Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến việc áp dụng công nghệ blockchain vào quản lý chuỗi cung ứng trong giai đoạn thi công của các dự án xây dựng ở việt nam

Nghiên cứu yếu tố ảnh hưởng áp dụng blockchain vào quản lý chuỗi cung ứng xây dựng tại Việt Nam. Phân tích rào cản, động lực thúc đẩy ứng dụng công nghệ.

• Tác giả: Huỳnh Lê Huy
• Người hướng dẫn: Ts. Trần Nguyễn Ngọc Cương
• Trường học: Trường Đại học Bách Khoa
• Chuyên ngành: Quản lý xây dựng
• Đề tài: Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến việc áp dụng công nghệ blockchain vào quản lý chuỗi cung ứng trong giai đoạn thi công của các dự án xây dựng ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. GIỚI THIỆU CHUNG
• 1.2. VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.3. KHOẢNG TRỐNG NGHIÊN CỨU VÀ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 1.4. MỤC TIÊU VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 1.4.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA NGHIÊN CỨU
• 1.6. KẾT CẤU LUẬN VĂN
• 1.7. TÓM TẮT CHƯƠNG 1
• 2. CHUỖI CUNG ỨNG TRONG XÂY DỰNG
• 2.1. Các vấn đề trong chuỗi cung ứng
• 2.2. CÔNG NGHỆ BLOCKCHAIN
• 2.3. Các ứng dụng của BCT trong SCM
• 2.3.1. Khả năng truy xuất nguồn gốc
• 2.3.2. Chuỗi cung ứng bền vững
• 2.3.3. Xác minh tính xác thực, minh bạch
• 2.3.4. Tích hợp hợp đồng thông minh
• 2.4. Thực trạng ứng dụng BCT trong CSCM
• 2.4.1. Các nước trên thế giới
• 2.5. CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 3. XÂY DỰNG MÔ HÌNH VÀ PHÁT TRIỂN GIẢI THUYẾT
• 3.1. Mô hình áp dụng
• 3.2. Định nghĩa các nhân tố
• 3.3. Nhóm nhân tố về công nghệ
• 3.4. Nhóm nhân tố về tổ chức
• 3.5. Nhóm nhân tố về môi trường
• 3.6. Nhóm nhân tố về niềm tin
• 3.7. Đề xuất mô hình nghiên cứu
• 3.8. TÓM TẮT CHƯƠNG 2
• 4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4.1. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU
• 4.1.1. Nghiên cứu định lượng sơ bộ
• 4.1.2. Nghiên cứu định lượng chính thức
• 4.2. HÌNH THÀNH THANG ĐO
• 4.2.1. Thang đo của nhân tố “Lợi thế tương đối”
• 4.2.2. Thang đo của nhân tố “Khả năng tương thích”
• 4.2.3. Thang đo của nhân tố “Chi phí”
• 4.2.4. Thang đo của nhân tố “Hỗ trợ của cấp quản lý”
• 4.2.5. Thang đo của nhân tố “Sự sẵn sàng của tổ chức”
• 4.2.6. Thang đo của nhân tố “Quy mô tổ chức”
• 4.2.7. Thang đo của nhân tố “Áp lực cạnh tranh”
• 4.2.8. Thang đo của nhân tố “Hỗ trợ pháp lý”
• 4.2.9. Thang đo của nhân tố “Niềm tin”
• 4.2.10. Thang đo của nhân tố phụ thuộc “Ý định áp dụng”
• 4.3. MẪU NGHIÊN CỨU
• 4.3.1. Quá trình thu thập dữ liệu
• 4.4. PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ PHÂN TÍCH DỮ LIỆU
• 4.4.1. Thống kê mô tả
• 4.4.2. Kiểm tra độ tin cậy của thang đo
• 4.4.3. Phương pháp phân tích nhân tố khám phá (EFA)
• 4.4.4. Phương pháp nhân tích nhân tố khẳng định (CFA)
• 4.4.5. Kiểm định mô hình cấu trúc SEM
• 4.5. TÓM TẮT CHƯƠNG 3
• 5. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5.1. NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG SƠ BỘ
• 5.1.1. Đánh giá độ tin cậy Cronbach’s Alpha sơ bộ
• 5.2. NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG CHÍNH THỨC
• 5.2.1. Mô tả dữ liệu
• 5.2.2. Thống kê chi tiết mẫu
• 5.2.3. Số năm kinh nghiệm
• 5.2.4. Vai trò trong chuỗi cung ứng
• 5.2.5. Mức độ hiểu biết
• 5.2.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc áp dụng công nghệ
• 5.2.7. Yếu tố ảnh hưởng áp dụng BCT
• 5.2.8. Kiểm định độ tin cậy thang đo
• 5.2.9. Phân tích khác biệt trung bình One-Way ANOVA
• 5.2.10. Phân tích nhân tố khám phá (EFA)
• 5.2.11. Phân tích nhân tố khám phá với biến độc lập
• 5.2.12. Phân tích nhân tố khám phá với biến phụ thuộc
• 5.2.13. Phân tích nhân tố khẳng định CFA
• 5.2.14. Đánh giá độ phù hợp mô hình
• 5.2.15. Kiểm định giá trị độ tin cậy và tính xác thực thang đo
• 5.2.16. Kiểm định mô hình cấu trúc SEM
• 5.2.17. Kiểm định mô hình nghiên cứu
• 5.2.18. Kiểm định mối quan hệ của các khái niệm
• 5.2.19. Thảo luận kết quả
• 5.2.20. Kết quả về thang đo
• 5.2.21. Kết quả về mô hình nghiên cứu và các mối quan hệ
• 5.3. TÓM TẮT CHƯƠNG 4
• 6. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 6.1. TÓM TẮT NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 6.2. KẾT QUẢ VÀ ĐÓNG GÓP CỦA NGHIÊN CỨU
• 6.3. HÀM Ý QUẢN TRỊ
• 6.3.1. Quan tâm đến nhóm yếu tố công nghệ
• 6.3.2. Quan tâm đến nhóm yếu tố tổ chức
• 6.3.3. Quan tâm đến nhóm yếu tố môi trường
• 6.3.4. Yếu tố Niềm tin
• 6.4. HẠN CHẾ CỦA NGHIÊN CỨU VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• BẢNG CÂU HỎI KHẢO SÁT
• KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG SƠ BỘ
• KẾT QUẢ KIỂM TRA ĐỘ TIN CẬY CỦA THANG ĐO
• KẾT QUẢ PHÂN TÍCH EFA
• KẾT QUẢ PHÂN TÍCH CFA
• LÝ LỊCH TRÍCH NGANG

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Blockchain Trong Quản Lý Chuỗi Cung Ứng Xây Dựng

Ngành xây dựng đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, chiếm phần lớn GDP. Tuy nhiên, ngành đang đối mặt với tình trạng trì trệ do hạn chế trong việc áp dụng công nghệ mới. Điều này dẫn đến các vấn đề về đồng bộ hóa, minh bạch thông tin, và hợp tác kém hiệu quả giữa các bên liên quan. Các công tác điều phối, quản lý hợp đồng, và xử lý khiếu nại thủ công gây ra nhiều rắc rối và tốn kém. Cách mạng công nghiệp 4.0 với sự xuất hiện của các công nghệ như Blockchain, BIM, IoT, đang tạo ra những thay đổi lớn. Công nghệ Blockchain nổi lên như một giải pháp tiềm năng để cải thiện hoạt động chuỗi cung ứng xây dựng, thúc đẩy sự phát triển toàn diện của ngành.

1.1. Tầm quan trọng của chuỗi cung ứng xây dựng hiệu quả

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc quản lý hiệu quả chuỗi cung ứng xây dựng trở nên vô cùng quan trọng. Một chuỗi cung ứng hoạt động trơn tru giúp giảm thiểu chi phí, rút ngắn thời gian thi công, nâng cao chất lượng công trình và tăng cường khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Việc áp dụng công nghệ Blockchain có thể mang lại những lợi ích đáng kể trong việc tối ưu hóa chuỗi cung ứng, từ khâu lập kế hoạch, mua sắm vật tư, đến quản lý logistics xây dựng và thanh toán.

1.2. Giới thiệu công nghệ Blockchain và ứng dụng tiềm năng

Công nghệ Blockchain là một sổ cái phân tán, cho phép ghi lại các giao dịch một cách an toàn, minh bạch và không thể sửa đổi. Trong quản lý chuỗi cung ứng, Blockchain có thể được sử dụng để theo dõi nguồn gốc vật liệu, quản lý hợp đồng thông minh, tự động thanh toán, và chia sẻ thông tin giữa các bên liên quan một cách hiệu quả. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro, tăng cường tính minh bạch và cải thiện hiệu quả hoạt động chuỗi cung ứng.

II. Thách Thức Khi Ứng Dụng Blockchain Vào Chuỗi Cung Ứng Xây Dựng

Trong các dự án xây dựng, sự tương tác giữa các bên tham gia chuỗi cung ứng diễn ra liên tục. Mỗi thành viên là một mắt xích trong một mạng lưới phức tạp. Việc ứng dụng công nghệ Blockchain vào quản lý chuỗi cung ứng được xem là giải pháp nâng cao hiệu quả. Tuy nhiên, dù có những nghiên cứu ghi nhận lợi ích của Blockchain, việc áp dụng vẫn còn hạn chế do những khiếm khuyết trong chuỗi cung ứng. Nhu cầu về chia sẻ thông tin, truy xuất nguồn gốc, và khả năng giao tiếp ngày càng tăng, Blockchain được coi là giải pháp cho các vấn đề này.

2.1. Rào cản về chi phí và hạ tầng công nghệ hiện tại

Một trong những rào cản lớn nhất đối với việc áp dụng Blockchain trong chuỗi cung ứng xây dựng là chi phí đầu tư ban đầu cho hạ tầng công nghệ và đào tạo nhân lực. Nhiều doanh nghiệp xây dựng, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, có thể gặp khó khăn trong việc đáp ứng các yêu cầu về công nghệ và tài chính để triển khai Blockchain một cách hiệu quả. Thêm vào đó, sự thiếu hụt về hạ tầng công nghệ đồng bộ và khả năng tương thích giữa các hệ thống khác nhau cũng là một thách thức lớn.

2.2. Thiếu hụt đào tạo nhân lực và nhận thức về Blockchain

Để ứng dụng Blockchain thành công, cần có đội ngũ nhân lực am hiểu về công nghệ này và có khả năng triển khai, vận hành hệ thống một cách hiệu quả. Tuy nhiên, hiện nay, số lượng chuyên gia về Blockchain trong ngành xây dựng còn rất hạn chế. Do đó, việc đào tạo nhân lực và nâng cao nhận thức về Blockchain cho các bên liên quan trong chuỗi cung ứng là vô cùng quan trọng để đảm bảo sự thành công của việc áp dụng công nghệ này.

III. Phương Pháp Xác Định Yếu Tố Ảnh Hưởng Ứng Dụng Blockchain

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra tiềm năng của Blockchain trong việc cải thiện hiệu quả chuỗi cung ứng xây dựng, đặc biệt là khả năng truy xuất nguồn gốc, tự động thanh toán và hợp đồng thông minh. Tuy nhiên, tốc độ áp dụng vẫn chưa đạt kỳ vọng. Các công ty xây dựng còn do dự về việc triển khai Blockchain. Hầu hết nghiên cứu định lượng tập trung vào các lĩnh vực phi xây dựng. Tại Việt Nam, Blockchain còn mới mẻ. Các nghiên cứu chủ yếu mang tính khám phá, giới thiệu công nghệ, cần có một nghiên cứu sâu hơn để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến việc áp dụng.

3.1. Mô hình TOE B Phân tích yếu tố công nghệ tổ chức môi trường niềm tin

Nghiên cứu sử dụng mô hình TOE-B (Technology-Organization-Environment-Belief) để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc áp dụng Blockchain. Mô hình này xem xét các yếu tố công nghệ như lợi thế tương đối, khả năng tương thích, và chi phí; các yếu tố tổ chức như hỗ trợ từ quản lý, sự sẵn sàng của tổ chức, và quy mô tổ chức; các yếu tố môi trường như áp lực cạnh tranh và hỗ trợ pháp lý; và các yếu tố niềm tin như sự tin tưởng vào công nghệ và các bên liên quan trong chuỗi cung ứng.

3.2. Thu thập và phân tích dữ liệu bằng phương pháp SEM

Dữ liệu được thu thập từ 220 đáp viên có kiến thức về Blockchain trong lĩnh vực chuỗi cung ứng xây dựng thông qua khảo sát. Sau đó, dữ liệu được phân tích bằng phương pháp mô hình hóa phương trình cấu trúc (SEM) để đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố khác nhau đến ý định áp dụng Blockchain. Phương pháp SEM cho phép kiểm định đồng thời các mối quan hệ giữa các biến tiềm ẩn và biến quan sát, cung cấp cái nhìn toàn diện về các yếu tố ảnh hưởng đến việc áp dụng Blockchain.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Quyết Định Ứng Dụng

Kết quả nghiên cứu cho thấy các yếu tố như hỗ trợ từ quản lý, lợi thế tương đối, hỗ trợ pháp lý, chi phí, sự sẵn sàng của tổ chức và niềm tin có ảnh hưởng đáng kể đến việc áp dụng Blockchain. Nghiên cứu này cung cấp thông tin hữu ích cho các tổ chức, nhà hoạch định chính sách và người tham gia dự án đưa ra quyết định về việc áp dụng Blockchain trong ngành xây dựng. Dù còn hạn chế về nguồn lực và thời gian, nghiên cứu đã làm rõ tác động của các yếu tố và đưa ra các hàm ý quản trị và đề xuất cho các nghiên cứu tiếp theo.

4.1. Tác động của yếu tố Hỗ Trợ Pháp Lý và Quy Định

Nghiên cứu chỉ ra rằng Hỗ trợ Pháp Lý và các quy định rõ ràng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy ứng dụng Blockchain. Môi trường pháp lý thuận lợi tạo điều kiện cho các doanh nghiệp yên tâm đầu tư và triển khai công nghệ, giảm thiểu rủi ro pháp lý và tăng cường niềm tin vào Blockchain. Ngược lại, sự thiếu hụt về quy định và hướng dẫn có thể gây ra sự e ngại và trì hoãn việc áp dụng công nghệ này.

4.2. Ảnh hưởng của chi phí xây dựng và thời gian thi công

Một yếu tố quan trọng khác là chi phí xây dựng và thời gian thi công. Việc áp dụng Blockchain có thể giúp giảm thiểu chi phí và rút ngắn thời gian thi công thông qua việc tự động hóa các quy trình, giảm thiểu gian lận và tăng cường tính minh bạch. Tuy nhiên, việc đầu tư ban đầu vào công nghệ này cũng cần được cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo hiệu quả kinh tế và khả năng sinh lời trong dài hạn. Các doanh nghiệp cần đánh giá cẩn thận các lợi ích và chi phí tiềm năng trước khi quyết định áp dụng Blockchain.

V. Ứng Dụng Thực Tế Blockchain Trong Quản Lý Chuỗi Cung Ứng Xây Dựng

Các ứng dụng Blockchain trong quản lý chuỗi cung ứng ngành xây dựng rất đa dạng. Khả năng theo dõi vật liệu xây dựng từ nguồn gốc đến công trường, đảm bảo tính toàn vẹn và bảo mật dữ liệu là một lợi thế lớn. Hợp đồng thông minh giúp tự động hóa các quy trình thanh toán và quản lý hợp đồng, giảm thiểu tranh chấp và rủi ro. IOT trong xây dựng kết hợp với Blockchain tạo ra hệ thống giám sát và quản lý hiệu quả, tăng cường hiệu quả chuỗi cung ứng.

5.1. Theo dõi Logistics Xây Dựng và Quản Lý Vật Tư hiệu quả

Blockchain cho phép theo dõi chính xác vị trí và tình trạng của vật liệu xây dựng trong suốt quá trình vận chuyển, từ nhà sản xuất đến công trường. Điều này giúp giảm thiểu tình trạng mất mát, hư hỏng và chậm trễ trong logistics xây dựng. Ngoài ra, Blockchain cũng hỗ trợ quản lý vật tư hiệu quả hơn thông qua việc ghi lại thông tin chi tiết về số lượng, chất lượng và nguồn gốc của từng loại vật liệu, đảm bảo tính minh bạch và khả năng truy xuất.

5.2. Tối ưu Quản Lý Nhà Cung Cấp bằng Blockchain

Blockchain giúp xây dựng một hệ thống quản lý nhà cung cấp minh bạch và đáng tin cậy. Các thông tin về năng lực, uy tín và lịch sử giao dịch của từng nhà cung cấp được ghi lại trên Blockchain, giúp các doanh nghiệp xây dựng dễ dàng lựa chọn đối tác phù hợp và giảm thiểu rủi ro. Đồng thời, Blockchain cũng tạo điều kiện cho việc xây dựng mối quan hệ hợp tác lâu dài và bền vững giữa các bên trong chuỗi cung ứng.

VI. Kết Luận Triển Vọng Và Chuyển Đổi Số Xây Dựng Với Blockchain

Nghiên cứu này đã xác định các yếu tố ảnh hưởng đến việc áp dụng Blockchain trong quản lý chuỗi cung ứng xây dựng ở Việt Nam. Kết quả này là cơ sở để các doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách đưa ra các quyết định phù hợp, thúc đẩy quá trình chuyển đổi số xây dựng. Việc ứng dụng Blockchain không chỉ mang lại lợi ích về hiệu quả hoạt động, mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, giảm thiểu rủi ro và xây dựng một ngành xây dựng phát triển bền vững.

6.1. Hàm ý quản trị và khuyến nghị chính sách để thúc đẩy triển khai Blockchain

Nghiên cứu đề xuất các hàm ý quản trị cho các doanh nghiệp xây dựng, bao gồm việc tăng cường nhận thức về Blockchain, đầu tư vào hạ tầng công nghệ và đào tạo nhân lực, xây dựng quy trình quản lý Blockchain hiệu quả, và hợp tác với các đối tác trong chuỗi cung ứng. Đồng thời, nghiên cứu cũng khuyến nghị các nhà hoạch định chính sách tạo ra môi trường pháp lý thuận lợi, hỗ trợ tài chính cho các dự án triển khai Blockchain, và khuyến khích hợp tác giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo về ứng dụng Blockchain trong xây dựng

Nghiên cứu gợi ý các hướng nghiên cứu tiếp theo về ứng dụng Blockchain trong xây dựng, bao gồm việc đánh giá hiệu quả kinh tế của Blockchain trong các dự án xây dựng cụ thể, phân tích các rào cản áp dụng Blockchain ở các quốc gia khác nhau, nghiên cứu về tác động của Blockchain đến tính bền vững của ngành xây dựng, và phát triển các giải pháp Blockchain sáng tạo cho các vấn đề cụ thể trong chuỗi cung ứng xây dựng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành xây dựng đóng góp khoảng 6.19% GDP Việt Nam năm 2020, tuy nhiên đang đối mặt với nhiều thách thức trong quản lý chuỗi cung ứng như phân tán, thiếu minh bạch và quy trình thủ công kém hiệu quả. Công nghệ Blockchain (BCT) được xem là giải pháp đột phá nhằm cải thiện hiệu quả quản lý chuỗi cung ứng trong giai đoạn thi công các dự án xây dựng. Mục tiêu nghiên cứu là xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ý định áp dụng BCT trong quản lý chuỗi cung ứng xây dựng tại Việt Nam, đồng thời đánh giá mức độ tác động của từng yếu tố. Nghiên cứu tập trung khảo sát 220 chuyên gia, kỹ sư và lãnh đạo trong chuỗi cung ứng xây dựng có hiểu biết về BCT, sử dụng mô hình TOE-B (Công nghệ - Tổ chức - Môi trường - Niềm tin) để phân tích. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ các tổ chức, nhà hoạch định chính sách và các bên tham gia dự án đưa ra quyết định áp dụng công nghệ mới, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững và minh bạch trong ngành xây dựng Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên mô hình TOE mở rộng thành TOE-B, bao gồm bốn nhóm nhân tố chính ảnh hưởng đến việc áp dụng công nghệ Blockchain trong quản lý chuỗi cung ứng xây dựng:

• Nhóm nhân tố công nghệ: Lợi thế tương đối (tác động tích cực đến hiệu quả và minh bạch), khả năng tương thích (sự phù hợp với hệ thống hiện tại), chi phí (ảnh hưởng tiêu cực đến quyết định áp dụng).
• Nhóm nhân tố tổ chức: Hỗ trợ của cấp quản lý (định hướng và tài nguyên), sự sẵn sàng của tổ chức (nguồn lực và nhận thức), quy mô tổ chức (khả năng quản lý chi phí và rủi ro).
• Nhóm nhân tố môi trường: Áp lực cạnh tranh (thúc đẩy đổi mới), hỗ trợ pháp lý (chính sách và quy định tạo điều kiện).
• Nhóm nhân tố niềm tin: Niềm tin vào công nghệ và đối tác trong chuỗi cung ứng, là yếu tố then chốt thúc đẩy việc chấp nhận và sử dụng BCT.

Các khái niệm chính được định nghĩa rõ ràng và dựa trên các nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước, phù hợp với bối cảnh ngành xây dựng Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với cỡ mẫu 220 đáp viên là kỹ sư, nhân viên và lãnh đạo trong chuỗi cung ứng xây dựng tại Việt Nam có hiểu biết về Blockchain. Phương pháp chọn mẫu lăn cầu tuyết được áp dụng nhằm thu thập dữ liệu từ các đối tượng có kiến thức chuyên môn phù hợp. Bảng câu hỏi khảo sát được thiết kế dựa trên thang đo Likert 7 mức độ, kế thừa và hiệu chỉnh từ các nghiên cứu trước để đảm bảo độ tin cậy và phù hợp với đối tượng nghiên cứu.

Quy trình nghiên cứu gồm hai giai đoạn: khảo sát sơ bộ với 50 đáp viên để kiểm định độ tin cậy và hiệu chỉnh thang đo, sau đó khảo sát chính thức với 220 đáp viên. Dữ liệu thu thập được phân tích bằng các phương pháp thống kê mô tả, kiểm định Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích nhân tố khẳng định (CFA) và mô hình phương trình cấu trúc (SEM) để kiểm định các giả thuyết nghiên cứu và đánh giá mô hình TOE-B.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hỗ trợ của cấp quản lý có ảnh hưởng tích cực mạnh mẽ đến ý định áp dụng Blockchain, với hệ số hồi quy chuẩn hóa cao, cho thấy vai trò quyết định của lãnh đạo trong việc thúc đẩy đổi mới công nghệ.

2. Lợi thế tương đối được đánh giá là yếu tố quan trọng, giúp nâng cao hiệu quả quản lý chuỗi cung ứng và tăng tính minh bạch, với hơn 75% đáp viên đồng ý rằng BCT cải thiện khả năng truy xuất nguồn gốc và giảm thiểu các vấn đề thanh toán.

3. Hỗ trợ pháp lý cũng có tác động tích cực rõ rệt, phản ánh nhu cầu về khung pháp lý rõ ràng để tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng công nghệ mới trong ngành xây dựng.

4. Chi phí được xác định là rào cản lớn, ảnh hưởng tiêu cực đến quyết định áp dụng, đặc biệt đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, với khoảng 60% người tham gia khảo sát lo ngại về chi phí đầu tư ban đầu và vận hành.

5. Sự sẵn sàng của tổ chức và niềm tin vào công nghệ cũng đóng vai trò quan trọng, thể hiện qua mức độ đồng thuận cao về việc tổ chức cần chuẩn bị nguồn lực và xây dựng niềm tin để triển khai thành công Blockchain.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu quốc tế và trong nước về áp dụng Blockchain trong chuỗi cung ứng, đồng thời làm rõ hơn vai trò của niềm tin trong bối cảnh Việt Nam. Sự hỗ trợ từ cấp quản lý và khung pháp lý được xem là điều kiện tiên quyết để giảm thiểu rủi ro và chi phí, từ đó thúc đẩy việc áp dụng công nghệ. Các biểu đồ phân tích hồi quy và bảng so sánh mức độ ảnh hưởng của các yếu tố cho thấy sự khác biệt rõ ràng giữa các nhóm nhân tố, giúp các nhà quản lý tập trung nguồn lực hiệu quả hơn. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng chi phí cao là rào cản phổ biến, nhất là với các doanh nghiệp nhỏ, điều này cần được giải quyết thông qua chính sách hỗ trợ và đầu tư công nghệ phù hợp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường hỗ trợ từ cấp quản lý: Các tổ chức cần xây dựng chính sách rõ ràng, đào tạo và truyền thông để nâng cao nhận thức và cam kết của lãnh đạo trong việc áp dụng Blockchain, nhằm thúc đẩy sự đồng thuận và nguồn lực cho dự án. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng.

2. Phát triển khung pháp lý và chính sách hỗ trợ: Chính phủ và các cơ quan quản lý cần ban hành các quy định, tiêu chuẩn và ưu đãi nhằm tạo môi trường thuận lợi cho việc áp dụng Blockchain trong ngành xây dựng, giảm thiểu rủi ro pháp lý. Thời gian thực hiện: 12-18 tháng.

3. Hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho doanh nghiệp nhỏ và vừa: Cung cấp các gói hỗ trợ đầu tư, đào tạo kỹ thuật và tư vấn để giảm chi phí áp dụng công nghệ, giúp các doanh nghiệp nhỏ vượt qua rào cản tài chính và kỹ thuật. Thời gian thực hiện: 12 tháng.

4. Xây dựng niềm tin và nâng cao nhận thức về Blockchain: Tổ chức các chương trình đào tạo, hội thảo và chia sẻ kinh nghiệm thực tế nhằm tăng cường niềm tin vào công nghệ và thúc đẩy sự hợp tác giữa các bên trong chuỗi cung ứng. Thời gian thực hiện: liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý dự án xây dựng: Giúp hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến việc áp dụng công nghệ mới, từ đó xây dựng chiến lược quản lý chuỗi cung ứng hiệu quả hơn.

2. Chuyên gia công nghệ và tư vấn Blockchain: Cung cấp cơ sở lý thuyết và dữ liệu thực nghiệm để phát triển các giải pháp công nghệ phù hợp với ngành xây dựng Việt Nam.

3. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý: Hỗ trợ xây dựng chính sách, quy định và khung pháp lý thúc đẩy ứng dụng công nghệ Blockchain trong ngành xây dựng.

4. Các doanh nghiệp xây dựng và nhà cung cấp dịch vụ SCM: Giúp nhận diện các rào cản và cơ hội trong việc áp dụng Blockchain, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động.

Câu hỏi thường gặp

1. Blockchain có thể giải quyết những vấn đề gì trong quản lý chuỗi cung ứng xây dựng?
   Blockchain giúp tăng tính minh bạch, truy xuất nguồn gốc vật liệu, giảm thiểu gian lận và cải thiện hiệu quả thanh toán thông qua hợp đồng thông minh.

2. Yếu tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến việc áp dụng Blockchain trong ngành xây dựng?
   Hỗ trợ từ cấp quản lý được xác định là yếu tố quan trọng nhất, quyết định sự thành công của việc triển khai công nghệ.

3. Chi phí có phải là rào cản lớn khi áp dụng Blockchain?
   Đúng, chi phí đầu tư ban đầu và vận hành là rào cản đáng kể, đặc biệt với các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

4. Niềm tin đóng vai trò như thế nào trong việc áp dụng Blockchain?
   Niềm tin vào công nghệ và đối tác trong chuỗi cung ứng thúc đẩy sự chấp nhận và sử dụng Blockchain, giảm bớt sự ngần ngại và rủi ro.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp xây dựng tăng cường sự sẵn sàng áp dụng Blockchain?
   Doanh nghiệp cần đầu tư vào đào tạo nhân lực, nâng cấp hạ tầng công nghệ và xây dựng văn hóa đổi mới để chuẩn bị tốt cho việc áp dụng công nghệ mới.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định 9 yếu tố chính ảnh hưởng đến ý định áp dụng Blockchain trong quản lý chuỗi cung ứng xây dựng tại Việt Nam, trong đó hỗ trợ quản lý, lợi thế tương đối và hỗ trợ pháp lý là những nhân tố quan trọng nhất.
• Chi phí và sự sẵn sàng của tổ chức là những yếu tố cần được chú trọng để giảm thiểu rào cản áp dụng công nghệ.
• Niềm tin vào công nghệ và đối tác đóng vai trò trung gian quan trọng trong việc thúc đẩy áp dụng Blockchain.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các tổ chức và nhà hoạch định chính sách trong việc xây dựng chiến lược áp dụng công nghệ Blockchain hiệu quả.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp hỗ trợ quản lý, hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao nhận thức về Blockchain trong ngành xây dựng Việt Nam.

Hành động ngay hôm nay để thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý chuỗi cung ứng xây dựng bằng Blockchain, góp phần nâng cao hiệu quả và minh bạch trong ngành xây dựng Việt Nam!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 Trong chương này, tác giả đã trình bày tổng quát đề tài đang nghiên cứu về lý do, tính cấp thiết để lựa chọn đề tài, mục tiêu, phạm vi, đối tượng và ý nghĩa của nghiên cứu. Những nội dung giúp đưa ra cái nhìn bao quát về nội dung và quá trình hình thành đề tài, làm nền tảng cho việc tìm hiểu nghiên cứu sâu về các cơ sở lý thuyết liên quan trong các chương tiếp theo. HV: HUỲNH LÊ HUY - 2070540 5 CHƯƠNG 2. TỔNG QUAN CHUỖI CUNG ỨNG TRONG XÂY DỰNG 2.

Khái niệm Chuỗi cung ứng trong xây dựng bao gồm tất cả các quá trình từ nhu cầu ban đầu của chủ đầu tư, thông qua thiết kế và thi công xây dựng, cho đến bảo hành, thay thế và hư hỏng có thể xảy ra trong một dự án. Nó cũng bao gồm tất cả các bên liên quan trong dự án như chủ đầu tư, giám sát, thiết kế, tổng thầu, thầu phụ và các nhà cung cấp kết nối với nhau bằng các mối quan hệ kinh tế. Chuỗi cung ứng còn là một mạng lưới nhiều tổ chức và nhiều mối quan hệ, trong đó bao gồm các dòng thông tin, vật liệu, dịch vụ, sản phẩm và dòng tiền giữa các bên tham gia [7]. Đặc điểm chuỗi cung ứng trong xây dựng [8] - Hội tụ: Tất cả các loại vật liệu sẽ được đưa đến công trường.

Công trường xây dựng được xem như một nhà máy được thiết lập cho một sản phẩm duy nhất, đó là công trình. Đặc tính này trái ngược với các hệ thống sản xuất khác khi có nhiều sản phẩm. - Thu hút: Chủ đầu tư sẽ tìm kiếm các nhà thầu chính đáp ứng được yêu cầu của họ. Nhà thầu chính lại tiếp tục tìm các nhà thầu phụ, nhà cung cấp vật liệu có thể giúp họ hoàn thành dự án.

Quá trình thu hút mở rộng chuỗi liên kết cứ tiếp tục và tạo ra một chuỗi các quan hệ kinh tế trong một dự án xây dựng. Có thể thấy chuỗi cung ứng trong dự án xây dựng rất phức tạp do chịu tác động của rất nhiều thành phần tham gia. - Chuỗi cung ứng của mỗi dự án xây dựng tạo ra một sản phẩm mới khác nhau. - Một chuỗi cung ứng chỉ được sử dụng cho một dự án duy nhất và thời gian của chuỗi phụ thuộc vào chu kỳ thực hiện của dự án.

Chuỗi cung ứng được hình thành cho một dự án xây dựng mang tính chất tạm thời, không ổn định và phân mảnh. - Số lượng khách hàng rất hạn chế, thường là một. HV: HUỲNH LÊ HUY - 2070540 6 Nguồn gốc của các cấu trúc SCM hiện tại là do O’Brien và Fischer [9], mục đích phát triển để giúp các công ty xây dựng giảm lãng phí, cải thiện chất lượng và tạo ra tiến độ chính xác, đáng tin cậy [1]. Hình 2-1 cho thấy tổng quan về một khung cấu trúc SCM điển hình, chỉ ra các loại mối quan hệ khác nhau liên quan đến các bên tham gia khác nhau trong chuỗi cung ứng của một dự án xây dựng.

Hình 2-1 Cấu trúc chuỗi cung ứng xây dựng [1] 2. Các vấn đề trong chuỗi cung ứng Quản lý chuỗi cung ứng xây dựng nhằm đảm bảo thông suốt dòng hàng hóa và dịch vụ đến công trường thông qua sự hợp tác giữa các bên tham gia chuỗi cung ứng [10]. Trong thực tế quản lý chuỗi cung ứng xây dựng đang gặp nhiều thách thức do các vấn đề tồn tại đã lâu, bao gồm sự thiếu tin cậy, phân tán và gián đoạn [11]. Các vấn đề về nguồn gốc xuất xứ và mâu thuẫn trong quá trình kiểm tra sản phẩm góp phần gây ra sự thiếu tin cậy [12].

Trong khi các vấn đề liên quan đến tính rời rạc, phân tán là do sự phân bố theo địa lý của các bên liên quan và nhiều giai đoạn trong chuỗi cung ứng [13]. Sự gián đoạn phát sinh do hệ thống quản lý chuỗi cung ứng xây dựng hiện tại đang thiếu dữ liệu đáng tin cậy cho các bộ phận chức năng phối hợp như kiểm tra sự tuân thủ, kiểm soát quá trình và đảm bảo chất lượng, đồng thời cũng có thể được quy cho mức độ hiển thị thông tin và khả năng truy xuất nguồn gốc thấp. Ví dụ, HV: HUỲNH LÊ HUY - 2070540 7 dữ liệu vật liệu vẫn chủ yếu được chuyển từ nhà máy/xưởng gia công đến công trường bằng biên bản giấy. Các quy trình thủ công như vậy rất tốn thời gian và có thể dẫn đến lỗi dữ liệu đầu vào, mất dữ liệu và giả mạo dữ liệu [14].

CÔNG NGHỆ BLOCKCHAIN 2. Khái niệm Công nghệ Blockchain (BCT) đã được thảo luận phổ biến trong những năm gần đây. BCT có nguồn gốc từ Satoshi Nakamoto, người đã tạo ra tiền điện tử Bitcoin [15]. BCT là một cơ sở dữ liệu phân tán (sổ cái) lưu giữ danh sách các bản ghi (giao dịch, thông tin, giao thức Internet (IP), v.

Các bản ghi này được gọi là khối. Mỗi khối có một dấu thời gian, một liên kết đến khối trước đó và chứa lịch sử của mọi khối (giao dịch) trước nó. Các khối này liên kết “chuỗi” với nhau. Mọi giao dịch đều được liên kết với một chữ ký mật mã duy nhất, dễ xác minh và gần như không thể bị làm giả vì blockchain được lưu trữ bởi một mạng lưới máy tính ngày càng tăng; mỗi máy tính là một 'nút' trong hệ thống và mỗi nút liên tục giám sát mọi nút khác.

Dữ liệu trên BCT được duy trì bởi mọi nút trên mạng, sao cho tất cả người dùng đều có quyền truy cập vào tất cả các giao dịch được thực hiện [1]. Đặc điểm chính của nó là người dùng có thể xem và thêm vào nhưng không được thay đổi các thông tin đã có [16]. Điều này dẫn đến hai tính năng của kho dữ liệu dựa trên Blockchain không có ở cơ sở dữ liệu truyền thống: - Toàn bộ lịch sử dữ liệu với tất cả các sửa đổi của nó (dấu thời gian, thông tin tác giả, …) được ghi lại và bảo vệ với một chữ ký mật mã điện tử. - Giải pháp không tập trung và không cần đến cơ quan trung ương đáng tin cậy bên ngoài [17].

Các đặc điểm quan trọng nhất của BCT [18]: - Phân cấp: BCT hoạt động trên sổ cái phân tán trên mạng ngang hàng phi tập trung. Không có máy chủ trung gian hoặc máy chủ tập trung nên nguy cơ xảy ra sự cố cục bộ được loại bỏ. Tất cả các nút có thể có quyền và nghĩa vụ như nhau (tùy thuộc vào mục đích của mạng). HV: HUỲNH LÊ HUY - 2070540 8 - Tính bất biến: Sau khi được ghi vào chuỗi khối, các giao dịch không thể được cập nhật hoặc bị xóa.

- Tính minh bạch: Trong mạng blockchain công khai, tất cả các nút đều được thông báo mỗi khi một giao dịch xảy ra. - Bảo mật: Đặc điểm phân quyền của Blockchain là một giao thức hiệu quả để tự ngăn chặn các cuộc tấn công. Để kiểm soát được một blockchain, những kẻ tấn công phải đồng thời hack nhiều thiết bị qua mạng, điều này khiến việc này rất tốn kém và gần như không thể. Blockchain sử dụng thuật toán băm và bảo vệ thuật toán mã hóa khóa bất đối xứng (chỉ những người được ủy quyền có một cặp khóa riêng và khóa chung chính xác có thể cho phép giao dịch) để đảm bảo an toàn dữ liệu.

- Khả năng kiểm toán: Bất cứ khi nào giao dịch được thực hiện, nó sẽ được ghi vào sổ cái với dấu thời gian, cho phép kiểm toán viên truy ngược lại chuỗi sự kiện khi cần thiết. - Đáng tin cậy: Tất cả các nút trong mạng phải thể hiện sự đồng thuận để thêm dữ liệu vào chuỗi khối. Điều đó giúp loại bỏ nguy cơ áp đảo lực lượng của một nút duy nhất trong mạng Những ứng dụng của BCT không chỉ dừng lại ở lĩnh vực thanh toán và tiền điện tử, nó cũng có thể cách mạng hóa SCM hiện tại của ngành xây dựng thông qua khả năng truy xuất nguồn gốc vật liệu và tạo ra một chuỗi hành trình đã được xác minh tính minh bạch cho tất cả các bên trong chuỗi cung ứng, đảm bảo chuỗi cung ứng đạt hiệu quả [19]. Với những đặc điểm kể trên, BCT đã và đang được ứng dụng hiệu quả trong những ngành công nghiệp khác nhau.

Các ứng dụng của BCT trong SCM Theo các nghiên cứu gần đây, ứng dụng của BCT đang ngày càng được phổ biến hơn trong các quy trình của SCM nhờ khả năng truy xuất nguồn gốc, số hóa, cải thiện tính minh bạch, khả năng hiển thị và tích hợp hợp đồng thông minh [20]. Việc áp dụng HV: HUỲNH LÊ HUY - 2070540 9 BCT trong SCM thường liên quan đến quản lý dữ liệu của chuỗi cung ứng [21]. BCT có thể giải đáp chi tiết ít nhất năm khía cạnh chính của sản phẩm bao gồm: Bản chất (nó là gì), chất lượng (nó như thế nào), số lượng (nó có bao nhiêu) , vị trí (nó đang ở đâu) và quyền sở hữu (ai sở hữu nó) vào bất kỳ thời điểm nào cần truy xuất [22]. Ngành xây dựng là một ngành có cuoix cung ứng tương đối phức tạp, bao gồm nhiều khía cạnh như cung ứng vật liệu xây dựng, nhân công, dịch vụ sản phẩm và đông đảo các thành phần tham gia.

Điều này sẽ tạo áp lực đến việc quản lý chuỗi cung ứng trong các dự án xây dựng một cách hiệu quả. Nhiều nghiên cứu đã tập trung vào việc cải thiện các phần mềm công nghệ phục vụ cho SCM, hiện đang sử dụng nền tảng tập trung để ghi lại, quản lý, theo dõi và phân tích dữ liệu. BCT được cho là có thể cải thiện các quy trình hiện tại của quản lý chuỗi cung ứng [23] 2. Khả năng truy xuất nguồn gốc Các nhà thiết kế, nhà thầu và nhà cung cấp ngày nay đã nhận thức rõ hơn về nguồn gốc của vật liệu được sử dụng trong các dự án xây dựng vì những lý do như đảm bảo chất lượng nghiêm ngặt, sức khỏe và an toàn, tiêu chuẩn vật liệu và tính bền vững.

Tuy nhiên, hệ thống vẫn không thể tránh khỏi những sai sót và sơ suất. Việc giải quyết những sai sót này ngày càng trở nên quan trọng sau sự cố hỏa hoạn ở Tháp Grenfell vào năm 2017. Nơi được xác định nguồn gốc của tấm ốp liên quan đến sự lan nhanh của đám cháy, cùng với sự thật về đặc điểm kỹ thuật chữa cháy kém hiệu quả của nó. Điều mà nếu được xác định sớm hơn sẽ giúp ngăn chặn tai nạn thảm khốc này [19].

Cấu trúc rời rạc, phân tán của chuỗi cung ứng trong ngành xây dựng kết hợp rất tốt với hệ thống sổ cái phi tập trung của BCT.