các yếu tố tác động đến hoạch định và thực hiện chiến lƣợc của tổ chức bao gồm: môi trƣờng vĩ mô hay còn gọi là môi trƣờng tổng quát; môi trƣờng vi mô hay còn gọi là môi trƣờng đặc thù và môi trƣờng nội bộ. a) Môi trường vĩ mô Môi trƣờng vĩ mô bao gồm những yếu tố tác động đến tổ chức một cách toàn diện, đặc điểm hoạt động của tổ chức đó.