Chương 1. Tổng quan: Giái thiåu vß khách hàng rãi m¿ng và dă báo khách hàng rãi m¿ng. Trình bày vß tình hình nghiên cāu trong và ngoài n¤ác, xác đßnh nhāng v¿n đß còn tãn t¿i trong các mô hình dă khách hàng rãi m¿ng. Xác đßnh māc tiêu, nßi dung và ph¤¢ng pháp nghiên cāu cÿa đß tài.
Chương 2: Mô hình kết hợp Logistic Regression và Support Vector Machine: Giái thiåu vß mô hình kÃt hÿp Logistic Regression và Support Vector Machine trong dă báo khách hàng rãi m¿ng. Chương 3: Dự báo tại Viễn Thông Tây Ninh: Giái thiåu vß v¿n đá cÁn dă báo và āng dāng mô hình kÃt hÿp Logistic Regression và Support Vector Machine vào dă báo t¿i Viãn Thông Tây Ninh. Chương 4: Kết luận và khuyến nghị: Đánh giá vß các kÃt quÁ đ¿t đ¤ÿc và h¤áng phát trián tiÃp theo cÿa đß tài. TàNG QUAN Trong ch¤¢ng này sÁ trình bày các khái niåm vß khách hàng rãi m¿ng, tång quan vß các ph¤¢ng pháp dă báo khách hàng rãi m¿ng.
Ngoài ra ch¤¢ng này còn trình bày vß nhāng khó khn, thách thāc còn tãn t¿i trong các mô hình dă báo khách hàng rãi m¿ng.1 Khách hàng rãi m¿ng và dă báo khách hàng rãi m¿ng 1.1 Khách hàng rời mạng Trong ngành viãn thông di đßng, thuÃt ngā khách hàng rãi m¿ng (churn customer), còn đ¤ÿc gái là khách hàng tiêu hao hoặc xáo trßn thuê bao, dùng đá chỉ hiån t¤ÿng m¿t khách hàng. Quá trình di chuyán từ nhà cung c¿p dßch vā viãn thông này sang nhà cung c¿p khác th¤ãng xÁy ra do giá hoặc dßch vā tát h¢n, hoặc do các lÿi ích khác nhau mà công ty đái thÿ c¿nh tranh cung c¿p. Đá thu hút thuê bao mái, các m¿ng di đßng phÁi thi nhau khuyÃn m¿i liên tāc các tháng trong nm. Tuy nhiên, sau khi kÃt thúc mỗi đÿt khuyÃn m¿i, sá l¤ÿng thuê bao sÿ dāng hÃt tài khoÁn ngay lÃp tāc rãi m¿ng, t¿m ng¤ng hoặc chuyán sang m¿ng khác l¿i tng lên đáng ká, sá thuê bao rãi m¿ng nhißu h¢n sá thuê bao hòa m¿ng mái.
Sá l¤ÿng thuê bao đang ho¿t đßng tng giÁm b¿t th¤ãng, doanh thu không tng theo tác đß phát trián cÿa sá l¤ÿng thuê bao. Đây là kiáu c¿nh tranh đang đi ng¤ÿc l¿i vái xu thà hßi nhÃp cÿa ngành thông tin di đßng Viåt Nam. ä góc đß quÁn lý vĩ mô, thăc tr¿ng trên cho th¿y tiêu căc thß tr¤ãng và gây lãng phí nguãn lăc cÿa ngành. Tỷ phú Jeff Bezos từng nói: <Chúng tôi coi khách hàng cÿa mình là khách cÿa mßt bāa tiåc, và chúng tôi là chÿ nhà.
Công viåc cÿa chúng tôi hàng ngày là làm cho mái khía c¿nh trÁi nghiåm khách hàng trå nên tát h¢n mßt chút <. CÁi thiån tỷ lå giā chân khách hàng là mßt quá trình liên tāc và hiáu đ¤ÿc tỷ lå khách hàng rãi m¿ng là b¤ác đÁu tiên đúng h¤áng.2 Dự báo khách hàng rời mạng Trong mßt thß tr¤ãng gÁn nh¤ bão hòa, các công ty đang sÿ dāng chiÃn l¤ÿc tiÃp thß đá giā khách hàng hiån t¿i. Đá đ¿t đ¤ÿc đißu này, cÁn mßt ph¤¢ng pháp có thá xác đßnh nhāng khách hàng có nhißu khÁ nng bß đi nh¿t đá có thá trián khai các chiÃn dßch giā chân mßt cách chÿ đßng. Đá tái đa hóa hiåu quÁ và giÁm chi phí cao liên quan đÃn các chiÃn dßch giā chân này, dă đoán khách hàng rãi m¿ng phÁi căc kỳ chính xác, đá đÁm bÁo rằng các khuyÃn mãi chỉ đ¿t đ¤ÿc nhāng khách hàng có nhißu khÁ nng đåi nhà cung c¿p dßch vā cÿa nh¿t.
Trong dă báo khách hàng rãi m¿ng, nhāng giá trß trong quá khā đ¤ÿc thu thÃp và phân tích đá tìm ra các mô hình phù hÿp. Giá trß t¤¢ng lai cÿa khách hàng rãi m¿ng đ¤ÿc dă báo từ các mô hình đó. Do đó, dā liåu trong quá khā Ánh h¤ång r¿t lán đÃn quá trình xây dăng mô hình và cÁi thiån kÃt quÁ dă báo cÿa mô hình.2 Tình hình dă báo khách hàng rãi m¿ng Chính vì có nhißu ý nghĩa quan tráng nên từ lâu đã có nhißu nhà khoa hác tìm hiáu, nghiên cāu và mô hình hóa khách hàng rãi m¿ng đá āng dāng trong phân tích, dă báo. Trong nhāng nm gÁn đây nhißu mô hình, ph¤¢ng pháp đ¤ÿc đß xu¿t đá cÁi thiån kÃt quÁ, tng đß chính xác cho dă báo dā liåu khách hàng rãi m¿ng nh¤ng nhìn chung các mô hình, ph¤¢ng pháp dă báo dā liåu khách hàng rãi m¿ng tÃp trung vào các h¤áng nghiên cāu chính là: - Các mô hình dă báo dăa trên mô hình xác su¿t, tháng kê nh¤ mô hình hãi quy logistic (Logistic Regression) [9].
- Mßt h¤áng nghiên cāu khác có nßn tÁng dăa trên lý thuyÃt logic mã, là ph¤¢ng pháp dă khách hàng rãi m¿ng Neuro – Fuzzy [8]. - H¤áng nghiên cāu kÃt hÿp các mô hình dă báo khách hàng rãi m¿ng. Tiêu biáu là mô hình kÃt hÿp dă báo dā liåu tuyÃn tính và phi tuyÃn Bayesian Model Averaging (BMA) và Frequentist Model Averaging [10].3 Nhāng v¿n đß còn tßn t¿i Mỗi mßt mô hình, ph¤¢ng pháp dă báo khách hàng rãi m¿ng đßu chỉ có thá phù hÿp vái mßt sá d¿ng dā liåu đặc thù, mà ch¤a có mßt mô hình nào có thá dă báo tát đ¤ÿc cho t¿t cÁ các d¿ng dā liåu, ví dā nh¤ nhāng mô hình dăa trên xác xu¿t tháng kê nh¤ mô hình hãi quy Logistic Regression chỉ phù hÿp đá dă báo cho các dā liåu d¿ng tuyÃn tính (linear), còn các mô hình máy hác nh¤ SVM l¿i chỉ phù hÿp đá dă báo cho các d¿ng dā liåu phi tuyÃn tính [11]. Mặt khác, dā liåu trong thăc tà đa sá đßu tính tuyÃn tính và phi tuyÃn tính, nên viåc chỉ sÿ dāng mßt mô hình, ph¤¢ng pháp đá dă báo dā liåu khách hàng rãi m¿ng th¤ãng ch¤a mang l¿i kÃt quÁ nh¤ mong đÿi.
Do đó viåc tìm hiáu và áp dāng kÃt hÿp các mô hình, ph¤¢ng pháp dă báo dā liåu khách hàng rãi m¿ng vào trong thăc tà là cÁn thiÃt đá tng đß chính xác cÿa kÃt quÁ dă báo. Thā hai, vái tình hình thß tr¤ãng viãn thông hiån nay, dā liåu vß khách hàng viãn thông r¿t lán. V¿n đß đặt ra cÁn xây dăng mßt mô hình tái ¤u vß thãi gian đá có thá đáp āng ngay lÃp tāc nhu cÁu tác đß dă báo cÿa viãn thông hiån nay.4 Māc tiêu, nßi dung, ph¤¢ng pháp nghiên cāu Māc tiêu cÿa đß tài nhằm tìm hiáu và áp dāng kÃt hÿp mô hình Logistic Regression và SVM song song trong dă báo dā liåu khách hàng rãi m¿ng. Āng dāng mô hình này vào dă báo sá khách hàng sÿ dāng dßch vā viãn thông cÿa Viãn Thông Tây Ninh.
Lý do đß tài lăa chán mô hình Logistic Regression và ph¤¢ng pháp SVM song sing đá kÃt hÿp dă báo vì: - Mô hình LR và ph¤¢ng pháp SVM trong ¤ác l¤ÿng hãi quy đßu là nhāng mô hình, ph¤¢ng pháp dă báo khách hàng rãi m¿ng cho kÃt quÁ dă báo t¤¢ng đái tát. Tùy thußc vào đặc tính cÿa dā liåu khách hàng rãi m¿ng mà mô hình LR và ph¤¢ng pháp SVM th¤ãng đ¤ÿc lăa chán đá thăc hiån dă báo. Mô hình LR đ¤ÿc chán đá dă báo cho thành phÁn tuyÃn tính cÿa dā liåu khách hàng rãi m¿ng, còn ph¤¢ng pháp SVM th¤ãng đ¤ÿc chán đá dă báo cho thành phÁn phi tuyÃn tính cÿa dā liåu khách hàng rãi m¿ng. Do đó mà mô hình kÃt hÿp LR và SVM trong dă báo dā liåu khách hàng rãi m¿ng hy váng sÁ phát huy đ¤ÿc các ¤u điám cÿa mô hình LR cũng nh¤ ph¤¢ng pháp SVM đá cho kÃt quÁ dă báo chính xác h¢n là sÿ dāng mßt mô hình, ph¤¢ng pháp dă báo đ¢n l¿.
- Thăc tà đã có nhāng nghiên cāu và āng dāng cho th¿y hiåu quÁ cÿa ph¤¢ng pháp kÃt hÿp LR và SVM trong dă báo nh¤ Āng dāng mô hình kÃt hÿp LR và SVM trong dă báo tín dāng [12]. Mô hình kÃt hÿp LR và SVM trong dă báo các chāng bånh tim m¿ch trong y tà [13]. T¿t cÁ các nghiên cāu và āng dāng trên đßu cho th¿y kÃt quÁ dă báo cÿa mô hình kÃt hÿp LR và SVM hiåu quÁ h¢n so vái các mô hình, ph¤¢ng pháp dă báo đ¢n l¿. - Tuy nhiên vái h¿n chà vß đß phāc t¿p và thãi gian cÿa SVM, mô hình sÁ r¿t tán tài nguyên khi sÿ dāng SVM truyßn tháng.
Chính vì vÃy viåc cài đặt sÁ sÿ dāng SVM song song thay thà cho SVM truyßn tháng. SVM song song sÿ dāng các GPUs nhằm tng tác đß tính toán nh¤ng vÁn đ¿t đ¤ÿc đß chính xác t¤¢ng đ¤¢ng vái SVM truyßn tháng [14]. - Mô hình LR và ph¤¢ng pháp SVM đßu là nhāng mô hình, ph¤¢ng pháp dă báo dā liåu khách hàng rãi m¿ng hiåu quÁ và đã đ¤ÿc nghiên cāu từ lâu. Do đó mà các th¤ viån hỗ trÿ cài đặt các mô hình, ph¤¢ng pháp này trong các ngôn ngā lÃp trình nói chung và ngôn ngā R nói riêng là t¤¢ng đái đÁy đÿ.
Chính vì vÃy mà viåc cài đặt và thÿ nghiåm mô hình kÃt hÿp LR và ph¤¢ng pháp SVM là t¤¢ng đái thuÃn lÿi và nhanh chóng. Bên c¿nh đó các tài liåu nghiên cāu vß mô hình LR và ph¤¢ng pháp SVM cũng r¿t đa d¿ng và phong phú. Nßi dung nghiên cāu cÿa đß tài bao gãm: - Tìm hiáu các mô hình dă báo dā liåu khách hàng rãi m¿ng, tÃp trung tìm hiáu vß mô hình LR, mô hình SVM và mô hình kÃt hÿp LR vái SVM. - Tißn xÿ lý dā liåu đá biÃn đåi dā liåu vß d¿ng phù hÿp vái các mô hình dă báo.
- TiÃn hành cài đặt và thÿ nghiåm các mô hình dă báo dăa trên tÃp dā liåu đ¤ÿc thu thÃp từ dā liåu cÿa Viãn Thông Tây Ninh. - So sánh, đánh giá kÃt quÁ dă báo cÿa các mô hình vái nhau và vái dā liåu thăc tÃ. Ph¤¢ng pháp nghiên cāu cÿa đß tài: - Tìm hiáu các mô hình, ph¤¢ng pháp trong dă báo khách hàng rãi m¿ng. - Tìm hiáu mô hình LR.
- Tìm hiáu vß SVM và SVM song song. - Tìm hiáu ph¤¢ng pháp kÃt hÿp mô hình LR và SVM đá tng đß chính xác kÃt quÁ dă báo. - Cài đặt thÿ nghiåm các mô hình, ph¤¢ng pháp dă báo dā liåu khách hàng rãi m¿ng. MÔ HÌNH K¾T HþP LOGISTIC REGRESSION VÀ SUPPORT VECTOR MACHINE CÁ mô hình Logistic Regression và thuÃt giÁi Support Vector Machine (SVM) đßu là nhāng mô hình, ph¤¢ng pháp nỗi bÃt trong lĩnh văc dă báo.
Mỗi mô hình đßu mang nhāng đặc điám riêng biåt phù hÿp vái từng lo¿i hình dā liåu khác nhau. Trong ch¤¢ng này sÁ trình bày chi tiÃt vß hai mô hình dă báo dā liåu là LR và SVM, giái thiåu vß SVM song song, cũng nh¤ mô hình kÃt hÿp LR và SVM.1 Mô hình Logistic Regression Mô hình LR là mßt mô hình đ¤ÿc sÿ dāng nhißu trong sá các mô hình dă báo dā liåu khách hàng rãi m¿ng.