Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN BỒI DƯỠNG PHONG CÁCH CÔNG TÁC QUẦN CHÚNG CHO HỌC VIÊN CHUYỂN LOẠI CÁN BỘ CHÍNH TRỊ CẤP PHÂN ĐỘI Ở HỌC VIỆN PHÒNG KHÔNG - KHÔNG QUÂN 1. Phong cách công tác quần chúng của cán bộ chính trị cấp phân đội và bồi dưỡng phong cách công tác quần chúng cho học viên chuyển loại cán bộ chính trị cấp phân đội ở Học viện Phòng không - Không quân 1. Phong cách công tác quần chúng của cán bộ chính trị cấp phân đội Phòng không - Không quân * CBCT cấp phân đội PK - KQ và đặc điểm CTQC ở phân đội PK - KQ CBCT cấp phân đội PK - KQ là những cán bộ của Đảng, là những sỹ quan được bổ nhiệm theo hệ thống chức danh của Luật Sỹ quan QĐNDVN, một bộ phận trong hệ thống CBCT các cấp của quân đội; người trực tiếp chủ trì và tiến hành CTĐ, CTCT ở các tiểu đoàn, đại đội, phi đội. PK - KQ, chịu trách nhiệm trước cấp trên và cấp uỷ cấp mình về toàn bộ hoạt động CTĐ, CTCT trong đơn vị; có trách nhiệm trực tiếp chỉ đạo, tổ chức tiến hành các nội dung CTĐ, CTCT theo chức trách nhiệm vụ; tham gia xây dựng, tổ chức thực hiện các kế hoạch công tác chung của đơn vị.
CBCT cấp phân đội PK - KQ có chức trách, nhiệm vụ tiến hành CTĐ, CTCT ở phân đội, do đó mang những đặc trưng phong cách công tác như CBCT cấp phân đội bộ binh, quân chủng, binh chủng khác. Song, do đặc điểm nhiệm vụ, tổ chức biên chế lực lượng, trang bị vũ khí, địa bàn đóng quân của các phân đội PK - KQ có đặc điểm riêng, tác động trực tiếp đến CTQC và chi phối đến PCCTQC của CBCT ở phân đội PK - KQ, đó là: Một là, phân đội PK - KQ là nơi tập trung nhiều đối tượng quần chúng có trình độ văn hóa, được biên chế ở nhiều thành phần, nhiều bộ phận, nhưng đòi hỏi phải được hiệp đồng chặt chẽ, chỉ huy thống nhất trong thực hiện nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu 10 Phân đội PK - KQ là đơn vị chiến thuật cơ bản của Quân chủng PK - KQ, biên chế chủ yếu là hạ sỹ quan, binh sỹ và quân nhân chuyên nghiệp, lực lượng quần chúng chiếm tỷ lệ lớn gấp nhiều lần so với số lượng sỹ quan trong phân đội. Đây là lực lượng trực tiếp sử dụng các loại vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại để chiến đấu đánh trả vũ khí, phương tiện tiến công đường không của địch. Hoạt động sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu của các phân đội PK - KQ cường độ rất lớn, thao tác chiến đấu rất khó khăn, phức tạp, phải hiệp đồng rất chặt chẽ giữa các thành phần, các lực lượng trong đơn vị.
Do tính chất nhiệm vụ và đặc điểm hoạt động chiến đấu đòi hỏi cán bộ, chiến sỹ phải được tuyển chọn, huấn luyện kỹ, có trình độ văn hóa, kiến thức hiểu biết rộng, có tinh thần đoàn kết, hiệp đồng chiến đấu cao. Do vậy, để giáo dục, thuyết phục, tập hợp các thành phần, các lực lượng trong đơn vị thành một khối thống nhất ý chí và hành động, có ý thức đoàn kết, hiệp đồng chiến đấu đòi hỏi CBCT ở phân đội ngoài việc nắm vững kiến thức CTĐ, CTCT còn phải có kiến thức hiểu biết nhất định về công tác quân sự, kỹ thuật; có tác phong làm việc khoa học, cụ thể, tỷ mỷ, có PCCTQC tốt; biết sử dụng khéo léo các hình thức, biện pháp CTĐ, CTCT và CTQC phù hợp với từng đối tượng cụ thể. Hai là, các phân đội PK - KQ thường đóng quân phân tán trên phạm vi rộng, địa bàn đóng quân đa dạng, phức tạp và khó khăn, tính độc lập của phân đội rất cao đòi hỏi thường xuyên phải tăng cường CTQC Trong một đội hình chiến thuật, các phân đội PK - KQ thường đóng quân phân tán trên địa bàn rộng, có những phân đội đóng quân ở địa bàn thành phố phức tạp về chính trị, trật tự an toàn xã hội, có những phân đội đóng quân ở vùng sâu, vùng xa, vùng núi cao, hải đảo cách xa lãnh đạo, chỉ huy, cơ quan cấp trên. Việc đảm bảo mọi mặt cho đơn vị và công tác chỉ huy, quản lý ở phân đội có nhiều khó khăn, sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp trên thường đến chậm.
Có nhiều sự việc, tình huống diễn ra ở phân đội phải dựa vào cấp ủy, chính quyền, nhân dân và các lực lượng vũ trang đóng quân trên địa bàn phối hợp giải quyết. Đặc điểm đó đòi hỏi lãnh đạo, chỉ huy phân đội PK - KQ thường phải độc lập, quyết đoán xử lý các tình huống, nhất là những tình huống xảy ra nhanh, trong khoảng thời gian ngắn. Vì vậy, CBCT ở phân đội PK - KQ phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, có năng lực tiến 11 hành CTĐ, CTCT trong đơn vị, năng lực công tác vận động quần chúng nhân dân trên địa bàn đóng quân, có phong cách làm việc, PCCTQC tốt mới làm tròn chức trách nhiệm vụ, góp phần cho đơn vị hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Ba là, nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu của các phân đội PK - KQ luôn huy động ở mức cao, căng thẳng về tâm lý, tinh thần, đòi hỏi phải thường xuyên giáo dục, động viên nâng cao ý chí quyết tâm thực hiện nhiệm vụ cho bộ đội Trong thời chiến cũng như thời bình, các phân đội PK - KQ luôn sẵn sàng chiến đấu cao, nhiệm vụ chiến đấu diễn ra rất khẩn trương trong khoảng thời gian ngắn.
Các phân đội PK - KQ phải tổ chức trực ban sẵn sàng chiến đấu luân phiên, tổ chức canh trực 24/24 giờ, bảo đảm kịp thời phát hiện và đánh địch tiến công xâm lược bằng đường không từ xa, không để Tổ quốc bị bất ngờ. Trong bối cảnh tình hình hiện nay, nếu chiến tranh xâm lược của các thế lực thù địch tiến hành đối với nước ta, các phân đội PK - KQ sẽ là đơn vị đánh trận đầu, đánh chặn các loại vũ khí công nghệ cao của địch tiến công xâm lược bằng đường không. Do nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu thường xuyên diễn ra ở mức độ cao, làm cho cán bộ, chiến sỹ luôn căng thẳng về tâm lý, tinh thần, dễ nảy sinh những tư t- ưởng tiêu cực. Vì vậy, đòi hỏi CBCT ở phân đội PK - KQ phải sâu sát, gần gũi, cởi mở, kịp thời nắm bắt và giải quyết tốt tư tưởng cho bộ đội mới đảm bảo cho đơn vị hoàn thành nhiệm vụ.
* Quan niệm PCCTQC của CBCT cấp phân đội PK - KQ Phong cách theo nghĩa chung nhất, được hiểu là: Vẻ riêng trong lối sống, làm việc của một người hay một hạng người nào đó. Phong cách thuộc phạm trù của tính cách, là một nội dung mang tính tổng hợp của tính cách cá nhân, nó gắn bó chặt chẽ với hoạt động thực tiễn của từng người. Do vậy, có thể nói về phong cách làm việc của một người cụ thể trong một lĩnh vực hoạt động nhất định. Theo quan niệm phổ biến hiện nay, có thể hiểu: phong cách công tác là tổng hợp những phương pháp, cách thức, biện pháp mà chủ thể sử dụng để thực hiện nhiệm vụ, công việc của mình.
12 PCCTQC của người CBCT cấp phân đội trong Quân đội được biểu hiện thông qua hoạt động hàng ngày, được tiếp cận nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau. Trên cơ sở nghiên cứu phong cách, phong cách công tác và CTQC của Đảng; tiếp cận từ góc độ khoa học xây dựng Đảng trong QĐNDVN, có thể quan niệm về PCCTQC của CBCT cấp phân đội PK - KQ như sau: PCCTQC của CBCT cấp phân đội ở Quân chủng PK - KQ là tổng hợp hệ thống các phương pháp, biện pháp, cách thức làm việc được biểu hiện ở tác phong sinh hoạt gần gũi thân mật, cởi mở chan hòa, sâu sát với quần chúng; tác phong làm việc dân chủ, cụ thể tỷ mỷ, tin cậy, gương mẫu, lắng nghe quần chúng và sự quan tâm, chăm lo lợi ích của quần chúng mà người CBCT cấp phân đội PK - KQ sử dụng trong sinh hoạt hàng ngày và thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao. Từ quan niệm trên có thể nhận thấy, PCCTQC của người CBCT cấp phân đội PK - KQ là một phẩm chất nhân cách tổng hợp, được hình thành, phát triển trong quá trình hoàn thiện phẩm chất, năng lực của người CBCT. Do đó, PCCTQC của người CBCT chịu sự quy định của phẩm chất, năng lực cán bộ, của hoạt động bồi dưỡng và môi trường công tác của cán bộ.
PCCTQC của người CBCT cấp phân đội PK - KQ được biểu hiện ở phương pháp, tác phong công tác, ở thái độ, hành vi cá nhân mang đậm dấu ấn quần chúng trong quá trình thực hiện chức trách, nhiệm vụ, trong sinh hoạt và tiến hành CTQC ở đơn vị. * Những yếu tố quy định và chi phối PCCTQC của CBCT cấp phân đội PK - KQ Một là, phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và phẩm chất tâm lý của CBCT cấp phân đội PK - KQ Đây là những phẩm chất cơ bản, chủ đạo, cốt lõi, là cơ sở, nền tảng định hướng cho sự hình thành, phát triển PCCTQC của người CBCT cấp phân đội PK - KQ, giúp người CBCT thực sự trở thành tấm gương mẫu mực, công tâm, có tác phong thực sự quần chúng, dân chủ, giản dị, thẳng thắn, chân thành, cởi mở, sâu sát quần chúng để cán bộ, chiến sỹ trong đơn vị học tập noi theo. Phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và phẩm chất tâm lý chi phối quyết định trực tiếp đến PCCTQC của CBCT cấp phân đội. Bởi lẽ, phẩm chất là cái “gốc” của người cán bộ, đảng viên; 13 nếu một khi cán bộ, đảng viên phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống hạn chế, yếu kém thì không thể có PCCTQC tốt được.
Thực tế cho thấy, người cán bộ mà nhận thức chính trị, trình độ giác ngộ chính trị hạn chế, lập trường tư tưởng, bản lĩnh chính trị, ý chí quyết tâm không vững vàng thì sẽ dẫn đến quan liêu, quân phiệt, ức hiếp quần chúng, coi thường quần chúng. sẽ không thể có PCCTQC theo đúng chuẩn mực. Hai là, năng lực công tác toàn diện, trực tiếp là năng lực tiến hành CTĐ, CTCT, công tác quần chúng của CBCT cấp phân đội PK - KQ Quá trình hình thành, phát triển PCCTQC của CBCT cấp phân đội PK - KQ chịu sự quy định từ năng lực công tác của người cán bộ.