Bảo Vệ Dấu Hiệu Khứu Giác Dưới Luật Quốc Tế và Luật Của Một Số Quốc Gia

Trong bối cảnh các nhãn hiệu truyền thống như chữ viết và biểu tượng trở nên phổ biến, các doanh nghiệp… 70 trang · Ho Chi Minh City University of Law · 2017.

• Tác giả: Nguyễn Nhật Thảo
• Người hướng dẫn: Ph. Lê Thị Nam Giang
• Trường học: Ho Chi Minh City University of Law
• Chuyên ngành: Bachelor of Law
• Đề tài: The Protection of Olfactory Marks Under International Law and Law of Some Countries
• Loại tài liệu: Graduation Thesis
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGEMENT
• DECLARATION
• ABBREVIATIONS
• TABLE OF CONTENTS
• INTRODUCTION
• 0.1. The necessity of doing research
• 0.2. The literature review of research
• 0.3. In the international law and law of some countries
• 0.4. Purpose of the thesis
• 0.5. Delimitation of reseaching
• 0.6. Structure of thesis
• 1. CHƯƠNG 1: OVERVIEW ABOUT OLFACTORY MARKS
• 1.1. Definition of olfactory marks
• 1.2. Law of some countries
• 1.3. Evaluating protection background and the implications for Vietnam
• 1.4. Features of protecting olfactory marks
• 1.5. Evaluating the possibility of protection
• 1.6. The perception of consumers about olfactory marks
• 1.7. The territoriality of protecting olfactory marks
• CONCLUSION OF CHAPTER 1
• 2. CHƯƠNG 2: CONDITIONS FOR PROTECTING OLFACTORY MARKS AND EXCLUDED OBJECTS FROM BEING PROTECTED
• 2.1. Conditions for protecting olfactory marks
• 2.2. Overview about conditions for protecting olfactory marks under international law and law of some countries
• 2.3. Analyzing the necessary conditions for protecting olfactory marks
• 2.4. The excluded objects from being protected as olfactory marks
• CONCLUSION OF CHAPTER 2

Tóm tắt

I. Nhãn Hiệu Khứu Giác Tổng Quan và Tiềm Năng Bảo Hộ Hiện Nay

Trong bối cảnh các nhãn hiệu truyền thống như chữ viết và biểu tượng trở nên phổ biến, các doanh nghiệp đang tìm kiếm những phương thức sáng tạo để kết nối với người tiêu dùng. Một trong số đó là sử dụng dấu hiệu khứu giác, khai thác khía cạnh phi truyền thống của nhãn hiệu. Mùi hương có khả năng gợi nhớ và tạo sự khác biệt mạnh mẽ, giúp sản phẩm và dịch vụ nổi bật trong tâm trí khách hàng. Một số quốc gia như Hoa Kỳ và Úc đã thiết lập hệ thống pháp luật để bảo hộ nhãn hiệu mùi hương, mở ra một hướng đi mới cho việc xây dựng thương hiệu. Tuy nhiên, nhiều quốc gia vẫn còn e ngại do những khó khăn trong việc xác định và đánh giá khả năng xâm phạm của loại nhãn hiệu này. Việc bảo hộ nhãn hiệu khứu giác không chỉ khuyến khích sự sáng tạo mà còn tạo sự đồng bộ với xu hướng quốc tế về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

1.1. Dấu hiệu khứu giác là gì Định nghĩa và vai trò pháp lý

Dấu hiệu khứu giác là một loại nhãn hiệu phi truyền thống sử dụng mùi hương đặc trưng để phân biệt hàng hóa hoặc dịch vụ của một doanh nghiệp với hàng hóa hoặc dịch vụ của các doanh nghiệp khác. Vai trò pháp lý của nó là tạo ra quyền độc quyền cho chủ sở hữu đối với mùi hương đó trong một lĩnh vực kinh doanh cụ thể. Việc đăng ký nhãn hiệu khứu giác giúp ngăn chặn các đối thủ cạnh tranh sử dụng mùi hương tương tự để gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng. Điều này thúc đẩy sự sáng tạo và đầu tư vào việc phát triển các sản phẩm và dịch vụ độc đáo, đồng thời bảo vệ uy tín và danh tiếng của thương hiệu.

1.2. Lịch sử phát triển của việc bảo hộ nhãn hiệu mùi hương

Lịch sử bảo hộ nhãn hiệu mùi hương còn khá non trẻ so với các loại nhãn hiệu truyền thống. Những nỗ lực đầu tiên trong việc đăng ký nhãn hiệu khứu giác bắt đầu vào cuối thế kỷ 20, khi các doanh nghiệp nhận ra tiềm năng của mùi hương trong việc xây dựng thương hiệu. Hoa Kỳ và Liên minh Châu Âu là những khu vực tiên phong trong việc chấp nhận và bảo vệ loại nhãn hiệu này. Tuy nhiên, quá trình này gặp nhiều thách thức do tính chất khó nắm bắt và mô tả của mùi hương. Các vụ kiện liên quan đến xâm phạm quyền đối với dấu hiệu khứu giác cũng đặt ra nhiều vấn đề pháp lý phức tạp, đòi hỏi sự phát triển của các tiêu chuẩn và quy trình đánh giá chuyên biệt.

II. Thực Trạng Bảo Hộ Dấu Hiệu Khứu Giác Kinh Nghiệm Quốc Tế Bài Học

Nghiên cứu về dấu hiệu khứu giác đang phát triển mạnh mẽ trên thế giới, đặc biệt ở các quốc gia như Mỹ, Ấn Độ, Trung Quốc, Nhật Bản, Singapore và Úc. Các tài liệu pháp lý đáng chú ý bao gồm các ấn phẩm của Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới (WIPO) và các bài viết khoa học về nhãn hiệu phi truyền thống. Các tài liệu này tập trung vào tiềm năng phát triển, điều kiện bảo hộ và thực thi bảo hộ dấu hiệu khứu giác. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong việc hoàn thiện khung pháp lý cho loại nhãn hiệu này. Tại Việt Nam, số lượng bài viết chuyên sâu về dấu hiệu khứu giác còn hạn chế, chủ yếu tập trung vào các vấn đề lý thuyết và thủ tục đăng ký.

2.1. Bảo hộ nhãn hiệu khứu giác ở Hoa Kỳ Quy định và ví dụ điển hình

Hoa Kỳ là một trong những quốc gia tiên phong trong việc bảo hộ nhãn hiệu khứu giác. Luật pháp Hoa Kỳ yêu cầu dấu hiệu khứu giác phải có tính phân biệt và không mang tính chức năng. Một ví dụ điển hình là nhãn hiệu mùi hương hoa Frangipani được sử dụng cho chỉ may thêu. Để chứng minh tính phân biệt của mùi hương, người nộp đơn phải cung cấp bằng chứng cho thấy người tiêu dùng nhận biết mùi hương đó như một dấu hiệu nhận biết sản phẩm hoặc dịch vụ của họ. Quy trình đăng ký nhãn hiệu khứu giác ở Hoa Kỳ đòi hỏi sự mô tả chi tiết về mùi hương và bằng chứng về việc sử dụng nó trong thương mại.

2.2. Kinh nghiệm bảo hộ nhãn hiệu mùi hương tại Liên Minh Châu Âu

Liên minh Châu Âu (EU) cũng có những quy định về bảo hộ nhãn hiệu khứu giác. Tuy nhiên, việc đăng ký nhãn hiệu khứu giác ở EU gặp nhiều khó khăn do yêu cầu về khả năng mô tả rõ ràng và khách quan. Tòa án Công lý Liên minh Châu Âu (CJEU) đã đưa ra nhiều phán quyết quan trọng liên quan đến vấn đề này. Một trong những vụ việc nổi tiếng là vụ Sieckmann, trong đó Tòa án từ chối bảo hộ nhãn hiệu mùi hương quế vì mô tả bằng công thức hóa học không đủ rõ ràng. EUIPO (Văn phòng Sở hữu Trí tuệ Liên minh Châu Âu) hiện đang xem xét lại các quy định để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc bảo hộ nhãn hiệu mùi hương.

2.3. Bài học kinh nghiệm từ các quốc gia bảo hộ nhãn hiệu khứu giác

Từ kinh nghiệm của Hoa Kỳ và EU, có thể rút ra một số bài học quan trọng về bảo hộ nhãn hiệu khứu giác. Thứ nhất, tính phân biệt là yếu tố then chốt để được bảo hộ. Thứ hai, việc mô tả mùi hương một cách rõ ràng và khách quan là rất quan trọng. Thứ ba, cần có các quy trình và tiêu chuẩn đánh giá chuyên biệt để xác định khả năng xâm phạm. Thứ tư, cần tăng cường nhận thức của người tiêu dùng về vai trò của mùi hương trong việc xây dựng thương hiệu. Những bài học này có ý nghĩa quan trọng đối với các quốc gia đang xem xét việc bảo hộ nhãn hiệu mùi hương, bao gồm cả Việt Nam.

III. Thách Thức và Rào Cản Bảo Hộ Nhãn Hiệu Mùi Hương Giải Pháp Nào

Việc bảo hộ nhãn hiệu mùi hương đối mặt với nhiều thách thức. Khó khăn lớn nhất là tính chủ quan trong cảm nhận mùi hương, gây khó khăn trong việc xác định tính phân biệt và khả năng xâm phạm. Việc mô tả mùi hương một cách khách quan và dễ hiểu cũng là một vấn đề nan giải. Ngoài ra, chi phí đăng ký nhãn hiệu khứu giác có thể cao hơn so với các loại nhãn hiệu truyền thống. Để vượt qua những rào cản này, cần có sự phối hợp giữa các nhà làm luật, các chuyên gia về mùi hương và các doanh nghiệp. Cần phát triển các phương pháp mô tả mùi hương chính xác và đáng tin cậy, đồng thời xây dựng các quy trình đánh giá khách quan và minh bạch.

3.1. Khó khăn trong việc xác định và mô tả dấu hiệu khứu giác

Một trong những khó khăn lớn nhất trong việc bảo hộ dấu hiệu khứu giác là việc xác định và mô tả mùi hương một cách chính xác và khách quan. Mùi hương là một trải nghiệm chủ quan, và cảm nhận của mỗi người về một mùi hương có thể khác nhau. Việc sử dụng các công thức hóa học để mô tả mùi hương có thể không đủ rõ ràng và dễ hiểu đối với người tiêu dùng. Các phương pháp mô tả khác, như sử dụng các từ ngữ gợi tả hoặc so sánh với các mùi hương quen thuộc, cũng có thể gây ra sự mơ hồ và khó khăn trong việc xác định phạm vi bảo hộ.

3.2. Đánh giá tính phân biệt và khả năng gây nhầm lẫn của mùi hương

Việc đánh giá tính phân biệt và khả năng gây nhầm lẫn của mùi hương là một thách thức pháp lý phức tạp. Để được bảo hộ, dấu hiệu khứu giác phải có khả năng phân biệt hàng hóa hoặc dịch vụ của một doanh nghiệp với hàng hóa hoặc dịch vụ của các doanh nghiệp khác. Tuy nhiên, việc chứng minh tính phân biệt của mùi hương có thể khó khăn, đặc biệt là đối với các mùi hương phổ biến hoặc liên quan đến bản chất của sản phẩm. Ngoài ra, cần phải xem xét khả năng người tiêu dùng nhầm lẫn giữa các mùi hương tương tự, đặc biệt là trong các lĩnh vực kinh doanh có nhiều sản phẩm có mùi hương.

IV. Bảo Hộ Dấu Hiệu Khứu Giác Tại Việt Nam Cơ Hội và Triển Vọng Phát Triển

Hiện tại, pháp luật sở hữu trí tuệ Việt Nam chưa có quy định cụ thể về bảo hộ dấu hiệu khứu giác. Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, việc xem xét mở rộng phạm vi bảo hộ sang các nhãn hiệu phi truyền thống, bao gồm cả dấu hiệu khứu giác, là một xu hướng tất yếu. Điều này không chỉ khuyến khích sự sáng tạo của doanh nghiệp mà còn tạo sự hài hòa với pháp luật quốc tế. Việc nghiên cứu kinh nghiệm của các quốc gia đã có hệ thống bảo hộ nhãn hiệu mùi hương sẽ giúp Việt Nam xây dựng một khung pháp lý phù hợp, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và bảo vệ quyền lợi của các chủ sở hữu trí tuệ.

4.1. Pháp luật Việt Nam hiện hành về bảo hộ nhãn hiệu và khả năng áp dụng

Pháp luật Việt Nam hiện hành chủ yếu tập trung vào bảo hộ các nhãn hiệu hữu hình như chữ viết, hình ảnh và biểu tượng. Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam chưa có điều khoản nào đề cập trực tiếp đến dấu hiệu khứu giác. Tuy nhiên, một số chuyên gia pháp lý cho rằng có thể áp dụng các quy định chung về nhãn hiệu để bảo vệ dấu hiệu khứu giác trong một số trường hợp nhất định. Ví dụ, nếu một mùi hương được chứng minh là có tính phân biệt và được sử dụng để phân biệt hàng hóa hoặc dịch vụ của một doanh nghiệp, thì có thể yêu cầu bảo vệ dưới dạng nhãn hiệu tập thể hoặc nhãn hiệu chứng nhận.

4.2. Đề xuất và kiến nghị hoàn thiện pháp luật về bảo hộ nhãn hiệu mùi hương

Để tạo điều kiện thuận lợi cho việc bảo hộ nhãn hiệu mùi hương tại Việt Nam, cần có những sửa đổi và bổ sung trong Luật Sở hữu trí tuệ. Cụ thể, cần bổ sung định nghĩa về dấu hiệu khứu giác và quy định rõ các điều kiện để được bảo hộ. Cần xây dựng các quy trình và tiêu chuẩn đánh giá tính phân biệt và khả năng gây nhầm lẫn của mùi hương. Cần tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực cho các cán bộ thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ. Ngoài ra, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền và nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và người tiêu dùng về vai trò của dấu hiệu khứu giác trong việc xây dựng thương hiệu.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn và Nghiên Cứu Về Dấu Hiệu Khứu Giác Hướng Đi Mới

Việc bảo hộ dấu hiệu khứu giác mở ra nhiều cơ hội ứng dụng thực tiễn trong các ngành công nghiệp khác nhau. Các doanh nghiệp có thể sử dụng mùi hương để tạo ra sự khác biệt cho sản phẩm và dịch vụ của mình, tăng cường trải nghiệm của khách hàng và xây dựng mối liên kết cảm xúc mạnh mẽ với thương hiệu. Nghiên cứu về dấu hiệu khứu giác cũng đang phát triển mạnh mẽ, tập trung vào các vấn đề như tác động của mùi hương đến hành vi tiêu dùng, phương pháp mô tả mùi hương chính xác và hiệu quả, và các vấn đề pháp lý liên quan đến việc bảo hộ.

5.1. Ví dụ về ứng dụng thành công của nhãn hiệu mùi hương trong kinh doanh

Một số ví dụ về ứng dụng thành công của nhãn hiệu mùi hương trong kinh doanh bao gồm việc sử dụng mùi hương đặc trưng trong các cửa hàng bán lẻ để tạo ra không gian mua sắm hấp dẫn và tăng doanh số bán hàng. Các khách sạn có thể sử dụng mùi hương để tạo ra trải nghiệm thư giãn và đáng nhớ cho khách hàng. Các hãng hàng không có thể sử dụng mùi hương để giảm căng thẳng cho hành khách trong suốt chuyến bay. Các nhà sản xuất ô tô có thể sử dụng mùi hương để tạo ra cảm giác sang trọng và đẳng cấp cho xe hơi của mình. Những ứng dụng này cho thấy tiềm năng to lớn của dấu hiệu khứu giác trong việc xây dựng thương hiệu và tạo ra lợi thế cạnh tranh.

5.2. Các nghiên cứu khoa học về tác động của mùi hương đến hành vi tiêu dùng

Các nghiên cứu khoa học đã chứng minh rằng mùi hương có tác động mạnh mẽ đến hành vi tiêu dùng. Mùi hương có thể ảnh hưởng đến tâm trạng, cảm xúc và trí nhớ của con người, từ đó tác động đến quyết định mua hàng. Một số nghiên cứu cho thấy rằng mùi hương dễ chịu có thể làm tăng thời gian khách hàng ở lại trong cửa hàng và tăng khả năng mua hàng. Các nghiên cứu khác cho thấy rằng mùi hương có thể tạo ra sự liên kết giữa sản phẩm và thương hiệu, giúp khách hàng dễ dàng nhận biết và ghi nhớ sản phẩm. Những phát hiện này có ý nghĩa quan trọng đối với các doanh nghiệp muốn sử dụng dấu hiệu khứu giác để tăng cường hiệu quả kinh doanh.

VI. Tương Lai Của Bảo Hộ Dấu Hiệu Khứu Giác Xu Hướng và Định Hướng Phát Triển

Trong tương lai, việc bảo hộ dấu hiệu khứu giác dự kiến sẽ tiếp tục phát triển và trở nên phổ biến hơn. Sự tiến bộ của khoa học và công nghệ sẽ giúp giải quyết những thách thức hiện tại trong việc xác định, mô tả và đánh giá mùi hương. Các quy định pháp luật về bảo hộ nhãn hiệu mùi hương sẽ được hoàn thiện và hài hòa hóa trên phạm vi quốc tế. Các doanh nghiệp sẽ ngày càng nhận thức rõ hơn về tiềm năng của dấu hiệu khứu giác và sử dụng nó như một công cụ quan trọng để xây dựng thương hiệu và tạo ra lợi thế cạnh tranh.

6.1. Dự báo về sự phát triển của pháp luật quốc tế về bảo hộ nhãn hiệu mùi hương

Pháp luật quốc tế về bảo hộ nhãn hiệu mùi hương dự kiến sẽ tiếp tục phát triển theo hướng tạo ra sự hài hòa và thống nhất giữa các quốc gia. Các tổ chức quốc tế như WIPO sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm giữa các quốc gia. Các hiệp định thương mại tự do có thể bao gồm các điều khoản về bảo hộ nhãn hiệu mùi hương, tạo ra sự ràng buộc pháp lý đối với các quốc gia thành viên. Ngoài ra, các phán quyết của tòa án quốc tế có thể tạo ra tiền lệ pháp lý quan trọng, định hình hướng đi của pháp luật về bảo hộ nhãn hiệu mùi hương.

6.2. Lời khuyên cho doanh nghiệp Việt Nam trong việc khai thác nhãn hiệu mùi hương

Doanh nghiệp Việt Nam nên chủ động tìm hiểu về dấu hiệu khứu giác và tiềm năng của nó trong việc xây dựng thương hiệu. Nên đầu tư vào nghiên cứu và phát triển các mùi hương độc đáo và phù hợp với sản phẩm và dịch vụ của mình. Nên xây dựng chiến lược marketing hiệu quả để giới thiệu nhãn hiệu mùi hương đến khách hàng. Nên theo dõi sát sao sự phát triển của pháp luật về bảo hộ nhãn hiệu mùi hương tại Việt Nam và trên thế giới. Khi có đủ điều kiện, nên xem xét việc đăng ký nhãn hiệu khứu giác để bảo vệ quyền lợi của mình.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường hiện đại, nhãn hiệu đóng vai trò cốt lõi trong việc định vị sản phẩm và xây dựng danh tiếng của doanh nghiệp. Tuy nhiên, trước tình trạng các dạng nhãn hiệu truyền thống như từ ngữ, chữ cái, hình ảnh, biểu tượng đang dần trở nên bão hòa (plethoric), khả năng tạo ấn tượng sâu sắc và khác biệt đối với người tiêu dùng của các dấu hiệu nhìn thấy được bị suy giảm đáng kể. Để tìm kiếm hướng đi mới, các doanh nghiệp chuyển dịch chiến lược sang khai thác các giác quan phi thị giác của con người, đặc biệt là khứu giác, nhằm gắn kết nhãn hiệu với trí nhớ và cảm xúc của khách hàng.

Khứu giác được đánh giá là một nguồn chỉ dẫn tiềm năng do mức độ nhạy cảm cao và khả năng phân biệt đặc thù (ví dụ: người tiêu dùng có thể phân biệt quả sầu riêng và quả mít nhờ mùi hương dù hình dáng bề ngoài có nét tương đồng). Trên bình diện quốc tế, một số quốc gia như Hoa Kỳ và Úc đã xây dựng khung pháp lý công nhận và cấp văn bằng bảo hộ cho nhãn hiệu khứu giác (olfactory marks). Ngược lại, nhiều quốc gia vẫn từ chối hoặc đối mặt với nhiều vướng mắc trong việc thẩm định khả năng bảo hộ và đánh giá hành vi xâm phạm.

Tại Việt Nam, Điều 72 Luật Sở hữu trí tuệ số 36/2009/QH12 quy định nhãn hiệu chỉ được bảo hộ nếu là dấu hiệu nhìn thấy được dưới dạng chữ cái, từ ngữ, hình vẽ, hình ảnh (bao gồm cả hình ba chiều hoặc kết hợp) và thể hiện bằng một hoặc nhiều màu sắc. Quy định này gián tiếp loại trừ toàn bộ các dấu hiệu phi truyền thống không nhìn thấy được. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và đàm phán, thực thi các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (như Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương - TPP), việc nghiên cứu mở rộng đối tượng bảo hộ sang nhãn hiệu khứu giác là một xu thế tất yếu.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể:

1. Cung cấp hệ thống kiến thức lý luận nền tảng về nhãn hiệu khứu giác, bao gồm nguồn gốc, định nghĩa, đặc điểm pháp lý và bối cảnh bảo hộ dưới góc độ luật pháp quốc tế và pháp luật một số quốc gia.
2. Phân tích chuyên sâu các điều kiện bảo hộ cần thiết đối với nhãn hiệu khứu giác và các trường hợp bị loại trừ bảo hộ.
3. Khẳng định xu thế tất yếu của việc bảo hộ nhãn hiệu khứu giác, từ đó rút ra các bài học kinh nghiệm và định hướng chính sách cho Việt Nam.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Dấu hiệu khứu giác (mùi, hương thơm, mùi vị) dưới tư cách là nhãn hiệu thương mại phi truyền thống.
• Phạm vi lý luận và pháp lý: Tập trung vào các điều ước quốc tế tiêu biểu (Công ước Paris về Bảo hộ Sở hữu Công nghiệp, Hiệp định TRIPs, Hiệp ước Luật Nhãn hiệu TLT, Thỏa ước Madrid, Hiệp định TPP) và hệ thống pháp luật, án lệ của các quốc gia/khu vực có bước phát triển đột phá trong bảo hộ nhãn hiệu khứu giác như Hoa Kỳ, Liên minh Châu Âu (EU), Vương quốc Anh (UK), Úc, Singapore và Hồng Kông.
• Phạm vi thời gian: Khóa luận được nghiên cứu và hoàn thành vào tháng 07/2017 tại Khoa Luật Quốc tế, Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận dựa trên hệ thống các học thuyết pháp lý, văn bản quy phạm pháp luật quốc tế và quốc gia:

• Khung pháp lý quốc tế: Điều 6 và Điều 6ter Công ước Paris (1883); Điều 15 Hiệp định TRIPs (1994); Điều 2(1) Hiệp ước Luật Nhãn hiệu (TLT); Điều 18.18 Mục C Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP).
• Khung pháp lý quốc gia: Đạo luật Nhãn hiệu Lanham năm 1946 của Hoa Kỳ (Lanham Act 1946); Đạo luật Nhãn hiệu Úc năm 1995 (Trade Marks Act 1995); Quy chế Nhãn hiệu Cộng đồng Châu Âu (CTMR) và Chỉ thị Hài hòa Luật Nhãn hiệu EU (TMD); Điều 72 Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam năm 2009.
• Học thuyết pháp lý áp dụng: Học thuyết về tính chức năng (Functionality Doctrine), Học thuyết về tính phân biệt đạt được qua quá trình sử dụng hay ý nghĩa thứ hai (Secondary Meaning / Acquired Distinctiveness), và Học thuyết về sự cạn kiệt dấu hiệu (Depletion Theory).

Phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp tổng hợp (Synthetic method): Thu thập, hệ thống hóa tri thức từ giáo trình, bài báo khoa học, báo cáo chuyên đề của WIPO, AIPPI và các bản án thực tế.
• Phương pháp liệt kê (Listing method): Trình bày tuần tự các quy định pháp luật sở hữu trí tuệ trong các điều ước quốc tế và luật quốc gia, đồng thời nêu rõ các quan điểm học thuật.
• Phương pháp so sánh (Comparison method): Đối chiếu sự tương đồng và khác biệt giữa các hệ thống pháp luật trong việc công nhận, thiết lập điều kiện và thẩm định nhãn hiệu khứu giác.
• Phương pháp phân tích (Analysis method): Mổ xẻ chi tiết các điều kiện bảo hộ, các trường hợp loại trừ và các tiêu chí thẩm định xâm phạm.
• Phương pháp diễn dịch (Deductive reasoning): Vận dụng các nguyên lý pháp lý chung để chứng minh tính khả thi và yêu cầu bảo hộ đối với từng trường hợp dấu hiệu mùi cụ thể.
• Phương pháp quy nạp (Inductive reasoning): Rút ra các kết luận tổng quát và đề xuất chính sách cho Việt Nam từ việc tổng hợp thực tiễn lập pháp và xét xử của các nước.

Nguồn dữ liệu: Các ấn phẩm của Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới (WIPO), Báo cáo Tổng kết của AIPPI (Câu hỏi Q181), Sổ tay Thẩm định Nhãn hiệu Hoa Kỳ (TMEP), Sổ tay Thực hành và Thủ tục của Cơ quan Sở hữu Trí tuệ Úc (IP Australia Manual of Practice and Procedure 2017), cùng hệ thống án lệ của Tòa án Công lý Châu Âu (CJEU), Ban Kháng cáo và Thẩm định Nhãn hiệu Hoa Kỳ (TTAB) và Tòa án Tối cao Hoa Kỳ.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về nhãn hiệu khứu giác (Overview about Olfactory Marks)

Chương 1 làm rõ nguồn gốc lịch sử, khái niệm, bản chất pháp lý và bối cảnh bảo hộ nhãn hiệu khứu giác trong mối tương quan với các quy định quốc tế và pháp luật một số quốc gia.

Lịch sử nhãn hiệu: Transylvanian -> Ai Cập, Hy Lạp, La Mã -> "Merchants mark" (Thế kỷ 12-15)
Chức năng chính: Chỉ dẫn nguồn gốc | Phân biệt sản phẩm | Đảm bảo chất lượng | Truyền thông/Quảng cáo

1. Khái niệm và thuật ngữ:

   • Thuật ngữ "nhãn hiệu khứu giác" (olfactory marks) được tác giả chứng minh là chuẩn xác và bao quát hơn so với "smell marks" (chỉ hành động ngửi mùi bằng mũi) hay "scent marks" (chỉ một mùi thơm/hương thơm cụ thể). "Olfactory" phản ánh toàn bộ cơ chế sinh lý - thần kinh từ thụ thể khứu giác tại vòm xoang mũi kích thích hành khứu giác trong hệ viền (limbic system) của não bộ và lưu trữ vào ký ức.
   • Dấu hiệu khứu giác được phân thành 3 nhóm:
     • Nhóm sơ cấp (Primary olfactory marks): Sản phẩm có mục đích duy nhất là phát tỏa hương thơm (như nước hoa, sáp thơm, chất làm mát không khí).
     • Nhóm thứ cấp (Secondary olfactory marks): Sản phẩm không nhằm mục đích chính là phát hương nhưng mùi hương là một thuộc tính cần thiết gắn liền (như xà phòng, nước tẩy rửa).
     • Nhóm độc nhất (Unique olfactory marks): Sản phẩm vốn không có mùi hương tự nhiên và việc thêm mùi không nhằm tăng cường tính năng trực tiếp của sản phẩm (như sợi chỉ thêu, lốp xe ô tô).

2. Quy định của luật quốc tế và pháp luật quốc gia:

   • Luật quốc tế: Điều 15 Hiệp định TRIPs không bắt buộc dấu hiệu phải nhìn thấy được, tạo sự linh hoạt cho các quốc gia thành viên. Trái lại, Điều 2(1) Hiệp ước Luật Nhãn hiệu (TLT) loại trừ nhãn hiệu âm thanh và nhãn hiệu khứu giác do coi đây là dấu hiệu không nhìn thấy được. Hiệp định TPP (Điều 18.18) cấm các bên yêu cầu tính nhìn thấy được làm điều kiện đăng ký và yêu cầu các bên nỗ lực bảo hộ nhãn hiệu mùi hương.
   • Pháp luật các nước: Theo khảo sát của WIPO (văn bản SCT/11/6 và SCT/16/2), có 20 trên tổng số 72 cơ quan nhãn hiệu chấp nhận đăng ký nhãn hiệu mùi nếu đáp ứng tiêu chuẩn về tính nhãn hiệu.
     • Hoa Kỳ: Báo cáo của Ủy ban Đánh giá Nhãn hiệu (USTA) và án lệ Qualitex Co. v. Jacobson Products Co. (1995) mở rộng tối đa phạm vi dấu hiệu theo Đạo luật Lanham, thừa nhận mùi hương có thể đóng vai trò chỉ dẫn nguồn gốc thương mại.
     • Úc: Mục 6 và Mục 17 Đạo luật Nhãn hiệu 1995 cùng Sổ tay Thẩm định Nhãn hiệu (hiệu lực tháng 6/2017) công nhận mùi hương (scent) là dấu hiệu đăng ký nhãn hiệu. Điển hình là nhãn hiệu mùi khuynh diệp (Eucalyptus Radiata scent) cho cọc đặt bóng golf (Class 28, Đăng ký số 828741).
     • Châu Âu: Phán quyết vụ Sieckmann v. German Patent and Trademark Office (Case C-273/00) của ECJ đặt ra tiêu chuẩn khắt khe về việc biểu diễn đồ họa (bác bỏ công thức hóa học, mô tả bằng lời, mẫu mùi nộp lưu hoặc kết hợp), khiến việc đăng ký mùi hương tại EU gần như không thể thực hiện.
     • Châu Á: Hồng Kông (sửa đổi Pháp lệnh Nhãn hiệu) và Singapore (Mục 2(1) Đạo luật Nhãn hiệu sửa đổi, Điều 16(2)(1) Hiệp định FTA Hoa Kỳ - Singapore) đã dỡ bỏ tiêu chí "nhìn thấy được" để mở đường cho nhãn hiệu phi truyền thống.

3. Đặc điểm và rào cản bảo hộ:

   • Thẩm định hành vi xâm phạm: Do tính vô hình, việc so sánh tính tương tự của mùi hương chủ yếu dựa trên cảm giác chủ quan của giám định viên. Thiết bị công nghệ như "mũi điện tử" (electronic nose) có chi phí rất đắt và còn nhiều hạn chế kỹ thuật.
   • Khả năng nhận thức của người tiêu dùng: Bộ não con người chỉ có thể ghi nhớ chính xác khoảng 16 mùi hương trong thời gian dài; việc cảm nhận mùi còn bị chi phối bởi nhiệt độ, độ ẩm, hướng gió và sức khỏe cá nhân.
   • Tính lãnh thổ (Territoriality): Sự thiếu thống nhất giữa các quốc gia dẫn đến rủi ro: một nhãn hiệu mùi được bảo hộ ở nước A nhưng bị từ chối ở nước B sẽ đối mặt với nguy cơ bị làm giả, làm nhái tại nước B mà không có cơ chế bảo vệ.

---

Chương 2: Điều kiện bảo hộ nhãn hiệu khứu giác và các đối tượng bị loại trừ (Conditions for Protecting Olfactory Marks and Excluded Objects from Being Protected)

Chương 2 phân tích chuyên sâu 3 điều kiện tiên quyết để một dấu hiệu mùi hương được bảo hộ và 3 trường hợp loại trừ do thiếu tính phân biệt, cùng cơ chế xác lập tính phân biệt thông qua sử dụng.

1. Ba điều kiện bảo hộ cơ bản:

   • Tính chất được chấp nhận là một dấu hiệu (The admissibility of smells as signs): Dấu hiệu phải được sử dụng gắn liền với sản phẩm/dịch vụ và phải đủ rõ ràng, cụ thể để công chúng tiếp nhận, ghi nhớ và nhận diện (tiêu chí được CJEU xác lập trong vụ Dyson Ltd v Registrar of Trade Marks, Case C-321/03).
   • Khả năng phân biệt sản phẩm hoặc dịch vụ (The ability of distinguishing products or services): Mùi hương phải có sự độc lập, tách biệt khỏi bản chất tự nhiên của hàng hóa, giúp người tiêu dùng nhận biết nguồn gốc thương mại mà không bị nhầm lẫn.
   • Khả năng biểu diễn bằng đồ họa (Capability of being graphically represented): Đóng vai trò xác lập phạm vi bảo hộ công khai trên sổ đăng ký (quy định tại Mục 40 Luật Nhãn hiệu Úc và Điều 4 CTMR của EU).

2. Ba trường hợp loại trừ khỏi phạm vi bảo hộ:

   • Mùi hương tự nhiên của sản phẩm (Natural scent of a product): Mùi hương vốn có cấu thành nên sản phẩm không thể thực hiện chức năng phân biệt. Ví dụ: Cơ quan có thẩm quyền của Vương quốc Anh năm 1994 đã từ chối đăng ký nhãn hiệu mùi cho nước hoa "Chanel No. 5" vì mùi hương chính là bản chất của hàng hóa. Việc cấp độc quyền mùi tự nhiên sẽ dẫn đến hiện tượng cạn kiệt dấu hiệu (depletion), tạo độc quyền bất bình đẳng và cản trở đối thủ cạnh tranh.
   • Mùi hương mô tả chức năng của sản phẩm (Functional purpose): Áp dụng học thuyết tính chức năng (Functionality Doctrine). Nếu mùi hương đóng vai trò thực hiện một công năng cụ thể (ví dụ: mùi chanh khử mùi dầu mỡ trong nước rửa bát, mùi hoa oải hương chống ẩm mốc trong tủ quần áo), dấu hiệu đó không được bảo hộ. Điển hình, TTAB (USPTO) đã từ chối đơn đăng ký "vị và mùi bạc hà đặc trưng" cho thuốc xịt nitroglycerine dùng trong y tế.
   • Mùi hương phổ biến trong một ngành thương mại (Smells common to a trade): Những mùi hương được sử dụng rộng rãi, mang tính tập quán thương mại (như hương thông, hương tuyết tùng trong thuốc sát trùng; hương thảo mộc trong dầu gội, xà phòng) sẽ không được xem là có khả năng phân biệt nguồn gốc.

3. Học thuyết "Ý nghĩa thứ hai" (Secondary Meaning / Acquired Distinctiveness):

   • Theo Luật Hoa Kỳ (Lanham Act §1052(F), TMEP 1212), một dấu hiệu mùi không mang tính tự nhiên và không mang tính chức năng có thể được ghi nhận tại Sổ đăng ký phụ (Supplemental Register). Sau thời gian sử dụng thực tế, độc quyền và liên tục tối thiểu 5 năm, nếu chủ sở hữu chứng minh được dấu hiệu đã đạt được ý nghĩa thứ hai trong tâm trí người tiêu dùng, nhãn hiệu sẽ được chuyển sang Sổ đăng ký chính (Principal Register).
   • Án lệ tiêu biểu: Vụ In re Clarke (17 U.S.P.Q.2d 1238, TTAB 1990), TTAB đã chấp thuận bảo hộ nhãn hiệu mùi "hương hoa đại/hoa sứ tươi mát" (high impact, fresh, floral fragrance reminiscent of Plumeria blossoms) cho sản phẩm chỉ may và sợi thêu dựa trên tính phân biệt đạt được qua quá trình sử dụng.
   • Tại EU, Điều 7(3) CTMR và Điều 3(3) TMD cũng thừa nhận tính phân biệt đạt được thông qua quá trình sử dụng (acquired distinctiveness).

Tiêu chí pháp lý	Hoa Kỳ (Lanham Act)	Úc (Trade Marks Act 1995)	Liên minh Châu Âu (CTMR/TMD)	Việt Nam (Luật SHTT 2009)
Công nhận dấu hiệu mùi	Thừa nhận theo án lệ và thực tiễn USPTO	Quy định trực tiếp tại Mục 6 và Mục 17	Thừa nhận về mặt lý thuyết	Chưa công nhận (Điều 72)
Yêu cầu nhìn thấy được	Không	Không	Không (sau cải cách)	Bắt buộc ("dấu hiệu nhìn thấy được")
Biểu diễn đồ họa	Mô tả bằng lời văn bản + nộp mẫu	Mô tả bằng lời chính xác	Tiêu chuẩn Sieckmann (rất khắt khe)	Thể hiện bằng chữ, hình, màu sắc
Ý nghĩa thứ hai (Secondary Meaning)	Áp dụng (Sổ phụ -> Sổ chính sau 5 năm)	Áp dụng theo quy trình thẩm định	Áp dụng (Điều 7(3) CTMR)	Chưa có cơ chế áp dụng cho mùi
Đăng ký thực tế tiêu biểu	Mùi hoa sứ (Clarke - sợi thêu)	Mùi khuynh diệp (Eucalyptus - golf tees)	Hầu hết bị bác bỏ (Sieckmann)	Chưa có

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

• Số liệu khảo sát quốc tế: Tổng hợp dữ liệu chính thức từ WIPO cho thấy có 20/72 cơ quan sở hữu trí tuệ trên thế giới chấp nhận đơn đăng ký nhãn hiệu mùi hương nếu thỏa mãn tiêu chuẩn đăng ký.
• Hệ thống hóa án lệ quốc tế: Phân tích toàn diện các tiền lệ tư pháp then chốt định hình luật nhãn hiệu phi truyền thống: In re Clarke (1990), Qualitex Co. v. Jacobson Products Co. (1995), Sieckmann v. German Patent and Trademark Office (2002), Dyson Ltd v Registrar of Trade Marks (2007), vụ từ chối nhãn hiệu mùi nước hoa Chanel No. 5 (UK, 1994), vụ lốp xe mùi hoa hồng (Sumitomo Rubber Co.) và cánh phi tiêu mùi bia đắng (Unicorn Products).
• Thiết lập khung điều kiện và loại trừ: Xác lập mô hình đánh giá gồm 3 điều kiện tích cực (tính dấu hiệu, tính phân biệt, khả năng mô tả) và 3 trường hợp loại trừ tiêu cực (mùi tự nhiên, mùi chức năng, mùi phổ biến thương mại).

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

1. Ở cấp độ quốc tế: Kiến nghị Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới (WIPO) ban hành một bản Hướng dẫn chung (General Guideline) về bảo hộ nhãn hiệu khứu giác nhằm chuẩn hóa 5 nội dung: (i) Định nghĩa pháp lý thống nhất; (ii) Phạm vi bảo hộ và đối tượng loại trừ; (iii) Giới hạn quyền sử dụng; (iv) Tiêu chí đánh giá hành vi xâm phạm; (v) Cơ chế thực thi bảo hộ.
2. Ở cấp độ kỹ thuật và tổ chức: Đề xuất thành lập các cơ quan giám định khứu giác độc lập với đội ngũ chuyên gia được đào tạo chuyên sâu; kêu gọi sự hỗ trợ kỹ thuật và chuyển giao trang thiết bị phân tích hiện đại (như mũi điện tử) từ các quốc gia phát triển sang các quốc gia đang phát triển.
3. Ở cấp độ pháp luật Việt Nam:
   • Đề xuất sửa đổi Điều 72 Luật Sở hữu trí tuệ theo hướng bãi bỏ điều kiện "là dấu hiệu nhìn thấy được", mở rộng diện đối tượng bảo hộ sang các dấu hiệu phi truyền thống nhằm tương thích với cam kết trong Hiệp định TPP.
   • Thiết lập cơ chế công nhận tính phân biệt đạt được qua quá trình sử dụng (Secondary meaning) để vừa khuyến khích các nhãn hiệu uy tín, vừa ngăn chặn tình trạng thâu tóm độc quyền các dấu hiệu mô tả thông thường.
   • Triển khai các chính sách nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và người tiêu dùng trong nước về vai trò của nhãn hiệu khứu giác.

Đóng góp so với các nghiên cứu trước

Khóa luận đã khắc phục khoảng trống học thuật tại Việt Nam tính đến năm 2017. Các công trình trước đó (như bài viết của Đàm Thị Diễm Hạnh năm 2016, khóa luận của Nguyễn Xuân Mỹ Hiền năm 2015 tại ĐH Luật TP.HCM về nhãn hiệu chứng nhận) chỉ dừng lại ở lý thuyết chung hoặc tập trung vào nhãn hiệu truyền thống/nhãn hiệu chứng nhận của Hoa Kỳ. Khóa luận của Nguyễn Nhật Thảo là công trình chuyên khảo đầu tiên tại đơn vị đào tạo đi sâu vào bản chất sinh lý - pháp lý, hệ thống hóa điều kiện bảo hộ và đề xuất giải pháp lập pháp cụ thể cho nhãn hiệu khứu giác tại Việt Nam.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Tác giả tự nhìn nhận những giới hạn nhất định về mặt học thuật trong quá trình thực hiện khóa luận tốt nghiệp trình độ cử nhân; phạm vi dữ liệu thực tiễn tại Việt Nam còn hạn chế do tại thời điểm nghiên cứu (năm 2017), pháp luật quốc gia chưa có tiền lệ đăng ký hay xét xử tranh chấp về nhãn hiệu mùi hương.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu cơ chế tố tụng và xử lý vi phạm hành chính/dân sự đối với nhãn hiệu khứu giác; nghiên cứu xây dựng quy trình tiếp nhận và thẩm định đơn đăng ký nhãn hiệu mùi hương chi tiết cho Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam khi Luật Sở hữu trí tuệ được sửa đổi.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng thụ hưởng: Sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Luật Quốc tế, Luật Thương mại Quốc tế, Luật Dân sự và Sở hữu trí tuệ.
• Phần nội dung giá trị:
  • Mục phân tích chuyên sâu về học thuyết Secondary Meaning và án lệ In re Clarke (1990) cùng quy chế đăng ký nhãn hiệu tại Sổ phụ và Sổ chính của USPTO (Hoa Kỳ).
  • Phân tích ranh giới giữa tính phân biệt và tính chức năng (Functionality Doctrine) trong bảo hộ mùi hương.
  • Khung tham chiếu so sánh pháp luật nhãn hiệu của Úc, Hoa Kỳ, EU, Singapore và Hồng Kông, phục vụ trực tiếp cho công tác nghiên cứu lập pháp và nội luật hóa các điều ước quốc tế về sở hữu trí tuệ tại Việt Nam.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Vì sao tác giả lựa chọn thuật ngữ "olfactory marks" thay vì "scent marks" hay "smell marks"?

Theo phân tích của tác giả, thuật ngữ "smell" chỉ đơn thuần phản ánh hành động ngửi/cảm nhận mùi qua mũi, còn "scent" chỉ một mùi thơm hoặc hương thơm cụ thể. Thuật ngữ "olfactory" mang tính khoa học và bao quát toàn diện quá trình thụ cảm: từ sự tiếp xúc của tuyến khứu giác tại vòm xoang mũi, truyền tín hiệu đến hành khứu giác trong hệ viền của não bộ để xử lý và lưu trữ ký ức. WIPO cũng sử dụng chính thức thuật ngữ này.

2. Vụ án In re Clarke (1990) tại Hoa Kỳ có ý nghĩa pháp lý gì đối với nhãn hiệu khứu giác?

Vụ In re Clarke (1990) là phán quyết bước ngoặt của Ban Kháng cáo và Thẩm định Nhãn hiệu (TTAB) thuộc USPTO. TTAB phán quyết rằng không có lý do gì để từ chối một mùi hương thực hiện chức năng phân biệt sản phẩm, qua đó chấp thuận bảo hộ nhãn hiệu mùi hương hoa sứ (Plumeria blossoms) cho sợi chỉ may và sợi thêu dựa trên nguyên tắc nhãn hiệu đã đạt được tính phân biệt thông qua quá trình sử dụng (Secondary meaning).

3. Tại sao mùi tự nhiên của sản phẩm và mùi mang tính chức năng bị loại trừ khỏi diện bảo hộ?

• Mùi tự nhiên: Là mùi vốn có cấu thành nên sản phẩm (như mùi của nước hoa Chanel No. 5). Nếu bảo hộ sẽ vi phạm học thuyết cạn kiệt dấu hiệu (depletion), tước đoạt quyền kinh doanh hợp pháp của các chủ thể khác trong cùng ngành.
• Mùi mang tính chức năng: Là mùi nhằm thực hiện công năng sử dụng của hàng hóa (như mùi chanh tẩy dầu mỡ, mùi bạc hà trong thuốc xịt y tế). Việc bảo hộ mùi chức năng sẽ tạo ra độc quyền bất hợp lý (monopoly) đối với một tính năng kỹ thuật/hữu ích, gây méo mó cạnh tranh lành mạnh.

4. Theo thống kê của WIPO trong văn bản, có bao nhiêu quốc gia chấp nhận đăng ký nhãn hiệu khứu giác?

Theo bảng câu hỏi khảo sát luật và thực tiễn nhãn hiệu của WIPO (tài liệu SCT/11/6 và SCT/16/2) được trích dẫn trong khóa luận, có 20 trên tổng số 72 cơ quan nhãn hiệu quốc gia phản hồi rằng họ chấp nhận đăng ký nhãn hiệu khứu giác nếu dấu hiệu đó đáp ứng đầy đủ các điều kiện về khả năng đăng ký nhãn hiệu.

5. Rào cản pháp lý lớn nhất tại Việt Nam đối với việc bảo hộ nhãn hiệu khứu giác tại thời điểm nghiên cứu là gì?

Rào cản lớn nhất nằm ở Khoản 1 Điều 72 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2009, quy định điều kiện bảo hộ chung của nhãn hiệu là phải "là dấu hiệu nhìn thấy được". Quy định này mặc nhiên loại trừ toàn bộ các dấu hiệu cảm nhận bằng khứu giác (mùi hương) ra khỏi danh mục đối tượng được bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp cử nhân luật của tác giả Nguyễn Nhật Thảo đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn pháp lý quốc tế về bảo hộ nhãn hiệu khứu giác. Thông qua việc phân tích chuyên sâu các điều kiện bảo hộ, các trường hợp loại trừ và cơ chế xác lập quyền tại các hệ thống pháp luật phát triển như Hoa Kỳ, Úc và EU, công trình khẳng định việc mở rộng bảo hộ sang các dấu hiệu phi truyền thống là xu thế tất yếu trong hội nhập kinh tế. Các kết luận và kiến nghị trong khóa luận cung cấp luận cứ khoa học giá trị cho việc sửa đổi, hoàn thiện Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam nhằm tương thích với các chuẩn mực thương mại quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING HO CHI MINH CITY UNIVERSITY OF LAW -----------***------------ THE MANAGING BOARD OF SPECIAL TRAINING PROGRAMS NGUYỄN NHẬT THẢO THE PROTECTION OF OLFACTORY MARKS UNDER INTERNATIONAL LAW AND LAW OF SOME COUNTRIES BACHELOR OF LAW – GRADUATION THESIS INTERNATIONAL LAW FACULTY Academic year: 2013 - 2017 HO CHI MINH CITY 2017 MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING HO CHI MINH CITY UNIVERSITY OF LAW -----------***------------ THE MANAGING BOARD OF SPECIAL TRAINING PROGRAMS NGUYỄN NHẬT THẢO THE PROTECTION OF OLFACTORY MARKS UNDER INTERNATIONAL LAW AND LAW OF SOME COUNTRIES BACHELOR OF LAW – GRADUATION THESIS INTERNATIONAL LAW FACULTY Academic year: 2013 - 2017 Supervisor : Ph. LÊ THỊ NAM GIANG Student : NGUYỄN NHẬT THẢO Student code : 1353801015251 Class : CLC 38B HO CHI MINH CITY 2017 ACKNOWLEDGEMENT Firstly, I am highly grateful for the Ho Chi Minh City University of Law because giving me a gorgeous opportunity to cultivate in a professional environment. Secondly, I would like to send the respectful thank for the wholehearted guidance and inspiration from my supervisor – Lecturer Le Thi Nam Giang in all the accomplishment of the thesis. Without her enthusiastic support, I could not have the productive work and innovative ideas to perform these contents.

Thirdly, I would also like to express my appreciation to my family and my friends who totally encouraged me during the process of completing the project. In the process of researching and studying, I would like to tacitly acknowledge my own scholastic limitations in the writing of this thesis. Hence, my research work might be having some shortcomings and mistakes in the implementation process, thus, I will try my best to compensate and overcome in the following researches. Nguyen Nhat Thao Ho Chi Minh City University of Law, 07/2017.

DECLARATION I hereby declare that my thesis is my original work, which has been written by me under the guidance of my supervisor. Where other sources of information have been used, they are duly acknowledged in the text and bibliography. I am responsible for all of the infringement on copyrights of the third parties that may result. Ho Chi Minh City, July 18th, 2017.

Nguyen Nhat Thao ABBREVIATIONS CJEU Court of Justice of the European Union (including its legal predecessor European Court of Justice) CTM Community Trade Mark CTMR Community Trademark Regulation EU The European Union EUIPO European Union Intellectual Property Office Member States Member States of the European Union OHIM Office for Harmonization in the Internal Market TMD Directive 2008/95/EC of the European Parliament and of the Council of 22 October 2008 to approximate the laws of the Member States relating to trade marks TMEP Trademark Manual of Examining Procedure TRIPs Agreement on Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights of 1994 TTAB Trademark Trial and Appeal Board of the USPTO UK The United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland US The United States of America USPTO United States Patent and Trademark Office WIPO World Intellectual Property Organization WTO World Trade Organization TABLE OF CONTENTS INTRODUCTION. The necessity of doing research. The literature review of research. In the international law and law of some countries.

Purpose of the thesis. Delimitation of reseaching. Structure of thesis. OVERVIEW ABOUT OLFACTORY MARKS.

Definition of olfactory marks. Law of some countries. Evaluating protection background and the implications for Vietnam. Features of protecting olfactory marks.

Evaluating the possibility of protection .2 The perception of consumers about olfactory marks. The territoriality of protecting olfactory marks. 27 CONCLUSION OF CHAPTER 1. CONDITIONS FOR PROTECTING OLFACTORY MARKS AND EXCLUDED OBJECTS FROM BEING PROTECTED.

Conditions for protecting olfactory marks. Overview about conditions for protecting olfactory marks under international law and law of some countries. Analyzing the necessary conditions for protecting olfactory marks. The excluded objects from being protected as olfactory marks.

48 CONCLUSION OF CHAPTER 2. The necessity of doing research Nowaday, trademarks play essential factors in positioning of a commodity product as well as building a reputation of the businessmans; therefore, they always try to find novel solutions to develop their trademarks in a unique and creative way, thus, building up their products or services in the mind of customers via these trademarks. In the context of traditional marks such as words, symbols are almost plethoric, the old types of trademarks gradually lose the ability to impress consumers1. To find a potential pathway, companies now know how to connect their trademarks to consumers through human senses, not only visible but also non-visible elements likely smell, and, using them as trademarks.

According to some relevant researchers, smell is a potential source because the human senses are very sensitive to these objects; in addtion, they are highly distinguishable because each type has its own characteristics, for examples: you can not confuse between durian and jackfruit although they have the similar shape, thanks for their smell. Thus, the tendency of using non-traditional marks in general and olfactory marks in particular will be very interesting in the future. At present, some of the provisions of international law and national law explicitly recognize and protect the new type of trademark, typically the law of the United States and Australia. These countries have established regulatory systems for the protection of non-traditional marks, including olfactory marks, with a number of recognized and protected applications.

However, some countries still refuse recognizing this trend because of the difficulties in identifying the olfactory marks, the assessment of infringement. 1 Brinks Gilson & Lione, Funky trademark trend continues as Procter & Gamble files trademark request for Old Spice whistle, 2014, available at: http://www.com/funky-trademark-trend-continues-procter-gamble- files-trademark-request-for, access on May 28th, 2017. 1 Specifically, in the case of Vietnam, Intellectual Property regulations in our country currently only accept the protection of tangible trademarks as per: words, symbols or combinations thereof, etc.; furthermore, most of consumers in our country are still unfamiliar with olfactory marks. In the context of international economic integration today, it is essential that Vietnam Intellectual Property law considers expanding the objects of protection to non-traditional marks.

This innovative content, on the one hand, encourages trademark's owners to create and apply new trend of trademarks, while also creating consistency in Vietnam Intellectual Property law and international trend related to the protection of trademarks. The author finds that the protection of non-traditional marks will be inevitable in the future, not just on Vietnam's accession to the TPP or not. The author believes that this topic is highly applicable in the future when olfactory marks will be developed and also responds to the current requirements and is a useful document for people wishing to do the research about the marks. The literature review of research 2.

In the international law and law of some countries Nowaday, researching about olfactory marks are growing up in the world, especially in US, India, China, Japan, Singapore and Australia. In the process of studying the thesis, the author found that there were a lot of documents about the new type of mark had been established, hereby are some relevant noteworthy legal materials: (i) Wipo Magazine, Smell, Sound and Taste – Getting a Sense of Non-traditional Trademarks, World Intellectual Property Organization, 2009. (ii) Roberto Carapeto, A Reflection About the Introduction of Non-traditional Trademarks, available at: http://www.jp/folaw/icl/assets/uploads/2016/02/c35688e10d1c61201172 065546b98301.pdf, access on July 14th 2017. Boulware, Emerging Protection for Non-traditional Trademarks: Product Packaging and Design, Baker & McKenzie LLP, available at: http://www.jp/folaw/icl/assets/uploads/2016/02/c35688e10d1c61201172 065546b98301.pdf, access on July 14th 2017.

(iv) APAA, Protection of Non-traditional Trademarks. Singapore: Trademark Committee, available at: http://www.org/pdf/APAA_63rd_council_meeting/TrademarksCom mitteeReports2014/Singapore%20Trademarks%20Committee%20SPECIAL_T OPIC%202014.pdf, access on July 14th 2017. Knauf, Shades of Gray: The Functionality Doctrine and Why Trademark Protection Should Not Be Extended to University Color Schemes, Marquette Sports Law Review, 2010. From the author's perspective, these documents primarily address the notion of non-traditional marks including olfactory marks, specifically related to the potential of developing the marks, conditions for protecting of the marks and the actual enforcement of protection in certain countries in the world as well as the differences among the laws of the countries about tthe above issues.

At the same time, these documents also point to the difficulties and challenges that the countries have to face in finalizing the legal framework for the protection of olfactory marks. However, within the scope of the author's research, no topic has specifically addressed the recommendations of protecting the olfactory marks for the current situation in Vietnam. In Vietnam Currently, the number of in-depth articles on olfactory marks in Vietnam are still limited. Within the scope of researching and studying of the author, a number of papers by local authors focusing on this mark have been found, including: 3 (i) Dam Thi Diem Hanh, The ability of distinctiveness of trademarks through the using process - Comparing the law of Vietnam against the law of the European Union and the United States of America, Journal of Procuratorial Science, Hanoi Procuratorate University, no 04 (12), 2016, page 48-56.

(iii) Pham & Associate Law Firm, Protection of olfactory marks, http://pham.vn/vi/tin-tuc-su-kien/tin-tuc-su-kien/bao-ho-nhan-hieu-mui- scent-mark-1482.aspx, access on July 10th 2017. (Translate: Pham & Associate Law Firm, Bảo hộ nhãn hiệu mùi, xem thêm tại: http://pham.vn/vi/tin-tuc- su-kien/tin-tuc-su-kien/bao-ho-nhan-hieu-mui-scent-mark-1482.aspx, truy cập vào ngày 10/7/2017). Unfortunately, at present, there is no topic focused on in-depth research and tackling issues related to the protection of the olfactory marks, they only pay attention on theoretical issues such as the protection of the olfactory marks in the world, the procedure of applying a registration. Within the scope of researching at the Ho Chi Minh City University of Law, the graduation thesis "The protection of certification marks under the United States Law and the implications for Vietnam" performed in 2015 by the bachelor Nguyen Xuan My Hien is the document that refers to non-traditional marks as well as the provisions of the US 4 law relating to this issue.

However, because the researching content is about certification mark, the thesis does not deeply go into the origin and characteristics of non-traditional marks in general and olfactory marks in particular. At the same time, the link between theories and new practices emerging in the relevant matter remains limited. Purpose of the thesis The thesis will provide fundamental knowledge about theoretical issues and basic knowledge on olfactory marks under international law and law of some countries, in which the thesis focused on clarifying the issues of origin and definition of protecting olfactory marks, protecting background, features of protecting olfactory marks, conditions and limitation of protecting the new type of marks. Through this thesis, the author aims to affirm the inevitable trend of protecting olfactory and provide a helpful document for further research on the protection of the olfactory marks as well.

Delimitation of reseaching In scope of the thesis, the author has conducted research on the following points: theory, legal grounds. Accordingly, hereby will clearly point out the limitations in these above aspects: (i) Relating to limitations on theory, the thesis concentrates on fundamental theoretical matters relating to olfactory marks protection solely under internationally legal aspects. (ii) Limitations on legal grounds including: (a) olfactory marks protection under international treaties such as Paris Convention, TRIPs Agreement, Madrid Agreement; (b) the rules of law and relevant cases of typical countries where olfactory marks have had remarkable development including: EU, UK, US, Australia, Singapore. The nations are chosen to narrow the study because the Intellectual Property law of these countries has had 5 breakthrough stage in protecting this kind of mark.

In addition, the US, Singapore and Australia hold a number of registered olfactory marks as well as have effective regulations for governing the use of new type of marks. (iii) Limitations of time and material sources: this thesis will mainly focus on the international law and law of some countries with outstanding characteristics, registrations, management systems. Then the writer will analyze the shortcomings of Vietnamese Intellectual Property law in order to discern the implications.