CHƯƠNG 1: NHUNG VAN DE LÝ LUẬN VE BAO DAM AN TOÀN CHO PHU NỮ TỪ GÓC ĐỘ TIẾP CAN DỰA TREN QUYEN Ở VIỆT NAM Việc định hình một khung lý thuyết về bao đăm an toán cho phụ nữ từ góc 6 tiếp cân dựa trên quyển là một vấn dé quan trọng, đặc biệt có ý nghĩa trong việc tạo nên tảng để nghiên cứu những khia cạnh thực tiễn khác liên quan. Hưởng tới việc tăng cường hơn nữa hiệu quả bảo dim an toan cho phụ nữ, việc vvan dung cách tiếp cân dựa trên quyển có ý nghĩa hết sức quan trong va cén được lâm rõ cả về khải niêm, vai trò, chủt nội dung, phương thức cũng như những yêu tô khách quan tác động tới nó. Cụ thể như sau: 11. Khái „đặc điểm, vai trò bảo đảm an toàn cho phụ nữ từ góc cận dựa trên quyền ở Việt Nam Trước tiền, can lâm rõ va thông nhất cách hiểu ban đâu vẻ van dé bão dam an toàn cho phụ nữ từ góc độ tiếp cân dựa trên quyển thông qua những hình dung cơ ban về thuật ngữ, những điểm đặc thủ cũng như vai trò của nó đổi với xã hội LLL Khái niệm "Nói én khái niệm bão đầm an toàn cho phu nữ từ góc độ tiếp cân dựa trên quyền, chúng ta thay có hai khia cạnh cân phải làm rõ: - Đầu tiên là về bão đảm an toàn cho phụ nữ Có nhiều người để cập về vấn dé an toàn cho con người nhưng nỗi tật nhất lả nhà tâm ly học Mỹ Abraham Harold Maslow (1908-1970), người sing lập ra Thuyết nhu cầu mà các nha khoa học vẫn gọi là Tháp nhu cầu (Maslow's Hierarchy of Needs) vào năm 1943, Van để an toan cho phụ nữ được thao luận một cách sôi nổi từ đầu những năm 1980 tại một số quốc gia và dé cập đến một loạt các chiến lược và chính sách nhằm tạo ra môi trường an toàn hơn cho phụ nữ, tập trung vào sự bắt an của phụ nữ va nguy cơ bao lực trong không gian công, công Ban déu, phân lớn hoạt đông tập trung vảo phòng chống bạo lực đường phổ va người lạ trong không gian công công, sử dụng các công cụ kiểm soát an toàn, cũng như tăng cường hỗ trợ chính quyên địa phương dịch vụ trực tuyển cho phụ nữ.
Sự an toản của phụ nữ đã dan được mỡ rộng để bao gồm các thay đổi về môi trường thông qua quy hoạch đô thi, thiết kế nhà ở và thiết ké giao thông vận tải. An toàn cho phụ nữ có thể nhìn từ nhiều hướng khác nhau: + An toan trong gia đỉnh: Các đặc điểm gia đình có môi quan hệ với các. hình thức bao lực với trẻ em va phụ nữ. Tép quán văn hóa, chế độ gia trưởng cũng ảnh hưởng đến không gian an toàn cho phụ nữ va tré em.
Nhiễu hành vi ‘bao lực của bổ mẹ xuất phát từ qui tắc x4 hội có gốc rễ từ “di sản văn hóa” của. sự hiệu quả ma những hình phạt về thể xac mang lại của quan điểm “thương cho toi cho vot” + An toan nơi công cộng: Sự bất bình đẳng nam nữ va sự phân biệt đổi xử ‘mang tính hệ thông mà phụ nữ va trẻ em gai phải đổi mat trong một nén văn héa gia trưởng đã han chế các hoạt động và sự tham gia vảo không gian công công của phụ nữ. Hạn chế nay ảnh hưởng đến cuộc sống của phụ nữ theo nhiều cách - quyền và tiếp cân giáo duc, với công việc được trả lương và tự do đi lại + An toản trực tuyển: Sự phát triển của phương tiện truyền thông x4 hội và. các hình thức giao tiép trực tuyên khác đã giúp giới trẻ khám phá những cơ hội mới để tham gia vả sáng tao ra không gian an toàn äo va mang tính thực tế.
Vi ‘fom Mani, The Women’s Pespectie: the Case of Manztse Dur es Sam, Tươnnh, Fest ematinal ‘Semana on Wm’ Sưcy ~ Mang the Les, Mowaral May 2002, thể, dm bao ring các không gian đó phải mang tinh bao trim va đáp ứng các nhu cầu, sở thích và hoạt động khác nhau của cả nhân và nến được thiết kế theo cách có thể ngăn chan bao lực trên cơ sở giới, quay rồi hoặc bị bé lại ngoải lê. + An toàn văn hóa: Một văn hóa an toàn lý tưởng là động cơ' thúc đây hệ thống hướng tới mục tiêu duy trì sức dé kháng tdi đa đổi với các mới nguy hại tới hoạt động, Một nên văn hóa lý trởng như vay rat khó đạt được trong thể giới thực, nhưng lả một mục tiêu để phân đâu. An toàn văn hóa an toàn phát triển dân. dân để dap ứng với các điều kiện xã hội, các sự kiện trong quá khứ, đặc điểm của hệ thống thể chế, lãnh đạo cũng như của người dân nói chung Nhu vay, khái niêm bao đảm an toàn cho phụ nữ được nhìn nhân một cách rat rộng.
Bảo dim an toản gin như đồng nghĩa với việc tạo nên và duy trì một môi trường ma ở đó phụ nữ có thé lam bat cứ việc gì với cảm giác an toàn va được trao quyền va có thể tiếp cận thông tin, giáo dục, hoạt động giải trí, hỗ trợ va dich vụ. - Tiệp theo là về khái niệm tiép cân dựa trên quyên Tiêp cân dựa trên quyển con người (Human right-based approach) là một vấn dé tương đối mới mẻ ở Việt Nam? nhưng lại chứa đựng rất nhiều triển vọng, Các thio luận xung quanh vấn để Tiếp cân đựa trên quyển con người đã mang lại KT on cong mong bd pron) ini dn pit cick VỆ Ryn ved dg a an ip qc ina vn gga engi it ue ng ‘hth on (ON Satesee of Common nnn Finan Rr ued Aguero Deepa apt egg ey grt—.— Solin pcan qo ang i og đa Lag ce Oe a ấu sôi cbs taps chau ng Hc ca Lani ue onsPT at uy a gor cco gam i i in fn cng ve De cc To nga ang {in "Bengegy sors Hồ so xinmeckvì Tận can at ayn enn se oang ee Ci iy sức ng cn mỹ Kếgi joe dàn Snape ni im ev túi ‘ip cn dn un gn cn ng is Bên văng dregs veng gen 1 em gà a ‘Tau Lavo tai: UNAIDS, line Paper” What Conctinges a Rights based Approaeh? Deftions, Methods, cd Prartcee những nhận thức tương đối đây dt van để này, từ đó hướng tới việc ap dung phương pháp Tiếp cận dựa trên quyền con người vao thực tiễn hợp tác, xây dựng chương trình và hoạch định chính sách Theo tác giã Candy Murphy trong Cuốn số tay về sử đụng Tiếp cận dựa trên quyền con người nhằm dat được xã hội hài hòa và bình đẳng, Tiép cận dựa. trên quyển con người được hiểu là "một cách tiếp cận trong công việc phát trién chinh sách được đựa trên những quyên con người được quốc tế công nhận "Hay theo một tai liêu của Văn phòng cao ủy Liên hiệp quốc về nhân quyên thi Tiếp cân dua trên quyển con người là "int khái niêm khung về quả trình cũa sự phát triển con người ma nó được dựa rên các tiêu chuẩn quốc tổ và hướng tới việc Thúc day và bảo vệ quyền cơn người. "* Tiép côn dựa trên quyển con người được nhìn nhận như một các: thức hoặc một piương pháp tiếp cận nhằm giải quyết van để.
Ngay ở khái niệm đâu. tiên, tác giả khẳng định Tiếp cận dựa trên quyên con người la một cách tiếp cận con ỡ khái niệm thứ hai, tác giã goi nó là một Rud niệm king, tức là một khải niém mang tính định hướng, cũng có thể hiểu là một cach thức p dụng đôi với nhiễu vẫn để khác nhau. Tức là, bên canh những cách thức, phương pháp tiếp cân truyền thông thi Tiệp côn dựa trên quyển con người 1a một cách thức, phương pháp có những điểm riêng biệt nhằm giải quyết một van dé nao đó. Ở đây, ngoài phương pháp ` Tao Candy NEaghy, “4 iaxĐookơn Using a hone Fights based Approach to Aclive Social hien at Equi", Canbat povery, 3001.
Nghyàn vial nman right-based approach is m approach policy ‘development werk tat cts on agreed nerational auc right." “"Oeie ofthe Unaed nations High commsciner for Inman rgÖt, Pequedy ached questions on a awa ight based approach to development coopercton, United Natens, New Yark and Ganev, 3006 Nghyn vin "A Puan rigs bed epproath is 4 concepoal framework for the process of Nhuem development tis narmaniely Daced ơn inerational Invent Tights stndends aud operationally directed to promoting nel prowctoig hang” 10 Tiép cân dựa trên quyền còn cỏ nhiêu phương pháp tiếp cân khác như Tiếp cận trên nhu câu (Needs approach), Tiếp cân tích cực Possitive approach) hay các phương pháp tiép cân sing tao (Innovative approach) như Khai thác điểm mạnh (appreciative inquiry), SCAT (Social Capital Analysis To v. Dé nhận thay được rõ nhất những đặc trưng của Tiếp cận dựa trên quyền. con người, chúng ta có thể tham khảo bảng trình bay một số điểm khác biệt giữa phương pháp này với một phương pháp thường xuyên được sử dụng trong xây dựng, hoạch định các chương trình, chính sách phát triển lả phương pháp Tiép cân dựa trên nhu cầu. Ở đây, co thể thấy, một vải điểm khác biệt cơ bản giữa Tiếp cận dua trên nhu cầu và Tiếp cân dựa trên quyền con người đó là.
Tiếp cên dựa trên nhu câu Ja phương pháp tiếp cận nhẫn mạnh vảo các nhu cầu xã hội. Trong đó, khi đối mit với một vẫn để nào đó của xã hội, phương pháp tiếp cân nảy sé tập trung vao việc xem xét những nhu câu, đòi hỏi được đặt ra để giải quyết van dé va tử đó dé ra những biên pháp giải quyết vấn để theo hướng cung cấp những lợi ích nhằm. đáp ứng nhu câu. Còn đổi với phương pháp Tiếp cận dựa trên quyển, khi đổi mặt đổi với mét vẫn đẻ của sã hội, vẫn để đó sẽ được nhìn nhân dưới góc đô các quyền con người nao bị ảnh hưỡng va nhà nước có nghĩa vu gì để đảm bảo các quyền này, Nhu vậy, có thé thay, về mặt ban chat, Tiệp cân dựa trên nhu cầu va Tiếp cân dựa trên quyền con người nhìn nhận vẫn để sã hội trên hai góc nhìn, từ hai xuất phát điểm khác nhau: ˆ Thơm khẩo thêm: Brahe Mielsen, Methods for Development Work and Research: 4 New Gade for Pracitonrs, SAGE Pubizetios rể, 2008, tang 109.
" + Tiếp cận dựa trên nhu cầu nhằm giải quyết van dé bằng việc đáp img những nhu cau cụ thé ma van dé đó đặt ra. + Tiếp cân dựa trên quyền con người nhằm giải quyết van dé bằng việc bảo dém những quyên con người bị âm pham hay bị han chế Hay có thể khẳng định: Tiếp cân dưa. in quyền con người là cách tiếp cận lay quyền con người là trung tâm dé xem xét và gidt quyết vấn đề.