BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP. HOÀ CHÍ MINH ==== ÑAËNG ÑEÀ ÑOÁC CAÙC GIAÛI PHAÙP ÑEÅ PHAÙT TRIEÅN THÒ TRÖÔØNG CHÖÙNG KHOAÙN VIEÄT NAM Chuyeân ngaønh:Taøi Chính, Löu Thoâng Tieàn Teä vaø Tín Duïng Maõ soá: 5.09 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KHOA HOÏC KINH TEÁ Ngöôøi höôùng daãn khoa hoïc PGS. ÑAØO VAÊN TAØI Thaønh phoá Hoà Chí Minh - 2001 MUÏC LUÏC Trang LÔØI MÔÛ ÑAÀU.5 Tính caáp thieát, yù nghóa khoa hoïc vaø thöïc tieãn cuûa ñeà taøi5 Muïc ñích nghieân cöùu cuûa luaän vaên.5 Ñoái töôïng, phaïm vi nghieân cöùu cuûa luaän vaên.5 Phöông phaùp nghieân cöùu. 5 Keát caáu cuûa luaän vaên.
6 LYÙ LUAÄN TOÅNG QUAN VEÀ THÒ TRÖÔØNG CHÖÙNG KHOAÙN6 1. Ñònh nghóa veà thò tröôøng chöùng khoaùn. Phaân bieät thò tröôøng chöùng khoaùn vaø sôû giao dòch chöùng khoaùn. Vai troø cuûa thò tröôøng chöùng khoaùn.
Caàu noái tích luõy vôùi ñaàu tö. Ñieàu hoøa voán ñaàu tö. Taïo ñieàu kieän thuaän lôïi cho vieäc mua baùn chöùng khoaùn. Cung caáp thoâng tin kinh teá.
Nguyeân taéc hoaït ñoäng cuûa thò tröôøng chöùng khoaùn. Trung gian mua baùn. Phaùp cheá hoaù moïi giao dòch. Phaân loaïi thò tröôøng chöùng khoaùn.
Cô caáu toå chöùc. Caùc loaïi hình thò tröôøng chöùng khoaùn. Haøng hoaù löu thoâng treân thò tröôøng chöùng khoaùn. Caùc chuû theå tham gia thò tröôøng chöùng khoaùn.
Caùc doanh nghieäp. Caùc nhaø ñaàu tö rieâng leû. Caùc toå chöùc taøi chính. Nhaø moâi giôùi vaø kinh doanh chöùng khoaùn.
Ngöôøi toå chöùc thò tröôøng. Söï caàn thieát phaûi thaønh laäp thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam. Nhöõng kinh nghieäm veà xaây döïng vaø phaùt trieån thò tröôøng chöùng khoaùn ôû 3 moät soá nöôùc treân theá giôùi vaø baøi hoïc ruùt ra. ÔÛ Trung Quoác.
Moät soá nöôùc ôû thò tröôøng môùi noåi. Nhöõng baøi hoïc kinh nghieäm ruùt ra töø caùc nöôùc trong vieäc xaây döïng vaø phaùt trieån thò tröôøng chöùng khoaùn. 15 Keát luaän chöông 1.17 THÖÏC TRAÏNG HOAÏT ÑOÄNG CUÛA THÒ TRÖÔØNG CHÖÙNG KHOAÙN VIEÄT NAM. Thöïc traïng thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam sau 1 naêm hoaït ñoäng.17 Thöïc traïng hoaït ñoäng vaø nhöõng ñaùnh giaù veà thò tröôøng.1 Haøng hoaù.
Giao dòch, ñaêng kyù, thanh toaùn buø tröø vaø löu kyù chöùng khoaùn. Ñieàu haønh cuûa TTGDCK TP. Coâng ty chöùng khoaùn vaø caùc ñònh cheá trung gian taøi chính. Quaûn lyù vaø giaùm saùt thò tröôøng.
Ñaùnh giaù thöïc traïng cuûa thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam sau 1 naêm hoaït ñoäng. Nhöõng keát quaû ñaït ñöôïc cuûa thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam. Nhöõng haïn cheá, toàn taïi cuûa thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam vaø caùc nguyeân nhaân cuûa noù. 23 Keát luaän chöông 2.27 CAÙC GIAÛI PHAÙP CHUÛ YEÁU ÑEÅ PHAÙT TRIEÅN THÒ TRÖÔØNG CHÖÙNG KHOAÙN VIEÄT NAM.
Chieán löôïc phaùt trieån thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam giai ñoaïn 2001 – 2010 27 4 3. Phaùt trieån thò tröôøng chöùng khoaùn taäp trung theo moâ hình töø Trung taâm giao dòch chöùng khoaùn leân Sôû giao dòch chöùng khoaùn 27 3. Xaây döïng thò tröôøng chöùng khoaùn phi taäp trung (OTC) 27 3. Phaùt trieån haøng hoaù cho thò tröôøng.
Phaùt trieån caùc ñònh cheá taøi chính trung gian. Chieán löôïc hoäi nhaäp quoác teá. Ñaøo taïo, naâng cao daân trí trong lónh vöïc thò tröôøng chöùng khoaùn. Caùc giaûi phaùp ôû taàm vó moâ.
Ban haønh moät soá chính saùch taøi chính ñaëc bieät ñeå khuyeán khích doanh nghieäp nhaø nöôùc chuyeån thaønh coâng ty coå phaàn 30 3. Thaønh laäp coâng ty ñaàu tö chöùng khoaùn Vieät Nam. Coù chính saùch khuyeán khích caùc coâng ty phaùt haønh coå phieáu ra coâng chuùng. Hoaøn thieän khung phaùp lyù cho söï vaän haønh cuûa thò tröôøng chöùng khoaùn.
Thaønh laäp Hieäp hoäi kinh doanh chöùng khoaùn Vieät Nam. Thaønh laäp Trung taâm löu kyù chöùng khoaùn. Thaønh laäp Trung taâm ñieän toaùn chöùng khoaùn. Caùc giaûi phaùp ñeå phaùt trieån thò tröôøng coå phieáu.
Caùc bieän phaùp cöôõng cheá ñeå phaùt haønh ra coâng chuùng 33 3. Cho pheùp moät soá coâng ty phaùt haønh ñöôïc nieâm yeát tröôùc khi chaøo baùn ra coâng chuùng 33 3. Caùc coâng ty lieân doanh vôùi vieäc phaùt haønh coå phieáu 34 3. Thaønh laäp caùc coâng ty chöùng khoaùn, coâng ty quaûn lyù quyõ maïnh.
Taïo loøng tin cho coâng chuùng vaøo thò tröôøng chöùng khoaùn. Môû roäng ñoái töôïng ñaàu tö. Ban haønh moät chính saùch tín duïng cho coâng nhaân mua coå phieáu. Caùc giaûi phaùp ñeå phaùt trieån thò tröôøng traùi phieáu 37 3.
Caùc phöông phaùp ñeå phaùt trieån thò tröôøng traùi phieáu 37 3. Môû roäng caùc nhaø ñaàu tö. Giaûi phaùp ñaåy maïnh giao dòch traùi phieáu Chính phuû 38 Keát luaän chöông 3.41 DANH MUÏC TAØI LIEÄU THAM KHAÛO.42 6 LÔØI MÔÛ ÑAÀU Tính caáp thieát, yù nghóa khoa hoïc vaø thöïc tieãn cuûa ñeà taøi Thò tröôøng chöùng khoaùn laø moät boä phaän khoâng theå thieáu ñöôïc cuûa thò tröôøng taøi chính. Thoâng qua thò tröôøng chöùng khoaùn, Chính phuû coù theå giaûm thaâm huït ngaân saùch, thöïc thi chính saùch tieàn teä, caùc doanh nghieäp coù theå huy ñoäng ñöôïc voán ñeå ñaàu tö phaùt trieån, caûi thieän tình hình taøi chính, giaûm chi phí huy ñoäng voán vaø naâng cao hieäu quaû quaûn lyù.
Thò tröôøng chöùng khoaùn cuõng ñem laïi nhieàu lôïi ích cho coâng chuùng vaø giuùp hoï coù theå höôûng nhöõng thaønh quaû ñaït ñöôïc cuûa neàn kinh teá. Muïc ñích nghieân cöùu cuûa luaän vaên Thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam ra ñôøi tính cho ñeán thaùng 10/2001 ñaõ ñöôïc hôn moät naêm. Thaønh coâng cuõng nhieàu maø khieám khuyeát cuõng khoâng ít. Caùc neàn kinh teá chòu aûnh höôûng cuûa cuoäc khuûng hoaûng taøi chính töø naêm 1997 cuõng ñang hoài phuïc vaø phaùt trieån trôû laïi.
Tuy nhieân, hai neàn kinh teá huøng maïnh nhaát theá giôùi laø Myõ vaø Nhaät Baûn thì ñang coù vaán ñeà, kinh teá Nhaät Baûn ñang daäm chaân taïi choã vaø kinh teá Myõ thì baét daàu suy thoaùi gaây aûnh höôûng khoâng nhoû ñeán kinh teá toaøn caàu. Do vaäy, nghieân cöùu caùc giaûi phaùp cho quaù trình phaùt trieån thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam coù yù nghóa to lôùn. Vôùi vieäc ñi saâu vaøo caùc giaûi phaùp chuû yeáu cho vieäc phaùt trieån thò tröôøng chöùng khoaùn ôû nöôùc ta, luaän vaên seõ goùp phaàn giaûi quyeát töøng vaán ñeà cuï theå trong töøng laõnh vöïc cuûa thò tröôøng chöùng khoaùn. Ñoái töôïng, phaïm vi nghieân cöùu cuûa luaän vaên Ngoaøi nhöõng vaán ñeà cô baûn veà thò tröôøng chöùng khoaùn, luaän vaên coøn ñeà xuaát caùc giaûi phaùp chuû yeáu cho quaù trình phaùt trieån thò tröôøng chöùng khoaùn phuø hôïp vôùi ñieàu kieän kinh teá xaõ hoäi ôû nöôùc ta.
Phöông phaùp nghieân cöùu 7 Taùc giaû söû duïng phöông phaùp nghieân cöùu duy vaät bieän chöùng, keát hôïp vôùi caùc phöông phaùp nhö phaân tích, ñaùnh giaù vaø keá thöøa moät caùch coù choïn loïc vaø heä thoáng taøi lieäu khoa hoïc, thöïc tieãn coù lieân quan ñeán noäi dung luaän vaên. Keát caáu cuûa luaän vaên Ngoaøi lôøi noùi ñaàu, keát luaän, muïc luïc, danh muïc taøi lieäu tham khaûo vaø caùc coâng trình nghieân cöùu cuûa caùc taùc giaû coù lieân quan ñeán ñeà taøi, phaàn noäi dung luaän vaên bao goàm 3 chöông: Chöông 1: Lyù luaän toång quan veà thò tröôøng chöùng khoaùn Chöông 2: Thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam Chöông 3: Caùc giaûi phaùp chuû yeáu ñeå phaùt trieån thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam 8 Chöông 1 LYÙ LUAÄN TOÅNG QUAN VEÀ THÒ TRÖÔØNG CHÖÙNG KHOAÙN 1. Ñònh nghóa veà thò tröôøng chöùng khoaùn 1. Ñònh nghóa Hieän nay coù nhieàu ñònh nghóa veà thò tröôøng chöùng khoaùn.
Theo tieáng Latinh, thò tröôøng chöùng khoaùn ñöôïc vieát laø Bursa, nghóa laø caùc ví ñöïng tieàn, coøn goïi laø Sôû giao dòch, laø moät thò tröôøng coù toå chöùc vaø hoaït ñoäng coù ñieàu khieån. Theo töø ñieån Anh ngöõ thöông maïi Longman: thò tröôøng chöùng khoaùn (securities market) laø moät thò tröôøng coù toå chöùc, laø nôi caùc chöùng khoaùn ñöôïc mua baùn tuaân theo nhöõng quy taéc ñaõ ñöôïc aán ñònh. Ñònh nghóa naøy ñöa ra moät thuaät ngöõ laø chöùng khoaùn (securities) maø coå phieáu (share) vaø traùi phieáu (bond) cuõng chính laø hai daïng cuûa chöùng khoaùn. Chöùng khoaùn ñöôc keát hôïp baèng hai töø chöùng vaø khoaùn ñeàu coù nghóa laø baèng côù (evidence).
Coù theå ñònh nghóa thò tröôøng chöùng khoaùn nhö sau: Thò tröôøng chöùng khoaùn laø moät boä phaän cuûa thò tröôøng taøi chính, maø taïi ñoù dieãn ra caùc coâng cuï taøi chính trung vaø daøi haïn theo nguyeân taéc thò tröôøng (quan heä cung caàu). Caùc haøng hoùa mua baùn, giao dòch treân thò tröôøng chöùng khoaùn bao goàm caùc chöùng khoaùn voán vaø caùc chöùng khoaùn nôï trung vaø daøi haïn. Phaân bieät thò tröôøng chöùng khoaùn vaø sôû giao dòch chöùng khoaùn Thò tröôøng chöùng khoaùn laø töø ngöõ chung ñeå chæ caùc giao dòch mua baùn chöùng khoaùn coù toå chöùc vaø thoâng qua caùc thò tröôøng khaùc nhau vaø treân thò tröôøng ngoaøi danh muïc, cuï theå nhö thò tröôøng mua baùn chöùng khoaùn khoâng nieâm yeát, thò tröôøng coù toå chöùc thoâng qua heä thoáng ñieän thoaïi, maùy tính… Sôû giao dòch chöùng khoaùn la moät ñòa ñieåm cuï theå, coù toå chöùc, laø nôi caùc thaønh vieân tham gia thò tröôøng chöùng khoaùn gaëp nhau ñeå thöïc hieän caùc leänh mua baùn chöùng khoaùn do caùc toå chöùc vaø caù nhaân giao cho. Vai troø cuûa thò tröôøng chöùng khoaùn 1.
Caàu noái tích luõy vôùi ñaàu tö Thò tröôøng chöùng khoaùn hoaït ñoäng nhö moät trung taâm thu gom moïi nguoàn voán tieát kieäm lôùn nhoû töø caùc hoä daân cö, caùc doanh nghieäp ñeán caùc nhaø ñaàu tö nöôùc ngoaøi taïo thaønh nguoàn voán khoång loà taøi trôï cho neàn kinh teá maø caùc phöông thöùc khaùc khoâng theå laøm ñöôïc. Thò tröôøng chöùng khoaùn taïo cô hoäi cho caùc doanh nghieäp coù voán ñeå môû roäng saûn xuaát kinh doanh vaø thu ñöôïc lôïi nhuaän nhieàu hôn, ñoàng thôøi giuùp Nhaø nöôùc giaûi quyeát vaán ñeà thieáu huït ngaân saùch, coù theâm voán ñeå xaây döïng cô sôû haï taàng thoâng qua thò tröôøng traùi phieáu. Ñieàu hoøa voán ñaàu tö Do taùc duïng cuûa quy luaät cung caàu, thò tröôøng chöùng khoaùn töï ñoäng ñieàu hoøa caùc luoàng voán trong nöôùc töø nôi thöøa ñeán nôi thieáu, giaûi quyeát linh hoaït, nhanh choùng maâu thuaãn giöõa thöøa vaø thieáu voán ñaàu tö giöõa caùc nöôùc, caùc vuøng kinh teá, caùc thaønh phaàn kinh teá. Taïo ñieàu kieän thuaän lôïi cho vieäc mua baùn chöùng khoaùn Vôùi nhöõng phöông tieän phuïc vuï vaø kyõ thuaät thoâng tin hieän ñaïi, thò tröôøng chöùng khoaùn taïo ñieàu kieän thuaän lôïi cho caùc thaønh vieân cuûa thò tröôøng giao dòch vôùi nhau ñöôïc nhanh choùng, deã daøng, giaûm ñöôïc nhieàu toån thaát do cheânh leäch thôøi gian vaø cheânh leäch giaù.
Cung caáp thoâng tin kinh teá Thò tröôøng chöùng khoaùn laø nôi cung caáp kòp thôøi, voâ tö vaø chính xaùc nhöõng nguoàn thoâng tin caàn thieát coù lieân quan ñeán vieäc mua, baùn chöùng khoaùn cuûa moïi thaønh vieân tham gia thò tröôøng. Nguyeân taéc hoaït ñoäng cuûa thò tröôøng chöùng khoaùn Thò tröôøng chöùng khoaùn laø moät ñònh cheá taøi chính phaùt trieån cao trong neàn kinh teá thò tröôøng, hoaït ñoäng theo cô cheá rieâng bieät ñöôïc tieâu chuaån hoùa vaø mang tính quoác teá. Thò tröôøng chöùng khoaùn hoaït ñoäng theo nhöõng nguyeân taéc sau: 1.