Luận văn ảnh hưởng của thức ăn ủ men đến sức sản xuất của lợn lai thương phẩm đực rừng x nái f1 đực rừng x nái meishan

Luận văn nghiên cứu ảnh hưởng của thức ăn ủ men đến sức sản xuất của lợn lai thương phẩm đực rừng x nái F1 và đực rừng x nái Meishan.

• Tác giả: Thào A Só
• Người hướng dẫn: PSG. Trần Văn Phùng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi Thú y
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Thức Ăn Ủ Men Đến Sức Sản Xuất Của Lợn Lai Thương Phẩm Đực Rừng X Nái F1 Và Meishan
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa trong khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Ưu thế lai và sinh trưởng của lợn rừng lai
• 2.2.1. Ưu thế lai
• 2.3. Đặc điểm sinh trưởng của lợn thương phẩm
• 2.4. Sinh trưởng và các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng của lợn
• 2.4.1. Các yếu tố bên trong
• 2.4.2. Các yếu tố bên ngoài
• 2.5. Vai trò của vi sinh vật trong tiêu hóa của lợn
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu và các tiêu chí theo dõi
• 3.4.1. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 3.4.2. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp theo dõi các số liệu
• 3.4.3. Phương pháp sử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả công tác phục vụ sản xuất
• 4.2. Công tác chăn nuôi
• 4.3. Kết quả thực hiện chuyên đề nghiên cứu
• 4.3.1. Kết quả nghiên cứu về tỷ lệ nuôi sống của lợn thí nghiệm
• 4.3.2. Kết quả nghiên cứu về sinh trưởng tích lũy của lợn thí nghiệm
• 4.3.3. Kết quả nghiên cứu về sinh trưởng tương đối của lợn con (%)
• 4.3.4. Kết quả nghiên cứu về sinh trưởng tuyệt đối của lợn con
• 4.3.5. Kết quả nghiên cứu về tình hình mắc bệnh của lợn thí nghiệm
• 4.3.6. Kết quả theo dõi về tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng lợn thí nghiệm
• 4.3.7. Kết quả theo dõi về chi phí thức ăn của lợn thí nghiệm
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤC LỤC

Tóm tắt

I. Thức ăn ủ men và sức sản xuất lợn

Thức ăn ủ men là một phương pháp chế biến thức ăn chăn nuôi hiệu quả, giúp tăng khả năng tiêu hóa và hấp thụ dinh dưỡng cho lợn. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá ảnh hưởng của thức ăn ủ men đến sức sản xuất lợn, đặc biệt là đối với giống lợn lai thương phẩm được tạo ra từ đực rừng và nái F1 (đực rừng x Meishan). Kết quả cho thấy, việc sử dụng thức ăn ủ men giúp cải thiện đáng kể tốc độ tăng trưởng lợn, giảm tỷ lệ mắc bệnh và tăng hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi.

1.1. Cơ chế tác động của thức ăn ủ men

Thức ăn ủ men hoạt động bằng cách lên men các thành phần thức ăn, tạo ra các chất dinh dưỡng dễ hấp thụ hơn. Quá trình này cũng giúp loại bỏ các chất khó tiêu, giảm nguy cơ mắc bệnh tiêu hóa. Đối với lợn lai thương phẩm, việc sử dụng thức ăn ủ men giúp tăng cường sinh sản lợn và cải thiện chất lượng thịt lợn. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, thức ăn ủ men có thể tối ưu hóa quá trình trao đổi chất, giúp lợn tăng trưởng nhanh hơn và khỏe mạnh hơn.

1.2. Hiệu quả kinh tế của thức ăn ủ men

Việc áp dụng thức ăn ủ men trong chăn nuôi lợn lai thương phẩm mang lại hiệu quả kinh tế cao. Chi phí thức ăn giảm đáng kể do tăng hiệu suất sử dụng thức ăn. Đồng thời, tăng trưởng lợn nhanh hơn giúp rút ngắn thời gian nuôi, giảm chi phí chăm sóc và tăng lợi nhuận cho người chăn nuôi. Nghiên cứu này là cơ sở quan trọng để tối ưu hóa sản xuất lợn trong các trang trại quy mô lớn.

II. Đặc điểm giống lợn lai thương phẩm

Giống lợn lai thương phẩm được tạo ra từ đực rừng và nái F1 (đực rừng x Meishan) có nhiều ưu điểm vượt trội. Chúng kế thừa được đặc điểm giống lợn từ cả hai dòng bố mẹ, bao gồm khả năng chịu đựng kham khổ, thích nghi tốt với môi trường và tốc độ tăng trưởng lợn nhanh. Nghiên cứu này cũng chỉ ra rằng, giống lợn này có chất lượng thịt lợn cao, phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng.

2.1. Ưu thế lai và sinh trưởng

Ưu thế lai là yếu tố quan trọng giúp lợn lai thương phẩm có tốc độ tăng trưởng lợn nhanh hơn so với các giống lợn thuần. Sự kết hợp giữa đực rừng và nái F1 (đực rừng x Meishan) tạo ra con lai có sức đề kháng tốt, khả năng chống chịu bệnh tật cao và hiệu suất sinh sản lợn tốt hơn. Đây là cơ sở để phát triển các giống lợn mới có năng suất cao.

2.2. Chất lượng thịt lợn

Chất lượng thịt lợn của giống lợn lai thương phẩm được đánh giá cao nhờ tỷ lệ nạc cao, ít mỡ và hương vị thơm ngon. Nghiên cứu cho thấy, việc kết hợp giữa đực rừng và nái F1 (đực rừng x Meishan) giúp cải thiện đáng kể chất lượng thịt lợn, đáp ứng nhu cầu thị trường về thịt lợn chất lượng cao.

III. Công nghệ chăn nuôi và tối ưu hóa sản xuất

Nghiên cứu này cũng đề cập đến việc áp dụng công nghệ chăn nuôi hiện đại để tối ưu hóa sản xuất lợn. Việc sử dụng thức ăn ủ men kết hợp với các phương pháp chăn nuôi khoa học giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí và tăng lợi nhuận. Đây là hướng đi quan trọng để phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam.

3.1. Phương pháp chăn nuôi khoa học

Áp dụng các phương pháp chăn nuôi khoa học như quản lý chuồng trại, kiểm soát dịch bệnh và sử dụng thức ăn ủ men giúp tăng hiệu quả sản xuất. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc kết hợp các yếu tố này giúp cải thiện sức sản xuất lợn, giảm tỷ lệ tử vong và tăng năng suất chăn nuôi.

3.2. Tối ưu hóa chi phí sản xuất

Việc tối ưu hóa sản xuất lợn thông qua sử dụng thức ăn ủ men và các phương pháp chăn nuôi hiện đại giúp giảm chi phí thức ăn, tăng hiệu suất sử dụng thức ăn và giảm thời gian nuôi. Điều này mang lại lợi ích kinh tế lớn cho người chăn nuôi, đồng thời góp phần phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi giữ vị trí quan trọng trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp Việt Nam, đóng vai trò giải quyết việc làm, giảm nghèo và cung ứng nguồn thực phẩm. Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng chuyển dịch sang các sản phẩm thịt chất lượng cao, các giống lợn bản địa và lợn rừng lai thả rông được quan tâm nhờ ưu điểm thịt nhiều nạc, thơm ngon, hợp khẩu vị và có giá trị thương phẩm cao. Bên cạnh đó, nhóm vật nuôi này có khả năng chịu kham khổ, thích ứng tốt với tập quán chăn nuôi tại các vùng miền núi và tận dụng hiệu quả nguồn thức ăn xanh, phụ phẩm nông nghiệp tại chỗ. Tuy nhiên, các giống lợn địa phương thuần thường có nhược điểm sinh trưởng chậm, tầm vóc nhỏ và tỷ lệ mỡ cao. Việc lai tạo giữa lợn đực rừng với nái lai F1 (Đực rừng x Meishan) nhằm tạo ra con lai thương phẩm có sức sản xuất và chất lượng thân thịt vượt trội là hướng đi đang được triển khai trong thực tiễn.

Trong quy trình nuôi dưỡng lợn rừng lai thương phẩm, khâu chế biến thức ăn quyết định trực tiếp đến tỷ lệ tiêu hóa và hiệu quả kinh tế. Phương thức cho ăn sống truyền thống có nhược điểm là hiệu quả tiêu hóa thấp, khiến lợn sinh trưởng chậm. Ngược lại, phương pháp nấu chín thức ăn tuy giúp cải thiện khả năng tiêu hóa và giảm tỷ lệ tiêu chảy ở giai đoạn lợn nhỏ, nhưng lại làm phát sinh chi phí chất đốt (than củi), tốn nhiều công lao động và làm tăng giá thành chăn nuôi. Nhằm tìm kiếm giải pháp kỹ thuật thay thế hiệu quả, đề tài "Ảnh hưởng của thức ăn ủ men đến sức sản xuất của lợn lai thương phẩm {Đực rừng x nái F1 (Đực rừng x Meishan)}" được thực hiện.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài gồm:

1. Đánh giá ảnh hưởng của việc sử dụng thức ăn ủ men vi sinh hoạt tính đến sức sản xuất (tỷ lệ nuôi sống, khả năng sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối, sinh trưởng tương đối, mức tiêu tốn thức ăn và tình hình mắc bệnh) của đàn lợn lai thương phẩm {Đực rừng x Nái F1 (Đực rừng x Meishan)}.
2. Đánh giá hiệu quả kinh tế (chi phí thức ăn và chế biến trên 1 kg tăng khối lượng) của mô hình sử dụng thức ăn ủ men so với thức ăn nấu chín truyền thống.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Lợn lai thương phẩm {Đực rừng x Nái F1 (Đực rừng x Meishan)} trong giai đoạn từ 2 đến 8 tháng tuổi.
• Phạm vi nội dung: Các chỉ tiêu sinh trưởng, tiêu tốn thức ăn, bệnh lý tiêu hóa - hô hấp và chi phí thức ăn/chế biến.
• Địa điểm nghiên cứu: Trại chăn nuôi thuộc Chi nhánh Nghiên cứu và Phát triển Động thực vật Bản địa – Công ty Cổ phần Khai khoáng Miền núi, địa chỉ tại xã Tức Tranh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.
• Thời gian thực hiện: Từ ngày 18/05/2018 đến ngày 25/11/2018.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận dựa trên các cơ sở lý thuyết chuyên ngành Chăn nuôi - Thú y:

• Cơ sở di truyền và ưu thế lai: Ứng dụng lý thuyết về ưu thế lai và tác động cộng gộp nguồn gen ở đời con lai F1, F2 giữa các giống có khoảng cách di truyền xa (Đặng Vũ Bình, 2000; Nguyễn Đức Hùng và cs, 2003; Haley và cs, 1995). Khai thác đặc tính mắn đẻ, tỷ lệ phôi sống cao của giống lợn Meishan (Trung Quốc) kết hợp cùng phẩm chất thịt nạc và tính thích nghi của lợn rừng bản địa (Võ Văn Sự, 2009; Nguyễn Ngọc Phụng và cs, 2006; Trịnh Hồng Sơn và cs, 2012).
• Quy luật sinh trưởng của gia súc: Sử dụng hệ thống chỉ tiêu sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối ($A$) và sinh trưởng tương đối ($R$) theo Lê Huy Liễu và cs (2004). Phân tích các yếu tố nội tại (di truyền, hormon tăng trưởng STH - Lê Viết Ly, 1994; Hoàng Toàn Thắng, Cao Văn, 2006) và ngoại cảnh (dinh dưỡng, nhiệt độ, ẩm độ, ánh sáng - Trần Văn Phùng và cs, 2004; Nguyễn Văn Thiện và cs, 2002).
• Cơ chế vi sinh đường tiêu hóa và thức ăn lên men: Vai trò của hệ vi sinh vật đường ruột (85% vi khuẩn có lợi, 15% vi khuẩn có hại) trong phân giải chất bột đường, tổng hợp hoạt chất sinh học và ức chế vi khuẩn gây thối (Đào Trọng Đạt và cs, 1995; Fuller, 1989). Quy trình ứng dụng chế phẩm men vi sinh hoạt tính để lên men làm chín thức ăn giàu tinh bột mà không qua gia nhiệt (Lê Mạnh Hùng, 2017).

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm:

• Bố trí thí nghiệm: Phương pháp phân lô so sánh trên 20 lợn lai thương phẩm {Đực rừng x Nái F1 (Đực rừng x Meishan)} từ 2 đến 8 tháng tuổi, chia đều thành 02 lô (10 con/lô), nuôi theo phương thức bán chăn thả cùng điều kiện chuồng trại và quy trình thú y:
  • Lô TN1 (Lô thí nghiệm): Sử dụng thức ăn phối trộn ủ men vi sinh hoạt tính (thời gian ủ 24 giờ).
  • Lô TN2 (Lô đối chứng): Sử dụng thức ăn phối trộn được nấu chín bằng than.
• Khẩu phần dinh dưỡng: Thành phần 1 kg thức ăn tinh phối trộn gồm 0,7 kg ngô hạt nghiền (ME: 2342 Kcal, Protein thô: 5,8%, Ca: 0,147%, P: 0,14%); 0,2 kg cám mạch (ME: 519,2 Kcal, Protein thô: 2,36%, Ca: 0,016%, P: 0,122%); 0,1 kg thức ăn đậm đặc (ME: 280 Kcal, Protein thô: 4,5%, Ca: 0,15%, P: 0,12%). Thức ăn thô xanh gồm thân cây chuối, lá sung băm nhỏ cho ăn sống.
• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Cân khối lượng lợn định kỳ vào buổi sáng trước khi ăn tại các mốc 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 tháng tuổi trên cùng một loại cân.
  • Tính sinh trưởng tuyệt đối theo công thức: $A = \frac{P_2 - P_1}{t_2 - t_1}$ (g/con/ngày).
  • Tính sinh trưởng tương đối theo công thức: $R = \frac{P_2 - P_1}{(P_1 + P_2)/2} \times 100$ (%).
  • Theo dõi lượng thức ăn tinh và thức ăn xanh tiêu thụ hàng ngày bằng phương pháp cân khối lượng cấp phát và thức ăn thừa.
  • Ghi chép ca bệnh tiêu hóa, hô hấp hàng ngày; hạch toán chi phí thức ăn, men vi sinh, than đốt trên tổng khối lượng lợn tăng.
• Phương pháp xử lý số liệu: Số liệu được xử lý thống kê sinh học theo Nguyễn Văn Thiện và cs (2002), tính toán các giá trị trung bình cộng ($\bar{X}$), độ lệch tiêu chuẩn ($Sd$), sai số trung bình ($SE$), hệ số biến dị ($Cv%$) và so sánh sai khác thống kê ở mức ý nghĩa $P \ge 0,05$ hoặc $P < 0,05$.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ nhu cầu thị trường đối với thịt lợn rừng lai và thực trạng bất cập trong chế biến thức ăn tại cơ sở sản xuất (nấu chín tốn kém nhiên liệu và công lao động). Xác định rõ mục đích nghiên cứu nhằm đánh giá khả năng sinh trưởng, khả năng kháng bệnh và hiệu quả kinh tế của thức ăn ủ men so với thức ăn nấu chín trên lợn lai thương phẩm {Đực rừng x Nái F1 (Đực rừng x Meishan)}. Nêu rõ ý nghĩa khoa học trong việc bổ sung dẫn liệu về dinh dưỡng vi sinh vật và ý nghĩa thực tiễn giúp người chăn nuôi hạ giá thành sản xuất.

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

Chương này tổng hợp các công trình nghiên cứu trong nước và quốc tế liên quan đến:

• Cơ sở di truyền học về ưu thế lai đời F1, F2 và đặc điểm sinh trưởng của lợn con, lợn choai.
• Vai trò sinh lý của hệ vi sinh vật dạ dày - ruột (vi khuẩn lactic, probiotic) và cơ chế lên men sinh học làm chín tinh bột nguội bằng chế phẩm men vi sinh hoạt tính với tỷ lệ 0,5 kg men/100 kg bột ngô, cám.
• Khái quát tình hình nghiên cứu lợn rừng lai tại Việt Nam (Võ Văn Sự, 2009) và giá trị nguồn gen lợn Meishan nhập nội có năng suất sinh sản cao (Haley và cs, 1995; Nguyễn Ngọc Phụng và cs, 2006; Trịnh Hồng Sơn và cs, 2012).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Mô tả chi tiết quy trình thực nghiệm trên 20 lợn lai thương phẩm tại Trại chăn nuôi thuộc xã Tức Tranh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên từ tháng 5 đến tháng 11/2018. Trình bày sơ đồ phân 2 lô so sánh (TN1 ăn thức ăn ủ men, TN2 ăn thức ăn nấu chín), công thức khẩu phần tinh phối trộn (ngô 70%, cám mạch 20%, đậm đặc 10%), chế độ cho ăn theo độ tuổi (4 bữa/ngày lúc 2-4 tháng, 3 bữa/ngày lúc 5-6 tháng, 2 bữa/ngày lúc 6-8 tháng), quy trình vệ sinh chuồng trại, tiêu độc khử trùng và phác đồ tiêm vắc xin định kỳ. Nêu đầy đủ các công thức toán học và phương pháp sinh trắc thống kê dùng để phân tích số liệu.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Nội dung chương được chia thành hai phần chính:

1. Kết quả công tác phục vụ sản xuất:
   • Chăm sóc, quản lý 30 lợn nái chửa, nái đẻ, nuôi con và 15 đàn lợn con cai sữa (180 con) theo quy trình kỹ thuật.
   • Triển khai tiêm phòng vắc xin định kỳ: Dịch tả (269 liều), Donoban 10 (237 liều), PRRS (32 liều), Lepto (237 liều), Lở mồm long móng (32 liều), Farrowsure (32 liều).
   • Tham gia điều trị 3 nhóm bệnh: Hội chứng tiêu hóa (87 con điều trị, khỏi 77 con, tỷ lệ khỏi 88,51%); Bệnh đường hô hấp (25 con điều trị, khỏi 23 con, tỷ lệ khỏi 92,00%); Bệnh ký sinh trùng (7 con điều trị, khỏi 7 con, đạt 100%).
2. Kết quả chuyên đề nghiên cứu khoa học:
   • Tỷ lệ nuôi sống: Cả hai lô TN1 và TN2 đều đạt 90,00% khi kết thúc 8 tháng tuổi (mỗi lô sống 9/10 con). Lô TN1 chết 1 con ở giai đoạn 2-3 tháng tuổi; lô TN2 chết 1 con ở giai đoạn 6-7 tháng tuổi do rối loạn tiêu hóa và hô hấp.
   • Sinh trưởng tích lũy: Khối lượng bắt đầu thí nghiệm (2 tháng tuổi) của TN1 đạt 5,15 kg, TN2 đạt 5,22 kg. Kết thúc 8 tháng tuổi, TN1 đạt 34,14 kg/con so với TN2 đạt 35,36 kg/con (TN1 bằng 96,57% TN2, thấp hơn 3,43%). Sự sai khác về khối lượng cuối kỳ giữa hai lô không có ý nghĩa thống kê ($P \ge 0,05$).
   • Sinh trưởng tương đối: Diễn biến giảm dần theo tuổi ở cả hai lô theo đúng quy luật sinh học. Lô TN1 giảm từ 48,10% (2-3 tháng) xuống 19,46% (7-8 tháng); lô TN2 giảm từ 53,68% (2-3 tháng) xuống 18,73% (7-8 tháng).
   • Sinh trưởng tuyệt đối: Bình quân giai đoạn 2-8 tháng tuổi của lô TN1 đạt 161,08 g/con/ngày (bằng 96,21% so với TN2), lô TN2 đạt 167,42 g/con/ngày. Ở giai đoạn 7-8 tháng tuổi, tốc độ tăng trọng của hai lô đạt mức tương đương nhau là 201,85 g/con/ngày.
   • Tình hình mắc bệnh: Lô TN1 có tỷ lệ mắc tiêu chảy là 30,0% (3 con) và hô hấp là 20,0% (2 con); lô TN2 có tỷ lệ mắc tiêu chảy là 20,0% (2 con) và hô hấp là 20,0% (2 con).
   • Tiêu tốn thức ăn: Cả hai lô tiêu thụ cùng mức 900 kg thức ăn tinh và 2290 kg thức ăn xanh. Tiêu tốn thức ăn tinh/kg tăng khối lượng ở lô TN1 là 3,45 kg (cao hơn 3,94% so với lô TN2 là 3,32 kg). Tiêu tốn thức ăn xanh/kg tăng trọng ở TN1 là 8,78 kg so với TN2 là 8,44 kg.
   • Chi phí thức ăn: Chi phí men vi sinh ở lô TN1 là 108.000 đồng, chi phí than đốt ở lô TN2 là 1.250.000 đồng. Tổng chi phí thức ăn và chế biến của TN1 là 10.053.000 đồng, thấp hơn TN2 (11.195.000 đồng). Chi phí thức ăn/kg tăng khối lượng của lô TN1 là 38.505 đồng, thấp hơn 6,75% so với lô TN2 là 41.295 đồng.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Rút ra 5 kết luận cốt lõi về tỷ lệ nuôi sống, khối lượng tích lũy, mức tiêu tốn thức ăn, hiệu quả chi phí thức ăn và kết quả rèn luyện tay nghề thực tế. Đề nghị tiếp tục nghiên cứu mở rộng quy mô mẫu và tăng số lần lặp lại thí nghiệm để củng cố độ tin cậy.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm đầy đủ so sánh giữa hai phương thức chế biến thức ăn ủ men và nấu chín:

Chỉ tiêu theo dõi	Đơn vị	Lô TN1 (Thức ăn ủ men)	Lô TN2 (Thức ăn nấu chín)	So sánh TN1/TN2 (%)
Số lượng lợn theo dõi ban đầu	Con	10	10	-
Khối lượng lúc 2 tháng tuổi	kg/con	$5,15 \pm 0,57$	$5,22 \pm 0,46$	98,66
Khối lượng lúc 8 tháng tuổi	kg/con	$34,14 \pm 2,77$	$35,36 \pm 1,84$	96,57 ($P \ge 0,05$)
Tăng khối lượng tích lũy	kg	261,00	271,22	96,23
Tỷ lệ nuôi sống đến 8 tháng tuổi	%	90,00	90,00	100,00
Sinh trưởng tuyệt đối bình quân (2-8 TT)	g/con/ngày	161,08	167,42	96,21
Tỷ lệ mắc hội chứng tiêu chảy	%	30,00	20,00	150,00
Tỷ lệ mắc bệnh đường hô hấp	%	20,00	20,00	100,00
Tiêu tốn thức ăn tinh/kg tăng khối lượng	kg	3,45	3,32	103,94
Tiêu tốn thức ăn xanh/kg tăng khối lượng	kg	8,78	8,44	103,94
Tổng chi phí thức ăn và chế biến	Đồng	10.053.000	11.195.000	89,79
Chi phí thức ăn/kg tăng khối lượng	Đồng	38.505	41.295	93,25

Đóng góp và đề xuất của tác giả:

• Về mặt kỹ thuật: Chứng minh được thức ăn ủ men vi sinh hoạt tính hoàn toàn có thể thay thế thức ăn nấu chín trong chăn nuôi lợn rừng lai thương phẩm giai đoạn 2-8 tháng tuổi mà không làm suy giảm tỷ lệ nuôi sống và không có sự sai khác mang ý nghĩa thống kê về khối lượng xuất chuồng lúc 8 tháng tuổi ($P \ge 0,05$).
• Về mặt kinh tế: Giúp người chăn nuôi giảm được 6,75% chi phí thức ăn và chế biến trên mỗi kilôgam tăng khối lượng (tiết kiệm 2.790 đồng/kg tăng trọng) nhờ cắt giảm toàn bộ chi phí chất đốt và giảm công lao động đun nấu.
• Đề xuất ứng dụng: Khuyến cáo áp dụng phương pháp ủ men vi sinh cho các trang trại và nông hộ chăn nuôi lợn rừng lai nhằm chủ động nguồn thức ăn, hạ giá thành sản xuất và giảm ô nhiễm môi trường khí thải.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Dung lượng mẫu nghiên cứu còn hạn chế (10 con/lô thí nghiệm, tổng số 20 con), số lần lặp lại thí nghiệm chưa nhiều do thời gian và điều kiện thực tập tại cơ sở có giới hạn.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Tiếp tục triển khai các nghiên cứu tiếp theo với dung lượng mẫu lớn hơn, bố trí nhiều lần lặp lại qua các mùa vụ khác nhau trong năm để đánh giá toàn diện hơn về sinh lý tiêu hóa và chất lượng thân thịt của tổ hợp lợn lai thương phẩm này.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực đối với:

• Giảng viên, sinh viên và học viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Nông nghiệp: Cung cấp tài liệu tham khảo về phương pháp bố trí thí nghiệm phân lô so sánh trên gia súc, phương pháp tính toán các chỉ tiêu sinh trưởng ($A, R$), tiêu tốn thức ăn và phân tích số liệu thống kê sinh học.
• Kỹ thuật viên trại giống, chủ trang trại và nông hộ chăn nuôi lợn bản địa, lợn rừng lai: Có thể tham khảo trực tiếp công thức phối trộn khẩu phần (ngô 70%, cám mạch 20%, đậm đặc 10%), quy trình kỹ thuật ủ men vi sinh hoạt tính ẩm/ướt và phác đồ thú y phòng ngừa, điều trị tiêu chảy, hô hấp, ký sinh trùng cho lợn thương phẩm.

Câu hỏi thường gặp

1. Đối tượng vật nuôi trong nghiên cứu có công thức lai như thế nào?
Đối tượng nghiên cứu là lợn lai thương phẩm đời con của đực rừng phối với nái lai F1 (Đực rừng x Meishan), mang công thức lai: Đực rừng x Nái F1 (Đực rừng x Meishan).

2. Công thức khẩu phần thức ăn tinh phối trộn trong thí nghiệm gồm những thành phần nào?
Khẩu phần tinh phối trộn (trong 1 kg) gồm: 0,7 kg ngô hạt nghiền (ME: 2342 Kcal, Protein: 5,8%, Ca: 0,147%, P: 0,14%); 0,2 kg cám mạch (ME: 519,2 Kcal, Protein: 2,36%, Ca: 0,016%, P: 0,122%); 0,1 kg thức ăn đậm đặc (ME: 280 Kcal, Protein: 4,5%, Ca: 0,15%, P: 0,12%).

3. Khối lượng và tốc độ tăng khối lượng của lợn nuôi thức ăn ủ men khác biệt ra sao so với thức ăn nấu chín?
Lúc 8 tháng tuổi, lợn nuôi thức ăn ủ men (TN1) đạt khối lượng trung bình $34,14 \pm 2,77$ kg/con, thấp hơn 3,43% so với lô ăn thức ăn nấu chín ($35,36 \pm 1,84$ kg/con), tuy nhiên sai khác này không có ý nghĩa thống kê ($P \ge 0,05$). Sinh trưởng tuyệt đối bình quân giai đoạn 2-8 tháng tuổi của lô ủ men đạt 161,08 g/con/ngày, so với lô nấu chín là 167,42 g/con/ngày.

4. Mức tiêu tốn thức ăn và tỷ lệ mắc bệnh tiêu hóa giữa hai lô thí nghiệm diễn biến thế nào?
Lô ăn thức ăn ủ men có tiêu tốn thức ăn tinh là 3,45 kg/kg tăng khối lượng (cao hơn 3,94% so với lô nấu chín là 3,32 kg). Tỷ lệ mắc hội chứng tiêu chảy ở lô ủ men là 30,0% (3/10 con), cao hơn so với lô nấu chín là 20,0% (2/10 con); tỷ lệ mắc bệnh hô hấp ở cả hai lô bằng nhau (20,0%).

5. Tại sao thức ăn ủ men có tiêu tốn thức ăn cao hơn nhưng chi phí sản xuất lại thấp hơn thức ăn nấu chín?
Mặc dù lợn ăn thức ăn ủ men có mức tiêu tốn thức ăn tinh cao hơn 3,94%, nhưng chi phí mua men vi sinh (108.000 đồng/lô) thấp hơn nhiều so với chi phí mua than đốt để nấu chín thức ăn (1.250.000 đồng/lô). Do đó, chi phí thức ăn và chế biến cho 1 kg tăng khối lượng của lô ủ men chỉ là 38.505 đồng, tiết kiệm được 6,75% so với lô nấu chín (41.295 đồng).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Thào A Só đã đánh giá thực nghiệm ảnh hưởng của thức ăn ủ men vi sinh hoạt tính so với thức ăn nấu chín trên lợn lai thương phẩm {Đực rừng x Nái F1 (Đực rừng x Meishan)} từ 2 đến 8 tháng tuổi tại Thái Nguyên. Kết quả khẳng định nuôi bằng thức ăn ủ men cho tỷ lệ sống tương đương (90%), khối lượng kết thúc 8 tháng tuổi đạt 34,14 kg/con (không sai khác thống kê so với lô nấu chín 35,36 kg/con) và giúp giảm 6,75% chi phí thức ăn/kg tăng khối lượng. Nghiên cứu mang lại luận cứ thực nghiệm giá trị, chứng minh tính khả thi của việc ứng dụng công nghệ ủ men sinh học nhằm thay thế phương pháp nấu chín trong chăn nuôi lợn rừng lai thương phẩm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Ngành chăn nuôi nước ta đã và đang chiếm một vị trí quan trọng trong sản xuất nông nghiệp nói riêng và trong cơ cấu nền kinh tế của cả nước nói chung. Chăn nuôi, với nhiều phương thức phong phú và đa dạng đã góp phần giải quyết công ăn việc làm, xóa đói giảm nghèo, nâng cao thu nhập cho người dân, tạo ra các nguồn thực phẩm cho người tiêu dùng. Hiện nay, cùng với xu thế phát triển của nền kinh tế người nông dân đang mong muốn tìm lại những giống vật nuôi địa phương, những giống vật nuôi hoang dã để cải tạo các sản phẩm thịt chất lượng cao. Trong đó, các giống lợn địa phương, lợn rừng cũng được quan tâm nhiều do phương thức chăn thả tự do, nhiều nạc, ngon thịt, phù hợp với khẩu vị của người Việt Nam, đang rất được ưa chuộng và trở thành “đặc sản” có giá trị trên thị trường.

Ngoài ra, đây là những giống lợn chịu đựng kham khổ và thích ứng rất tốt với tập quán chăn nuôi ở khu vực miền núi. Đồng thời cũng đem lại hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi có điều kiện về đất đai và khả năng tự sản xuất thức ăn xanh. Mặc dù vậy, những giống lợn này có nhược điểm sinh trưởng chậm, một số có ngoại hình xấu, hơi nhiều mỡ vì vậy việc nghiên cứu và cho lai với lợn rừng để tạo ra con lai có năng suất và chất lượng thịt cao hơn đảm bảo đáp ứng nhu cầu của xã hội (Võ Văn Sự, 2009) [11]. Trong chăn nuôi lợn rừng lai thương phẩm, việc chế biến thức ăn có tầm quan trọng đặc biệt.

Người chăn nuôi thường cho lợn ăn sống các loại thức ăn, tuy nhiên, với phương thức này, hiệu quả tiêu hóa thấp, dẫn đến năng suất chăn nuôi không cao, hiệu quả chăn nuôi giảm. Tại cơ sở chăn nuôi của Chi nhánh nghiên cứu và phát triển động vật bản địa - Công ty cổ phần khai khoáng miền núi, thường sử dụng phương pháp chế biến là nấu chín thức ăn. h 2 Phương pháp này có ưu điểm là tăng khả năng tiêu hóa, giảm tỷ lệ tiêu chảy với lợn ở giai đoạn nhỏ, nhưng chi phí chế biến cao, tốn nhiều công lao động. Vì vậy, việc nghiên cứu phương pháp chế biến phù hợp với lợn rừng thương phẩm là rất cần thiết.

Xuất phát từ thực tế trên, chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Ảnh hưởng của thức ăn ủ men đến sức sản xuất của lợn lai thương phẩm {Đực rừng x nái F1 ( Đực rừng x Nái Meishan)}.2 Mục tiêu và yêu cầu của đề tài Đánh giá được khả năng sử dụng thức ăn ủ men đến sức sản xuất của đàn lợn lai thương phẩm và hiệu quả kinh tế của chăn nuôi lợn lai thương phẩm tại Trại chăn nuôi của chi nhánh NC&PT động thực vật bản địa – Công ty Cổ phần khai khoáng miền núi tỉnh Thái Nguyên. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong khoa học Các kết quả nghiên cứu đạt được là những tư liệu khoa học về khả năng sử dụng thức ăn ủ men đến sức sản xuất của lợn lai thương phẩm {Đực rừng x Nái F1 (Đực rừng x Meishan)}, phục vụ cho nghiên cứu, học tập của giảng viên và sinh viên trong lĩnh vực chăn nuôi lợn. Ý nghĩa trong thực tiễn Kết quả của đề tài là cơ sở thực tiễn quan trọng giúp các trang trại và người chăn nuôi có biện pháp nuôi dưỡng, chăm sóc phù hợp với điều kiện thực tế nhằm nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi lợn lai thương phẩm {Đực rừng x Nái F1(Đực rừng x Meishan)}.