Đặt vấn đề Ngành xây dựng là một ngành nghề đa dạng và phát triển mạnh mẽ trong nền kinh tế của Việt Nam. Nó bao gồm các hoạt động liên quan đến việc xây dựng, sửa chữa, cải tạo và duy tu các công trình như: nhà ở, tòa nhà, cầu đường, hầm mương, công trình hạ tầng và các dự án công trình công cộng,. Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê năm 2022, xét về quy mô và mối quan hệ, ngành bất động sản đóng góp 3.6% GDP và có tác động lan tỏa đến 40 ngành kinh tế quan trọng, trong đó có xây dựng, chứng khoán, ngân hàng - tài chính, du lịch, bảo hiểm, nông nghiệp,… Hoạt động của 3 khu vực này chiếm 22.4% GDP nếu kể đến 2 ngành nghề gắn liền nhất với bất động sản là: xây dựng (10.6% GDP) và tài chính - ngân hàng (8. Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam có quy mô GDP lớn nhất trong 4 vùng kinh tế lớn trong nửa đầu năm 2022, khoảng 982 nghìn tỷ đồng.HCM chiếm nhiều nhất, đóng góp 52.14% GRDP của vùng, ước đạt 512 nghìn tỷ đồng.
Thành phố Hồ Chí Minh hiện đứng đầu trong 10 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước về GRDP [2]. Tỷ trọng các ngành liên quan trực tiếp với ngành xây dựng Giới thiệu 2 Để đáp ứng nhu cầu cơ sở hạ tầng của xã hội và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và đô thị quốc gia, ngành xây dựng rất quan trọng. Cùng với vật tư xây dựng, nó cũng mang lại cho nhiều cá nhân, bao gồm kỹ sư, người lao động, kiến trúc sư, nhà thầu và các chuyên gia khác một nguồn việc làm. Cần phải tính đến nhiều yếu tố để ngành xây dựng tăng trưởng bền vững và đóng góp đáng kể vào phát triển kinh tế xã hội, bao gồm công trình xanh, phát triển cơ sở hạ tầng bền vững, đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cao, cải thiện quy hoạch và quản lý đô thị, thúc đẩy phát triển đầu tư công nghệ,.
Về mặt thị trường lao động, các vị trí trong lĩnh vực xây dựng và bất động sản sẽ chiếm 9.9% tổng số việc làm vào năm 2021, tương đương 4.8 triệu lao động. Trong mười năm trước, số lượng lao động đã tăng đáng kể (3.3 triệu vào năm 2011, hay 6.6% tổng số việc làm) trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản.3% tổng số việc làm, ngành xây dựng sử dụng nhiều lao động hơn ngành bất động sản. Thâm dụng lao động của ngành xây dựng, bất động sản năm 2021 Việc áp dụng các công nghệ mới như BIM, xây dựng thông minh, xây dựng xanh và sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo cũng như luôn quan tâm đến an toàn và sức khỏe của người lao động đều góp phần vào sự phát triển không ngừng của ngành xây dựng. Sức khỏe của người lao động và môi trường làm việc bị ảnh hưởng đáng kể bởi bệnh nghề nghiệp trong ngành xây dựng, ảnh hưởng dây chuyền đến chất lượng công việc, chất lượng dự án và tiến độ thực hiện dự án [4].
Từ quy mô và tầm ảnh hưởng, ngành xây dựng là một ngành có tiềm năng mở rộng to lớn. Việt Nam nằm trong số nhiều quốc gia trên toàn thế giới có các lĩnh vực kinh tế xã hội bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch COVID-19 [5]. Thị trường bất động sản bước vào vòng xoáy khủng hoảng và hầu như không có khả năng tiếp cận nguồn Giới thiệu 3 vốn xây dựng bắt đầu từ giữa năm 2022. Từ cuối năm 2022 đến nay, ảnh hưởng của lạm phát đã dẫn tới khủng hoảng, thách thức trên thị trường bất động sản trong nước.
Thị trường bất động sản dự kiến sẽ đi vào “vùng đáy” vào năm 2023 và chững lại vào năm 2024 - 2025 [6]. Theo số liệu báo cáo của Bộ Xây dựng, ước tính có khoảng 1200 doanh nghiệp bất động sản nộp đơn xin phá sản hoặc giải thể trong cùng kỳ năm ngoái, tăng 38. Hậu quả là hàng triệu công nhân thất nghiệp, làm tăng thêm bất ổn xã hội, một số cơ sở sản xuất kinh doanh, nhà máy, xưởng thuộc hơn 30 ngành liên quan buộc phải đóng cửa. Từ quan điểm quản lý tài chính doanh nghiệp, việc giải quyết vấn đề nâng cao hiệu quả kinh doanh phải bắt đầu từ việc xác định các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến hiệu quả kinh doanh [7].
Việc cân bằng các yếu tố: thời gian, chi phí, chất lượng, năng lượng tiêu thụ và tác động môi trường trong quản lý dự án xây dựng là một thách thức phức tạp đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng và giải pháp sáng tạo. Minh họa về việc cân bằng thời gian, chi phí, chất lượng, năng lượng và tác động môi trường Thời gian cần thiết để hoàn thành một công việc hoặc công việc nhất định được xác định bởi nguồn lực sử dụng (biện pháp thi công của nhà thầu, điều kiện tạm ứng – thanh toán của Chủ đầu tư, ứng dụng công nghệ – kỹ thuật, khả năng huy động nguồn nhân – vật lực sẵn có tại chỗ hoặc từ nơi khác, điều kiện thời tiết – khí hậu, chính sách của chính quyền địa phương,…). Việc ưu tiên phân bổ nguồn lực cho một hoạt động thường giúp giảm thời gian thực hiện. Điều này có thể dẫn đến tăng chi phí và ảnh hưởng đến chất lượng.
Mặt khác, việc tổ chức và giảm thiểu nguồn lực cho bất kỳ công việc nào thường dẫn đến thời gian thực hiện kéo dài hơn. Tuy nhiên, cần xem xét cẩn trọng các yếu tố chi phí gián tiếp, thuê thiết bị, kho bãi,… để không xảy ra tác dụng phụ như: đội vốn, vượt ngân sách, phạt trễ tiến độ,… Chất lượng công trình xây dựng là yếu tố then chốt, quyết định đến tính an toàn, thẩm mỹ và độ bền của công trình. Chất lượng tốt sẽ mang lại nhiều lợi ích cho dự án, bao gồm: Tăng tuổi thọ công trình, nâng cao giá trị công trình, tăng uy tín cho chủ đầu tư và nhà thầu. Ngành xây dựng là một trong những ngành tiêu thụ năng lượng lớn nhất, chiếm Giới thiệu 4 khoảng 40% tổng lượng năng lượng tiêu thụ toàn cầu.
Việc sử dụng năng lượng hiệu quả trong dự án xây dựng mang lại nhiều lợi ích, bao gồm: Tiết kiệm chi phí, giảm thiểu tác động môi trường, nâng cao hình ảnh của chủ đầu tư và nhà thầu. Ngành xây dựng cũng là một trong những ngành có tác động tiêu cực đến môi trường lớn nhất, bao gồm ô nhiễm không khí, ô nhiễm nước, ô nhiễm đất và phát thải khí nhà kính. Việc giảm thiểu tác động môi trường trong dự án xây dựng mang lại nhiều lợi ích, bao gồm: Bảo vệ môi trường, tuân thủ quy định, nâng cao hình ảnh của chủ đầu tư và nhà thầu. Chi Các phí Thời yếu tố gian khác Pháp Chất lý lượng Dự án xây dựng Vận Năng chuyển lượng Môi Rủi ro trường Nguồn Kho lực bãi Hình 1.
Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng tổng thể của một dự án xây dựng Việc cân bằng các yếu tố, nguồn lực trong công tác quản lý xây dựng đã được chú trọng nghiên cứu trong nhiều tài liệu. Để cân bằng các yếu tố, nhà quản lý có thể sử dụng các công cụ và phương pháp quản lý dự án truyền thống như đường biên chi phí (EVM) [8], cấu trúc phân chia công việc (WBS) [9], phân tích giá trị tiền (VA) [10] và cân bằng tài nguyên (RL) [11]. Các phương pháp này giúp quản lý tiến độ dự án một cách hiệu quả và đưa ra các quyết định chính xác để đảm bảo cân bằng giữa các nguồn lực cần thiết. Ví dụ, đường biên chi phí có thể được sử dụng để đánh giá chi phí cho mỗi đơn vị thời gian và giúp cân bằng giữa thời gian và chi phí.
Trong Giới thiệu 5 khi đó, phân tích giá trị tiền giúp ước tính giá trị thực của tiền theo thời gian và đưa ra quyết định đúng đắn về việc sử dụng tài nguyên. Tuy nhiên, các phương pháp truyền thống này chỉ tập trung vào một khía cạnh cụ thể của dự án để giải quyết các vấn đề cụ thể, chẳng hạn như chi phí, thời gian và tài nguyên. Để giải quyết những hạn chế của các công cụ và phương pháp quản lý dự án truyền thống, các thuật toán tối ưu hóa đa mục tiêu đã được sử dụng trong quản lý xây dựng. Kỹ thuật tối ưu hóa đa mục tiêu tối ưu hóa lợi thế của nhiều mục tiêu cùng một lúc.
Các thuật toán này giải quyết vấn đề đánh đổi giữa nhiều mục tiêu, nhưng chúng không tập trung vào bất kỳ nguồn lực, yếu tố cụ thể nào của dự án. Các phương pháp quản lý dự án truyền thống và thuật toán tối ưu đa mục tiêu có thể được sử dụng cùng nhau để giải quyết các vấn đề phức tạp trong quá trình quản lý dự án. Thông thường, các tổ chức sẽ sử dụng các phương pháp truyền thống để giải quyết các vấn đề cụ thể trong dự án và các thuật toán tối ưu đa mục tiêu để tìm kiếm cân bằng giữa các mục tiêu rộng hơn và cố gắng tối ưu hóa tất cả các mục tiêu cùng một lúc. Tóm lại, việc cân bằng giữa thời gian, chi phí, chất lượng, năng lượng và môi trường là rất quan trọng trong quản lý dự án xây dựng để đảm bảo rằng dự án được hoàn thành đúng thời hạn, trong ngân sách, đạt yêu cầu, tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường.
Loài báo ghê-pa (cheetah) Giới thiệu 6 Thuật toán báo ghê-pa (Cheetah Optimizer - CO) là một thuật toán tối ưu hóa được đề xuất bởi nhóm tác giả Mohammad Amin Akbari và cộng sự dựa trên tập tính săn mồi của chúng. CO là một thuật toán meta-heuristic lấy cảm hứng từ thiên nhiên cho các vấn đề tối ưu hóa quy mô lớn. Nhóm tác giả đã thử nghiệm thuật toán CO trên các hàm thử nghiệm và bài toán tối ưu hóa với quy mô lớn. Kết quả cho thấy CO có hiệu quả tìm kiếm giải pháp tối ưu cạnh tranh, thậm chí tốt hơn so với các thuật toán tối ưu hóa khác, như: Thuật toán tối ưu bầy đàn (PSO), thuật toán di truyền (GA), thuật toán tối ưu tiến hóa vi phân (DE), thuật toán tối ưu sói xám (GWO), thuật toán tối ưu dạy học (TLBO),… Kết quả cũng phản ánh CO có tiềm năng việc giải quyết tốt các vấn đề thực tế với không gian tìm kiếm không xác định, tạo ra sự cân bằng phù hợp giữa giai đoạn khám phá và khai thác không gian tìm kiếm và ngăn chặn sự hội tụ sớm, tối ưu cục bộ.