Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ứng dụng chế phẩm sinh học bio tmt để cải thiện môi trường chăn nuôi gà tại huyện đình lập

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ứng dụng chế phẩm sinh học Bio TMT cải thiện môi trường chăn nuôi gà tại huyện Đình Lập, hiệu quả và bền vững.

• Tác giả: Trần Thị Cung
• Người hướng dẫn: TS. Dư Ngọc Thành
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học Môi trường
• Đề tài: Cải Thiện Môi Trường Chăn Nuôi Gà Bằng Chế Phẩm Sinh Học Bio TMT
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục đích của đề tài
• 1.3. Yêu cầu của đề tài
• 1.4. Ý nghĩa của đề tài
• 1.4.1. Ý nghĩa trong nghiên cứu khoa học
• 1.4.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.1.1. Chất thải chăn nuôi
• 2.1.1.1. Đặc tính của chất thải chăn nuôi
• 2.2. Cơ sở pháp lý
• 2.3. Cơ sở thực tiễn
• 2.3.1. Tình hình nghiên cứu và xử lý chất thải chăn nuôi trên thế giới
• 3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Chăn nuôi gà và vấn đề môi trường

Chăn nuôi gà là một ngành quan trọng trong nông nghiệp, đóng góp đáng kể vào nền kinh tế. Tuy nhiên, việc chăn nuôi gà cũng gây ra nhiều vấn đề về môi trường, đặc biệt là ô nhiễm từ chất thải. Chất thải chăn nuôi gà bao gồm phân, nước tiểu, thức ăn thừa và các chất tẩy rửa chuồng trại. Những chất thải này không chỉ gây mùi hôi mà còn ảnh hưởng đến chất lượng không khí, nước và đất. Cải thiện môi trường trong chăn nuôi gà là một yêu cầu cấp thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi.

1.1. Tác động của chất thải chăn nuôi gà

Chất thải từ chăn nuôi gà chứa nhiều hợp chất hữu cơ và vô cơ, bao gồm urê, amoniac, và các vi sinh vật gây bệnh. Khi không được xử lý đúng cách, các chất này có thể thấm vào nguồn nước ngầm, gây ô nhiễm nguồn nước và ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Ngoài ra, khí amoniac (NH3) và hydro sunfua (H2S) phát tán từ chất thải gây ô nhiễm không khí, ảnh hưởng đến hệ hô hấp của người và vật nuôi. Giảm thiểu ô nhiễm từ chất thải chăn nuôi gà là một thách thức lớn đối với các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ.

1.2. Nhu cầu về phương pháp xử lý hiệu quả

Để cải thiện môi trường trong chăn nuôi gà, cần áp dụng các phương pháp sinh học hiệu quả. Các phương pháp truyền thống như ủ phân hoặc sử dụng hóa chất thường không đạt hiệu quả cao và có thể gây hại cho môi trường. Do đó, việc nghiên cứu và ứng dụng các chế phẩm sinh học như Bio TMT là một giải pháp tiềm năng. Bio TMT không chỉ giúp xử lý chất thải mà còn tạo ra phân bón hữu cơ, góp phần vào nuôi gà sạch và chăn nuôi bền vững.

II. Ứng dụng chế phẩm sinh học Bio TMT

Chế phẩm sinh học Bio TMT là một giải pháp hiệu quả trong việc xử lý chất thải chăn nuôi gà. Chế phẩm này chứa các vi sinh vật có lợi, giúp phân hủy chất thải hữu cơ, giảm mùi hôi và hạn chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh. Ứng dụng sinh học này không chỉ cải thiện môi trường chuồng trại mà còn nâng cao chất lượng chăn nuôi, giúp gà phát triển khỏe mạnh và tăng năng suất.

2.1. Cơ chế hoạt động của Bio TMT

Bio TMT hoạt động dựa trên cơ chế phân hủy chất thải hữu cơ bằng các vi sinh vật có lợi. Các vi khuẩn trong chế phẩm này giúp chuyển hóa các hợp chất hữu cơ phức tạp thành các chất đơn giản hơn, dễ dàng hấp thụ bởi cây trồng. Quá trình này không chỉ giảm thiểu mùi hôi mà còn hạn chế sự phát tán của khí độc như NH3 và H2S. Phương pháp sinh học này là một bước tiến quan trọng trong việc nâng cao chất lượng chăn nuôi và bảo vệ môi trường.

2.2. Hiệu quả thực tiễn của Bio TMT

Các nghiên cứu thực tiễn tại huyện Đình Lập đã chứng minh hiệu quả của Bio TMT trong việc cải thiện môi trường chăn nuôi gà. Sau khi sử dụng chế phẩm, lượng khí độc NH3 và H2S trong chuồng trại giảm đáng kể, mùi hôi được kiểm soát tốt hơn. Ngoài ra, chất thải sau xử lý có thể được sử dụng làm phân bón hữu cơ, góp phần vào nuôi gà sạch và chăn nuôi bền vững. Ứng dụng sinh học này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường.

III. Phương pháp sinh học trong chăn nuôi bền vững

Phương pháp sinh học đang trở thành xu hướng chính trong chăn nuôi bền vững. Việc sử dụng các chế phẩm sinh học như Bio TMT không chỉ giúp xử lý chất thải mà còn tạo ra các sản phẩm hữu ích như phân bón hữu cơ. Điều này góp phần vào việc nâng cao chất lượng chăn nuôi và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Nuôi gà sạch bằng phương pháp sinh học là một hướng đi đúng đắn để phát triển ngành chăn nuôi một cách bền vững.

3.1. Lợi ích của phương pháp sinh học

Phương pháp sinh học mang lại nhiều lợi ích trong chăn nuôi bền vững. Đầu tiên, nó giúp giảm thiểu ô nhiễm bằng cách xử lý hiệu quả chất thải chăn nuôi. Thứ hai, các sản phẩm phụ từ quá trình xử lý như phân bón hữu cơ có thể được tái sử dụng, giảm chi phí đầu vào cho nông nghiệp. Cuối cùng, phương pháp này góp phần vào việc nâng cao chất lượng chăn nuôi, giúp gà phát triển khỏe mạnh và tăng năng suất.

3.2. Triển vọng ứng dụng rộng rãi

Với những lợi ích vượt trội, phương pháp sinh học như Bio TMT có tiềm năng ứng dụng rộng rãi trong ngành chăn nuôi. Các nghiên cứu và thử nghiệm thực tế đã chứng minh hiệu quả của phương pháp này trong việc cải thiện môi trường và nâng cao chất lượng chăn nuôi. Trong tương lai, việc nhân rộng mô hình này sẽ góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi, đặc biệt là trong bối cảnh nhu cầu về thực phẩm sạch và an toàn ngày càng tăng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành chăn nuôi gà tại huyện Đình Lập, tỉnh Lạng Sơn, đã có sự phát triển đáng kể trong những năm gần đây, với tổng đàn gia cầm đạt khoảng 83.875 con tính đến năm 2013, tăng 0,9% so với năm trước. Tuy nhiên, việc chăn nuôi nhỏ lẻ, thiếu quy hoạch, đặc biệt trong các khu dân cư đông đúc, đã gây ra ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Chất thải chăn nuôi, chủ yếu là phân gà và nước thải chuồng trại, phát sinh với khối lượng lớn, trong đó khoảng 75% chất thải được sử dụng trực tiếp mà không qua xử lý, gây ảnh hưởng tiêu cực đến đất, nước, không khí và sức khỏe cộng đồng. Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá hiệu quả của chế phẩm sinh học BIO-TMT trong cải thiện môi trường chăn nuôi gà tại huyện Đình Lập, nhằm giảm thiểu ô nhiễm, nâng cao chất lượng môi trường nông thôn và phát triển nông nghiệp bền vững. Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 8/2012 đến tháng 7/2013, tại trại gà của một hộ dân điển hình trong huyện. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đề xuất các giải pháp xử lý chất thải chăn nuôi phù hợp với điều kiện thực tế địa phương, góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về xử lý chất thải chăn nuôi bằng công nghệ vi sinh vật hữu hiệu (EM) và đệm lót sinh học. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết về vi sinh vật hữu hiệu (EM): Chế phẩm EM là tập hợp các vi sinh vật có lợi gồm vi khuẩn quang hợp, vi khuẩn lactic, vi khuẩn Bacillus, nấm men và xạ khuẩn, hoạt động cộng sinh để phân hủy chất hữu cơ, khử mùi hôi và cải thiện môi trường chăn nuôi. Vi khuẩn quang hợp đóng vai trò chủ đạo trong việc tổng hợp các hợp chất hữu cơ và giảm khí độc như NH3, H2S.

2. Mô hình đệm lót sinh học: Sử dụng các nguyên liệu phụ phẩm nông nghiệp như rơm, trấu, mùn cưa trộn với chế phẩm sinh học BIO-TMT để tạo lớp đệm lót chuồng, giúp phân hủy phân gà, khử mùi và giảm khí độc trong chuồng nuôi.

Các khái niệm chính bao gồm: hệ số thải phân (K), khí độc NH3 và H2S trong chuồng nuôi, hàm lượng đạm (N), phốt pho (P), kali (K) tổng số trong phân gà, và các chỉ tiêu vi sinh vật như E.coli, Coliform.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thứ cấp được thu thập từ các cơ quan quản lý địa phương như UBND huyện, phòng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, phòng Tài nguyên và Môi trường, Trạm thú y, Trạm khí tượng, phòng Thống kê. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát điều tra 90 hộ chăn nuôi gà tại 3 xã, thị trấn có số lượng gà lớn nhất trong huyện (mỗi nơi 30 hộ), sử dụng bộ câu hỏi kết hợp phỏng vấn trực tiếp.

• Phương pháp phân tích: Thí nghiệm xác định lượng phân thải ra của hai giống gà siêu trứng và siêu thịt được thực hiện theo phương pháp ngẫu nhiên hoàn toàn với cỡ mẫu 60 con mỗi loại, chia thành 3 ô lồng, mỗi lồng 20 con. Lượng thức ăn và phân thải được cân đo hàng ngày để tính hệ số thải phân (K). Đánh giá hiệu quả xử lý chất thải bằng đệm lót sinh học BIO-TMT được thực hiện qua đo nồng độ khí NH3, H2S, hàm lượng N, P, K tổng số trong phân, và định lượng vi sinh vật E.coli, Coliform trong chất thải.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu kéo dài 12 tháng, từ tháng 8/2012 đến tháng 7/2013, bao gồm khảo sát thực trạng, thí nghiệm thu phân, xử lý và đánh giá hiệu quả đệm lót sinh học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng chăn nuôi và xử lý chất thải: Đàn gà tại huyện Đình Lập chủ yếu là chăn nuôi nhỏ lẻ với quy mô vài chục đến vài trăm con/hộ, không có trang trại lớn. Khoảng 75% chất thải chăn nuôi được sử dụng trực tiếp mà không qua xử lý, chỉ 25% được ủ làm phân hữu cơ. Người dân đánh giá ô nhiễm không khí quanh chuồng nuôi cao, ảnh hưởng đến sức khỏe và môi trường sống.

2. Lượng phân thải ra của gà siêu trứng và siêu thịt: Hệ số thải phân thực nghiệm (K) của gà siêu trứng là khoảng 1,05, thấp hơn gà siêu thịt là 1,20. Lượng phân thải ra trong một vòng đời của gà siêu thịt cao hơn khoảng 14% so với gà siêu trứng, tương ứng với lượng thức ăn tiêu thụ lớn hơn.

3. Hiệu quả xử lý khí độc bằng đệm lót sinh học BIO-TMT: Nồng độ khí H2S trong chuồng nuôi giảm từ 0,092 mg/m³ (đối chứng) xuống còn 0,034 mg/m³ khi sử dụng BIO-TMT, giảm khoảng 63%. Khí NH3 giảm từ 1,816 mg/m³ xuống 0,412 mg/m³, tương đương giảm 77%. Mặc dù nồng độ khí vẫn cao hơn tiêu chuẩn cho phép, nhưng mức giảm đáng kể cho thấy hiệu quả tích cực của chế phẩm.

4. Hàm lượng dinh dưỡng và vi sinh vật trong phân: Sau xử lý bằng BIO-TMT, hàm lượng đạm tổng số (N) trong phân giảm khoảng 20%, phốt pho (P) và kali (K) tổng số cũng giảm nhẹ, đồng thời số lượng vi sinh vật gây hại như E.coli và Coliform giảm hơn 50%, góp phần cải thiện chất lượng phân và giảm nguy cơ ô nhiễm môi trường.

Thảo luận kết quả

Việc áp dụng đệm lót sinh học BIO-TMT đã chứng minh khả năng phân hủy phân gà hiệu quả, giảm phát thải khí độc NH3 và H2S, hai khí gây mùi hôi và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người và vật nuôi. Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu trước đây về hiệu quả của chế phẩm EM trong xử lý chất thải chăn nuôi. Sự giảm nồng độ khí độc cũng góp phần cải thiện điều kiện vi khí hậu trong chuồng nuôi, tăng sức đề kháng cho gà, giảm tỷ lệ mắc bệnh và chi phí thú y.

Hệ số thải phân thực nghiệm cho thấy gà siêu thịt thải ra lượng phân lớn hơn, do đó cần có biện pháp xử lý phù hợp để hạn chế ô nhiễm. Việc giảm hàm lượng vi sinh vật gây hại trong phân sau xử lý giúp giảm nguy cơ lây lan dịch bệnh và ô nhiễm môi trường đất, nước.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh nồng độ khí NH3, H2S trước và sau xử lý, bảng thống kê hàm lượng dinh dưỡng và vi sinh vật trong phân, giúp minh họa rõ ràng hiệu quả của chế phẩm BIO-TMT.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Triển khai rộng rãi sử dụng đệm lót sinh học BIO-TMT trong chăn nuôi gà: Khuyến khích các hộ chăn nuôi áp dụng đệm lót sinh học để giảm thiểu ô nhiễm khí độc và cải thiện môi trường chuồng trại. Mục tiêu giảm nồng độ khí NH3 và H2S ít nhất 50% trong vòng 12 tháng. Chủ thể thực hiện: chính quyền địa phương phối hợp với các trung tâm khuyến nông.

2. Tổ chức tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật cho người chăn nuôi: Đào tạo về quy trình làm đệm lót sinh học, cách sử dụng chế phẩm BIO-TMT và quản lý chất thải chăn nuôi an toàn. Thời gian thực hiện trong 6 tháng đầu năm. Chủ thể: Sở Nông nghiệp, Trạm khuyến nông huyện.

3. Xây dựng chính sách hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ: Cung cấp hỗ trợ vật tư, chế phẩm sinh học và tư vấn kỹ thuật nhằm giảm chi phí đầu tư ban đầu. Mục tiêu tăng tỷ lệ áp dụng biện pháp xử lý chất thải lên 60% trong 2 năm. Chủ thể: UBND huyện, các tổ chức tín dụng.

4. Nghiên cứu và phát triển thêm các công nghệ xử lý chất thải phù hợp với quy mô nhỏ: Kết hợp công nghệ vi sinh với các phương pháp xử lý khác như hầm Biogas, thực vật thủy sinh để nâng cao hiệu quả xử lý. Thời gian nghiên cứu 1-2 năm. Chủ thể: các viện nghiên cứu, trường đại học.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Người chăn nuôi gia cầm tại các vùng nông thôn: Nhận biết được tác hại của chất thải chăn nuôi và áp dụng giải pháp đệm lót sinh học để cải thiện môi trường chuồng trại, giảm chi phí thú y và tăng hiệu quả kinh tế.

2. Cán bộ kỹ thuật, khuyến nông viên: Sử dụng kết quả nghiên cứu để tư vấn, hướng dẫn kỹ thuật xử lý chất thải chăn nuôi cho người dân, góp phần nâng cao chất lượng chăn nuôi bền vững.

3. Nhà quản lý, chính quyền địa phương: Là cơ sở khoa học để xây dựng chính sách, kế hoạch hỗ trợ và quản lý môi trường trong chăn nuôi, đặc biệt tại các khu vực có mật độ chăn nuôi cao.

4. Các nhà nghiên cứu, sinh viên ngành Khoa học Môi trường và Nông nghiệp: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, kết quả và ứng dụng công nghệ vi sinh trong xử lý chất thải chăn nuôi, phát triển các đề tài nghiên cứu tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. Chế phẩm sinh học BIO-TMT là gì và có an toàn không?
   BIO-TMT là tổ hợp vi sinh vật hữu hiệu gồm các chủng vi khuẩn quang hợp, lactic, Bacillus, nấm men và xạ khuẩn, được sử dụng để phân hủy chất thải chăn nuôi. Chế phẩm này an toàn, không chứa vi sinh vật gây bệnh và thân thiện với môi trường, phù hợp cho chăn nuôi quy mô nhỏ.

2. Làm thế nào để sử dụng đệm lót sinh học hiệu quả trong chăn nuôi gà?
   Người chăn nuôi cần trộn đều các nguyên liệu phụ phẩm nông nghiệp với chế phẩm BIO-TMT theo tỷ lệ phù hợp, rải đều lớp đệm dày khoảng 10-15 cm dưới nền chuồng, duy trì độ ẩm và thay mới định kỳ sau 6-12 tháng để đảm bảo hiệu quả xử lý.

3. Đệm lót sinh học có giúp giảm mùi hôi và khí độc trong chuồng nuôi không?
   Kết quả nghiên cứu cho thấy đệm lót sinh học BIO-TMT giảm nồng độ khí H2S khoảng 63% và khí NH3 khoảng 77%, góp phần giảm mùi hôi, cải thiện điều kiện không khí trong chuồng, bảo vệ sức khỏe người chăn nuôi và vật nuôi.

4. Phân gà sau xử lý có thể sử dụng làm phân bón hay thức ăn chăn nuôi không?
   Phân gà sau xử lý bằng BIO-TMT có hàm lượng dinh dưỡng cao, giảm vi sinh vật gây hại, có thể sử dụng làm phân bón hữu cơ an toàn hoặc nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, giúp tăng hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường.

5. Nghiên cứu này có thể áp dụng cho các vùng khác không?
   Mô hình và kết quả nghiên cứu có thể áp dụng cho các vùng có điều kiện chăn nuôi tương tự, đặc biệt là các khu vực có chăn nuôi nhỏ lẻ, mật độ cao và chưa có biện pháp xử lý chất thải hiệu quả, giúp cải thiện môi trường và phát triển bền vững.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định được thực trạng ô nhiễm môi trường do chất thải chăn nuôi gà tại huyện Đình Lập với tỷ lệ xử lý chất thải chưa cao, gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường và sức khỏe cộng đồng.
• Chế phẩm sinh học BIO-TMT khi sử dụng trong đệm lót sinh học giúp giảm đáng kể nồng độ khí độc NH3 và H2S, cải thiện chất lượng không khí trong chuồng nuôi.
• Lượng phân thải ra của gà siêu thịt cao hơn gà siêu trứng, đòi hỏi biện pháp xử lý phù hợp để hạn chế ô nhiễm.
• Phân gà sau xử lý có hàm lượng dinh dưỡng tốt, giảm vi sinh vật gây hại, có thể tái sử dụng làm phân bón hoặc thức ăn chăn nuôi.
• Đề xuất triển khai rộng rãi đệm lót sinh học, tổ chức tập huấn kỹ thuật, hỗ trợ tài chính và nghiên cứu phát triển công nghệ xử lý phù hợp với quy mô nhỏ.

Next steps: Mở rộng mô hình ứng dụng BIO-TMT tại các địa phương lân cận, phối hợp với các cơ quan chức năng để xây dựng chính sách hỗ trợ, đồng thời tiếp tục nghiên cứu nâng cao hiệu quả xử lý chất thải chăn nuôi.

Call-to-action: Các cơ quan quản lý, nhà nghiên cứu và người chăn nuôi cần phối hợp triển khai các giải pháp xử lý chất thải sinh học để bảo vệ môi trường và phát triển chăn nuôi bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học của đề tài 1. Chất thải chăn nuôi Ở nước ta hiện nay, mỗi năm ngành chăn nuôi thải ra trên 73 triệu tấn chất thải rắn bao gồm phân khô, thức ăn thừa và 20 - 30 triệu khối chất thải lỏng (phân lỏng, nước tiểu, chất rửa chuồng trại). Trong đó, khoảng 50% lượng chất thải rắn (36,5 triệu tấn), 80% chất thải lỏng (20 - 24 triệu tấn) xả thẳng ra tự nhiên hoặc sử dụng không qua xử lý.

Một phần không nhỏ trong số đó là chất thải chăn nuôi gia súc, gia cầm. Đây là những tác nhân gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng (Lưu Anh Đoàn, 2006) [7]. Đặc tính của chất thải chăn nuôi Chất thải chăn nuôi đặc trưng nhất là phân. Phân gồm các thành phần là những dưỡng chất không tiêu hóa được hoặc những dưỡng chất thoát khỏi sự tiêu hóa vi sinh hay men tiêu hóa (chất xơ, protein không tiêu hóa được, axit amin thoát khỏi sự hấp thu…).

Các khoáng chất dư thừa mà cơ thể không sử dụng được như P2O5, K2O, CaO, MgO… phần lớn xuất hiện trong phân. Ngoài ra, còn có các chất cặn bã của dịch tiêu hóa (trypsin, pepsin…) các mô tróc ra từ niêm mạc của ống tiêu hóa và chất nhờn theo phân ra ngoài, các chất dính vào thức ăn (tro, bụi…) các vi sinh vật bị nhiễm trong thức ăn hay trong ruột bị tống ra ngoài… Lượng phân mà vật nuôi thải ra thay đổi theo lượng thức ăn và thể trọng, dựa vào thức ăn và thể trọng mà ta tính được lượng phân. Lượng phân thải ra ngoài của các loại vật nuôi STT Loại vật nuôi Lượng phân thải mỗi ngày (% thể trọng) 1 Lợn 6,00 - 7,00 2 Bò sữa 7,00 - 8,00 3 Bò thịt 5,00 - 8,00 4 Gà 5,00 (Nguồn: Nguyễn Quế Côi, 2006) [6] Bảng 1.1 cho thấy lượng phân thải ra mỗi ngày chiếm tỷ lệ cao nhất là ở bò sữa 7,00 - 8,00% thể trọng; tiếp đến là bò thịt, lợn, gà theo thứ tự lần lượt là: 5,00 - 8,00%; 6,00 - 7,00%; 5,00% thể trọng. Qua đây, ta thấy số lượng vật nuôi càng lớn thì lượng chất thải thải ra ngoài môi trường càng nhiều.

Đây cũng chính là vấn đề đáng lo ngại cho môi trường hiện nay. * Đối với chăn nuôi gà Khác với hình thức chăn nuôi lợn, ô nhiễm môi trường chăn nuôi gà chủ yếu là do các nguồn: phân, nước vệ sinh chuồng trại, các loại thuốc sử dụng để sát trùng, tẩy rửa chuồng trại… chúng gây ra mùi hôi, ảnh hưởng tới môi trường không khí xung quanh. Đặc biệt, đối với các trại chăn nuôi gà hậu bị, lượng nước thải được thải ra sau mỗi lần dọn rửa chuồng trại, máng ăn, máng uống chưa được các chủ trang trại chú ý đến việc lưu trữ để xử lý mà thải bỏ tự nhiên ra môi trường xung quanh. Phân gà thường chứa cả nước tiểu nên cần một hàm lượng lớn chất độn chuồng, thức ăn và nước rơi vãi sẽ tạo ra chất thải có sự bết dính.

Quá trình gà vận động và sinh trưởng còn có lông gà và các tế bào chết có thêm trong phân. Vào những mùa thời tiết ấm và ẩm các vi sinh vật dễ ràng hoạt động tạo ra lượng mùi hôi ra môi trường. Thêm vào đó, trong quá trình thu dọn phân của các chủ trang trại tưới cho phân đạt độ ẩm nhất định để chống bụi lại là môi trường cho vi sinh vật phân hủy cho nên khi phân đã được đóng bao kín vẫn n 6 phát tán mùi hôi. Phân của gà có hàm lượng uric nên tạo ra mùi của khí NH3 rất lớn (Nguyễn Duy Hoan và cộng sự, 1999) [9].

Cơ sở pháp lý - Luật bảo vệ môi trường đã được Quốc hội nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam khoá XI, kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2005. - Nghị định 21//2008/NĐ-CP của Chính phủ về việc quy định chi tiết và huớng dẫn thi hành một số điều của luật bảo vệ môi trường. - Thông tư số 07/2007/TT-BTN & MT ngày 03/7/2007 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về hướng dẫn phân loại và quyết định danh mục cơ sở gây ô nhiễm môi trường cần xử lý. - Thông tư 04/2010/TT-BNN & PTNT ngày 15/01/2010 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn về quy chuẩn kỹ thuật quốc gia điều kiện chăn nuôi gia cầm an toàn sinh học QCVN01 - 15: 2010/BNN & PTNT.

- Thông tư 71/2011/TT-BNN & PTNT ngày 25/10/2011 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia lĩnh vực thú y. + Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia: cơ sở chăn nuôi gia súc, gia cầm - quy trình kiểm tra, đánh giá điều kiện vệ sinh thú y. Ký hiệu: QCVN 01 - 79: 2011/BNN & PTNT + Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia: cơ sở nuôi trồng thủy sản thương phẩm - Điều kiện vệ sinh thú y. Ký hiệu: QCVN 01 - 80: 2011/BNN & PTNT + Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia: cơ sở sản xuất, kinh doanh thủy sản giống - điều kiện vệ sinh thú y.

Ký hiệu: QCVN 01 - 81: 2011/BNN & PTNT + Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia: vệ sinh thú y cơ sở ấp trứng gia cầm. Ký hiệu: QCVN 01 - 82: 2011/BNN & PTNT n 7 + Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia: bệnh động vật - yêu cầu chung lấy mẫu bệnh phẩm, bảo quản và vận chuyển. Ký hiệu: QCVN 01 - 83: 2011/BNN & PTNT - Quyết định số 1504/QĐ-BNN&PTNT ngày 15/5/2008 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn ban hành quy trình thực hành chăn nuôi tốt cho chăn nuôi gia cầm an toàn. - Quyết định số 64/2003/QĐ-TTg về việc phê duyệt đề án “Kế hoạch xử lý triệt để các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng”.

Cơ sở thực tiễn 1. Tình hình nghiên cứu và xử lý chất thải chăn nuôi trên thế giới Để đáp ứng nhu cầu thực phẩm của con người, ngành chăn nuôi trên thế giới đã phát triển rất nhanh và đạt được nhiều thành tựu to lớn. Trên thế giới, chăn nuôi hiện chiếm khoảng 70% đất nông nghiệp và 30% tổng diện tích đất tự nhiên (không kể diện tích bị băng bao phủ). Chăn nuôi đóng góp khoảng 40% tổng GDP nông nghiệp toàn cầu.

Tuy nhiên, bên cạnh việc sản xuất và cung cấp một số lượng lớn sản phẩm quan trọng cho nhu cầu của con người, ngành chăn nuôi cũng đã gây nên nhiều hiện tượng tiêu cực về môi trường. Ngoài chất thải rắn và chất thải lỏng, chăn nuôi hiện đóng góp khoảng 18% hiệu ứng nóng lên của trái đất (global warming) do thải ra các khí gây hiệu ứng nhà kính: khí CO2 chiếm 9%, khí mêtan (CH4) 37% và oxit nitơ (N2O) là 65%. Những loại khí này sẽ còn tiếp tục tăng lên trong thời gian tới (FAO, 2011) [30]. Theo dự báo của FAO, 2011 về nhu cầu sử dụng các sản phẩm chăn nuôi của thế giới dự kiến sẽ còn tiếp tục tăng gấp đôi trong nửa đầu của thế kỷ này.

Nhưng cũng đồng thời trong thời gian trên con người sẽ phải chứng kiến nhiều sự biến đổi môi trường và khí hậu theo chiều hướng không mong đợi, môi trường sống ngày càng bị đe dọa bởi chính các hoạt động chăn nuôi. Do vậy, n 8 việc hướng tới một ngành chăn nuôi chất lượng cao không chỉ giúp đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của con người về các sản phẩm có nguồn gốc động vật mà đồng thời phải chịu trách nhiệm với chính con người về mặt môi trường và xã hội khi sản xuất ra những sản phẩm đó (Bùi Xuân An, 2007) [1]. Theo số liệu thống kê của Tổ chức Nông lương thế giới FAO năm 2011 số lượng đầu gia súc và gia cầm chính của thế giới như sau: tổng đàn trâu là 182,2 triệu con và phân bố chủ yếu ở các nước Châu Á, tổng đàn bò 1.164,8 triệu con, dê 591,7 triệu con, cừu 847,7 triệu con, lợn 887,5 triệu con, gà 14.191,1 triệu con và tổng đàn vịt là 1. Tốc độ tăng về số lượng vật nuôi hàng năm của thế giới trong thời gian vừa qua thường chỉ đạt trên dưới 1% năm (FAO,2011) [30].

Về chăn nuôi gà thì Trung Quốc là một quốc gia có nền chăn nuôi gia cầm phát triển nhất thế giới, hiện nay số lượng gà của Trung Quốc đứng vị trí số một trên thế giới là 4.702,2 triệu con, thứ hai là Indonesia 1.341,7 triệu con, thứ ba là Brazin 1.205,0 triệu con, thứ tư là Ấn Độ 613 triệu con và thứ năm là Iran 513 triệu con gà. Việt Nam về chăn nuôi gà có 200 triệu con đứng thứ 13 thế giới (FAO, 2011) [30]. Bên cạnh số lượng vật nuôi lớn, mỗi năm môi trường thế giới phải hứng chịu một khối lượng rất lớn chất thải từ các hoạt động chăn nuôi. Việc xử lý chất thải chăn nuôi nói chung và chất thải gia cầm nói riêng cũng đã được nghiên cứu triển khai ở các nước phát triển từ cách đây vài chục năm.

Các nghiên cứu của các tổ chức và các tác giả như: Burton, C. and Turner, C (2003); Dr. Arux Chaiyakul, (2007); McDonald P, J. Các công nghệ áp dụng cho xử lý nước thải chăn nuôi trên thế giới chủ yếu là các phương pháp sinh học.

Ở các nước phát triển, quy mô trang trại rộng hàng trăm hecta, trong trang trại ngoài chăn nuôi gia cầm quy mô lớn (trên 10.000 con), phân gia cầm và chất thải gia cầm chủ yếu làm phân n 9 vi sinh và năng lượng Biogas cho máy phát điện còn nước thải chăn nuôi được sử dụng cho các mục đích nông nghiệp (Đỗ Ngọc Hòe, 1974) [10]. Trang trại lớn quy mô Cơ sở chăn nuôi công nghiệp quy mô nhỏ lẻ Hệ thống nuôi Nuôi thả, trên sàn chuồng hở Bể chứa, hồ chứa nước thải, hệ thống xử lý yếm Kho chứa khí, bể biogas dung tích chất thải rắn lớn. ủ phân compost Kênh mương tiếp nhận nước thải Ruộng, cánh Dòng nước Land thảiDòng chất thải rắn Hình 1. Mô hình quản lý chất thải rắn chăn nuôi trên thế giới (Nguồn: Trịnh Xuân Lai, 2000) [12] Tại Trung Quốc, người ta tính toán rằng cứ 3 triệu con gà “sản xuất” ra 212 tấn phân và số phân này được dùng để sản xuất điện.

Phân gà ở chuồng sẽ đi vào máng, sau đó được chuyển xuống một băng chuyền để đến một nhà máy xử lý. Nhà máy xử lý sẽ tách methane ra khỏi phân gà để tạo ra điện, và điện sẽ được bán cho lưới điện quốc gia. Sau khi tách methane xong, phân gà sẽ được xử lý thành phân bón (Đỗ Ngọc Hòe, 1974) [10]. Ông Pan Wenzhi - Phó chủ tịch công ty Công nghệ Nông nghiệp Deqingyuan cho biết: “Lượng than đá để tạo ra điện cho Trung Quốc có thể khan hiếm trong vài thập kỷ tới.