CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG SÁT HẠCH TRỰC TUYẾN Chương này đề cập đến khái niệm về hệ thống sát hạch trực tuyến, các thành phần cơ bản và các kiểu câu hỏi trong hệ thống sát hạch trực tuyến. Chương này cũng tìm hiểu các hình thức sát hạch CNTT truyền thống, vấn đề sát hạch CNTT sử dụng trắc nghiệm, các ưu và nhược điểm của hình thức sát hạch này. Sau khi khảo sát và phân tích các hệ sát hạch trực tuyến trong và ngoài nước, các sản phẩm phần mềm sát hạch trực tuyến nguồn mở và chuẩn ngân hàng câu hỏi sát hạch trực tuyến, chúng tôi đưa ra những nhận xét đánh giá làm cơ sở cho việc phát triển một hệ thống sát hạch trực tuyến kiến thức và kỹ năng CNTT độc lập với hệ thống e-Learning. Định nghĩa hệ thống sát hạch trực tuyến Một hệ thống sát hạch trực tuyến luôn gồm hai thành phần quan trọng là CSDL ngân hàng câu hỏi và các chức năng quản lý, phân phát bài thi thông qua mạng Intranet/Internet.
Ngân hàng câu hỏi được xem là phần nội dung của hệ thống, trong đó các câu hỏi được phân loại theo môn học hoặc theo chủ đề, rồi được tập hợp lại trong CSDL đặt ở máy chủ. Các chức năng quản lý ngoài nhiệm vụ quản lý toàn bộ các đối tượng tham gia hệ thống như thí sinh, giáo viên. còn có nhiệm vụ tổ chức những câu hỏi được rút ra từ ngân hàng thành bài thi và phân phối cho thí sinh thông qua trình duyệt web, đồng thời phân tích các phương án trả lời và hiển thị kết quả bài thi của thí sinh đó. Trong một số hệ thống sát hạch trực tuyến, các thành phần của hệ thống có thể được sử dụng như những phân hệ độc lập như phân hệ tạo câu hỏi (Authoring Tool), phân hệ quản lý câu hỏi (Questions Bank), phân hệ tổ chức và phân phối bài sát hạch (Delivery System).
Các phân hệ này có thể hoạt động độc lập, đặc biệt là phân hệ tạo câu hỏi (do cần huy động nhiều tài nguyên trên máy tính đơn nên thường được cài 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Xây dựng hệ thống sát hạch trực tuyến kiến thức và kỹ năng CNTT đặt vào máy tính đơn thay vì hoạt động trên nền web) hoặc có thể kết nối với nhau thành một hệ thống nhất khi tổ chức kỳ thi [12]. Các kiểu câu hỏi trong hệ thống sát hạch trực tuyến 1. Các kiểu câu hỏi trong đặc tả QTI Có rất nhiều kiểu câu hỏi có thể được sử dụng trong các hệ thống sát hạch trắc nghiệm, đặc biệt là sát hạch trắc nghiệm trực tuyến. IMS Global đưa ra một đặc tả có tên IMS QTI (Question and Test Interoperability- khả năng tương tác giữa câu hỏi và bài trắc nghiệm) cho các câu hỏi và bài trắc nghiệm [12].
Các câu hỏi này được thể hiện dưới các tệp XML (eXtensible Markup Language) mô tả dữ liệu và do đó dễ dàng được chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống. Trong phạm vi phần này, ta chỉ xét các kiểu câu hỏi do IMS đưa ra: 1. Câu hỏi Đơn lựa chọn • Mô tả: Câu hỏi có nhiều phương án trả lời, trong đó có duy nhất một phương án đúng. Câu hỏi Đa lựa chọn • Mô tả: Câu hỏi có nhiều phương án trả lời, trong đó có từ 2 phương án đúng trở lên.
8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Xây dựng hệ thống sát hạch trực tuyến kiến thức và kỹ năng CNTT 3. Câu hỏi Sắp xếp trật tự • Mô tả: Câu hỏi cho trước một tập hợp các đối tượng và yêu cầu thí sinh sắp xếp các đối tượng đó theo một trật tự nhất định. Câu hỏi Tương tác kết hợp • Mô tả: Câu hỏi đưa ra một tập hợp các đối tượng và yêu cầu thí sinh kết hợp các đối tượng với nhau thành từng cặp (Câu hỏi này yêu cầu hệ thống phải hỗ trợ tương tác đồ họa kéo thả) 5. Câu hỏi Ghép cặp • Mô tả: Câu hỏi đưa ra một bảng gồm 2 tập đối tượng.
Thí sinh có nhiệm vụ là ghép đôi các lựa chọn từ tập nguồn với các lựa chọn ở tập đích. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Xây dựng hệ thống sát hạch trực tuyến kiến thức và kỹ năng CNTT 6. Câu hỏi Ghép cặp điền vào ô trống • Mô tả: Nội dung câu hỏi đưa ra có các ô trống cần bổ sung thông tin, phía dưới là một bảng chứa các phương án có thể lựa chọn. Thí sinh cần lựa chọn các phương án tương ứng cho từng ô trống trong bảng một cách phù hợp.
Câu hỏi Lựa chọn nội tuyến • Mô tả: Điền vào chỗ trống trong đoạn văn bản bằng cách lựa chọn đáp án từ một danh sách cho trước. Câu hỏi Nhập văn bản • Mô tả: dạng tương tác nhập văn bản trong đó yêu cầu thí sinh phải tự đưa ra câu trả lời bằng cách gõ câu trả lời vào chỗ trống. • Chú ý: Từ nhập vào phải chính xác so với đáp án và có thể phân biệt chữ hoa chữ thường. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Xây dựng hệ thống sát hạch trực tuyến kiến thức và kỹ năng CNTT 9.
Câu hỏi Nhập văn bản mở rộng • Mô tả: Đây là dạng tương tác yêu cầu nhập văn bản mở rộng. Câu trả lời không phải là một từ chính xác mà là một đoạn văn bản. Câu hỏi Chọn từ • Mô tả: Trong nội dung câu hỏi có một số từ/cụm từ được đánh dấu đậm để thí sinh lựa chọn. Câu hỏi Chọn điểm cho trước • Mô tả: Câu hỏi này cũng tương tự dạng câu hỏi chọn từ, tuy nhiên, thí sinh phải lựa chọn các điểm đã được đánh dấu trên một hình ảnh (Câu hỏi này yêu cầu hệ thống phải hỗ trợ tương tác đồ họa bắt vị trí chuột) 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Xây dựng hệ thống sát hạch trực tuyến kiến thức và kỹ năng CNTT 12.
Câu hỏi Chọn điểm không cho trước • Mô tả: Ứng với mỗi tình huống đặt ra, câu trả lời của thí sinh là một điểm duy nhất được thí sinh đánh dấu trên hình vẽ. (Câu hỏi này yêu cầu hệ thống phải hỗ trợ tương tác đồ họa bắt vị trí chuột) 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Xây dựng hệ thống sát hạch trực tuyến kiến thức và kỹ năng CNTT • Chú ý: Do không thể yêu cầu thí sinh nhấn chuột chính xác vào vị trí được hỏi, người ta xác định một khoảng không gian cho câu trả lời đúng bằng cách hoặc khoanh một vòng tròn với bán kính là 8 pixel và tâm là toạ độ điểm trả lời chính xác hoặc kẻ một ô chữ nhật bao trọn lấy khu vực đáp án đúng. Câu hỏi Sắp xếp trật tự đồ họa • Mô tả: tương tác sắp xếp trật tự đồ họa. Dựa trên các điểm có sẵn trên một hình vẽ/bản đồ, thí sinh phải sắp xếp các điểm đó theo một trật tự nhất định theo yêu cầu của câu hỏi đề ra.
(Câu hỏi này yêu cầu hệ thống phải hỗ trợ tương tác đồ họa kéo thả) 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Xây dựng hệ thống sát hạch trực tuyến kiến thức và kỹ năng CNTT • Chú ý: các lựa chọn được biểu diễn như các điểm cho sẵn trên hình ảnh. Câu hỏi Liên kết đồ họa • Mô tả: Câu hỏi yêu cầu liên kết các đối tượng đồ họa với nhau theo một trình tự cụ thể. Các đối tượng đồ họa lựa chọn được thể hiện dưới dạng điểm cho sẵn. (Câu hỏi này yêu cầu hệ thống phải hỗ trợ tương tác đồ họa kéo thả và vẽ hình) 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Xây dựng hệ thống sát hạch trực tuyến kiến thức và kỹ năng CNTT 15.
Câu hỏi Ghép cặp điền vào ô trống đồ họa • Mô tả: dạng tương tác ghép cặp điền vào ô trống đồ họa. (Câu hỏi này yêu cầu hệ thống phải hỗ trợ tương tác đồ họa kéo thả) 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Xây dựng hệ thống sát hạch trực tuyến kiến thức và kỹ năng CNTT 16. Câu hỏi Định vị đối tượng • Mô tả: tương tác dạng định vị đối tượng • Chú ý: câu hỏi cũng yêu cầu chức năng kéo thả, và có nhiều tương tác vì phải đặt các đối tượng vào các vị trí khác nhau trên ảnh. Câu hỏi Sử dụng con trượt • Mô tả: Câu hỏi có tương tác sử dụng đối tượng đồ họa dạng con trượt.
16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Xây dựng hệ thống sát hạch trực tuyến kiến thức và kỹ năng CNTT 1. Khả năng chuyển một số câu hỏi trong chuẩn QTI sang dạng Câu hỏi đơn lựa chọn: 1. Câu hỏi sắp xếp trật tự -> có thể chuyển đổi thành • Nhận xét: Trong trường hợp này và các trường hợp tiếp dưới đây, câu hỏi thuộc chuẩn QTI thường đưa ra nhiều khả năng lựa chọn cho thí sinh hơn câu hỏi chuyển đổi. Câu hỏi tương tác kết hợp -> có thể chuyển đổi thành 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Xây dựng hệ thống sát hạch trực tuyến kiến thức và kỹ năng CNTT 3.
Câu hỏi Ghép cặp -> có thể chuyển đổi thành 4. Câu hỏi Ghép cặp điền vào ô trống -> có thể chuyển đổi thành 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Xây dựng hệ thống sát hạch trực tuyến kiến thức và kỹ năng CNTT 5. Câu hỏi Lựa chọn nội tuyến -> có thể chuyển đổi thành 6. Câu hỏi Nhập văn bản -> có thể chuyển đổi thành 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Xây dựng hệ thống sát hạch trực tuyến kiến thức và kỹ năng CNTT 7.
Câu hỏi Chọn từ -> có thể chuyển đổi thành 8. Câu hỏi Chọn điểm cho trước 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Xây dựng hệ thống sát hạch trực tuyến kiến thức và kỹ năng CNTT -> Có thể chuyển đổi thành 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Xây dựng hệ thống sát hạch trực tuyến kiến thức và kỹ năng CNTT 1. Các dạng câu hỏi trong một số hệ thống sát hạch trắc nghiệm CNTT điển hình Như đã thống kê ở trên, có 17 dạng câu hỏi được IMS đề xuất và trong số 17 dạng câu hỏi này ta đã chỉ ra khả năng có thể quy về dạng Câu hỏi đơn lựa chọn (với phạm vi lựa chọn bị thu hẹp lại) của các dạng còn lại.