Chương 1 : TỔNG QUAN VỀ THẺ TÍN DỤNG QUỐC TẾ 1. Khái quát về thẻ tín dụng quốc tế : 1. Quá trình hình thành và phát triển của thẻ tín dụng quốc tế: So với các sản phẩm – dịch vụ khác trong lĩnh vực Tài chính – Ngân hàng, thẻ tín dụng quốc tế là một sản phẩm tương đối mới, ra đời và bắt đầu phát triển từ những năm đầu thế kỷ 20 cho đến nay. Thẻ tín dụng quốc tế được phát triển tại Mỹ, bắt đầu từ việc các cửa hàng bán lẻ chấp nhận cho các khách hàng của họ thanh toán chậm dựa trên cơ sở uy tín của khách hàng đối với cửa hàng.
Thông thường, các cửa hàng ghi chép sổ sách đầy đủ các khoản nợ phát sinh của từng khách hàng riêng biệt và chỉ chấp nhận cho khách hàng thanh toán chậm nếu họ tin tưởng vào khả năng thanh toán của khách hàng đó. Tuy nhiên, vốn của các cửa hàng thường không đủ lớn, dần dần các chủ cửa hàng nhận thấy họ không có đủ khả năng cho nhiều khách hàng thanh toán chậm. Chính yếu tố này đã góp phần thúc đẩy các tổ chức tài chính hình thành ý tưởng về sản phẩm thẻ tín dụng quốc tế. Với năng lực về tài chính, khả năng quay vòng vốn nhanh và kinh nghiệm kinh doanh trong lĩnh vực tín dụng, các tổ chức tài chính có đủ khả năng cung cấp cho khách hàng những khoản tín dụng này.
Trên thế giới, có thể nói ý tưởng về một chiếc thẻ được sử dụng để mua hàng hoá lần đầu tiên xuất hiện trong cuốn tiểu thuyết Looking Backward của nhà văn người Mỹ - Bellamy (1887). Bellamy đã sử dụng thuật ngữ thẻ tín dụng tổng cộng là mười một lần trong cuốn tiểu thuyết này. Mặc dù thuật ngữ này chỉ đề cập đến một loại thẻ được sử dụng nhằm vào mục đích chi tiêu hơn là mục đích vay mượn. Theo Sienkiewicz (2001), vào đầu những năm 1900, các công ty xăng dầu và các cửa hàng bán lẻ đã phát hành những chiếc thẻ tín dụng quốc tế độc quyền của riêng họ.
Những chiếc thẻ này chỉ được chấp nhận ở những cửa hàng của các tổ chức phát hành ra chúng. Trong khi những chiếc thẻ tín dụng quốc tế hiện đại ngày nay được sử dụng vì nhiều mục đích khác nhau, thì những chiếc thẻ đầu tiên này được phát hành chỉ với ý nghĩa là tạo lập khách hàng trung thành và cải tiến dịch vụ khách hàng. 2 Lần đầu tiên vào năm 1914, tổ chức chuyển tiền Western Union (corporate.com ) đã giới thiệu thẻ tín dụng quốc tế đến các khách hàng của họ nhằm cung cấp thêm một dịch vụ thanh toán trả chậm. Và đến năm 1921, tổ chức này bắt đầu phát hành thẻ tín dụng quốc tế dưới hình thức những tấm kim loại có chứa các thông tin in nổi nhằm nhận diện khách hàng và cung cấp các thông tin về tài khoản và các giao dịch thực hiện của khách hàng.
Các tổ chức khác cũng nhận ra giá trị của sản phẩm thẻ này và chỉ trong một thời gian ngắn sau đó rất nhiều đơn vị như nhà ga, khách sạn cũng như các cửa hàng trên khắp nước Mỹ đã cung cấp dịch vụ trả chậm cho khách hàng của mình. Chẳng hạn, tập đoàn xăng dầu của Mỹ đã phát hành tấm thẻ mua xăng đầu tiên vào năm 1924, cho phép khách hàng có thể mua xăng dầu tại các cửa hàng của công ty trên toàn nước Mỹ. Theo Woolsey và Gerson (2009), đến năm 1946, một loại thẻ do ngân hàng phát hành có tên là Charg-it ra đời, đây là một hình thức sở khai của thẻ tín dụng quốc tế do một người chủ ngân hàng ở Brooklyn, New York - ông John Biggins sáng lập. Loại thẻ này áp dụng cho các giao dịch mua bán lẻ tại địa phương.
Các cơ sở chấp nhận thẻ nộp biên lai bán hàng vào ngân hàng của Biggins, ngân hàng này sẽ trả tiền cho họ và thu tiền lại từ khách hàng đã sử dụng thẻ Charg-it. Năm 1951, loại thẻ tín dụng quốc tế của ngân hàng đầu tiên chính thức ra đời do Ngân hàng Franklin National Bank ở NewYork phát hành. Tại đây các khách hàng nộp đơn xin vay và được thẩm định khả năng thanh toán. Các khách hàng có đủ tiêu chuẩn sẽ được duyệt cấp thẻ.
Thẻ này dùng cho các giao dịch bán lẻ hàng hoá và dịch vụ. Khi thanh toán, cơ sở cung ứng hàng hoá dịch vụ sẽ ghi các thông tin về khách hàng trên thẻ vào hoá đơn bán hàng. Sau đó tổ chức phát hành thẻ tín dụng quốc tế chiết khấu cho cơ sở cung ứng hàng hoá dịch vụ một tỷ lệ nhất định. Trong những năm sau đó, ngày càng có nhiều tổ chức tham gia vào thị trường thẻ tín dụng quốc tế.
Chẳng hạn như : - Năm 1950, tấm thẻ nhựa đầu tiên được phát hành bởi công ty Dinners Club (www.com) – một công ty do McNamara và Ralph Schneider sáng lập. 3 - Sau Diners Club, vào năm 1958, công ty American Express (about.com) cũng tham gia vào thị trường thẻ ngân hàng. American Express lựa chọn hướng đi riêng của mình là phát triển thẻ tín dụng quốc tế trong lĩnh vực giải trí và du lịch, hai lĩnh vực có tốc độ phát triển nhanh chóng tại Mỹ và châu Âu trong thời kỳ sau chiến tranh thế giới. Vào năm 1959, American Express giới thiệu loại thẻ làm bằng nhựa đầu tiên.
- Và cũng vào năm 1958, Bank of America phát hành thẻ BankAmericard (corporate.com) - loại thẻ tín dụng quốc tế có đặc tính tín dụng tuần hoàn đầu tiên được phát hành tại Fresno, California. Cuộc thử nghiệm mới được thực hiện trên một tấm thẻ bằng giấy đơn giản có hạn mức 300USD. Năm 1966, ngân hàng Bank of America chính thức trao quyền phát hành thẻ BankAmericard của mình cho các ngân hàng khác thông qua việc ký các hợp đồng đại lý, khởi đầu cho giai đoạn tăng tốc phát triển dịch vụ thẻ tín dụng quốc tế. Đến năm 1976, BankAmericard đổi tên thành Visa, một cái tên đơn giản, dễ nhớ và có thể được phát âm như nhau bằng mọi ngôn ngữ.
- Năm 1961, tại Nhật Bản lần đầu tiên phát hành hai loại thẻ tín dụng quốc tế mang thương hiệu là JCB (Japan Credit Bureau) và OCB (Osaka Credit Bureau). Nhưng đến năm 1968, hai thương hiệu này sáp nhập lại thành thương hiệu chung là thẻ JCB (www.com) và tiếp tục giữ vững thương hiệu này cho đến ngày nay. - Năm 1966 : tại Mỹ xuất hiện thêm một loại thẻ tín dụng quốc tế mới có tên là Master Charge (www.com) do Hiệp hội thẻ quốc tế (viết tắt là ICA) phát hành. ICA ban hành các quy định về cấp phép giao dịch, thanh toán bù trừ, các biện pháp marketing, bảo mật và các vấn đề liên quan tới luật pháp nhằm kinh doanh một cách có hiệu quả.
Vào năm 1979, thẻ tín dụng quốc tế Master Charge đã được đổi tên thành MasterCard. - Sau cuộc suy thoái những năm 1990, thẻ tín dụng quốc tế đã gia tăng nhanh chóng, làm giảm việc sử dụng tiền mặt và séc trong thanh toán. Điều này cho thấy 4 một xu thế mới trong tương lai là thẻ có thể thay thế hai công cụ thanh toán phổ biến là tiền mặt và séc (Humphrey, 2004). Hiện nay cùng với sự ra đời của nhiều thương hiệu thẻ tín dụng quốc tế trên thế giới, việc cạnh tranh trên thị trường thẻ này ngày càng gay gắt hơn.
Nhưng phát triển mạnh nhất và chiếm lĩnh thị trường nhiều nhất vẫn là 2 thương hiệu thẻ Visa và MasterCard. Theo tổ chức thẻ quốc tế Visa (corporate.com), tính đến 31/12/2012 trên toàn thế giới có 2,1 tỷ chiếc thẻ Visa với trên 10 triệu điểm chấp nhận thẻ và được chấp nhận thanh toán tại 2 triệu máy ATM trên 200 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Và cũng theo tổ chức thẻ MasterCard (www.com) tính đến 31/12/2012 trên thế giới đã phát hành hơn 1,9 tỷ thẻ MasterCard được chấp nhận thanh toán tại 35,9 triệu đơn vị chấp nhận thẻ thuộc 210 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Như vậy, thẻ tín dụng quốc tế ra đời từ nhu cầu thanh toán hiện đại, phát triển dựa trên nền tảng công nghệ tiên tiến và phục vụ mục tiêu thay thế tiền mặt trong lưu thông của các quốc gia trên thế giới.
Thực tế đã chứng minh, thẻ tín dụng quốc tế là sự phát triển tất yếu trong lĩnh vực Tài chính - Ngân hàng, đồng thời đã và đang phản ánh sự phát triển cao của khoa học kỹ thuật và văn minh nhân loại. Tiếp thu và ứng dụng những thành tựu của thế giới về khoa học kỹ thuật, hệ thống thẻ tín dụng quốc tế ngày càng hoàn thiện và phát triển. Cùng với mạng lưới thành viên và khách hàng phát triển không ngừng, các tổ chức thẻ quốc tế đã xây dựng hệ thống xử lý giao dịch và trao đổi thông tin toàn cầu về phát hành, thanh toán, cấp phép, tra soát, khiếu kiện và quản lý rủi ro. Với doanh số giao dịch hàng trăm tỷ USD mỗi năm, thẻ tín dụng quốc tế đang cạnh tranh quyết liệt với tiền mặt, séc và nhiều loại thẻ thanh toán khác trong hệ thống thanh toán toàn cầu.
Đây là thử thách đáng kể đối với một ngành kinh doanh mới chỉ có vài thập kỷ hình thành và phát triển. Khái niệm và đặc điểm của thẻ tín dụng quốc tế : 1. Khái niệm thẻ tín dụng quốc tế: Thẻ tín dụng quốc tế là một phương tiện thanh toán được sử dụng phổ biến ngày nay tại các quốc gia trên thế giới. Trong thương mại hiện đại, thẻ tín dụng quốc tế được xem như một công cụ thanh toán thay thế cho tiền mặt và séc của hàng triệu việc mua hàng thông thường cũng như nhiều giao dịch không thuận tiện hoặc không thể thực hiện được (Durkin, 2000).
Những thay đổi về khoa học kỹ thuật đã giúp thay đổi cuộc sống của con người, một trong số đó là sự ra đời của thẻ tín dụng quốc tế - một công cụ thanh toán của cuộc sống hiện đại (Erdem, 2008). Đối với người sử dụng thẻ, thẻ tín dụng quốc tế là một loại thẻ ngân hàng đặc biệt, bởi nó đại diện cho nguồn tín dụng (Scholnick và cộng sự, 2008). Như vậy, thẻ tín dụng quốc tế là một phương tiện thanh toán được sử dụng trên phạm vi toàn thế giới, do ngân hàng hoặc tổ chức phi ngân hàng phát hành theo thỏa thuận với chủ thẻ, đáp ứng cả nhu cầu tín dụng và thanh toán cho chủ thẻ trong phạm vi hạn mức tín dụng do tổ chức phát hành thẻ cấp (Nguyễn Minh Kiều, 2009).