Luận văn thạc sĩ nghiên cứu biện pháp tỉa cành và sử dụng thuốc hóa học để giảm thiểu ảnh hưởng của nấm ceratocystis sp gây bệnh chết héo trên keo

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu biện pháp tỉa cành và sử dụng thuốc hóa học giảm thiểu ảnh hưởng nấm Ceratocystis sp gây bệnh chết héo trên keo.

• Tác giả: Đinh Văn Tẹo
• Người hướng dẫn: TS. Đàm Văn Vinh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Lâm nghiệp
• Đề tài: Nghiên Cứu Biện Pháp Tỉa Cành Và Sử Dụng Thuốc Hóa Học Giảm Thiểu Ảnh Hưởng Của Nấm Ceratocystis Trên Cây Keo
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Ý nghĩa việc thực hiện đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học của đề tài
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Tình hình nghiên cứu trong nước và quốc tế
• 2.2.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 2.2.2. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam
• 2.3. Thông tin chung về Keo tai tượng
• 2.4. Tổng quan khu vực nghiên cứu
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.3. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.4. Nội dung nghiên cứu
• 3.4.1. Phân lập và mô tả đặc điểm hình thái của nấm bệnh
• 3.4.2. Nghiên cứu, áp dụng biện pháp tỉa cành theo quy trình của Australia trên cây Keo tai tượng tại Thái Nguyên
• 3.4.3. Nghiên cứu khảo nghiệm một số loại thuốc phòng trừ bệnh chết héo trên cây Keo tai tượng do nấm Ceratocystis sp.
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5.1. Phân lập và mô tả đặc điểm hình thái của nấm bệnh
• 3.5.2. Nghiên cứu biện pháp tỉa cành có ảnh hưởng đến sự phát triển của nấm gây bệnh
• 3.5.3. Nghiên cứu hiệu lực của một số loại thuốc phòng trừ bệnh chết héo cây keo do nấm Ceratocystis sp.
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Triệu chứng và đặc điểm nhận biết của bệnh
• 4.2. Nghiên cứu ảnh hưởng biện pháp tỉa cành đến sự phát triển của nấm Ceratocystis sp. gây bệnh chết héo ở cây Keo tai tượng
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tỉa cành và kiểm soát nấm Ceratocystis trên cây keo

Tỉa cành là một trong những biện pháp phòng ngừa hiệu quả để giảm thiểu sự lây lan của nấm Ceratocystis trên cây keo. Nghiên cứu chỉ ra rằng việc cắt tỉa cành đúng cách giúp hạn chế sự xâm nhập của nấm qua các vết thương. Các phương pháp tỉa cành được áp dụng bao gồm cắt sát thân và cắt cách thân từ 5cm đến 15cm. Kết quả cho thấy, tỉa cành cách thân 10cm mang lại hiệu quả cao nhất trong việc giảm tỷ lệ bệnh. Kiểm soát nấm cũng được thực hiện thông qua việc sử dụng thuốc hóa học như thuốc trừ nấm, giúp ngăn chặn sự phát triển của nấm Ceratocystis.

1.1. Phương pháp tỉa cành

Phương pháp tỉa cành được nghiên cứu dựa trên quy trình của Australia, áp dụng trên cây keo tai tượng tại Thái Nguyên. Các phương pháp bao gồm cắt sát thân, cắt cách thân 5cm, 10cm và 15cm. Kết quả cho thấy, tỉa cành cách thân 10cm giúp giảm tỷ lệ bệnh từ 30% xuống còn 10%. Cắt tỉa đúng cách không chỉ giúp cải thiện sức khỏe cây mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của cây.

1.2. Hiệu quả của thuốc hóa học

Sử dụng thuốc hóa học là một trong những phương pháp điều trị hiệu quả để kiểm soát nấm Ceratocystis. Các loại thuốc trừ nấm được thử nghiệm cho thấy hiệu quả cao trong việc giảm tỷ lệ bệnh. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, sau khi tưới thuốc, tỷ lệ bệnh giảm từ 50% xuống còn 15%. Thuốc hóa học không chỉ giúp ngăn chặn sự phát triển của nấm mà còn cải thiện sức khỏe cây trồng.

II. Bệnh chết héo do nấm Ceratocystis trên cây keo

Bệnh chết héo do nấm Ceratocystis là một trong những bệnh nguy hiểm nhất đối với cây keo tai tượng. Nấm xâm nhập vào cây qua các vết thương, gây ra hiện tượng chết héo từ ngọn xuống. Các triệu chứng bao gồm vết đen trên thân, gỗ biến màu và cây chết sau một thời gian ngắn. Bệnh cây này đã gây thiệt hại nghiêm trọng đến năng suất và chất lượng rừng trồng keo tại Thái Nguyên.

2.1. Triệu chứng và đặc điểm nhận biết

Triệu chứng của bệnh bao gồm vết đen trên thân, gỗ biến màu và cây chết héo từ ngọn xuống. Nấm Ceratocystis thường xâm nhập qua các vết cắt tỉa cành, gây ra hiện tượng chết héo nhanh chóng. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, nhiệt độ thích hợp cho sự phát triển của nấm là từ 15°C đến 32°C, với nhiệt độ tối ưu là 25°C.

2.2. Ảnh hưởng của bệnh đến cây trồng

Bệnh chết héo do nấm Ceratocystis đã gây thiệt hại nghiêm trọng đến năng suất và chất lượng rừng trồng keo. Các cây bị bệnh thường chết sau một thời gian ngắn, ảnh hưởng đến kinh tế và môi trường. Quản lý dịch hại hiệu quả là cần thiết để ngăn chặn sự lây lan của bệnh và bảo vệ rừng trồng keo.

III. Phòng ngừa và quản lý bệnh trên cây keo

Phòng ngừa và quản lý bệnh là những yếu tố quan trọng để bảo vệ cây keo khỏi sự tấn công của nấm Ceratocystis. Các biện pháp bao gồm tỉa cành đúng cách, sử dụng thuốc hóa học và thực hiện các biện pháp nông nghiệp bền vững. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc kết hợp các biện pháp này giúp giảm thiểu đáng kể tỷ lệ bệnh và cải thiện sức khỏe cây trồng.

3.1. Biện pháp phòng ngừa

Biện pháp phòng ngừa bao gồm tỉa cành đúng cách, sử dụng thuốc hóa học và thực hiện các biện pháp nông nghiệp bền vững. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, việc kết hợp các biện pháp này giúp giảm thiểu đáng kể tỷ lệ bệnh và cải thiện sức khỏe cây trồng.

3.2. Quản lý dịch hại hiệu quả

Quản lý dịch hại hiệu quả là cần thiết để ngăn chặn sự lây lan của nấm Ceratocystis. Các biện pháp bao gồm theo dõi thường xuyên, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các cây bị bệnh. Quản lý dịch hại không chỉ giúp bảo vệ cây trồng mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững của rừng trồng keo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Keo là loại cây trồng chính trong công tác trồng rừng hiện nay. Sản phẩm rừng trồng Keo là nguồn cung gỗ nguyên liệu chủ lực cho các nhà máy chế biến gỗ dăm, bột giấy, đồ gia dụng, đồ thủ công mỹ nghệ, bao bì. phục vụ tiêu dùng và xuất khẩu có giá trị cao. Trong quá trình sinh trưởng, phát triển của rừng còn góp phần quan trọng trong việc cải tạo đất, nâng cao độ phì, giữ ẩm, tạo độ xốp, phòng hộ bảo vệ đất, bảo vệ môi trường sinh thái, cảnh quan.

Tuy nhiên, cây Keo cũng như các loài cây trồng khác trong suốt qua trình sinh trưởng, phát triển rất dễ bị sâu bệnh gây hại, trong đó bệnh chết héo keo do nấm Ceratocsystis sp. gây rất nguy hiểm mới được các nhà khoa học - Viện khoa học lâm nghiệp Việt Nam mới phát hiện trong những năm gần đây. là những loài nấm gây hại nguy hiểm cho nhiều loài cây, là nguyên nhân gây nên bệnh thối rễ, gốc, loét thân cành và gây thối quả trên nhiều loài cây trồng nhiệt đới. Đặc biệt là loài Ceratocystis fimbriata gây chết hàng loạt bạch đàn ở cộng hòa Công Gô và Brasil; cây Cà phê (Coffea sp.) ở Colombia và Venezuela.

Đây cũng chính là loài gây bệnh trên cây Xoài ở Brasil và là một trong những bệnh nguy hiểm nhất trong ngành nông nghiệp và cây trồng ở Nam Mỹ. Ở Indonesia Ceratocystis sp. lần đầu tiên được ghi nhận khi Ceratocystis fimbriata (còn có tên là Rostrella cofeae) được công bố năm 1900 trên cây Cà phê (Coffea arabica) ở đảo Java. Sau đó nhiều loài Ceratocystis sp.

đã được tìm thấy trên nhiều cây chủ khác nhau trên nhiều hòn đảo ở Indonesia. Gần đây nhất là phát hiện 5 loài nấm 2 Ceratocystis sp. mới gây hại trên Keo tai tượng ở Indonexia đó là các loài C. n 2 Ở Nước ta với điều kiện khí hậu nóng ẩm tạo điều kiện cho nhiều loài nấm phát triển đặc biệt là Ceratocystis sp.

đã bắt đầu xuất hiện trên cây Keo tại một số nơi như Đồng Nai, Bình Dương, Bình Phước, Thừa Thiên Huế, Lâm Đồng, Tuyên Quang và Quảng Ninh, Thái Nguyên. Bệnh chết héo ở Keo tai tượng do nấm Ceratocystis sp. gây ra ngoài những tác nhân như độ dốc, địa hình lượng mưa thì một phần nguyên nhân là do ảnh hưởng của độ cao gây ra, theo khảo sát sự sinh trưởng và phát triển của nấm ở 7 mức nhiệt độ: 10oC, 15oC, 20oC, 25oC, 30oC, 32oC và 35oC cho kết quả, khoảng nhiệt độ nấm có thể sinh trưởng và phát triển là 15 32 oC. Nhưng nhiệt độ thích hợp nhất cho nấm sinh trưởng và phát triển là 25oC.

Cũng các mức độ cao theo khảo sát các yếu tố như không khí, độ ẩm tùy theo từng mức độ cao khác nhau cũng tác động trực tiếp tới điều kiện cho nấm Ceratocystis sp. vì vậy việc tìm hiểu ảnh hưởng của độ cao tới mức độ bị bệnh của nấm Ceratocystis sp. gây ra cho Keo tai tượng là hết sức cần thiết cho việc phòng trừ bệnh Ceratocystis sp. Hiện nay tại Thái nguyên bệnh Keo chết héo do nấm Ceratocystis sp.

gây ra là tương đối nghiêm trọng và phổ biến, một số huyện tại Thái nguyên bị bệnh nấm Ceratocystis sp. gây ra như huyện Đồng Hỷ, Đại Từ, Phú Lương, Định Hoá và Võ Nhai. Những cây bị bệnh, gỗ bị biến màu, xì nhựa mủ ở vỏ, toàn bộ những cây bị nhiễm bệnh chỉ sau một thời gian ngắn là chết ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng rừng trồng Keo. Việc nghiên cứu và phát hiện sớm bệnh ở một số vùng trồng Keo trọng điểm nước ta là rất quan trọng nhằm lập kế hoạch phòng trừ bệnh dịch phát triển và lan rộng giảm nguy cơ thiệt hại kinh tế và môi trường.

Nhằm góp phần giải quyết những tồn tại trên tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Nghiên cứu biện pháp tỉa cành và sử dụng thuốc hóa học để giảm thiểu ảnh hưởng của nấm Ceratocystis sp. gây bệnh chết héo trên Keo tai tượng tại tỉnh Thái nguyên” n 3 1. Mục tiêu nghiên cứu - Xác định được phương pháp tỉa cành phù hợp đối với cây Keo tai tượng tại Thái Nguyên để hạn chế bệnh chết héo do nấm Ceratocystis sp. - Xác định được loại thuốc hóa học có hiệu quả nhất phòng trừ bệnh chết héo do nấm ceratocystis sp.

gây ra trên Keo tai tượng. Ý nghĩa việc thực hiện đề tài 1. Ý nghĩa khoa học của đề tài Giúp cho sinh viên củng cố lại những kiến thức lý thuyết đã được học, đồng thời làm quen với thực tế, tích lũy học hỏi kinh nghiệm. Biết cách thu thập số liệu và sử lý số liệu trên phần mềm, nâng cao kiến thức về bệnh hại cây trồng Việc nghiên cứu đề tài là cơ sở để đề xuất biện pháp phòng trừ bệnh nấm Ceratocystis sp.

gây hại cho Keo tai tượng nói riêng và rừng trồng nói chung. Góp phần hoàn thiện quy trình chăm sóc quản lý rừng trồng Keo tai tượng nói riêng và rừng trồng nói chung ở Việt Nam. Ý nghĩa thực tiễn Thông qua kết quả nghiên cứu sẽ tổng kết đánh giá được những khó khăn, tồn tại khi phát triển vùng trồng Keo, thiếu sự quản lý của các cơ quan chức năng, chế độ chăm sóc vườn không đầy đủ. Từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho quá trình phát triển rừng trồng bền vững hiện nay và sau này.

Kết quả của đề tài sẽ là một trong những cơ sở cho các cấp chính quyền địa phương, các cơ quan chuyên môn xây dựng, mở rộng quy mô cải tạo rừng rồng và áp dụng các biện pháp quản lý rừng trồng hiệu quả. Góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị của gỗ Keo tại Thái Nguyên. Ổn định được vùng sản xuất rừng trồng Keo tăng thu nhập cho nông dân nông dân trồng Keo, cải thiện đời sống và góp phần xóa đói giảm nghèo cho bà con dân tộc ở vùng trồng Keo tai tượng. n 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2.

Cơ sở khoa học Keo (Acacia) là một chi thực vật thuộc họ Đậu (Legumisosae), họ phụ Trinh nữ (Mimosoideae). Theo đánh giá hiện nay trên toàn thế giới chi keo Acacia có khoảng 1200 loài (Nguyễn Hoàng Nghĩa, 2003) [7], trong đó Keo tai tượng (Acacia mangium), Keo lá tràm (Acacia auriculiformis) và Keo lai (A. auriculiformis) được gây trồng chủ yếu ở Việt Nam. Diện tích trồng Keo tính đến nay theo số liệu tổng hợp từ các công văn của 42 tỉnh trên cả nước là hơn 990 nghìn ha, dẫn đầu về diện tích trong các loại cây được chọn trong trồng rừng.

Keo là loài cây được ưu tiên lựa chọn bởi nhiều đặc tính vượt trội như sinh trưởng nhanh, biên độ sinh thái rộng, cải thiện được tính chất của đất.Đặc biệt gỗ Keo rất phù hợp cho sản xuất nguyên liệu giấy, ván nhân tạo, sử dụng trong xây dựng, đóng đồ mộc mỹ nghệ, hàng hóa xuất khẩu. Ở nước ta Keo được trồng ở hầu hết các tỉnh từ Miền Bắc, Miền Trung, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ với mục đích chủ yếu làm nguyên liệu cho công nghiệp sản xuất giấy. Tuy nhiên gần đây tại một số vùng trồng Keo trọng điểm trên đã xuất hiện những cây Keo bị chết héo từ trên ngọn xuống hay còn gọi là hiện tượng cây chết ngược, bệnh rất khó phát hiện ở giai đoạn đầu. Các mẫu bệnh đã được phòng Bảo vệ rừng Viện Khoa học Lâm nghiệp giám định nguyên nhân là do loài nấm Ceratocystis sp.

Nấm Ceratocystis sp. là nấm gây bệnh nguy hiểm cho nhiều loài cây gỗ, có phân bố toàn thế giới nhưng gây hại nặng ở các nước nhiệt đới. Loài nấm này được xác định là một mối đe dọa mới cho rừng trồng các loài Keo ở Châu Á và Úc (Phạm Quang Thu và cs, 2011) [10]. Hiện nay nấm Ceratocystis sp.

đã 5 bắt đầu xuất hiện tại Việt Nam, cây gây bệnh chủ yếu và n 5 đa số của loài bệnh này cây Nhãn, Ca cao… Tuy nhiên theo điều tra vào những năm gần đây. Loại nấm Ceratocystis sp. đã bắt đầu gây hại cho các loài cây rừng trồng, trong dó có cây Keo lai đã xuất hiện với triệu chứng héo lá, loét thân, nấm làm gỗ bị biến màu và cuối cùng cây chết. Bệnh nấm Ceratocystis sp.

là bệnh mới xuất hiện nên cần tìm ra những biện pháp có hiệu quả, có lợi về mặt kinh tế nhằm hạn chế tác hại của bệnh, bảo vệ cây, làm cho cây sinh trưởng, phát triển cho năng suất và phẩm chất tốt. Trên những cơ sở nêu trên cần thúc đẩy công tác điều tra bệnh, phòng tránh bệnh gây hại lây lan và nghiên cứu biện pháp tiêu diệt nhằm tránh gây tổn thất về sản xuất Lâm nghiệp, đảm bảo ngành Lâm nghiệp giữ được mức ổn định trong mọi trường hợp. Ở rừng trồng đối với bệnh hại thân cành không phổ biến như bệnh hại lá do cỏ cây dày và tế bào gỗ cứng nhưng bệnh này rất nguy hiểm vì nó làm cho các cây còn non, cây trưởng thành sau khi bị bệnh sẽ có thể chết khô bệnh không biểu hiện rõ như bệnh hại lá và một mặt chúng có thời gian ủ bệnh lâu (từ 1 - 2 tháng đến 1 - 2 năm) mặt khác do tính chất phức tạp của vật gây bệnh dẫn đến. Bệnh hại thân cành do nhiều vật gây bệnh tạo nên và phương thức lây lan của bệnh hại thân cành cũng khác nhau: bệnh do nấm, vi khuẩn thường lây lan nhờ gió, mưa, côn trùng; bệnh do virus, mycoplasma lại nhờ côn trùng chích hút, cây kí sinh nhờ chim ăn vặt… (Trần văn Mão, 1997) [5].

Trong lĩnh vực trồng rừng keo sản xuất thì chế độ chăm sóc đầu tư là hết sức quan trọng, việc sử dụng các biện pháp tỉa cành đúng sẽ tạo điều kiện thuận lợi về chế độ dinh dưỡng, ánh sáng để cây sinh trưởng phát triển khoẻ mạnh phát huy hết tiềm năng về năng suất. Các yếu tố như thời tiết khí hậu, chế độ chăm sóc, tuổi cây. có tác động rất lớn tới sự phát sinh, gây hại của nấm ceratocystis sp. gây bệnh chết n 6 héo đối với cây trồng nói chung và cây Keo tai tượng nói riêng.

Từ thực tế phát sinh, diễn biến gay hại của nấm bệnh cần phải điều tra đưa ra biện pháp phòng trừ đúng, kịp thời để đảm bảo an toàn cho con người và môi trường. Tình hình nghiên cứu trong nƣớc và quốc tế 2.Tình hình nghiên cứu trên thế giới 2. Nghiên cứu về gây trồng Keo tai tượng Tổng số trên dưới 1200 loài, chi Keo Acacia là một chi thực vật quan trọng đối với đời sống xã hội của nhiều nước (Boland, 1989; Boland et al.