Chương 1: Những lý luận cơ bản về công tác đãi ngộ tài chính trong doanh nghiệp Chương 2: Phân tích thực trạng công tác đãi ngộ tài chính tại Công ty CAVICO xây dựng thuỷ điện Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện công tác đãi ngộ tài chính tại công ty CAVICO xây dựng thuỷ điện 12 CHƢƠNG I NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ ĐÃI NGỘ NHÂN SỰ VÀ CÔNG TÁC ĐÃI NGỘ TÀI CHÍNH TRONG DOANH NGHIỆP 1. Tầm quan trọng của đãi ngộ nhân sự trong doanh nghiệp: Con người có vai trò đặc biệt quan trọng trong kinh doanh. Trong ba yếu tố nguồn lực quan trọng của doanh nghiệp là vật chất, tài chính và con người thì con người là yếu tố trung tâm quyết định sự thành bại của doanh nghiệp. Khi mà các yếu tố vốn, kỹ thuật được coi là có sẵn, tương đương nhau thì các doanh nghiệp cạnh tranh với nhau chủ yếu thông qua đội ngũ nhân viên.
Để nâng cao năng lực cạnh tranh các doanh nghiệp cần phải có đội ngũ nhân viên có trình độ năng lực cao, tinh thần hăng say lao động và trung thành với doanh nghiệp. Để đạt được điều đó, ngoài việc làm tốt công tác tuyển dụng nhân sự, sử dụng nhân sự, đào tạo, phát triển nhân sự và đánh giá thành tích của nhân viên, các doanh nghiệp cần quan tâm chăm lo đến công tác đãi ngộ nhân sự. Khái niệm đãi ngộ nhân sự: Mỗi người làm việc vì một động cơ riêng. Động cơ tạo ra những nhu cầu, mong muốn của con người và chi phối đến trạng thái tâm lý cũng như hành động của họ.
Khi nhu cầu được thoả mãn thì những tình cảm tích cực sẽ xuất hiện và tạo ra những hành động tích cực của chủ thể đó. Muốn duy trì, phát triển tinh thần làm việc hăng say của người lao động nhất thiết nhà quản trị phải đáp ứng được nhu cầu của họ thông qua việc tìm hiểu động cơ thúc đẩy người lao động. Nhu cầu Mong Trạng thái căng thẳng muốn 13 Thoả mãn Hành động Sơ đồ 1.1: Chuỗi mắt xích giữa động cơ và hành động của con người Đãi ngộ nhân sự là quá trình chăm lo đời sống vật chất tinh thần của người lao động để người lao động có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp. Hay có thể hiểu: Đãi ngộ nhân sự là quá trình bù đắp lao động về vật chất lẫn tinh thần thông qua các công cụ đòn bẩy nhằm duy trì, củng cố, phát triển lực lượng lao động cũng như nâng cao đời sống cho người lao động.
Như vậy, đãi ngộ nhân sự là một quá trình ở đó thể hiện cả hai mặt kinh tế và xã hội nhằm thoả mãn các nhu cầu vật chất và tinh thần của người lao động. Đãi ngộ nhân sự trong doanh nghiệp được thể hiện dưới hai hình thức cơ bản đó là đãi ngộ tài chính và đãi ngộ phi tài chính .48) Ngày nay khi xã hội phát triển trong xu thế hội nhập, sự cạnh tranh càng trở nên khốc liệt thì đãi ngộ nhân sự đã thực sự trở thành một vấn đề cấp bách mang tính tất yếu, vừa là động lực, vừa là mục tiêu phát triển của doanh nghiệp. Đãi ngộ nhân sự là công cụ quan trọng tạo động lực cả về vật chất lẫn tinh thần, kích thích người lao động làm việc, cống hiến hết mình cho doanh nghiệp. Vì vậy có thể khẳng định đãi ngộ nhân sự có một vai trò hết sức quan trọng.
Vai trò của đãi ngộ nhân sự: Bất kỳ ai khi bỏ công sức ra lao động đều mong muốn được hưởng một quyền lợi, một lợi ích nào đó. Các nhân viên trong doanh nghiệp cũng vậy. Họ đi làm để có thu nhập nuôi sống bản thân và gia đình, sau đó là để giao tiếp, trao đổi thông tin, tình cảm với bạn bè, cao hơn nữa là tạo dựng một địa vị trong xã hội, khẳng định bản thân. Nhu cầu của người lao động rất đa dạng và phong phú, khi nhu cầu ở bậc thấp được thoả mãn thì sẽ nảy sinh những nhu cầu ở bậc cao hơn.
Chỉ 14 có đãi ngộ nhân sự mới thoả mãn đầy đủ tất cả các bậc nhu cầu đó. Đãi ngộ nhân sự là công cụ nhạy bén giúp nhà quản trị quản lý con người có hiệu quả, tạo điều kiện tốt nhất về công việc cũng như môi trường làm việc giúp người lao động hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, tạo động lực, kích thích phát huy toàn diện năng lực, trí tuệ của người lao động. Mặt khác, đãi ngộ nhân sự có mối quan hệ khăng khít với các nội dung của quản trị nhân sự. Ngay trong những hoạt động tuyển dụng, sử dụng, đào tạo phát triển và đánh giá thành tích của người lao động cũng thấy rất rõ những hoạt động đãi ngộ nhân sự của nhà quản trị.
Ví dụ: sắp xếp công việc phù hợp với người lao động hay tạo điều kiện cho người lao động được học tập nâng cao trình độ chuyên môn chính là những hoạt động đãi ngộ nhân sự. Nói cách khác, quản trị nhân sự là thước đo thành công cho công tác đãi ngộ nhân sự và đãi ngộ nhân sự là cơ sở để thúc đẩy các khâu còn lại của quản trị nhân sự. Công tác đãi ngộ nhân sự có tốt thì các chức năng khác của quản trị nhân sự mới tốt được. Nếu như phân tích công việc cho phép xác định đúng đối tượng có khả năng làm tốt công việc; tuyển dụng nhân sự cho phép lựa chọn những nhân viên có năng lực, trình độ cao; đào tạo và phát triển nhân sự cho phép nâng cao trình độ, tay nghề lao động; đánh giá nhân sự cho phép ghi nhận kết quả làm việc và những đóng góp của nhân viên thì đãi ngộ nhân sự một mặt giúp phát huy được hết các khả năng đó, mặt khác đáp ứng các nhu cầu từ thấp đến cao của nhân viên, thu hút nhân tài.
Qua đó giúp doanh nghiệp không những giảm được nhiều khoản chi phí mà còn hoạt động với năng suất và hiệu quả cao, đưa doanh nghiệp phát triển mạnh mẽ. Trước xu thế hội nhập, khi Việt Nam đã là thành viên chính thức của WTO thì sự trao đổi các nguồn lực vật chất, tài chính trở nên dễ dàng giữa các quốc gia. Con người là yếu tố duy nhất tạo nên sự khác biệt. Khi môi trường kinh doanh đang thay đổi từng giờ, từng phút, đòi hỏi mọi yếu tố khác phải linh hoạt biến đổi để thích nghi với sự thay đổi của môi trường.
Chính con người là chủ thể biến đổi các yếu tố đó. Để các yếu tố này biến đổi thích nghi được với môi trường thì con người phải nắm được những thông tin về sự biến đổi đó. Đãi ngộ nhân sự là cơ sở, tiền đề 15 và là điều kiện để con người có thể cập nhật thông tin, nắm bắt sự thay đổi đến chóng mặt của môi trường kinh doanh. Các hình thức đãi ngộ nhân sự: 1.
Đãi ngộ tài chính: - Đãi ngộ trực tiếp: + Tiền lương: Là số tiền người sử dụng lao động trả cho người lao động tương ứng với số lượng, chất lượng lao động mà người lao động đã hao phí trong quá trình thực hiện những công việc do người sử dụng lao động giao. + Tiền thưởng: Là khoản mà người lao động được nhận do có những đóng góp trên mức bình thường. + Cổ phần: là hình thức được áp dụng chủ yếu trong các công ty cổ phần. Hình thức đãi ngộ này thực chất là cho người lao động nắm giữ một số cổ phần trong doanh nghiệp.
- Đãi ngộ gián tiếp: + Trợ cấp: Là khoản tiền mà người lao động được nhận để khắc phục những khó khăn phát sinh trong hoàn cảnh cụ thể. + Phúc lợi: Là khoản tiền mà doanh nghiệp dành cho người lao động để họ có thêm điều kiện nâng cao chất lượng cuộc sống. + Phụ cấp: Là khoản tiền doanh nghiệp trả thêm cho người lao động do họ đảm nhận thêm trách nhiệm hoặc làm việc trong điều kiện không bình thường. Đãi ngộ phi tài chính: - Đãi ngộ thông qua công việc: Công việc phù hợp, nhiệm vụ thích thú, cơ hội được cấp trên nhận biết, cơ hội thăng tiến.
Khi một nhân viên được nhà quản trị giao cho những công việc quan trọng, đòi hỏi trình độ chuyên môn cao hơn và nhiều kinh nghiệm hơn so với công việc người đó đang làm, hay một công việc hàm chứa một cơ hội thăng 16 tiến, người đó sẽ cảm thấy hài lòng và thoả mãn, bởi vì những nhu cầu cấp cao như nhu cầu tự thể hiện, nhu cầu được tôn trọng được thoả mãn. - Đãi ngộ thông qua môi trường làm việc: Chính sách hợp lý ,điều kiện làm việc tốt, đồng nghiệp hợp tính, giờ làm việc linh hoạt. Môi trường và khung cảnh làm việc cũng là một yếu tố quan trọng góp phần tạo ra tinh thần làm việc tự giác. Một hệ thống chính sách hợp lý, những điều kiện làm việc thoải mái, giờ giấc làm việc linh hoạt, uyển chuyển, tổ chức nhóm làm việc khoa học, các dịch vụ khác nhau, đó là những gì có thể giúp cho người lao động làm việc tốt hơn.
Sự quan tâm của nhà quản trị đến đời sống tinh thần của người lao động cũng có giá trị như những đãi ngộ phi tài chính. Một lời khen đúng lúc, một món quà nhỏ hay đơn thuần chỉ là một lời chúc mừng nhân dịp sinh nhật, lễ tết; một sự chia buồn thông cảm khi nhân viên gặp khó khăn. sẽ được nhân viên đón nhận như là sự trả công thực sự. Các hình thức này theo Nguyễn Hữu Thân được trình bày cụ thể qua sơ đồ sau [25, Tr.
Môi trƣờng bên ngoài 17 Môi trƣờng bên trong Lƣơng bổng và đãi ngộ Phi tài chính Tài chính Trực tiếp Gián tiếp Công việc Môi trường làm việc -Lương công -Trợ cấp xã hội -Nhiệm vụ -Điều kiện làm nhật -Bảo hiểm thích thú việc thoải mái -Lương tháng -Phúc lợi -Cơ hội thăng -Gìơ giấc linh -Tiền thưởng +Trợ cấp giáo tiến hoạt -Hoa hồng dục -Cơ hội được -Biểu tượng địa +Đền bù cấp trên nhận vị phù hợp +Dịch vụ biết -Chính sách hợp +Hưu trí Trách nhiệm lý +Vắng mặt được -Phấn đấu -Kiểm tra khéo trả lương -Công việc phù léo Nghỉ phép hợp -Đồng nghiệp Nghỉ lễ -Cơ hội được hợp tính Nghỉ tết học tập nâng -Làm việc tại nhà Nghỉ ốm đau cao trình độ truyền qua mạng. -Tuần lễ làm việc dồn lại .2: Các yếu tố của một chương trình lương bổng và đãi ngộ toàn diện 1. Nội dung cơ bản của đãi ngộ tài chính trong doanh nghiệp: 1.