MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Cùng với sự phát triển không ngừng của nền kinh tế - xã hội, nền hành chính Việt Nam. Đã có những bƣớc tiến đáng kể theo hƣớng ngày càng hiện đại, phục vụ ngày càng tốt nhu cầu của Nhân dân, góp phần tạo lòng tin của Nhân dân đối với chính quyền các cấp; đặc biệt đối với chính quyền cơ sở, tạo mối quan hệ giữa Nhà nƣớc và Nhân dân. Để đảm bảo một nền hành chính thực sự hiện đại, hoạt động hiệu quả và phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn, chúng ta không thể không nhắc đến vai trò của giao tiếp trong quản lý hành chính Nhà nƣớc.
Hầu hết các công việc thuộc lợi ích công, đều đƣợc tiến hành thông qua con đƣờng giao tiếp. Vì vậy, chất lƣợng của nền hành chính công, còn tùy thuộc vào chất lƣợng của các quá trình giao tiếp đƣợc tiến hành. Để tiến hành giao tiếp có hiệu quả, cán bộ, công chức cần hiểu rõ bản chất, cần biết các loại giao tiếp và các nguyên tắc, công cụ cho giao tiếp hợp lý, dựa trên lợi ích. Đây không chỉ là xu hƣớng mà đã trở thành yêu cầu bức thiết đối với một nền hành chính hiện đại, nền hành chính ngày càng mang đậm tính chất phục vụ.
Bên cạnh đó, Bộ nội vụ cũng ban hành Quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức làm việc trong bộ máy chính quyền địa phƣơng, nhằm quy định các chuẩn mực xử sự của cán bộ, công chức, viên chức khi làm nhiệm vụ, công vụ và trong quan hệ xã hội (Bộ nội vụ, Quyết định số 03/2007/QĐ-BNV). Từ lý luận và thực tiễn trên cho thấy, để có đƣợc những tiến bộ vƣợt bậc trong công cuộc cải cách nền hành chính Việt Nam trong thời gian qua, không thể phủ nhận vai trò to lớn mang tính chất quyết định của nhân tố con ngƣời. Vì vậy phải nhìn nhận một cách khách quan, những hạn chế đang tồn tại ngay trong một bộ phận không nhỏ của đội ngũ cán bộ, công chức hiện nay, mà hạn chế về văn hóa ứng xử, về kỹ năng giao tiếp hành chính là rất đáng quan tâm, nhƣ: Cán bộ, công chức chƣa biết cƣời, chƣa biết xin lỗi, chƣa biết cảm ơn trong khi giải quyết công việc cho Nhân dân, tổ chức; thậm chí còn những biểu hiện tiêu cực, nhƣ: hách dịch, 1 Luan van cửa quyền, gây khó dễ cho dân, coi thƣờng Nhân dân, xa cách, lãnh đạm, vô cảm với dân … thƣờng thấy qua lối ứng xử hằng ngày, không những là một trở ngại rất lớn đối với công cuộc cải cách nền hành chính nƣớc nhà, ảnh hƣởng đến chất lƣợng phục vụ của các dịch vụ công, mà còn tác động tiêu cực đến mối quan hệ Nhà nƣớc - Nhân dân. Cách đây 63 năm, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có bài viết về chống thói ba hoa, trong đó Ngƣời nhấn mạnh tục ngữ có câu: “Học ăn, học nói, học gói, học mở”.
Theo Ngƣời, mỗi cán bộ, công chức cần phải học tập, rèn luyện kỹ năng giao tiếp để dùng trong quan hệ hành chính. Trong thời kỳ mới của nền hành chính nƣớc nhà, việc đào tạo kỹ năng giao tiếp hành chính cho cán bộ, công chức đã trở thành một yêu cầu tất yếu. Một số cơ quan, tổ chức ở các địa phƣơng đã và đang quan tâm đến hoạt động này, nhƣng chƣa thực sự mang lại hiệu quả cao. Vậy đào tạo, bồi dƣỡng gì là cơ bản, là cần nhất và phù hợp nhất để mang lại hiệu quả cho hoạt động của cơ quan, tổ chức.
Để trả lời thật sự chính xác câu hỏi vừa nêu, cần phải có những nhìn nhận, những cuộc đánh giá thật khách quan về những hạn chế trong kỹ năng giao tiếp hành chính của cán bộ, công chức đang hằng ngày trong thực thi công vụ tại các cơ quan công quyền. Tuy nhiên, trên thực tế lại rất ít các cơ quan hành chính nhà nƣớc làm tốt công tác này. Tại huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang hiện nay, kỹ năng giao tiếp hành chính của cán bộ, công chức đang hằng ngày thực thi công vụ tại các cơ quan công quyền, vẫn còn bộc lộ những hạn chế, khó khăn. Ngoài ra, một số cán bộ, công chức xã, thị trấn còn hạn chế về văn hóa ứng xử, còn biểu hiện hách dịch, gây khó dễ cho dân, vô cảm với dân … khi giải quyết công việc cho công dân.
Trong khi đó, vấn đề này lại ít nhận đƣợc sự ƣu tiên quan tâm của các cấp, các ngành; nhất là, trong quá trình huyện đang thực hiện xây dựng huyện đạt chuẩn nông thôn mới và công cuộc cải cách nền hành chính ở địa phƣơng, không những làm ảnh hƣởng đến chất lƣợng phục vụ của các dịch vụ công, mà giảm lòng tin của Nhân dân đối với chính quyền. Từ những vấn đề trên, bản thân chọn đề tài “Phƣơng pháp bồi dƣỡng kỹ năng giao tiếp trong thực thi công vụ cho cán bộ, công chức thuộc huyện Tân 2 Luan van Hiệp, tỉnh Kiên Giang” để làm vấn đề nghiên cứu. Với mong muốn góp phần cùng với địa phƣơng xây dựng một nền hành chính công thân thiện, hiện đại và hiệu quả. Mục tiêu nghiên cứu Trên cơ sở tìm hiểu thực trạng kỹ năng giao tiếp hành chính, thực trạng bồi dƣỡng kỹ năng giao tiếp hành chính dành cho cán bộ, công chức xã, thị trấn hiện đang làm việc tại địa bàn Ủy ban nhân dân huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang.
Ngƣời nghiên cứu sẽ đề xuất một số phƣơng pháp bồi dƣỡng kỹ năng giao tiếp hành chính công cho đội ngũ các cán bộ, công chức này. Nhiệm vụ nghiên cứu Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu cở sở lý thuyết về kỹ năng giao tiếp nói chung và kỹ năng giao tiếp hành chính công, cũng nhƣ các vấn đề liên quan đến bồi dƣỡng kỹ năng giao tiếp hành chính công cho cán bộ, viên chức thực thi công vụ tại Ủy ban nhân dân. Nhiệm vụ 2: Phân tích thực trạng về kỹ năng giao tiếp hành chính, bồi dƣỡng kĩ năng giao tiếp hành chính công của cán bộ, công chức xã, thị trấn ở một số địa bàn thuộc huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang. Nhiệm vụ 3: Đề xuất phƣơng pháp bồi dƣỡng kỹ năng giao tiếp hành chính công dành cho các cán bộ, công chức xã, thị trấn thuộc huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang trong quá trình thực thi công vụ.
Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu Khách thể nghiên cứu: Chƣơng trình bồi dƣỡng kỹ năng giao tiếp cho cán bộ, công chức trực tiếp làm nhiệm vụ trong thực thi công vụ Đối tƣợng nghiên cứu: Phƣơng pháp bồi dƣỡng kỹ năng giao tiếp hành chính công cho cán bộ, công chức xã, thị trấn tại địa bàn huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang 5. Giả thuyết nghiên cứu Kỹ năng giao tiếp hành chính công của cán bộ, công chức xã, thị trấn tại địa bàn huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang đạt đƣợc một số kết quả nhất, nhƣng vẫn còn 3 Luan van nhiều hạn chế, chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu Quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức làm việc trong bộ máy chính quyền địa phƣơng Các phƣơng pháp đào tạo trong các khoá bồi dƣỡng kỹ năng giao tiếp hành chính công của cán bộ, công chức xã, thị trấn thuộc địa bàn huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang chƣa hiệu quả. Nếu đề xuất một số phƣơng pháp bồi dƣỡng đƣợc dựa trên cơ sở lý luận và thực trạng đã phân tích, sẽ mang lại hiệu quả cao trong giao tiếp hành chính công của cán bộ, công chức xã, thị trấn ở huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang. Phạm vi nghiên cứu Đề tài đƣợc tiến hành nghiên cứu kỹ năng giao tiếp hành chính công của cán bộ, công chức trên địa bàn huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang.
Cụ thể đƣợc khảo sát tại: Ủy ban nhân dân xã Tân An, Ủy ban nhân dân xã Tân Hiệp A và Ủy ban nhân dân Thị trấn Tân Hiệp về kỹ năng lắng nghe và kỹ năng phản hồi. Ngoài ra, ngƣời nghiên cứu sử dụng một số tƣ liệu trong giai đoạn 2012 - 2016. Đề tài chỉ tiến hành nghiên cứu về kỹ năng lắng nghe và kỹ năng phản hồi trong giao tiếp giữa cán bộ, công chức với nhân dân trên địa bàn Thị trấn Tân Hiệp, huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang. Phƣơng pháp nghiên cứu Để đạt mục tiêu nghiên cứu, ngƣời nghiên cứu sử dụng kết hợp nhiều phƣơng pháp khác nhau, trong đó công cụ chính để nghiên cứu là xây dụng bảng hỏi để khảo sát và phần mềm SPSS phiên bảng 16 để xử lý phân tích dự liệu sau khi thu thập, cụ thể nhƣ sau: Phƣơng pháp nghiên cứu lý thuyết: Phƣơng pháp thực hiện bằng phân tích, tổng hợp, thống kê dựa trên các nguồn lực tƣ liệu, nhƣ: các văn bản quy phạm pháp luật, những quy định có liên quan của nhà nƣớc từ Trung ƣơng đến địa phƣơng, những số liệu có sẵn liên quan đến vấn đề nghiên cứu.
Ngoài ra, những bài viết từ các tạp chí chuyên ngành, báo, kỷ yếu, chuyên khảo, giáo trình về kỹ năng giao tiếp và kỹ năng giao tiếp hành chính sẽ đƣợc phân tích và tổng hợp thành cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu. 4 Luan van Phƣơng pháp phỏng vấn sâu: dựa trên bản câu hỏi và hƣớng dẫn phỏng vấn. Sau khi tiến hành phỏng vấn các cán bộ, công chức và ngƣời dân trực tiếp đến liên hệ giải quyết công việc tại các bộ phận, tổ chức nêu trên về kỹ năng giao tiếp hành chính công của cán bộ, công chức trong thực thi công vụ tại Ủy ban nhân dân các xã, thị trấn trên địa bàn huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang. Phƣơng pháp quan sát: quan sát, ghi nhận và phân tích những tình huống giao tiếp giữa cán bộ, công chức với nhân dân tại phòng tiếp công dân huyện và một số phòng chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện trong thực thi công vụ của cán bộ, công chức tại Ủy ban nhân dân các xã, thị trấn tại địa bàn huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang.
Phƣơng pháp xử lý, phân tích số liệu: phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh các số liệu định tính và định lƣợng thu đƣợc trong quá trình nghiên cứu, ngƣời nghiên cứu sử dụng phần mềm xử lý toán học SPSS phiên bản 16 tính toán T- TEST, ANOVA để đánh giá, kết luận vấn đề nghiên cứu. Đóng góp đề tài Đề tài đóng góp cơ sở lý luận và thực tiễn trong nghiên cứu về kỹ năng và phƣơng pháp đào tạo kỹ năng giao tiếp hành chính.