Chương I: CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ VÀ MỘT SỐ KHÁI NIỆM LIÊN QUAN Trong cuộc sống hiện nay, WebSite ngày càng chiếm một vai trò quan trọng. Các công ty, tổ chức, thậm chí cả các cá nhân sử dụng WebSite để quảng bá thông tin và thương hiệu của mình. Người sử dụng truy cập vào các WebSite để lấy các thông tin cần thiết. Với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, các thế hệ WebSite lần lượt được ra đời và liên tục được cải tiến.
Các công nghệ mới giúp cho WebSite hoạt động nhanh hơn, hiệu quả hơn. Khái niệm WebSite truyền thống dần dần được chuyển thành WebSite thông minh. Kết hợp với một số công nghệ khác như tìm kiếm, phân loại thông tin khái niệm Cổng thông tin điện tử - Portal đã được hình thành. Trong bối cảnh hội nhập, công cuộc cải cách hành chính được đẩy mạnh, các mô hình chính phủ điện tử lần lượt được ra đời, thương mại điện tử trở thành nhân tố dẫn đến sự thành công cho các doanh nghiệp.
Nhiều quốc gia trên thế giới đã xây dựng thành công mô hình chính phủ điện tử, mà trong đó mọi người dân đều có thể thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình. Ở Việt Nam, nhiều địa phương rất quan tâm tới việc ứng dụng công nghệ và đã cho ra đời cổng thông tin điện tử của riêng mình như: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Quảng Nam,… để phục vụ đắc lực công tác quản lý và điều hành các hoạt động kinh tế, xã hội. Khái niệm về Portal Hiện nay có nhiều cách hiểu và định nghĩa khác nhau về Portal. Mỗi một tổ chức, một công ty khi đưa ra các sản phẩm của mình về Portal đều cố gắng đưa ra một định nghĩa theo cách nhìn riêng của mình, vì vậy chưa có một định nghĩa nào được coi là chuẩn xác cho Portal.
Theo định nghĩa của IBM [2, 9]: “Portal là giao diện dựa trên nền web, được tích hợp và cá nhân hóa nhằm cung cấp cho người dùng một khối lượng lớn các thông tin, tri thức và các dịch vụ thông qua một điểm truy cập duy nhất trong mọi thời điểm và vị trí với sự hỗ trợ của các thiết bị có khả năng kết nối Web”. Khái niệm về Portal do Sun đưa ra [2, 11]: “Portal là một ứng dụng nền tảng Web cung cấp các tính năng: cá nhân hóa, đăng nhập một lần, tích hợp thông tin từ nhiều nguồn khác nhau và đưa vào tầng trình diễn của hệ thống thông tin. Tích hợp thông tin có nghĩa là hợp nhất nội dung từ nhiều nguồn thông tin khác nhau vào một trang Web. Tính năng cá nhân hóa tinh vi được LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 12 xây dựng trong Portal nhằm cung cấp khả năng cá nhân hóa nội dung cho người dùng.
Các trang Portal có thể có nhiều Portlet khác nhau tạo nội dung cho những người dùng khác nhau”. Portal, tên đầy đủ là Web Portal, là một hệ thống hoạt động trên Web, định danh và xác thực người dùng đăng nhập, từ đó sẽ cung cấp một giao diện web để người dùng dễ dàng truy cập, khai thác thông tin và dịch vụ cũng như thao tác, tuỳ biến các công việc tác nghiệp của mình một cách nhanh chóng và đơn giản. Portal có các tính năng giúp người quản trị thu thập, quản lý nhiều nguồn thông tin khác nhau, từ đó phân phối chúng dưới dạng các dịch vụ cho từng người dùng khác nhau tuỳ thuộc vào nhóm quyền, vào nhu cầu cũng như mục đích của người dùng đó. Portal thực hiện việc này hết sức linh động, từ những công việc như tìm xem và đặt mua sách trong một kho hàng trực tuyến, xem và thay đổi thông tin về sinh viên và giáo viên trên các ứng dụng quản lý giảng dạy, đến việc đăng và chia sẻ các thông tin, tài nguyên, bài viết trên các diễn dàn hay cung cấp việc truy cập thống nhất và thuận lợi đến các thông tin nội bộ trong một website của công ty.
Portal như một cổng vào vạn năng cho người dùng tìm kiếm thông tin và tác nghiệp một cách thuận lợi và dễ dàng.1: Hình ảnh minh họa về một Portal. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2: Một ví dụ về Portal 1. Các đặc trưng cơ bản của Portal 1. Tập trung thông tin.
Thông tin được tập hợp từ nhiều nguồn khác nhau vào trong một khung phù hợp và nhất quán. Với đặc trưng này, người sử dụng có thể thu thập và xử lý thông tin từ nhiều nguồn, hoặc có thể sử dụng các ứng dụng để khai thác kho thông tin chung. Các nguồn thông tin được tích hợp vào trong Portal có thể là: Thư điện tử, tin tức, tài liệu, báo cáo, tệp âm thanh, tệp Video,… Tính năng này làm nâng cao hiệu quả làm việc của người sử dụng. Chức năng tìm kiếm.
Đây là một trong những chức năng cơ bản cần phải có trong Portal. Việc tìm kiếm được thực hiện đối với tất cả các loại tài liệu được quản lý trong Portal. Người sử dụng mô tả thông tin mình cần tìm kiếm dưới dạng các từ khoá hoặc các tiêu chí tìm kiếm. Máy tìm kiếm sẽ thực hiện tìm và trả kết quả về phía người dùng.
Hiệu quả của một máy tìm kiếm được thể hiện ở hai khía cạnh: Độ chính xác và tính đúng đắn. Độ chính xác là phần trăm của các tài liệu tìm thấy trên tổng số các tài liệu sẵn có. Tính đúng đắn là phần trăm của các tài liệu hợp với nội dung tìm kiếm trên tổng số tài liệu trả về. Một trong những nhân tố ảnh hưởng đến việc tìm kiếm là thời gian tìm.
Thời gian tìm phụ thuộc vào phạm vi tìm kiếm và độ phức tạp của thuật toán tìm kiếm. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các ứng dụng trực tuyến. Các ứng dụng trực tuyến là những chức năng cụ thể trong một Portal.
Sự phong phú về các ứng dụng trực tuyến thể hiện sự phong phú về mặt chức năng của một Portal. Tùy theo mục đích và ý nghĩa của Portal mà có thể lựa chọn và xây dựng các ứng dụng trực tuyến phù hợp. Nhìn chung nó là các ứng dụng trực tuyến cần thiết và phổ biến nhất hiện nay, phục vụ công tác văn phòng, hoặc các ứng dụng trực tuyến phục vụ các công tác cụ thể. Một số loại ứng dụng trực tuyến điển hình trong Portal: - Thư điện tử.
- Lịch làm việc cá nhân - Hội thoại trực tuyến. - Một số ứng dụng trực tuyến khác. Tuỳ biến cá nhân. Đây làm một đặc trưng rất quan trọng của Portal, nó giúp người dùng có thể tùy biến giao diện cá nhân của mình theo đúng sở thích.
Đặc trưng này giống với khái niệm người dùng trong hệ điều hành Windows. Tùy biến cá nhân giúp người dùng hứng thú với công việc hơn, không bị nhàm chán vì cứ phải tuân theo các quy chuẩn chung đã được thiết lập trước. Trên cơ sở các thông tin của từng người dùng, nhà cung cấp có thể tạo ra các dịch vụ mang tính chất hướng cá nhân nhiều hơn, phù hợp với yêu cầu và sở thích của từng người dùng riêng biệt. Tập hợp các thông tin về người dùng là một kho thông tin quý giá để nhà cung cấp có chiến lược chăm sóc khách hàng, định hướng cung cấp các dịch vụ cần thiết, loại bỏ các dịch vụ không thiết thực.
Cộng đồng ảo. Cộng đồng ảo là một “một địa điểm ảo” trên Internet mà các cá nhân, các doanh nghiệp có thể “tập hợp” để giúp đỡ, hợp tác với nhau trong các hoạt động thương mại. Nói một cách khác “cộng đồng ảo” mang lại cơ hội hợp tác cho các cá nhân, tổ chức doanh nghiệp mà ranh giới địa lý không còn có ý nghĩa. Một số ví dụ về cộng đồng ảo: - Hội thoại trực tuyến – Online chat: Thông qua dịch vụ này người ta có thể triển khai các hội nghị mà không cần phải tập trung toàn bộ cán bộ công nhân viên ở các địa phương trong phạm vi cả nước về một địa điểm cụ thể nào đó.
- Hỗ trợ trực tuyến - Online support : Tại đây khách hàng có thể nhận được trực tiếp các hỗ trợ, tư vấn của các nhà sản xuất về sản phẩm mà khách hàng đã lựa chọn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mô hình bảo mật thống nhất. Trong Portal, mỗi người dùng có một tài khoản riêng.
Tài khoản này được thiết lập dựa trên khái niệm quyền. Mỗi tài khoản sẽ được gán cho một số quyền nào đấy để truy cập hệ thống. Mô hình bảo mật này không phải là mô hình đăng nhập một lần (Single Sign On), mà chỉ là mô hình xác thực quyền. Phân biệt Portal với WebSite truyền thống 1.1 WebSite truyền thống Website đã và đang đóng góp rất lớn vào việc phổ cập thông tin, như giới thiệu tin tức, các cơ sở dữ liệu, và một số chương trình ứng dụng trên mạng.
Website đã làm thay đổi cả thế giới từ khi xuất hiện vào đầu những năm 90 của thế kỷ trước. Ngày nay mọi giao tiếp thông qua website đã trở thành phổ biến. Dưới đây là một số đặc trưng của các WebSite truyền thống: - Người dùng đã và đang phải chấp nhận với “sự quá tải thông tin” có nghĩa là người dùng thường phải duyệt qua rất nhiều các website khác nhau, phải xử lý một khối lượng khổng lồ các thông tin để tìm ra thông tin mà mình cần. Website luôn chỉ là điểm xuất phát trong lộ trình mà người dùng đi tìm thông tin, và được dẫn trên mạng qua các liên kết, bằng cách nhấp chuột vào một liên kết (tức là URL link) để đi tiếp đến một nơi cung cấp thông tin khác.
- Người dùng phải chấp nhận thực tế là các thông tin thường đứng độc lập trên các website khác nhau, không thể phân loại được một cách mềm dẻo linh động, dẫn đến rất khó chia sẻ thông tin cho nhau. Lý do của vấn đề trên là cách trình diễn thông tin (format), các chuẩn mực cách thức truyền số liệu giữa các phần mềm ứng dụng trên các website thường là rất khác nhau. Ngay cả trên cùng một website, các ứng dụng (hay dịch vụ) cũng độc lập, nói theo ngôn ngữ kỹ thuật mỗi chương trình có một danh sách người dùng và các luật lệ quản lý riêng, có giao diện riêng, có cách kết nối để sử dụng CSDL khác nhau, v. - Việc quản lý, bảo trì và phát triển các website thường gặp nhiều khó khăn do sự tăng trưởng đến chóng mặt của thông tin trên các website.
- Khả năng tích hợp các thông tin, dịch vụ từ nhiều nơi vào một website là rất khó khăn, thậm chí không thể làm được về mặt nguyên tắc công nghệ.