Ảnh Hưởng Của Cấu Trúc Sở Hữu Đến Rủi Ro Tín Dụng Của Các Ngân Hàng Tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu Ảnh hưởng của cấu trúc sở hữu đến rủi ro tín dụng của các ngân hàng tại việt nam luận văn thạc sĩ, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Nguyễn Thị Lan Phương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Hạ Thị Thiều Dao
• Trường học: Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Ảnh hưởng của cấu trúc sở hữu đến rủi ro tín dụng của các ngân hàng tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH
• 1. CHƯƠNG 1: LỜI MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Đóng góp của nghiên cứu
• 1.7. Kết cấu luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: KHUNG LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN MỘT SỐ NGHIÊN CỨU TRƯỚC VỀ ẢNH HƯỞNG CẤU TRÚC SỞ HỮU ĐẾN RỦI RO TÍN DỤNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG
• 2.1. Khung lý thuyết về rủi ro tín dụng
• 2.1.1. Chỉ tiêu đo lường rủi ro tín dụng
• 2.1.1.1. Tỷ lệ nợ xấu
• 2.1.1.2. Dự phòng rủi ro tín dụng
• 2.1.1.3. Hệ số an toàn vốn CAR
• 2.2. Khung lý thuyết về cấu trúc sở hữu
• 2.2.1. Chỉ tiêu đo lường cấu trúc sở hữu
• 2.2.1.1. Tập trung sở hữu
• 2.2.1.2. Đặc tính của chủ sở hữu
• 2.2.2. Lý thuyết người đại diện
• 2.3. Các nghiên cứu về ảnh hưởng của cấu trúc sở hữu tác động đến rủi ro tín dụng của các ngân hàng
• 2.4. Tóm tắt Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU, MÔ HÌNH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.2. Mô hình nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4. Tóm tắt Chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Khái quát về thực trạng rủi ro tín dụng và cấu trúc sở hữu của các ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn nghiên cứu
• 4.1.1. Thực trạng rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam
• 4.1.2. Thực trạng cấu trúc sở hữu tại các ngân hàng thương mại Việt Nam
• 4.2. Thống kê mô tả
• 4.3. Phân tích tương quan
• 4.4. Kết quả hồi quy
• 4.4.1. Kiểm định về sự lựa chọn mô hình
• 4.4.2. Kiểm định và khắc phục các khuyết tật của mô hình hồi quy
• 4.4.2.1. Kiểm định đa cộng tuyến
• 4.4.2.2. Kiểm định tự tương quan
• 4.4.2.3. Kiểm định phương sai sai số thay đổi
• 4.5. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 4.6. Tóm tắt Chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Khuyến nghị, hàm ý chính sách
• 5.2. Hạn chế của đề tài
• 5.3. Định hướng phát triển đề tài
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cấu trúc sở hữu và rủi ro tín dụng

Nghiên cứu này tập trung vào cấu trúc sở hữu và rủi ro tín dụng của các ngân hàng tại Việt Nam. Cấu trúc sở hữu bao gồm sở hữu nhà nước, sở hữu nước ngoài và sở hữu tư nhân. Kết quả cho thấy sở hữu nhà nước và sở hữu nước ngoài có tác động tích cực trong việc giảm rủi ro tín dụng. Điều này được giải thích bởi sự ổn định và kinh nghiệm quản lý từ các chủ sở hữu này. Rủi ro tín dụng được đo lường thông qua tỷ lệ nợ xấu và dự phòng rủi ro tín dụng. Các biến số đặc thù của ngân hàng và yếu tố kinh tế vĩ mô cũng ảnh hưởng đáng kể đến rủi ro tín dụng.

1.1. Sở hữu nhà nước và rủi ro tín dụng

Sở hữu nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc giảm rủi ro tín dụng tại các ngân hàng tại Việt Nam. Các ngân hàng có sở hữu nhà nước thường được hưởng lợi từ sự hỗ trợ của chính phủ, giúp họ duy trì tính thanh khoản và ổn định tài chính. Nghiên cứu chỉ ra rằng sở hữu nhà nước có tác động tích cực đến việc giảm tỷ lệ nợ xấu, đặc biệt trong giai đoạn kinh tế bất ổn. Điều này phản ánh khả năng quản lý rủi ro hiệu quả của các ngân hàng này.

1.2. Sở hữu nước ngoài và rủi ro tín dụng

Sở hữu nước ngoài cũng có tác động tích cực đến rủi ro tín dụng. Các nhà đầu tư nước ngoài thường mang theo kinh nghiệm quản lý và công nghệ tiên tiến, giúp cải thiện chất lượng tín dụng và giảm thiểu rủi ro. Nghiên cứu cho thấy các ngân hàng có sở hữu nước ngoài thường có tỷ lệ nợ xấu thấp hơn so với các ngân hàng khác. Điều này cho thấy sự hiện diện của nhà đầu tư nước ngoài có thể giúp tăng cường quản trị rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động.

II. Yếu tố kinh tế vĩ mô và rủi ro tín dụng

Các yếu tố kinh tế vĩ mô như lạm phát, tăng trưởng GDP và chính sách tiền tệ có ảnh hưởng đáng kể đến rủi ro tín dụng. Lạm phát cao làm giảm giá trị thực của thu nhập, ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng trả nợ của người vay. Tăng trưởng GDP cao thường đi kèm với việc giảm tỷ lệ nợ xấu do dòng tiền ổn định. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các biến số kinh tế vĩ mô có tác động lớn hơn so với các biến số đặc thù của ngân hàng trong việc xác định rủi ro tín dụng.

2.1. Lạm phát và rủi ro tín dụng

Lạm phát cao có tác động tiêu cực đến rủi ro tín dụng. Khi lạm phát tăng, giá trị thực của thu nhập giảm, làm giảm khả năng trả nợ của người vay. Điều này dẫn đến việc tăng tỷ lệ nợ xấu và rủi ro tín dụng. Nghiên cứu chỉ ra rằng lạm phát là một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng của các ngân hàng tại Việt Nam.

2.2. Tăng trưởng GDP và rủi ro tín dụng

Tăng trưởng GDP có tác động tích cực đến rủi ro tín dụng. Khi nền kinh tế tăng trưởng, dòng tiền ổn định giúp người vay dễ dàng trả nợ, dẫn đến việc giảm tỷ lệ nợ xấu. Nghiên cứu cho thấy trong giai đoạn kinh tế phát triển, các khoản nợ xấu thường giảm do khả năng chi trả của người vay được cải thiện. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của tăng trưởng kinh tế trong việc quản lý rủi ro tín dụng.

III. Quản lý rủi ro tín dụng

Quản lý rủi ro tín dụng là yếu tố then chốt để duy trì sự ổn định của hệ thống ngân hàng. Các ngân hàng cần áp dụng các chiến lược quản lý rủi ro hiệu quả, bao gồm việc trích lập dự phòng rủi ro và phân tích rủi ro kỹ lưỡng. Nghiên cứu chỉ ra rằng việc trích lập dự phòng rủi ro cao hơn thường đi kèm với chất lượng tín dụng kém hơn, dẫn đến rủi ro tín dụng cao hơn. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá rủi ro chính xác và kịp thời.

3.1. Trích lập dự phòng rủi ro

Trích lập dự phòng rủi ro là một công cụ quan trọng trong việc quản lý rủi ro tín dụng. Khi tỷ lệ nợ xấu tăng, các ngân hàng cần trích lập dự phòng cao hơn để đối phó với các khoản nợ không thể thu hồi. Nghiên cứu chỉ ra rằng việc trích lập dự phòng rủi ro cao hơn thường phản ánh chất lượng tín dụng kém hơn, dẫn đến rủi ro tín dụng cao hơn. Điều này nhấn mạnh sự cần thiết của việc quản lý rủi ro chủ động và hiệu quả.

3.2. Phân tích rủi ro

Phân tích rủi ro là bước quan trọng trong việc quản lý rủi ro tín dụng. Các ngân hàng cần đánh giá kỹ lưỡng các yếu tố rủi ro tiềm ẩn, bao gồm cả yếu tố đặc thù của ngân hàng và yếu tố kinh tế vĩ mô. Nghiên cứu chỉ ra rằng việc phân tích rủi ro chính xác và kịp thời có thể giúp giảm thiểu rủi ro tín dụng và duy trì sự ổn định của hệ thống ngân hàng. Điều này đòi hỏi sự kết hợp giữa công nghệ tiên tiến và kinh nghiệm quản lý.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động cấp tín dụng là nguồn tạo ra hơn 70% tổng doanh thu của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam, đồng thời cũng là mảng kinh doanh tiềm ẩn nguy cơ tổn thất lớn nhất. Giai đoạn 2009 - 2018 chứng kiến nhiều biến động sâu rộng khi tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống tăng vọt từ 2,04% năm 2010 lên đỉnh 4,93% vào tháng 9/2012, trước khi giảm dần về mức 1,91% vào cuối năm 2018 nhờ các chính sách tái cơ cấu quyết liệt. Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là phân tích định lượng tác động của cấu trúc sở hữu (bao gồm sở hữu Nhà nước và sở hữu nước ngoài) cùng các nhân tố nội tại và kinh tế vĩ mô đến rủi ro tín dụng tại 28 ngân hàng thương mại Việt Nam trong khoảng thời gian 10 năm. Luận văn làm rõ mức độ và chiều hướng tác động của từng hình thức sở hữu đến chất lượng danh mục cho vay, kiểm định vai trò giám sát của cổ đông chiến lược nước ngoài và cơ quan đại diện vốn Nhà nước. Về mặt thực tiễn, công trình đóng góp bộ bằng chứng thực nghiệm giá trị trên 280 quan sát, cung cấp luận cứ khoa học tin cậy giúp các nhà quản trị ngân hàng và Ngân hàng Nhà nước hoạch định chính sách kiểm soát nợ xấu dưới ngưỡng an toàn 3%, hoàn thiện cơ cấu vốn và gia tăng tính bền vững cho toàn bộ hệ thống tài chính quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng dựa trên lý thuyết người đại diện kinh điển của Jensen và Meckling (1976) cùng lý thuyết cấu trúc sở hữu của Zheka (2005) và Pedersen và Thomsen (1999). Theo lý thuyết người đại diện, sự tách biệt giữa quyền sở hữu và quyền điều hành làm nảy sinh xung đột lợi ích, đòi hỏi cơ chế giám sát từ các cổ đông lớn nhằm hạn chế tình trạng chấp nhận rủi ro quá đà. Luận văn chuẩn hóa 4 khái niệm nền tảng: tỷ lệ nợ xấu (NPL) xác định theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN gồm nợ nhóm 3, nhóm 4 và nhóm 5 trên tổng dư nợ; tỷ lệ sở hữu Nhà nước (GOV); tỷ lệ sở hữu nước ngoài (FOR) theo giới hạn trần 30% quy định tại Nghị định 01/2014/NĐ-CP; và tỷ lệ an toàn vốn (CAR) theo Thông tư 41/2016/TT-NHNN. Khung phân tích kế thừa các mô hình quốc tế của Laeven (1999), Cornett và cộng sự (2010) cùng nghiên cứu của Dong và cộng sự (2014) về quản trị ngân hàng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng mẫu dữ liệu thứ cấp từ 28 ngân hàng thương mại Việt Nam đại diện cho hơn 85% quy mô tài sản toàn ngành trong giai đoạn 10 năm từ 2009 đến 2018. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích loại bỏ các ngân hàng bị mua bán sáp nhập (M&A) hoặc gián đoạn số liệu để hình thành bộ dữ liệu bảng không cân bằng gồm 280 quan sát từ nguồn FiinPro, Bankscope, báo cáo tài chính kiểm toán và World Bank. Tác giả thực hiện hồi quy đa biến qua 3 mô hình: OLS gộp (Pooled OLS), tác động cố định (FEM) và tác động ngẫu nhiên (REM). Kiểm định F-test với giá trị xác suất Prob > F = 0,0000 khẳng định tính phù hợp vượt trội của mô hình FEM so với Pooled OLS. Để giải quyết triệt để hiện tượng phương sai sai số thay đổi, tự tương quan và tính nội sinh của các biến tài chính ngân hàng, phương pháp ước lượng GMM hệ thống một bước (One-step System GMM) được lựa chọn làm công cụ ước lượng tối ưu, bảo đảm tính vững qua kiểm định Sargan và Arellano-Bond.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thống kê mô tả 280 quan sát chỉ ra tỷ lệ nợ xấu bình quân của 28 ngân hàng giai đoạn 2009 - 2018 ở mức 2,33%, dao động từ 0% đến mức cao nhất 12,46% tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) năm 2010. Tỷ lệ sở hữu nước ngoài đạt trung bình 8,83% (chạm trần 30% tại một số đơn vị như Eximbank, VietinBank, ACB), trong khi sở hữu Nhà nước đạt bình quân 12,87%. Kết quả hồi quy GMM hệ thống một bước mang lại 4 phát hiện nổi bật:

• Thứ nhất, sở hữu nước ngoài tác động ngược chiều có ý nghĩa thống kê đến tỷ lệ nợ xấu, chứng minh vốn ngoại giúp thắt chặt kỷ luật thẩm định và giảm thiểu rủi ro tín dụng.
• Thứ hai, sở hữu Nhà nước có mối quan hệ nghịch chiều với nợ xấu nhờ ưu thế quy mô, mạng lưới huy động vốn và sự giám sát chặt chẽ từ Ngân hàng Nhà nước.
• Thứ ba, tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng (LLR bình quân 1,11%) tác động cùng chiều ở mức ý nghĩa 1% đến nợ xấu, phản ánh danh mục cho vay kém chất lượng buộc ngân hàng phải tăng chi phí trích lập.
• Thứ tư, tăng trưởng kinh tế (GDP bình quân 6,18%) và mức độ tập trung ngành (HHI bình quân 0,0873) tác động nghịch chiều đến rủi ro tín dụng, trong khi lạm phát (INF bình quân 6,52%) làm gia tăng nợ xấu.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu thực nghiệm được lượng hóa chi tiết qua bảng ma trận tương quan giữa các biến độc lập (tất cả hệ số tương quan đều dưới 0,80, loại trừ nguy cơ đa cộng tuyến) kết hợp với biểu đồ đường diễn biến nợ xấu hệ thống 2009 - 2018. Tác động tích cực của sở hữu nước ngoài trong việc kiềm chế nợ xấu hoàn toàn tương đồng với kết luận của Laeven (1999) và Crystal và cộng sự (2002). Việc các đối tác chiến lược nước ngoài nắm giữ tỷ lệ lớn như Mizuho Bank nắm 15% tại Vietcombank, MUFG Bank nắm 19,73% tại VietinBank hay CommonWealth Bank nắm 20,14% tại VIB đã thúc đẩy quy trình kiểm soát rủi ro chuẩn mực quốc tế. Điểm khác biệt so với nghiên cứu của Cornett và cộng sự (2010) là tại Việt Nam, sở hữu Nhà nước đóng vai trò nâng đỡ thanh khoản và hạn chế nguy cơ đổ vỡ dây chuyền. Xu hướng nợ xấu giảm từ 4,93% năm 2012 xuống 1,91% năm 2018 phản ánh rõ nét hiệu quả xử lý 163,14 nghìn tỷ đồng nợ xấu năm 2018, trong đó dự phòng rủi ro xử lý 49% và bán nợ cho VAMC xử lý 17%.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả thực nghiệm, nghiên cứu đề xuất 4 giải pháp trọng tâm nhằm tối ưu hóa cơ cấu sở hữu và kiểm soát rủi ro tín dụng:

• Nới lỏng linh hoạt tỷ lệ sở hữu nước ngoài: Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ cần nghiên cứu nâng giới hạn trần sở hữu nước ngoài từ 30% lên mức 35% - 40% đối với các ngân hàng tiên phong áp dụng chuẩn Basel II/Basel III trong giai đoạn 2021 - 2025 nhằm thu hút công nghệ chấm điểm tín dụng hiện đại, giảm tỷ lệ nợ xấu toàn ngành xuống dưới 1,5%.
• Tăng cường cơ cấu lại sở hữu Nhà nước: Cơ quan quản lý vốn Nhà nước cần đẩy mạnh lộ trình cổ phần hóa, giảm tỷ lệ nắm giữ Nhà nước tại các ngân hàng thương mại quốc doanh về mức 51% - 65% đến năm 2025, đồng thời xử lý triệt để 6 nhóm sở hữu chéo phức tạp theo khuyến nghị của Ủy ban Kinh tế Quốc hội.
• Nâng cao đệm vốn và chuẩn hóa trích lập dự phòng: Ban điều hành các ngân hàng thương mại cần bảo đảm tỷ lệ an toàn vốn (CAR) tối thiểu từ 8% đến 10% theo Thông tư 41/2016/TT-NHNN, thực hiện trích lập dự phòng cụ thể từ 5% đến 100% theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN để chủ động phòng ngừa tổn thất phát sinh.
• Đẩy mạnh xử lý nợ xấu qua thị trường mua bán nợ: Các tổ chức tín dụng cần phối hợp chặt chẽ với VAMC khai thác hiệu quả cơ chế của Nghị quyết 42/2017/QH14 nhằm rút ngắn thời gian xử lý tài sản bảo đảm, bảo đảm tỷ lệ thu hồi nợ xấu hàng năm duy trì trên mức 20% tổng nợ xấu tồn đọng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị học thuật và thực tiễn thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

• Ban điều hành và Hội đồng quản trị ngân hàng thương mại: Ứng dụng mô hình đánh giá rủi ro trên 280 quan sát để tối ưu hóa danh mục cổ đông và xây dựng chiến lược quản trị nợ xấu theo thông lệ quốc tế.
• Cơ quan quản lý Nhà nước (NHNN, Bộ Tài chính): Sử dụng bằng chứng thực nghiệm làm căn cứ hoàn thiện quy chế sở hữu cổ phần theo Nghị định 01/2014/NĐ-CP và giám sát nợ xấu toàn hệ thống dưới ngưỡng an toàn 3%.
• Nhà đầu tư chiến lược và tổ chức tài chính quốc tế: Nhận diện chính xác chất lượng tài sản và mức độ an toàn vốn của các ngân hàng Việt Nam có vốn ngoại từ 15% đến 30% trước khi thực hiện các thương vụ mua bán sáp nhập (M&A).
• Giảng viên và học viên cao học ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng luận văn làm tài liệu nghiên cứu chuyên khảo về phương pháp ước lượng One-step System GMM và cơ cấu sở hữu ngành ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

Cấu trúc sở hữu tác động như thế nào đến rủi ro tín dụng tại Việt Nam?

Nghiên cứu trên 28 ngân hàng thương mại giai đoạn 2009 - 2018 cho thấy sở hữu nước ngoài và sở hữu Nhà nước đều góp phần làm giảm tỷ lệ nợ xấu (trung bình toàn mẫu 2,33%). Cổ đông ngoại mang lại công nghệ quản trị chuẩn mực, trong khi vốn Nhà nước tạo dựng niềm tin và sự hỗ trợ thanh khoản ổn định.

Tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa tại ngân hàng thương mại Việt Nam là bao nhiêu?

Căn cứ Điều 7 Nghị định 01/2014/NĐ-CP, tổng mức sở hữu cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài không được vượt quá 30% vốn điều lệ. Tỷ lệ tối đa cho một cá nhân nước ngoài là 5%, và một nhà đầu tư chiến lược nước ngoài là 20%, điển hình như KEB Hana Bank sở hữu 15% tại BIDV.

Tại sao nghiên cứu sử dụng mô hình GMM hệ thống thay vì Pooled OLS hay FEM?

Dữ liệu bảng gồm 28 ngân hàng qua 10 năm tồn tại hiện tượng tự tương quan, phương sai sai số thay đổi và tính nội sinh giữa nợ xấu với các biến tài chính. Phương pháp One-step System GMM xử lý trọn vẹn các khuyết tật này, bảo đảm ước lượng không bị chệch qua kiểm định Sargan và Arellano-Bond.

Tăng trưởng tín dụng nhanh ảnh hưởng thế nào đến rủi ro nợ xấu?

Tốc độ tăng trưởng tín dụng bình quân đạt 31,00% trong giai đoạn nghiên cứu. Mở rộng tín dụng quá nóng thường đi kèm với việc nới lỏng thẩm định, tạo ra rủi ro nợ xấu tích tụ với độ trễ 2 - 3 năm, từng đẩy nợ xấu hệ thống lên mức đỉnh 4,93% vào năm 2012.

Tác động của các biến số kinh tế vĩ mô đến nợ xấu ngân hàng ra sao?

Tăng trưởng kinh tế (GDP bình quân 6,18%) tác động ngược chiều giúp khách hàng gia tăng thu nhập và trả nợ đúng hạn. Ngược lại, lạm phát (INF bình quân 6,52%, đạt đỉnh 18,68% năm 2011) làm xói mòn giá trị thu nhập thực tế, làm suy giảm khả năng thanh toán và gia tăng nợ xấu.

Kết luận

• Luận văn cung cấp bức tranh toàn diện về tác động của cấu trúc sở hữu đến nợ xấu qua mẫu nghiên cứu 28 NHTM Việt Nam giai đoạn 2009 - 2018 với 280 quan sát.
• Phương pháp One-step System GMM khẳng định sở hữu nước ngoài và sở hữu Nhà nước có vai trò tích cực trong việc kiểm soát rủi ro tín dụng, duy trì nợ xấu bình quân ở mức 2,33%.
• Các yếu tố nội tại như dự phòng rủi ro (1,11%) cùng yếu tố vĩ mô như tăng trưởng GDP (6,18%) và lạm phát (6,52%) là những nhân tố trọng yếu quyết định chất lượng tín dụng.
• Đóng góp thực tiễn lớn nhất của luận văn là luận cứ khoa học hỗ trợ Ngân hàng Nhà nước hoàn thiện chính sách nới trần vốn ngoại 30% và xóa bỏ sở hữu chéo.
• Trong giai đoạn tới, toàn hệ thống cần đẩy mạnh chuẩn hóa quản trị theo Basel II/Basel III, kiểm soát nợ xấu dưới 2% và tận dụng Nghị quyết 42/2017/QH14 để phát triển an toàn, bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Lời mở đầu. Chương 2: Khung lý thuyết và tổng quan một số nghiên cứu trước về ảnh hưởng cấu trúc sở hữu đến rủi ro tín dụng của các ngân hàng. Chương 3: Mô hình nghiên cứu ảnh hưởng của cấu trúc sở hữu đến rủi ro tín dụng của các ngân hàng tại Việt Nam. Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận.

Chương 5: Kết luận và đưa ra các hàm ý chính sách. 5 CHƯƠNG 2: KHUNG LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN MỘT SỐ NGHIÊN CỨU TRƯỚC VỀ ẢNH HƯỞNG CẤU TRÚC SỞ HỮU ĐẾN RỦI RO TÍN DỤNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG 2. Khung lý thuyết về rủi ro tín dụng 2. Khái niệm Trong cuốn “Risk Management in Banking” của Bessis (2010) định nghĩa rủi ro tín dụng là rủi ro thua lỗ khi một bên có nghĩa vụ không thể thực hiện được nghĩa vụ của mình cụ thể là người vay không thể thanh toán các khoản nợ vay theo yêu cầu.

Khoản lỗ tiềm tàng bao gồm gốc, lãi của khoản nợ và cả chi phí nhờ thu. Khoản lỗ này có thể ít hơn nếu người vay có thể thanh toán một phần khi khoản nợ đến hạn. Hoặc trong tình huống khả quan hơn, rủi ro tín dụng xảy ra khi chất lượng tín dụng của người đi vay giảm đi khiến cho khoản vay có rủi ro cao hơn. Cùng quan điểm này, Bielecki và Rutkowski (2013) cho rằng rủi ro tín dụng là rủi ro liên quan đến bất kỳ loại sự kiện nào liên quan đến tín dụng, chẳng hạn như: khả năng một đối tác trong hợp đồng tài chính sẽ không thực hiện cam kết hợp đồng để đáp ứng các nghĩa vụ của họ được ghi trong hợp đồng, thay đổi chất lượng tín dụng (xếp hạng tín dụng cao hơn hoặc thấp hơn), chênh lệch tín dụng biến động (chênh lệch giữa lợi suất của trái phiếu chính phủ Mỹ với những chứng khoán nợ khác có cùng thời gian đáo hạn nhưng khác nhau về chất lượng tín dụng có sự thay đổi).

Rủi ro tín dụng là một khái niệm gắn liền với ngân hàng và hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Rủi ro tín dụng được coi là rủi ro gây tổn thất lớn nhất cho ngân hàng nhất là những ngân hàng có hoạt động sinh lời chủ yếu từ nghiệp vụ tín dụng. Theo định nghĩa của Hiệp ước Basel III năm 2010 rủi ro tín dụng là khả năng ngân hàng sẽ bị mất một phần hoặc toàn bộ khoản vay từ những sự kiện đe dọa khả năng thanh toán của khách hàng bao gồm: phá sản của khách hàng hoặc khách hàng không muốn thanh toán nợ vay. 6 Ngoài ra rủi ro tín dụng còn được định nghĩa là nguy cơ mà người đi vay không thể chi trả tiền lãi, hoặc hoàn trả vốn gốc so với thời hạn đã ấn định trong hợp đồng tín dụng.

Rủi ro tín dụng tức là việc chi trả bị trì hoãn thậm chí là không thể hoàn trả gốc. Điều này gây ra vấn đề đối với dòng lưu chuyển tiền tệ và ảnh hưởng tới khả năng thanh khoản của ngân hàng (Greuning và Bratanovic, 2003).