Luận văn thạc sĩ luật học người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự và thực tiễn thực hiện tại các toà án nhân dân ở tỉnh lạng sơn

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự và thực tiễn thực hiện tại các toà án nhân dân ở, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Dương Đức Mạnh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Bùi Thị Hạnh
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Dân sự và Tố tụng dân sự
• Đề tài: Vai trò của người đại diện trong tố tụng dân sự tại Lạng Sơn
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ NGƯỜI ĐẠI DIỆN CỦA ĐƯƠNG SỰ TRONG TỐ TỤNG DÂN SỰ
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự
• 1.2. Cơ sở của việc xây dựng pháp luật về người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự
• 1.3. Các điều kiện đảm bảo hiệu quả tham gia tố tụng của người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự
• 1.4. Nội dung pháp luật Việt Nam hiện hành về người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự
• 1.4.1. Điều kiện trở thành người đại diện của đương sự trong TTDS
• 1.4.2. Người đại diện theo pháp luật của đương sự trong tố tụng dân sự
• 1.4.3. Người đại diện theo ủy quyền của đương sự trong tố tụng dân sự
• 1.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ NGƯỜI ĐẠI DIỆN CỦA ĐƯƠNG SỰ TRONG TỐ TỤNG DÂN SỰ TẠI CÁC TOÀ ÁN Ở TỈNH LẠNG SƠN VÀ KIẾN NGHỊ
• 2.1. Thực tiễn thực hiện pháp luật về người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự tại các tòa án nhân dân ở tỉnh Lạng Sơn và nguyên nhân của những hạn chế, vướng mắc và nguyên nhân
• 2.2. Kiến nghị hoàn thiện và bảo đảm thực hiện pháp luật về người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự
• 2.2.1. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự
• 2.2.2. Kiến nghị bảo đảm thực hiện pháp luật về người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự
• 2.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài

Nghiên cứu về vai trò của người đại diện trong tố tụng dân sự tại Lạng Sơn là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Đương sự trong các vụ án dân sự thường gặp khó khăn trong việc tự mình tham gia tố tụng, do đó, sự cần thiết phải có người đại diện để bảo vệ quyền lợi hợp pháp là điều không thể thiếu. Theo Bộ luật Tố tụng dân sự, người đại diện có nhiệm vụ tham gia vào quá trình giải quyết vụ án nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự. Việc nghiên cứu vai trò này không chỉ giúp làm rõ hơn về trách nhiệm và quyền hạn của người đại diện mà còn giúp nâng cao chất lượng và hiệu quả của quá trình tố tụng. Điều này có thể tạo ra những ảnh hưởng tích cực đến việc giải quyết các vụ án dân sự, đảm bảo tính chính xác và khách quan trong các quyết định của Tòa án. Hơn nữa, việc nghiên cứu cũng nhằm mục đích chỉ ra những hạn chế trong quy định pháp luật hiện hành, từ đó đề xuất những kiến nghị nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật, góp phần bảo vệ quyền lợi của đương sự trong tố tụng dân sự.

II. Những vấn đề chung về người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự

Chương này tập trung vào việc làm rõ khái niệm và đặc điểm của người đại diện trong tố tụng dân sự. Người đại diện được hiểu là cá nhân hoặc tổ chức được ủy quyền để thay mặt cho đương sự thực hiện các quyền và nghĩa vụ trong quá trình tố tụng. Đặc điểm quan trọng của người đại diện là họ không phải là chủ thể của tranh chấp mà có nhiệm vụ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho đương sự. Theo quy định tại Điều 85 Bộ luật Tố tụng dân sự, người đại diện có thể là cá nhân có năng lực hành vi dân sự hoặc tổ chức được pháp luật quy định. Để đảm bảo hiệu quả trong việc thực hiện quyền đại diện, người đại diện cần phải đáp ứng các điều kiện nhất định, bao gồm năng lực hành vi và sự ủy quyền hợp pháp từ đương sự. Việc hiểu rõ về vai trò và trách nhiệm của người đại diện là rất quan trọng, vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của đương sự trong quá trình tố tụng.

III. Thực tiễn thực hiện pháp luật về người đại diện của đương sự tại các Tòa án ở tỉnh Lạng Sơn

Chương này phân tích thực tiễn thực hiện pháp luật về người đại diện của đương sự tại các Tòa án nhân dân ở tỉnh Lạng Sơn. Qua khảo sát, nhiều trường hợp cho thấy việc xác định người đại diện chưa được thực hiện đúng theo quy định pháp luật, dẫn đến những sai sót trong quá trình tố tụng. Một số Tòa án vẫn chưa rõ ràng trong việc áp dụng các quy định liên quan đến người đại diện, gây khó khăn cho đương sự trong việc bảo vệ quyền lợi của mình. Ngoài ra, còn tồn tại nhiều vướng mắc trong việc ủy quyền và xác định tư cách của người đại diện, đặc biệt trong các vụ án phức tạp như ly hôn hay tranh chấp tài sản. Để khắc phục những hạn chế này, cần có những kiến nghị cụ thể nhằm hoàn thiện quy định pháp luật và nâng cao nhận thức của các cán bộ Tòa án về vai trò của người đại diện trong tố tụng dân sự.

IV. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự

Chương cuối cùng đưa ra các kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật về người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự. Đầu tiên, cần bổ sung các quy định rõ ràng hơn về quyền và nghĩa vụ của người đại diện, nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho đương sự. Thứ hai, cần có các chương trình đào tạo và bồi dưỡng cho cán bộ Tòa án về vai trò và trách nhiệm của người đại diện, từ đó nâng cao chất lượng giải quyết vụ án. Thứ ba, cần nghiên cứu và điều chỉnh các quy định liên quan đến ủy quyền, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho đương sự trong việc thực hiện quyền đại diện. Cuối cùng, việc tăng cường giám sát và kiểm tra việc thực hiện pháp luật về người đại diện cũng là một yếu tố quan trọng để đảm bảo tính hiệu quả và công bằng trong tố tụng dân sự. Những kiến nghị này không chỉ giúp cải thiện chất lượng giải quyết vụ án mà còn góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của đương sự trong hệ thống pháp luật Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong nền tư pháp hiện đại, cơ chế đại diện đóng vai trò là cầu nối quan trọng nhằm bảo đảm quyền tiếp cận công lý và quyền tự bảo vệ của các chủ thể xã hội. Tại tỉnh Lạng Sơn – một địa bàn miền núi biên giới có tốc độ phát triển hạ tầng và giao thương kinh tế sôi động, số lượng tranh chấp dân sự, kinh doanh thương mại và hôn nhân gia đình gia tăng trung bình từ 8% đến 12% mỗi năm trong giai đoạn 2016 – 2020. Thống kê thực tiễn cho thấy có hơn 45% số vụ việc dân sự thụ lý tại Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Lạng Sơn có sự tham gia của người đại diện. Tuy nhiên, việc nhận thức và áp dụng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và Bộ luật Dân sự năm 2015 tại địa phương vẫn còn bộc lộ nhiều điểm nghẽn, dẫn đến sai sót trong xác định tư cách đương sự hoặc giới hạn quyền đại diện.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm mục tiêu hệ thống hóa cơ sở lý luận về chế định người đại diện của đương sự, phân tích toàn diện thực tiễn áp dụng pháp luật tại hệ thống Tòa án nhân dân tỉnh Lạng Sơn từ năm 2016 đến năm 2020, từ đó đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính khả thi cao. Đóng góp của luận văn thể hiện qua việc khảo sát chi tiết hồ sơ xét xử thực tế, giúp giảm thiểu tỷ lệ án bị hủy, sửa do lỗi chủ quan về xác định tư cách tham gia tố tụng xuống dưới mức 2%, đồng thời nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân vùng đồng bào thiểu số và biên giới.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng nền tảng của 2 lý thuyết pháp lý cốt lõi:

• Lý thuyết quyền tiếp cận công lý (Access to Justice Theory): Khẳng định rằng mọi cá nhân, tổ chức đều có quyền bình đẳng trong việc thụ hưởng sự phán quyết công bằng của Tòa án. Cơ chế đại diện là phương thức trợ giúp tối ưu nhằm khắc phục các rào cản về năng lực hành vi, trình độ nhận thức pháp luật và khoảng cách địa lý cho đương sự.
• Nguyên tắc tranh tụng và bình đẳng vũ khí (Equality of Arms): Đòi hỏi các bên trong quan hệ tố tụng phải được bảo đảm cơ hội ngang nhau trong việc đưa ra chứng cứ, đối chất và bảo vệ quyền lợi. Người đại diện chính là chủ thể thay mặt đương sự thực hiện đầy đủ các quyền năng tố tụng này.

Các khái niệm cơ bản được chuẩn hóa trong nghiên cứu bao gồm:

• Đương sự trong vụ việc dân sự: Cá nhân, cơ quan, tổ chức bao gồm nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan (theo Điều 68 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015).
• Người đại diện theo pháp luật: Người đại diện do pháp luật quy định hoặc do cơ quan nhà nước có thẩm quyền chỉ định để thay mặt cá nhân chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự hoặc đại diện cho pháp nhân (Điều 136, 137 Bộ luật Dân sự năm 2015).
• Người đại diện theo ủy quyền: Người được đương sự có đầy đủ năng lực hành vi tố tụng dân sự ủy thác thực hiện một phần hoặc toàn bộ quyền, nghĩa vụ tố tụng trong phạm vi văn bản ủy quyền (Điều 138 Bộ luật Dân sự năm 2015).
• Năng lực hành vi tố tụng dân sự: Khả năng bằng hành vi của chính mình xác lập, thực hiện các quyền, nghĩa vụ tố tụng dân sự theo quy định tại Điều 69 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

Phương pháp nghiên cứu

• Cỡ mẫu và nguồn dữ liệu: Khảo sát 120 bản án, quyết định dân sự, kinh doanh thương mại và hôn nhân gia đình được ban hành trong giai đoạn 2016 – 2020 tại Tòa án nhân dân tỉnh Lạng Sơn và 11 Tòa án nhân dân cấp huyện trực thuộc.
• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn mẫu có chủ đích (Purposive Sampling) tập trung vào 3 nhóm vụ án trọng điểm: các vụ việc có ủy quyền của pháp nhân qua chi nhánh/văn phòng đại diện; các vụ án có đương sự hạn chế nhận thức hoặc người chưa thành niên; các tranh chấp hợp đồng kinh tế quy mô trên 5 tỷ đồng có nhiều người đại diện tham gia.
• Phương pháp phân tích: Kết hợp phương pháp phân tích quy phạm pháp luật (Normative Legal Analysis) với phương pháp tổng kết thực tiễn xét xử và so sánh án lệ. Việc lựa chọn phương pháp này giúp chỉ ra độ chênh lệch giữa các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 với thực tế áp dụng tại Tòa án địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực tiễn tại Tòa án nhân dân tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2016 – 2020 đã ghi nhận 4 phát hiện quan trọng:

1. Nhầm lẫn tư cách đương sự của đơn vị phụ thuộc pháp nhân: Có khoảng 18% các vụ việc kinh doanh thương mại thụ lý tại cấp huyện xác định sai tư cách tham gia tố tụng giữa chi nhánh, văn phòng đại diện và pháp nhân mẹ. Điển hình như vụ tranh chấp hợp đồng thương mại do Tòa án nhân dân huyện X thụ lý năm 2019, Hội đồng xét xử đã xác định nguyên đơn là văn phòng đại diện của công ty M thay vì phải xác định công ty M là nguyên đơn và trưởng văn phòng là người đại diện theo ủy quyền.
2. Chấp nhận nhiều người đại diện nhưng không phân định thẩm quyền: Nhiều Tòa án chấp nhận đồng thời 2 người đại diện theo ủy quyền cho một đương sự nhưng không làm rõ giới hạn phạm vi ủy quyền của từng cá nhân. Vụ án tín dụng số 04/2019/TLST-KDTM ngày 25/4/2019 với giá trị tranh chấp 10.000.000.000 đồng giữa Ngân hàng VietinBank và Công ty DRAGON là minh chứng điển hình cho việc thiếu sót trong xác lập văn bản ủy quyền, dẫn đến sự chồng chéo khi tham gia tranh tụng tại phiên tòa.
3. Lúng túng trong việc xử lý ủy quyền giải quyết quan hệ nhân thân: Khoản 4 Điều 85 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 cấm đương sự ủy quyền cho người khác tham gia tố tụng giải quyết việc ly hôn. Tuy nhiên, trên thực tế, tỷ lệ đương sự yêu cầu ủy quyền giải quyết phần phân chia tài sản chung và nợ chung trong vụ án ly hôn chiếm khoảng 35%, khiến các Thẩm phán có cách hiểu và xử lý không đồng nhất giữa việc tách hay gộp yêu cầu.
4. Vi phạm về hình thức và thời hạn của văn bản ủy quyền: Tình trạng đương sự chỉ nộp giấy ủy quyền đơn phương không có xác nhận của bên nhận ủy quyền hoặc ủy quyền vượt quá thẩm quyền theo Điều 143 Bộ luật Dân sự năm 2015 chiếm khoảng 12% tổng số vụ việc có sự tham gia của đại diện ủy quyền.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên có thể được hệ thống hóa qua Bảng phân tích sai sót nghiệp vụ tại Tòa án hai cấp và Biểu đồ cơ cấu nguyên nhân dẫn đến việc xác định sai tư cách người đại diện. Dữ liệu khảo sát phản ánh rằng 65% nguyên nhân xuất phát từ sự thiếu đồng bộ giữa các quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 và Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; 35% còn lại bắt nguồn từ năng lực đánh giá chứng cứ và kinh nghiệm xét xử của một bộ phận Thẩm phán, Thư ký tại vùng sâu, vùng xa chưa bắt kịp tính chất phức tạp của các giao dịch thương mại mới.

So sánh với các nghiên cứu tương tự tại các tỉnh miền núi phía Bắc, Lạng Sơn có đặc thù đường biên giới dài với các cửa khẩu quốc tế lớn, kéo theo số lượng giao dịch dân sự và kinh tế xuyên biên giới gia tăng nhanh. Nếu Tòa án không làm chuẩn xác tư cách đại diện ngay từ giai đoạn thụ lý, hậu quả pháp lý sẽ làm kéo dài thời gian giải quyết vụ án trung bình từ 4 đến 6 tháng so với thời hạn luật định, gây thiệt hại nghiêm trọng cho doanh nghiệp và nhân dân.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực tiễn, luận văn đưa ra 4 giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao chất lượng xét xử:

1. Kiến nghị sửa đổi, bổ sung Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015:
   • Hành động: Bổ sung quy định chi tiết tại Điều 85 về việc cho phép ủy quyền đối với phần tranh chấp tài sản và nghĩa vụ tài chính trong các vụ án hôn nhân gia đình, đồng thời quy định cụ thể quyền ký đơn khởi kiện của người đại diện theo ủy quyền khi có văn bản ủy thác hợp lệ.
   • Mục tiêu: Xóa bỏ 100% vướng mắc trong phân định quyền nhân thân và quyền tài sản trong tố tụng ly hôn trước năm 2023.
   • Chủ thể thực hiện: Quốc hội và Ủy ban Tư pháp của Quốc hội.
2. Ban hành Nghị quyết hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao:
   • Hành động: Ban hành văn bản hướng dẫn chuẩn hóa mẫu văn bản ủy quyền tham gia tố tụng; hướng dẫn thống nhất cách xác định tư cách tham gia tố tụng của chi nhánh, văn phòng đại diện và hộ gia đình trong các vụ án kinh tế.
   • Mục tiêu: Giảm tỷ lệ bản án bị hủy, sửa do lỗi xác định tư cách đương sự xuống dưới 1% trên phạm vi cả nước.
   • Chủ thể thực hiện: Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.
3. Tổ chức tập huấn nghiệp vụ định kỳ cho cán bộ Tòa án địa phương:
   • Hành động: Tòa án nhân dân tỉnh Lạng Sơn cần duy trì chương trình bồi dưỡng kỹ năng thụ lý và giải quyết án dân sự với tần suất tối thiểu 2 lần/năm, tập trung vào kỹ năng kiểm tra tính hợp pháp của giấy ủy quyền và điều lệ công ty.
   • Mục tiêu: Đạt 100% tỷ lệ Thẩm phán, Thư ký Tòa án hai cấp được cập nhật kiến thức pháp luật tố tụng chuyên sâu.
   • Chủ thể thực hiện: Tòa án nhân dân tỉnh Lạng Sơn.
4. Phát triển mạng lưới trợ giúp pháp lý và luật sư vùng biên:
   • Hành động: Tăng cường sự phối hợp giữa Sở Tư pháp tỉnh Lạng Sơn, Đoàn Luật sư và Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước trong việc cử người đại diện hợp pháp hỗ trợ đồng bào thiểu số nghèo tham gia tố tụng miễn phí.
   • Mục tiêu: Nâng tỷ lệ đương sự diện chính sách được cử người đại diện hỗ trợ pháp lý lên mức 90% trong giai đoạn 2021 – 2025.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Tư pháp tỉnh Lạng Sơn và Đoàn Luật sư tỉnh Lạng Sơn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

• Thẩm phán, Thư ký Tòa án và Kiểm sát viên: Cung cấp bộ tiêu chí rà soát hồ sơ tố tụng, giúp nhận diện nhanh chóng các sai sót phổ biến khi xác định tư cách người đại diện của cá nhân và pháp nhân, giảm nguy cơ vi phạm thủ tục tố tụng nghiêm trọng.
• Luật sư và Trợ giúp viên pháp lý: Là tài liệu tham khảo chuyên sâu để thiết lập hợp đồng ủy quyền, giấy ủy quyền bảo đảm đầy đủ giá trị pháp lý, xác lập chiến lược bảo vệ quyền lợi tối ưu cho thân chủ trước Tòa án.
• Giảng viên, Học viên cao học và Sinh viên ngành Luật: Nguồn tư liệu học thuật phong phú phục vụ nghiên cứu và giảng dạy các học phần Luật Tố tụng dân sự, Kỹ năng hành nghề luật sư và Pháp luật về đại diện.
• Cộng đồng doanh nghiệp và nhà quản trị: Nắm vững các quy định về đại diện của người đứng đầu chi nhánh, văn phòng đại diện để chủ động phòng ngừa rủi ro pháp lý khi tham gia xác lập giao dịch và giải quyết tranh chấp kinh doanh thương mại.

Câu hỏi thường gặp

1. Người đại diện theo ủy quyền có được quyền ký đơn khởi kiện thay cho đương sự không?

Theo quy định tại khoản 2 Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, cá nhân có đầy đủ năng lực hành vi tố tụng dân sự có thể tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp nộp đơn khởi kiện. Tuy nhiên, người đại diện theo ủy quyền chỉ được ký đơn khởi kiện nếu nội dung văn bản ủy quyền có quy định rõ thẩm quyền này và được công chứng, chứng thực theo đúng quy định của pháp luật.

2. Chi nhánh hoặc văn phòng đại diện có được đứng tên là nguyên đơn hoặc bị đơn trong vụ án kinh doanh thương mại không?

Căn cứ Điều 84 Bộ luật Dân sự năm 2015, chi nhánh và văn phòng đại diện là đơn vị phụ thuộc của pháp nhân, không có tư cách pháp nhân độc lập. Mọi quyền và nghĩa vụ phát sinh từ hoạt động của chi nhánh đều thuộc về pháp nhân. Do đó, Tòa án phải xác định pháp nhân mẹ là nguyên đơn hoặc bị đơn, còn người đứng đầu chi nhánh chỉ tham gia với tư cách người đại diện theo ủy quyền của pháp nhân.

3. Trong vụ án ly hôn, đương sự có được ủy quyền cho người khác tham gia tố tụng để giải quyết tranh chấp tài sản không?

Khoản 4 Điều 85 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 quy định đương sự không được ủy quyền cho người khác thay mặt mình tham gia tố tụng đối với việc ly hôn (quan hệ nhân thân). Tuy nhiên, đối với các tranh chấp về phân chia tài sản chung và thực hiện nghĩa vụ nợ, đương sự hoàn toàn có quyền lập hợp đồng ủy quyền cho người khác đại diện tham gia giải quyết phần tài sản này tại Tòa án.

4. Người từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi có được làm người đại diện theo ủy quyền trong tố tụng dân sự không?

Theo khoản 3 Điều 138 Bộ luật Dân sự năm 2015, người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi có thể là người đại diện theo ủy quyền, trừ trường hợp pháp luật quy định giao dịch dân sự đó phải do người từ đủ 18 tuổi trở lên xác lập, thực hiện. Trong tố tụng dân sự, do tính chất phức tạp của việc thực hiện quyền, nghĩa vụ tố tụng, người đại diện thông thường phải là người thành niên có đầy đủ năng lực hành vi tố tụng dân sự theo Điều 69 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

5. Quan hệ đại diện theo ủy quyền trong tố tụng dân sự chấm dứt trong những trường hợp nào?

Căn cứ Điều 140 Bộ luật Dân sự năm 2015 và Điều 90 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, quan hệ đại diện theo ủy quyền chấm dứt khi: công việc ủy quyền đã hoàn thành; thời hạn ủy quyền đã hết; người ủy quyền hoặc người được ủy quyền đơn phương chấm dứt thực hiện ủy quyền; người ủy quyền hoặc người được ủy quyền chết (đối với cá nhân) hoặc chấm dứt tồn tại (đối với pháp nhân).

Kết luận

• Luận văn đã làm sáng tỏ bản chất pháp lý, các đặc điểm cốt lõi và tiêu chí phân loại người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự Việt Nam hiện hành.
• Khảo sát toàn diện 120 hồ sơ vụ án thực tế tại Tòa án nhân dân tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2016 – 2020, chỉ ra 4 nhóm sai sót điển hình về tư cách đại diện và giới hạn ủy quyền.
• Khẳng định tính cấp thiết của việc bảo đảm quyền tiếp cận công lý và quyền bình đẳng trong tranh tụng của đương sự thông qua cơ chế đại diện hợp pháp.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ từ hoàn thiện luật thực định, ban hành nghị quyết hướng dẫn áp dụng thống nhất đến nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ Tòa án địa phương trước năm 2025.
• Đóng góp nguồn tài liệu tham khảo có giá trị lý luận và ứng dụng cao cho công tác xét xử, đào tạo luật học và hoạt động hành nghề luật sư tại Việt Nam.

Bạn đọc và các nhà nghiên cứu quan tâm có thể tiếp tục mở rộng phạm vi đánh giá chế định đại diện tố tụng trong các lĩnh vực tố tụng hành chính và trọng tài thương mại để có cái nhìn toàn diện hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tinh cấp thiết cia việc nghiên cứu đề Khí than gia vào quá bình giã quyết vụ việc dân ng không phi lúc nào đương nự cũng có đu lên và khã năng trực tiép tham, ga vào quá tình tổ tang din sa hot động tổ tong i bão vé quyén và lợi ích hop pháp của mình ma phải thông qua người đi diện; vai tro người dei điện của đương nự ngày cùng được đương sự đảnh giá cao trong việc tham gia các hoạt động tổ hung dân sơ để bảo vệ quyển lợi cho đương ar, đồng thời có ý nga tích cục cho quả trình giải quyết vụ việc din sơ của tòa án được chính xác, khách quan và đúng pháp luật hơn, nông cao chất lương host động xát xữ cũa ton án Tuy nhiên, tin thục tẺ quy định của pháp luật hiện hành liên quan về người dai điện của đương sự vẫn còn những hen chỗ, bit cập, chưa toàn diện để điều chính các quan hệ xã hội liên quan đến quá tỉnh tham gia 4 tung của người đi diện nh quyền được ký đơn khôi kiên cũa nguồi đi diễn; có được ủy quyền về phần ti sản và cũng cập chúng cũ trong các vụ án ly hôn không, rong troờng hop nào thi việc tủy quyển li côa pháp nhân, cơ quan, tổ chức trong tổ tung din ae được coi là hợp lê, ngodi ra, đã có không ít trường hợp bản én, quyét dinh của ton án có sử sót vé xác dinh đạ điện của pháp nhân, vi phạm về thời hạn, vượt qué pham vi, xác din không ding hr cách của đương mr và nguồi dai diện cia đương sự v.v Láng Sơn là một tinh miễn nữ biên giới, rong những nim gin đây kinh tế le inh phát hiển, phết tiễn he tổng, đầu tr quy hoạch rùng với sự biên đổi về giá cã thị trường, chính sich pháp luật, an sinh xã hội đã làn thay đổi về đối sống của nhân din rong tinh Bén canh những thay thay đổi ích cục vé lạnh tÝ - xã hội cia thi mr đối kháng về lợi ích kinh tổ, về nhận thie phát tiễn xã hội trong mt bộ phân. tầng lớp nhân din có xu hướng gia tầng đ các mẫu thuẫn cũng gia ting Tuy hiên trên thục t, khi giải quyết các vụ viée din ax mốt sổ ton án chưa xác dint chính xác người dai din cũa đương s một mất do các quy ảnh của pháp luật con bit cập nhưng mặt khác do trình đô ning hục nên một số vụ án, toa án xác định tơ cách người dei điện oie đương mr cũng không chính xác, Chính vi vậy, em quyết đại điệu của đương sự trong tỗ tụng dn sự và thực lore hiệu tại các toa ám nhân dn ở tinh Lang Son trước hết nhầm mục đích tren dồi kiên thúc, đồng thời để xuất những ý tiên gép phin hoàn thiện các quy Ảnh của pháp luật về người dai din ci đương sự và các kiến nghĩ nhâm bio dim thục hiện pháp luật về người dai din cia đương sự của các tòa án tinh Lang Sơn hiện nay, 2. Tình hình nghiên cứu đề tài: Người dsi điên trong tổ hạng din nự là nội dụng quan trong của pháp luật TTDS nên di có nhiêu nghiên cửu vé vin đi này, Có thể kể din mét sổ công trình.

"nghiên cửu trục tấp hoặc liên quan din dé tải này nh. Luận án tiên ấ luật học của Tran Thị Quỳnh Châu với đề tài “Người dai điện của đương sơ trong tổ tung din sự" bio vé tei Hoe viễn Khoa hoc xã hồi, Viện Hen lâm khoa học xã hội Việt Nam nim 2020. Luân án tién đ luật hoc: “Báo dim quyển báo vẽ của đương sụ trong t hạng dân sie của tác giã Nguyễn Công Bình bio vé thi trường đ học Luật Hà Nối, nim 2006 Luận vin thạc luật học cũa tác gã Nguyễn Thị Nhã với đổ tai ”Hoàn thiện pháp luật về người dex điện cũa đương sie Tiệt Nam hiện nay bảo và tạHọc viện Chính trị - Hanh chính Quốc gia Hé Chí Minh Luân văn thạc sĩ luật học của tác giả Nguyễn Thi Hạnh, “Dar điện giữa vợ và chẳng theo guy dinh ca pháp luật Tiệt ‘Nan hiện hành” bão về tei Khoa Luật, Đai học Quốc gia Hà Nội năm 2012. Luân văn thạc a luật học của tác gã Trên Thị Hường “Người đại điện của đương ste trong tổ nang đân sie Tiết Nam bio vé tả Khoa Luật, Dai học Quốc gia Hà Nội Luận vin thạc đ luật học: "Người đại diễn cũa đương sự trong tổ hơg in sie" cũa tác gã Nguyễn Thi Ngọc Hà năm 2012, Luân văn thạc a luật học: “Người dar điện trong pháp luật tổ hơng dân sự hiện nay ở Tiệt Nam" của tác giã Trần V8 Toàn bão về tạ Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nối nim 2013.

Luận vin thee đ của tắc giả Ngô Thị Lộc, “Nguoi dai điện của đương nr rong tổ ting dân ay" bảo vệ tại trường đại học Luật Hà Nội năm 2016. Khóa luận tốt nghiệp. “Người đại điện cũa đường sic trong tỔ hơng đến si" cia tác giã Nguyễn Thi Long năm 2011; Khda luận tốt "ngập. "CHẾ Anh người đại điện cha đương se rong pháp luật 8 hạng dân sự Tt ‘Nan cba tác gã Phùng Thi Thương, Bén canh đó, con có các bài viết đăng trin các báo và tạp chỉ như.

bai viết Người đâu điện và người báo v8 quyền li của đương ar rong vu án dân sử” cũa tác giả Nguyẫn Công Binh đăng rên Tep chỉ Luật học số 06/1998; bài vết "Đại in theo tự quyễn, từ pháp huật ni chong đến tổ hing din sie của tác gã Nguyễn Minh Hing đăng trên Tap chí Nghiên cứu lập phép, số 05/2005; bài viết “Qurén sửa người âm điện của đương sự được qu Ảnh tại Điều 243 Bộ luật tổ nang dn ca" cin tác gã Nguyễn Vn Dũng đăng trên Tạp chi Nghề luật sô 04/2006, bài viất “Người Âm điện và người bảo v8 in ot của đương sự trong tỔ hơng din ie” của oàng Thu Yến, đăng trên Tạp chi Nhá nước và pháp luật, số 05/2006; bái vất “Bổ me có quyên đại dién cho người con bị tâm thdn Hii kiện xn ly lớn hay Không" của tác giá Ting Duy Luong đăng trên Tap chí Toa én nhân dân, số 06/2006, bài vết “Người mù không có người đợi điện có quyễn hi kiên dân ce” của tác gã Tử Vin Thidt, ding trên Tạp chi Tòa án nhân din, s 18/2006; bài viết *Một số sip nghĩ về det ciện cia đương tự trong t ning dân i ca tác giã Tung Duy Lương ding trên Tap chi Khoa học pháp luật số 01/2007, bài wit “Chế inh aa điện theo quy div cia pháp luật iệt Nam — nhìn tie góc đồ Luật sơ sánh" cũa tác gõ Huy Cương ding tiên Tap chi Nhà nước và pháp luật số 042009, bai xiất "Một sổ vẫn để về người đại điện theo pháp luật cũa đường sựtrong tổ ng din sự” của tác giả Nguyễn Thi Hanh, đăng trên Tap chi Tòa én nhân dân sổ 03/2010. Bài vit “Thục tến áp chong khoán 3 Điều 73 BLTTDS trong giả quyết vue aly hôn” cia Ths. Nguyễn Thi Hạnh, Tạp chi Tòa án nhân dân. Những công tỉnh nghiên cửa cũng nh các bài viết tiên đà ở múc , pam vi khác nhau đã nghiên cửu ở các góc đô khác nhau về người dai diễn của đương sx trang TTDS.

Tuy hiền, chưa có công tình nào nghiên cứu về người đại diện của đương sự trong tổ tạng din sr rong BLTTDS 2015 qua thu tifa tne hiện tạ các tòa án nhân din 8 tinh Lạng Sơn. Mục tiêu nghiên cứu: "Mục liêu nghiên cửa của luận vin là - Lim rõ hơn những vin để ching về người dai diện của đương sơ tong TTDS nơ khá niệm, đặc điểm của người dai dién của đương sơ trong TTDS, cơ sỡ Xhoa học cia việc xây dạng pháp luật vé nguời dei din của đương se trong TTDS, hân tí nội dụng pháp loật hiện hành về người đi điện của đương su rong TTDS - Đánh giá thục tin thục hiện pháp luật vỀ nguội đi diện của đường nự ti các TAND ð tinh Lang Sơn Tử đó, chỉ r nhõng hạn chỗ, thiêu sot và bit cập trong cgay định của pháp luật hiện hành và vướng mắc trong thực tiễn thực hiện pháp luật về nguời đủ điện của đương arte các TAND ở tinh Lạng Sơn Trên cơ sở đó, để xuất những kién nghi nhằm hoàn thiện pháp luật và bão dim thục hién pháp luật vé "người đủ diện của đương sư tạ các TAND ở tinh Lang Sơn 4. Đối tuợng nghiền cứu, phạm vì nghiên cứu: Luận vấn chủ yêu tip trung nghiên cứu các quy dinh liên quan din nguời dai dn của đương sơ trong tổ tung din sơ rong BLTTDS 2015, BLDS 2015 và các vvin bin pháp luật có liên quan. Ngoài ra luận vin cũng nghiên cứu vé thục tiến thục hiện pháp luật về người đu điện cia đương ar tsi các TAND ở tỉnh Lạng Sơn.

tirném 2016 đến nay Luận vin chủ yêu chi nghiên cửa về người đi diện của đương trong giã quyit các vu án din sự mà không nghiên cứu sâu về người dai diện của đương mơ trong giã quyết các việc din ar 5. Phương pháp nghiền cứu: Luận vin được nghién cửu dua trên cơ sở phương pháp luận của Chỗ nghĩa Mác. Lénin và tr tưởng Hé Chí Minh vé nhà nước và pháp luật Bân cạnh dé, luận văn còn sử đụng các phương pháp nghiên cứu như phân tích, tổng hop; phương php so sảnh, đối chê, phương pháp din gi, Kho sit thực tế 6.¥ nghĩa khoa hee và thục ti của hận văn: Bổ ming nguẫn tả liệu them khảo cho công tác nghiên cứu, giảng day luật TTDS và người đại dién của đương nự trong TTDS. Bên canh đó, luận vin cing có Ý ngữa thết thục kta xác Ảnh hư cách người đi diện côn đương sự ôi xét xử giã cqayit các vụ án din mx cit các TAND ở tinh Lang Sơn.

Luận vin đông góp mốt sổ kiễn nghỉ nhằm pháp luật và bảo dim thục hiện háp luậtvỀ nguồi dai điện của đương sơ tử các TAND ở tinh Lang Sơn. Bồ cục cũa hận văn: Ngoài phần Mé đâu, Kết luận và Danh mục tat liệu tham khảo, nội dung của luận vấn gdm hai chương nhụ sa Chương1: Nhing vin dé chung về người dei điến cia đương sơ trong tổ tung din sơ Chương 2: Thục tin thục hiên pháp loật về người dei điện cia đương sơ trong tổ ting din ar cia các ôn án nhân dân ở tinh Lang Sơn và liễn nghỉ CHVONG 1: NHỮNG VAN ĐÈ CHUNG VỀ NGƯỜI ĐẠI DIEN CUA ĐƯƠNG SỰ TRONG T6 TUNG DÂN SỰ.