Luận văn thạc sĩ ảnh hưởng của việc thay thế ngô bằng gạo lật trong khẩu phần nuôi gà ri lai ♂ ri x ♀ lương phượng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ảnh hưởng của việc thay thế ngô bằng gạo lật trong khẩu phần ăn nuôi gà Ri lai ♂ Ri x ♀ Lương Phượng, đánh giá hiệu quả kinh tế và tăng trưởng.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hậu
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Thanh Vân
• Trường học: Đại học Thái Nguyên - Trường Đại học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Việc Thay Thế Ngô Bằng Gạo Lật Trong Khẩu Phần Nuôi Gà Ri Lai (♂ Ri x ♀ Lương Phượng)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.1.1. Tình hình sản xuất, xuất nhập khẩu ngô, lúa gạo của Việt Nam và Thế giới hiện nay
• 1.1.1.1. Tình hình sản xuất, xuất nhập khẩu lúa gạo của Thế giới và Việt Nam hiện nay
• 1.1.1.2. Trên Thế giới
• 1.1.1.3. Việt Nam
• 2. MỞ ĐẦU
• 2.1. Mục tiêu của đề tài
• 2.2. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 2.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 2.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 3. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 4. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4.1. Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 4.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 4.1.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 4.2. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 4.2.1. Nội dung nghiên cứu
• 4.2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 4.2.3. Phương pháp xử lý số liệu (chung cho các thí nghiệm)
• 5. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 5.1. Ảnh hưởng của các mức thay thế ngô bằng gạo lật trong khẩu phần ăn của gà Ri lai đến sinh trưởng và các chỉ tiêu giết mổ
• 5.1.1. Sinh trưởng của gà thí nghiệm
• 5.1.2. Kết quả mổ khảo sát để đánh giá một số chỉ tiêu về năng suất thịt gà thí nghiệm
• 5.1.3. Kết quả phân tích hàm lượng Vitamin A trong thịt gà thí nghiệm
• 5.2. Ảnh hưởng của các mức thay thế ngô bằng gạo lật trong khẩu phần ăn của gà Ri lai đến tỷ lệ nuôi sống, khả năng thu nhận và chuyển hóa thức ăn
• 5.2.1. Tỷ lệ nuôi sống của gà thí nghiệm qua các tuần tuổi
• 5.2.2. Kết quả thu nhận và chuyển hóa thức ăn của gà thí nghiệm
• 5.3. Ảnh hưởng của các mức thay thế ngô bằng gạo lật trong khẩu phần ăn của gà Ri lai đến chỉ số sản xuất, chỉ số kinh tế và hiệu quả kinh tế
• 5.3.1. Chỉ số sản xuất (PI) của gà thí nghiệm ở giai đoạn 7-12 tuần tuổi
• 5.3.2. Chỉ số kinh tế (EN) của gà thí nghiệm ở giai đoạn 7-12 tuần tuổi
• 5.3.3. Sơ bộ tính chi phí trực tiếp và hạch toán kinh tế
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Ảnh hưởng của việc thay thế ngô

Nghiên cứu tập trung vào ảnh hưởng của việc thay thế ngô bằng gạo lật trong khẩu phần ăn của gà Ri Lai. Ngô là nguồn năng lượng chính trong thức ăn chăn nuôi, nhưng việc thay thế bằng gạo lật mang lại nhiều lợi ích kinh tế và dinh dưỡng. Gạo lật có thành phần dinh dưỡng tương đương ngô, đặc biệt là hàm lượng protein và năng lượng. Việc thay thế này giúp giảm chi phí thức ăn, tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có trong nước.

1.1. Tác động đến sức khỏe gà

Việc thay thế ngô bằng gạo lật không ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe gà. Các chỉ tiêu sinh trưởng, tỷ lệ nuôi sống và khả năng chuyển hóa thức ăn của gà được duy trì ổn định. Gạo lật cung cấp đủ năng lượng và dinh dưỡng cần thiết, giúp gà phát triển tốt. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng gạo lật có khả năng tiêu hóa cao, phù hợp với hệ tiêu hóa của gà.

1.2. Hiệu quả kinh tế

Thay thế ngô bằng gạo lật giúp giảm chi phí thức ăn, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người chăn nuôi. Gạo lật có giá thành thấp hơn ngô nhập khẩu, đồng thời tận dụng được nguồn nguyên liệu sẵn có trong nước. Điều này giúp giảm phụ thuộc vào ngô nhập khẩu, tăng tính tự chủ trong sản xuất thức ăn chăn nuôi.

II. Gạo lật trong khẩu phần nuôi gà

Gạo lật được sử dụng như một nguồn năng lượng thay thế ngô trong khẩu phần nuôi gà. Nghiên cứu đánh giá hiệu quả của gạo lật trong việc cung cấp năng lượng và dinh dưỡng cho gà. Gạo lật có hàm lượng protein, lipid và xơ tương đương ngô, đồng thời giàu vitamin và khoáng chất. Việc sử dụng gạo lật giúp cải thiện chất lượng thịt gà, đặc biệt là hàm lượng vitamin A.

2.1. Thành phần dinh dưỡng

Gạo lật có thành phần dinh dưỡng phù hợp với nhu cầu của gà. Hàm lượng protein thô khoảng 8-10%, lipid 4.5%, và xơ 2%. Gạo lật cũng giàu vitamin A, giúp cải thiện chất lượng thịt gà. Nghiên cứu chỉ ra rằng gạo lật có khả năng tiêu hóa cao, phù hợp với hệ tiêu hóa của gà.

2.2. Ảnh hưởng đến năng suất

Sử dụng gạo lật trong khẩu phần ăn giúp cải thiện năng suất chăn nuôi gà. Các chỉ tiêu sinh trưởng, tỷ lệ nuôi sống và khả năng chuyển hóa thức ăn của gà được duy trì ổn định. Gạo lật cung cấp đủ năng lượng và dinh dưỡng cần thiết, giúp gà phát triển tốt.

III. Gà Ri Lai và Lương Phượng

Nghiên cứu tập trung vào gà Ri Lai và gà Lương Phượng, hai giống gà phổ biến trong chăn nuôi tại Việt Nam. Gà Ri Lai có khả năng thích nghi tốt với điều kiện chăn nuôi bán chăn thả, trong khi gà Lương Phượng có năng suất thịt cao. Việc thay thế ngô bằng gạo lật trong khẩu phần ăn của hai giống gà này mang lại hiệu quả kinh tế và dinh dưỡng cao.

3.1. Đặc điểm giống

Gà Ri Lai và gà Lương Phượng có đặc điểm ngoại hình và khả năng sản xuất khác nhau. Gà Ri Lai có khả năng thích nghi tốt với điều kiện chăn nuôi bán chăn thả, trong khi gà Lương Phượng có năng suất thịt cao. Việc thay thế ngô bằng gạo lật trong khẩu phần ăn của hai giống gà này mang lại hiệu quả kinh tế và dinh dưỡng cao.

3.2. Hiệu quả chăn nuôi

Việc thay thế ngô bằng gạo lật trong khẩu phần ăn của gà Ri Lai và gà Lương Phượng mang lại hiệu quả chăn nuôi cao. Các chỉ tiêu sinh trưởng, tỷ lệ nuôi sống và khả năng chuyển hóa thức ăn của gà được duy trì ổn định. Gạo lật cung cấp đủ năng lượng và dinh dưỡng cần thiết, giúp gà phát triển tốt.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngô là nguyên liệu chính cung cấp năng lượng trong thức ăn chăn nuôi gia súc, gia cầm với năng lượng dao động từ 3300 đến 3450 Kcal/kg, đồng thời có hàm lượng protein thô khoảng 8-10%. Việt Nam là quốc gia đứng thứ 24 thế giới về sản xuất ngô với diện tích hơn 1,15 triệu ha và sản lượng đạt 5,244 triệu tấn năm 2016. Tuy nhiên, sản lượng ngô trong nước chỉ đáp ứng khoảng 40% nhu cầu, dẫn đến việc nhập khẩu ngô lên tới 8,3 triệu tấn, trị giá hơn 1,6 tỷ USD mỗi năm. Trong khi đó, sản lượng gạo của Việt Nam năm 2016 đạt 28,234 triệu tấn, đứng thứ 5 thế giới, nhưng xuất khẩu gạo gặp nhiều khó khăn do cạnh tranh từ các nước khác.

Việc thay thế ngô bằng gạo lật trong khẩu phần nuôi gà Ri lai (♂ Ri x ♀ Lương Phượng) được xem là giải pháp tối ưu nhằm giảm chi phí thức ăn, tận dụng nguồn nguyên liệu trong nước và đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng ưa chuộng sản phẩm thịt gia cầm nuôi bằng nguyên liệu truyền thống. Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định ảnh hưởng của các mức thay thế ngô bằng gạo lật đến sinh trưởng, tỷ lệ nuôi sống, khả năng thu nhận và chuyển hóa thức ăn, cũng như chỉ số sản xuất và hiệu quả kinh tế của gà Ri lai nuôi bán chăn thả tại Thái Nguyên trong giai đoạn từ 1 đến 84 ngày tuổi.

Nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc cung cấp số liệu tham khảo cho việc xây dựng công thức thức ăn gia cầm sử dụng gạo lật tại Việt Nam. Về thực tiễn, kết quả giúp các cơ sở chăn nuôi và sản xuất thức ăn chăn nuôi xây dựng khẩu phần thức ăn tối ưu, giảm phụ thuộc vào ngô nhập khẩu, nâng cao hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi gà thịt lông màu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về dinh dưỡng gia cầm, sinh trưởng và phát triển của gà thịt, cùng các mô hình đánh giá hiệu quả sử dụng thức ăn và chỉ số sản xuất trong chăn nuôi. Các khái niệm chính bao gồm:

• Năng lượng trao đổi (ME): Là năng lượng có thể sử dụng được từ thức ăn, gạo lật có ME khoảng 3345 Kcal/kg, tương đương ngô (3330 Kcal/kg).
• Protein thô và axit amin thiết yếu: Gạo lật có hàm lượng protein thô 8,2%, tương đương ngô 8,5%, với chất lượng protein tốt hơn nhờ tỷ lệ lysine và methionine cao hơn.
• Chỉ số chuyển hóa thức ăn (FCR): Tỷ lệ thức ăn tiêu thụ trên 1 kg tăng trọng, là chỉ tiêu quan trọng đánh giá hiệu quả sử dụng thức ăn.
• Chỉ số sản xuất (PI) và chỉ số kinh tế (EN): Đánh giá tổng hợp hiệu quả sinh trưởng, tỷ lệ nuôi sống và chi phí thức ăn trong chăn nuôi.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được tiến hành tại Trang trại VM, Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Thái Nguyên từ tháng 10/2016 đến tháng 1/2017. Đối tượng nghiên cứu là 360 con gà Ri lai (♂ Ri x ♀ Lương Phượng) từ 1 đến 84 ngày tuổi, được chia thành 4 nhóm với 4 mức thay thế ngô bằng gạo lật lần lượt là 0%, 25%, 50% và 75% theo khối lượng ngô trong khẩu phần.

Phương pháp thí nghiệm là thiết kế hoàn toàn ngẫu nhiên với 3 lần lặp lại mỗi nhóm, mật độ nuôi 5 con/m² trong chuồng và 1 con/m² tại bãi thả. Khẩu phần được cân bằng năng lượng trao đổi (ME) và protein thô (CP) theo từng giai đoạn nuôi (1-21 ngày, 22-49 ngày, 50-84 ngày). Các chỉ tiêu theo dõi gồm sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối, sinh trưởng tương đối, tỷ lệ nuôi sống, khả năng thu nhận và chuyển hóa thức ăn, các chỉ tiêu giết mổ, hàm lượng vitamin A trong thịt, chỉ số sản xuất và hiệu quả kinh tế.

Dữ liệu được xử lý thống kê ANOVA-GLM bằng phần mềm Minitab 16, so sánh trung bình bằng Student-T Test với mức ý nghĩa P < 0,05.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng đến sinh trưởng tích lũy: Sinh trưởng tích lũy của gà qua 12 tuần tuổi không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa các nhóm (P > 0,05). Khối lượng trung bình cuối kỳ ở nhóm không thay thế ngô (0%) là 1716,7 g/con, các nhóm thay thế 25%, 50%, 75% lần lượt là 1653,9 g, 1636,0 g và 1673,2 g. Điều này cho thấy gạo lật có thể thay thế ngô mà không làm giảm sinh trưởng tích lũy.

2. Sinh trưởng tuyệt đối và tương đối: Sinh trưởng tuyệt đối đạt cao nhất ở tuần 8-9 với giá trị khoảng 26,86 - 29,21 g/con/ngày, không có sự khác biệt đáng kể giữa các nhóm (P > 0,05). Sinh trưởng tương đối giảm dần theo tuổi, đạt cao nhất ở tuần đầu tiên (81,77% - 83,63%) và thấp nhất ở tuần 11-12 (6,27% - 7,31%), không có sự khác biệt giữa các nhóm.

3. Tỷ lệ nuôi sống và chuyển hóa thức ăn: Tỷ lệ nuôi sống qua 12 tuần đạt khoảng 90-95% ở tất cả các nhóm, không có sự khác biệt có ý nghĩa. Khả năng thu nhận thức ăn và hệ số chuyển hóa thức ăn (FCR) cũng tương đương giữa các nhóm, cho thấy việc thay thế ngô bằng gạo lật không ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả sử dụng thức ăn.

4. Chỉ tiêu giết mổ và hàm lượng vitamin A: Tỷ lệ thân thịt, thịt đùi, thịt ngực và mỡ bụng không có sự khác biệt đáng kể giữa các nhóm (P > 0,05). Tuy nhiên, nhóm không thay thế ngô có hàm lượng vitamin A trong thịt cao hơn do ngô chứa nhiều β-caroten, gà chuyển hóa thành vitamin A. Do đó, khi thay thế ngô bằng gạo lật cần bổ sung vitamin A để tránh còi cọc, chậm lớn.

5. Chỉ số sản xuất và hiệu quả kinh tế: Chỉ số sản xuất (PI) và chỉ số kinh tế (EN) không có sự khác biệt có ý nghĩa giữa các nhóm. Việc thay thế ngô bằng gạo lật giúp giảm chi phí thức ăn do giá gạo lật thấp hơn ngô nhập khẩu, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi gà Ri lai.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu trong và ngoài nước cho thấy gạo lật có thể thay thế ngô trong khẩu phần thức ăn gia cầm mà không ảnh hưởng đến sinh trưởng và hiệu quả sản xuất. Sự tương đương về năng lượng trao đổi và protein thô giữa gạo lật và ngô giải thích cho kết quả này. Tuy nhiên, do ngô chứa nhiều β-caroten hơn, nên cần bổ sung vitamin A khi sử dụng gạo lật thay thế ngô để đảm bảo sức khỏe và sinh trưởng tối ưu cho gà.

Dữ liệu sinh trưởng tích lũy và tuyệt đối có thể được trình bày qua biểu đồ đường thể hiện sự tăng trưởng qua các tuần tuổi, giúp minh họa rõ ràng sự tương đương giữa các nhóm. Bảng số liệu chi tiết về tỷ lệ nuôi sống, FCR và các chỉ tiêu giết mổ hỗ trợ đánh giá toàn diện hiệu quả của khẩu phần thay thế.

Việc sử dụng gạo lật thay thế ngô không chỉ giảm chi phí thức ăn mà còn tận dụng nguồn nguyên liệu trong nước, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu ngô biến đổi gen, phù hợp với xu hướng phát triển bền vững ngành chăn nuôi gia cầm Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Khuyến khích sử dụng gạo lật thay thế ngô trong khẩu phần nuôi gà Ri lai với tỷ lệ từ 25% đến 75% nhằm giảm chi phí thức ăn và tận dụng nguồn nguyên liệu trong nước, áp dụng trong vòng 1-2 năm tại các trang trại và hộ chăn nuôi bán chăn thả.

2. Bổ sung vitamin A trong khẩu phần khi thay thế ngô bằng gạo lật để đảm bảo sức khỏe và sinh trưởng của gà, đặc biệt trong giai đoạn đầu nuôi, do gạo lật thiếu β-caroten so với ngô.

3. Xây dựng và phổ biến công thức thức ăn cân bằng dinh dưỡng dựa trên kết quả nghiên cứu, phối hợp giữa các nguyên liệu như gạo lật, cám gạo, khô đậu và các nguồn protein khác, nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng thức ăn.

4. Tăng cường đào tạo, tập huấn kỹ thuật cho người chăn nuôi và các cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi về lợi ích và cách thức áp dụng khẩu phần có gạo lật thay thế ngô, giúp nâng cao nhận thức và khả năng áp dụng thực tiễn.

5. Theo dõi và đánh giá liên tục hiệu quả kinh tế và sức khỏe đàn gà trong quá trình áp dụng khẩu phần mới để điều chỉnh kịp thời, đảm bảo hiệu quả sản xuất bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Người chăn nuôi gà thịt lông màu: Nắm bắt được giải pháp thay thế ngô bằng gạo lật giúp giảm chi phí thức ăn, nâng cao hiệu quả kinh tế và duy trì chất lượng thịt.

2. Các cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi: Áp dụng công thức thức ăn mới sử dụng gạo lật, đa dạng hóa nguyên liệu, giảm phụ thuộc vào ngô nhập khẩu, đáp ứng nhu cầu thị trường.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành chăn nuôi: Tham khảo số liệu, phương pháp nghiên cứu và kết quả để phát triển các đề tài liên quan về dinh dưỡng và chăn nuôi gia cầm.

4. Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách nông nghiệp: Đánh giá tiềm năng sử dụng nguyên liệu trong nước, xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển chăn nuôi bền vững, giảm nhập khẩu thức ăn chăn nuôi.

Câu hỏi thường gặp

1. Gạo lật có thể thay thế hoàn toàn ngô trong khẩu phần nuôi gà không?
   Theo nghiên cứu, gạo lật có thể thay thế ngô đến 75% mà không ảnh hưởng đến sinh trưởng và hiệu quả sản xuất. Tuy nhiên, cần bổ sung vitamin A để bù đắp thiếu hụt β-caroten trong gạo lật.

2. Việc thay thế ngô bằng gạo lật ảnh hưởng thế nào đến chi phí chăn nuôi?
   Gạo lật có giá thành thấp hơn ngô nhập khẩu, do đó thay thế một phần ngô bằng gạo lật giúp giảm chi phí thức ăn, nâng cao hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.

3. Có cần điều chỉnh khẩu phần dinh dưỡng khi sử dụng gạo lật thay thế ngô?
   Có, khẩu phần cần được cân bằng năng lượng trao đổi và protein thô, đồng thời bổ sung vitamin A để đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ cho gà.

4. Ảnh hưởng của việc thay thế ngô bằng gạo lật đến chất lượng thịt gà như thế nào?
   Nghiên cứu cho thấy không có sự khác biệt đáng kể về tỷ lệ thân thịt, thịt đùi, thịt ngực và mỡ bụng giữa các nhóm, chất lượng thịt được duy trì ổn định.

5. Phương pháp nào được sử dụng để đánh giá hiệu quả của việc thay thế ngô bằng gạo lật?
   Nghiên cứu sử dụng thiết kế thí nghiệm hoàn toàn ngẫu nhiên, theo dõi các chỉ tiêu sinh trưởng, tỷ lệ nuôi sống, chuyển hóa thức ăn, chỉ số sản xuất và hiệu quả kinh tế, xử lý số liệu bằng ANOVA-GLM với mức ý nghĩa P < 0,05.

Kết luận

• Gạo lật có thể thay thế ngô trong khẩu phần nuôi gà Ri lai với tỷ lệ lên đến 75% mà không ảnh hưởng đến sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối và tương đối của gà.
• Tỷ lệ nuôi sống, khả năng thu nhận và chuyển hóa thức ăn giữa các nhóm thay thế ngô bằng gạo lật không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê.
• Các chỉ tiêu giết mổ như tỷ lệ thân thịt, thịt đùi, thịt ngực và mỡ bụng không bị ảnh hưởng khi thay thế ngô bằng gạo lật.
• Việc thay thế ngô bằng gạo lật giúp giảm chi phí thức ăn, nâng cao hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi gà thịt lông màu.
• Cần bổ sung vitamin A trong khẩu phần khi sử dụng gạo lật để đảm bảo sức khỏe và sinh trưởng tối ưu cho gà.

Tiếp theo, đề xuất triển khai áp dụng khẩu phần có gạo lật trong các cơ sở chăn nuôi thực tế, đồng thời nghiên cứu bổ sung vitamin và các yếu tố dinh dưỡng khác để hoàn thiện công thức thức ăn. Mời các nhà nghiên cứu, người chăn nuôi và doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi cùng hợp tác phát triển giải pháp này nhằm nâng cao hiệu quả và bền vững ngành chăn nuôi gia cầm Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học của đề tài 1. Tình hình sản xuất, xuất nhập khẩu ngô, lúa gạo của Việt Nam và Thế giới hiện nay 1. Tình hình sản xuất, xuất nhập khẩu lúa gạo của Thế giới và Việt Nam hiện nay 1.

Trên Thế giới Tổ chức Nông Lương Liên Hiệp Quốc (FAO) có cơ sở để nhận định sản lượng lúa thế giới năm 2016 đạt 748 triệu tấn (496,7 triệu tấn gạo), giảm 1,8 triệu tấn so với báo cáo công bố vào tháng 10. Mặc dù được điều chỉnh giảm, con số dự báo 748 triệu tấn vẫn là mức cao kỷ lục, tăng 8,1 triệu tấn (1,1%) so với năm 2015. Châu Á dẫn đầu về sản lượng tăng trong năm 2016, với kỷ lục 676,5 triệu tấn, tăng 7,3 triệu tấn so với năm 2015. Nhiều nước đã có đủ mưa đem lại sự thuận lợi cho việc gieo trồng ở khu vực châu Á nằm trên bán cầu nam.

Ngoại trừ một số nơi vẫn gặp khó khăn trong sản xuất, như Trung Quốc lục địa, các nước còn lại như Philippines, Thái Lan và nhất là Ấn Độ sản lượng đã hồi phục khi kết thúc hạn hán. Campuchia, Đài Loan (Trung Quốc), CH Hồi giáo Iran, Iraq, Nhật Bản, Bắc Triều Tiên, CHDCND Lào, Myanmar, Nepal và Pakistan cũng tăng sản lượng trong năm nay, thừa sức bù đắp cho sự sụt giảm ở Trung Quốc lục địa, Indonesia, Hàn Quốc, Malaysia, Sri Lanka và Việt Nam. Điều kiện gieo trồng ở hầu khắp châu Phi cũng thuận lợi nên sản lượng năm 2016 ước tính tăng 5% lên kỷ lục cao 30,2 triệu tấn. Ở khu vực này, Guinea, Mali, Nigeria và Tanzania đều bội thu.

Sản lượng tăng ở những nước này bù lại cho sự sụt giảm ở Bờ Biển Ngà, Malawi, Mauritania, Mozambique và Zambia (chủ yếu do thiếu mưa). Sản lượng ở Mỹ Latinh và Caribê ước tính giảm xuống mức thấp nhất 6 năm là 26,1 triệu tấn chủ yếu do mất mùa ở Argentina, Bolivia, Brazil, Ecuador, Guyana, Paraguay, Uruguay và Venezuela bởi thời tiết xấu và triển vọng lợi nhuận từ cây lúa giảm. Khu vực này gặp khô hạn đầu năm, tiếp đến là mưa bão trên toàn khu vực Trung Mỹ và Caribê. Ở Bắc Mỹ, lũ lụt hồi tháng 8 khiến sản xuất bị gián đoạn.

Sản lượng tại Mỹ đã hồi phục sau đó lên mức cao thứ 2 trong lịch sử khi lợi nhuận của một số cây trồng khác giảm khiến nông dân gia tăng trồng lúa. Sản lượng ở Italia, liên bang Nga tăng sẽ góp phần làm tăng nhẹ sản lượng của châu Âu, trong khi sản lượng của Australia giảm do thiếu nước (FAO, 2017 [12]). n 4 Lượng gạo nhập khẩu trong năm 2016 trên toàn cầu sẽ giảm xuống. Tổng lượng gạo được các quốc gia khu vực Châu Á nhập khẩu trong năm 2016 sẽ chỉ đạt 20,9 triệu tấn, giảm 10 % so với năm 2015.

Đối với Trung Quốc, lượng gạo nhập khẩu của nước này trong năm 2016 đạt 6,3 triệu tấn, giảm 5% so với năm 2015 trong bối cảnh nước này thắt chặt việc nhập khẩu gạo tại khu vực biên giới với Myanmar. Đối với Philippines, lượng gạo được Philippines nhập khẩu trong năm 2017 sẽ đạt 1,3 triệu tấn, giảm 4% so với mức dự kiến trong năm 2016. Đáng chú ý, lượng gạo nhập khẩu của Bangladesh giảm mạnh từ mức 1,1 triệu tấn trong năm 2015 xuống còn 150. Lượng gạo nhập khẩu bởi các quốc gia Châu Phi trong năm 2016 lên mức 13,9 triệu tấn, tăng 2% so với các dự báo trước đây.

Nguyên nhân chủ yếu do các quốc gia Tây Phi gia tăng nhập khẩu gạo. Tổng lượng gạo được khu vực Tây Phi nhập khẩu trong năm 2016 đạt 8,3 triệu tấn, tăng 150.000 tấn so với năm 2015. Trong đó, lượng gạo nhập khẩu của Bờ Biển Ngà và Senegal trong năm 2016 sẽ đạt lần lượt là 1,4 triệu tấn và 1,2 triệu tấn. Nhu cầu về các loại gạo thơm tăng cao tại Ghana khiến lượng gạo nhập khẩu của nước này trong năm 2016 lên mức 620.000 tấn so với năm 2015.

Trong khi đó, lượng gạo nhập khẩu của Sierra Leone trong năm 2016 sẽ giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2010, đạt 250. Diện tích và sản lượng lúa gạo thế giới 2016 Nhập khẩu gạo theo khu vực 2016 - 2017 (Nguồn: FAO, 2017 [12]) Về phía xuất khẩu, hầu hết phục hồi xuất khẩu gạo toàn cầu năm 2017 là nhờ xuất khẩu từ Ấn Độ duy trì ổn định. Xuất khẩu gạo của Ấn Độ năm 2017 được dự báo tăng 7% so với năm 2016, lên 10,8 triệu tấn. FAO dự báo xuất khẩu gạo của Việt Nam n 5 năm 2017 sẽ đạt 7,1 triệu tấn, tăng 10% so với kim ngạch 6,5 triệu tấn trong năm 2016.

Nhờ nguồn cung gạo non-basmati có giá cạnh tranh, xuất khẩu gạo của Pakistan được dự báo tăng 2% so với năm 2016 lên 4,4 triệu tấn. Xuất khẩu gạo của Mỹ được dự báo tăng 3% lên 3,55 triệu tấn trong năm 2017 nhờ sản lượng nội địa. Xuất khẩu gạo của Ai Cập được dự báo đạt 400.000 tấn trong năm 2017 do các lệnh hạn chế xuất khẩu; trong khi sản xuất tăng giúp xuất khẩu gạo của Úc tăng lên mức 350. Triển vọng xuất khẩu gạo của Thái Lan cũng tích cực khi FAO điều chỉnh tăng dự báo xuất khẩu gạo của nước này thêm 200.000 tấn so với báo cáo hồi tháng 10, lên 9,6 triệu tấn trong năm 2017.

FAO dự báo xuất khẩu gạo của Campuchia sẽ giảm 4% xuống còn 1,2 tấn. FAO dự báo xuất khẩu của Myanmar năm 2017 sẽ đạt 1,1 triệu tấn, giảm so với mức 1,2 triệu tấn trong năm 2016 (FAO, 2017 [12]). Việt Nam Sản xuất lương thực là một trong những mục tiêu quan trọng nhất của nông nghiệp Việt Nam. Trong các giống cây lương thực được gieo trồng, sản xuất hàng năm, lúa là cây lương thực được chú trọng nhất.

Vì là loại lương thực chủ lực, xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày nên chiếm diện tích gieo trồng và sản lượng lớn nhất. Do mùa mưa năm 2015 đến muộn và kết thúc sớm nên hiện tượng xâm nhập mặn đã xuất hiện sớm hơn so với mọi năm gần 2 tháng, gây ảnh hưởng đến sản xuất của vùng Đồng bằng sông Cửu Long nói chung và của cả nước nói riêng. Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nộng thôn, diện tích xuống giống cả năm 2016 là 7,789 triệu ha (giảm 38.000 ha so với năm 2015), sản lượng ước đạt 43,727 triệu tấn lúa (giảm 1,480 triệu tấn lúa so với năm 2015). Cụ thể: Vụ Đông Xuân sản lượng đạt 19,409 triệu tấn lúa, giảm 1,588 triệu tấn so với năm 2015; Vụ Hè Thu, sản lượng đạt 11,590 triệu tấn lúa, giảm 0,67 triệu tấn so với năm 2015; Vụ Mùa sản lượng đạt 8,435 triệu tấn lúa, tăng 0,41 triệu tấn so với năm 2015; Vụ Thu Đông ( chỉ sản xuất tại các tỉnh Đồng bằng Sông Cửu Long), sản lượng đạt 4,294 triệu tấn lúa, giảm 0,166 triệu tấn so với năm 2015 ( Bộ Công thương, 2017 [3]).

Năm 2016 xuất khẩu gạo bị sụt giảm, chỉ đạt mức gần 4,9 triệu tấn, trị giá đạt gần 2,2, tỷ USD, giảm tới gần 26,5 % về số lượng và giảm 22,4 % về trị giá so với năm 2015. Năm 2016, giá gạo xuất khẩu của Việt Nam có nhiều biến động. Giá chào n 6 xuất khẩu gạo 5% đạt mức cao nhất khoảng 385 USD/ tấn, mức thấp nhất khoảng 345 USD/tấn. So với giá gạo các nước trong khu vực, giá gạo xuất khẩu Việt Nam thấp hơn của Thái Lan khoảng 5-10 USD/tấn nhưng cao hơn giá gạo Ấn Độ, Pakistan khoảng 5 USD/tấn (cùng chủng loại gạo).

Thị trường khu vực châu Á (trừ Trung Đông) chiếm 65,3% tổng lượng gạo xuất khẩu, kim ngạch giảm 34,7% so với năm 2015; châu Phi chiếm 16,8%, kim ngạch giảm 9%, châu Mỹ chiếm 9,66%, kim ngạch tăng 7,1%, châu Đại Dương chiếm 4,5%, kim ngạch tăng 50%, châu Âu chiếm 1,7%, kim ngạch giảm 25,6%, thị trường Trung Đông chiếm gần 2% (tăng 36%) so với năm 2015. Xuất khẩu gạo sụt giảm đáng kể tại các thị trường truyền thống trọng điểm (thị trường Trung Quốc giảm 8,6%, Philippines giảm 64,1%, Malaysia giảm 45,5%, Indonesia giảm 51,8%, Bờ biển Ngà giảm 21,1%). Tuy nhiên, sụt giảm là bức tranh chung của thương mại gạo thế giới trong năm 2016, không riêng gì Việt Nam. Năm 2016, các nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới đều bị sụt giảm kim ngạch xuất khẩu gạo như Thái Lan giảm 1,73% (đạt 9,63 triệu tấn), Ấn Độ giảm 6,76% (đạt 10,20 triệu tấn) so với năm 2015.

Riêng Pakistan đạt 4,2 triệu tấn (tăng 6,06%), Campuchia đạt 0,54 triệu tấn, tăng 0,7% so với năm 2015, song cũng không đạt kế hoạch đề ra ( Bộ Công thương, 2017 [3]). Xuất khẩu gạo của 5 nước xuất khẩu Xuất khẩu các loại gạo của Việt Nam 2016 gạo lớn nhất 2016 - 2017 (Nguồn: FAO, 2016 [11]) Năm 2017, do nhu cầu nhập khẩu gạo của thế giới đang tăng trở lại, Hiệp hội lương thực Việt Nam (VFA) đã quyết định tăng mục tiêu xuất khẩu gạo năm 2017 lên hơn 5,7 triệu tấn, tăng khoảng 800.000 tấn so với năm 2016. n 7 Xuất khẩu 6 tháng đầu năm 2017 đạt 2,8 triệu tấn với giá xuất khẩu 445,5 USD/tấn thu về 1,2 tỷ USD (VFA, 2017 [36]). Xuất khẩu gạo sụt giảm do nguồn cung gạo thế giới dư thừa, áp lực kế hoạch giải phóng hàng tồn kho của Thái Lan đã tạo tâm lý cho thị trường thương mại gạo thế giới.

Ngoài ra, các thị trường trọng điểm của Việt Nam tiếp tục tăng cường chính sách tự cung cấp lương thực, giảm nhập khẩu. Tình hình sản xuất, xuất nhập khẩu ngô của Thế giới và Việt Nam hiện nay 1. Ở Việt Nam Việt Nam đứng thứ 24 thế giới về sản xuất ngô. Theo Trung tâm Tin học thống kê (Bộ NN&PTNT), năm 2016, diện tích ngô của Việt Nam đạt hơn 1,15 triệu ha (chiếm 0,65% diện tích ngô toàn thế giới; 1,94% diện tích ngô châu Á; 11,6% diện tích ngô khu vực Đông Nam Á), và Việt Nam đứng thứ 24/166 nước trồng ngô trên thế giới, năng suất ngô trung bình 45,5 tạ/ha, sản lượng đạt 5,244 triệu tấn.

Sản lượng ngô của Việt Nam trong năm 2016 Năm Đơn vị 2016 Diện tích Triệu ha 1,152 Năng suất Tạ/ha 45,5 Sản lượng Triệu tấn 5,244 (Nguồn: Bộ NN & PTNT, 2016 [4]) Theo Bộ NN&PTNT, 7 tháng đầu năm 2017, nhập khẩu ngô đạt 4,13 triệu tấn, giá trị 825 triệu USD, tăng 9% về khối lượng và tăng hơn 11% về giá trị so với cùng kỳ năm 2016. Argentina và Brazil là hai thị trường nhập khẩu ngô chính trong nửa đầu năm, chiếm lần lượt là 49,5% và hơn 15% tổng giá trị nhập khẩu.